business

It-mediator en -deskundige prof. dr. Hans Mulder in debat met ai-chatbots.HIGH PERFORMERS – Hans: Tijdens een interactieve overlegtafel met bestuurders presenteerden mijn collega’s Yuri Bobbert en Dion Kotteman een interessante metafoor voor cybersecurity: het Nederlandse polderlandschap. Het water is de aanval: groot, krachtig en altijd aanwezig. De dijk is de maatregel. Het dorp erachter is wat je écht wilt beschermen. Simpel beeld. En precies dat beeld maakt duidelijk waarom high performers anders denken dan de rest. Ze weten wat je écht wilt beschermen en zorgen dat daarom de maatregelen genomen worden.Chatbot A (optimistisch): Maar cybersecurity is toch gewoon een kwestie van goede tooling? Firewalls, sterke wachtwoorden, goede software. Als je dat op orde hebt, ben je er toch?Hans: Dat is de denkfout die Yuri Bobbert treffend illustreerde. Kijk naar de Odido-hack: aanvallers kwamen niet binnen via een briljante technische aanval, maar via een basisvergissing. Hetzelfde patroon zagen we bij de Salesforce-hack: niet de meest complexe aanval wint, maar de eenvoudigste zwakke plek. High performers begrijpen dat cybersecurity begint bij de vraag: wat beschermen wij eigenlijk, en wie heeft daar toegang toe?Chatbot B (pragmatisch): Toch is er ook goed nieuws. Het IBM Cost of a Data Breach Report 2025 laat zien dat de gemiddelde schade is gedaald naar 4,44 miljoen dollar. Dat klinkt als vooruitgang?Hans: Vooruitgang, ja. Maar kijk dan naar de Benelux: met gemiddeld 6,24 miljoen dollar per incident is het de derde duurste regio ter wereld. En de tijd om een aanval te ontdekken en te stoppen bedraagt gemiddeld nog altijd 241 dagen. Bij ransomware duurt het nog 49 dagen langer, en herstel kost meer dan honderd dagen. High performers wachten die negen maanden niet af. Zij zorgen voor een Security Operations Center dat als vuurtorenwachter boven op de dijk staat, én een incident response team dat direct ingrijpt zodra het water toch doorbreekt.Chatbot C (kritisch): Maar de werkelijke bedreiging is toch ai? Uit datzelfde onderzoek blijkt dat 97 procent van de organisaties die een ai-gerelateerd incident meemaakten, géén goede ai-toegangscontroles had. U organiseert een overlegtafel met mooie polderplaatjes, maar lost dat die ai-kloof in de praktijk op?Hans: Goede opmerking. Een metafoor lost inderdaad niets op, maar opent wel het gesprek met en tussen bestuurders over een onderwerp dat wij te lang vermeden hebben: de invloed van ai op cybersecurity. In onze interactieve sessie gebruikten we ter ondersteuning van de dialoog een groepsondersteunend systeem waarmee deelnemers vooraf én achteraf na het debat anoniem hun eigen kennisniveau konden inschatten. Dat geeft directe, eerlijke terugkoppeling. De scores van de bestuurders stegen van gemiddeld 5,7 voor naar 6,6 na de sessie.Dat is geen toeval, want de deelnemers gingen tijdens de workshop zelf aan de slag met explain-ai.com met de opdracht: kies jouw favoriete ai-tool, beoordeel de transparantiescore, identificeer wie er achter de schermen de data verwerkt, en neem een standpunt in: gebruik ik dit wel, niet, of alleen onder voorwaarden? Dat was geen academische oefening. Dat is bestuurlijke zelfredzaamheid. Want de ai-risico’s zijn concreet: bedrijfsdata die via een chatbot weglekken naar externe servers, vergiftigde ai-modellen die verkeerde uitkomsten produceren, aanvallers die via slim geformuleerde prompts beveiligingsregels omzeilen. High performers herkennen die patronen.Chatbot A (optimistisch): Dan is zo’n sessie toch precies wat organisaties nodig hebben: samen leren, kennis delen, bewustwording vergroten!Hans: Klopt, maar met één scherpe kanttekening: leren zonder handelen is een illusie van vooruitgang. Een score van 6,6 is beter dan 5,7, maar nog altijd te laag als je de risico’s en schades in ogenschouw neemt en bedenkt dat 32 procent van alle datalekken inmiddels tot boetes leidt, waarbij bestuurdersaansprakelijkheid geen juridische abstractie meer is. High performers gebruiken dat groeiende bewustzijn als startpunt. Nooit als eindpunt.Chatbot C (kritisch): Dus ook hier draait het uiteindelijk om bestuur, niet om technologie?Hans: Precies. Een dijk bescherm je niet door ernaar te kijken, maar door te weten wie hem beheert, wie hem onderhoudt en wie beslist wanneer de sluisdeuren dichtgaan. In turbulente en disruptieve tijden is cybersecurity geen it-vraagstuk meer. Het is een bestuursvraagstuk. High performers weten dat. Ze zorgen dat de verantwoordelijkheid ligt waar ze hoort: niet bij de technologie, maar bij de mensen aan het roer met de bereidheid in actie te komen.High PerformersIn deze rubriek laat it-mediator prof. dr. Hans Mulder zijn gedachten gaan over de vraag: wat maakt dat sommige organisaties in dit digitale tijdperk het (veel) beter doen dan andere? Wat zijn de unieke eigenschappen van deze ‘High Performers’? En welke rol speelt it hierin?Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #4.

Pragmatisme en agentic AI gaan zelden hand in hand. De verhalen van organisaties die de kosten uit de pan zien rijzen terwijl de winst die AI moet bieden uitblijft komen geregeld voorbij. Pegasystems wil hier verandering in aanbrengen voor organisaties en developers. Dit doet het door zelf stevig de teugels in handen te nemen en […]

Ook Rabo en ABN AMRO gebruiken AI-agents, maar niet op deze manier.

NTT DATA en Google Cloud breiden hun samenwerking uit om bedrijven te helpen agentic AI grootschalig in te zetten. Het vertrekpunt is een dedicated Gemini Enterprise-praktijk die NTT DATA wereldwijd opzet. Daarvoor worden 5.000 engineers gecertificeerd als Gemini Enterprise-expert. Gezamenlijk werken de bedrijven aan een roadmap om tot 500 AI-agents te ontwikkelen voor horizontale en […]

Anthropic geeft organisaties in meer dan 15 landen toegang tot Mythos.

Kunstmatige intelligentie leidt vooralsnog niet tot een krimp van de IT-arbeidsmarkt. Integendeel: organisaties verwachten de komende jaren meer technisch personeel nodig te hebben. Tegelijk groeit de bezorgdheid over beveiliging, ontbrekende vaardigheden en de afnemende instroom van junior talent. Dat blijkt uit het State of Tech Talent Europe 2026-rapport van de Linux Foundation. Voor het onderzoek […]

Ronald de Groot is benoemd tot Managing Director van GrowMads, een nieuw gespecialiseerd bureau dat zich volledig richt op Growth Engineering. Het bureau maakt deel uit van een groep specialistische bureaus, waartoe ook Ablestar en Craftmore behoren. GrowMads ontwikkelt en optimaliseert digitale groeisystemen voor merken en organisaties die hun groei structureel willen versnellen. De naam is afgeleid van Growth Nomads: een aanpak waarbij specialisten zich niet beperken tot één kanaal, platform of vaste methode, maar zich richten op de grootste groeikansen binnen de volledige klantreis. Van eerste oriëntatie en conversie tot retentie en herhaalaankopen. Waar veel digital marketingbureaus zich focussen op afzonderlijke disciplines zoals SEO, SEA, social advertising of e-mailmarketing, kiest GrowMads voor een geïntegreerde aanpak. Het bureau brengt strategie, data, performance marketing, conversieoptimalisatie, CRM, marketing automation en AI-discoverability samen in één samenhangend groeisysteem. De focus ligt op organisaties die hun digitale groei professioneler willen organiseren. Met name gevestigde merken die ervaren dat hun huidige marketingaanpak te versnipperd is geraakt, vormen een belangrijke doelgroep. GrowMads richt zich op bedrijven die wel investeren in marketing, maar onvoldoende grip hebben op de samenhang tussen merk, funnel, data, conversie en sales. Volgens Ronald de Groot vraagt de markt om een meer volwassen benadering van groei. “Veel organisaties hebben de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in digital marketing, maar lopen nog steeds tegen dezelfde uitdagingen aan: losse campagnes, dashboards vol kanaaldata en beperkt inzicht in wat daadwerkelijk bijdraagt aan groei,” aldus De Groot. “Tegelijkertijd wordt growth hacking vaak geassocieerd met snelle experimenten en kortetermijnresultaten. Met GrowMads benaderen we groei als een systeem: strategisch, meetbaar, herhaalbaar en schaalbaar.” Daarmee positioneert GrowMads zich nadrukkelijk anders dan traditionele growth hacking-bureaus. Experimenteren blijft belangrijk, maar uitsluitend als onderdeel van een bredere, duurzame groeistrategie. Ronald de Groot brengt ruime ervaring mee naar zijn nieuwe rol. Eerder was hij werkzaam bij One Shoe, het voormalige bureau van Michel van Velde en Floris Derksen, en later bij Springbok. Daarnaast stond hij aan de basis van Tapperuse, dat later werd overgenomen door Convious.

De ontwikkeling van Linux 7.1 bevindt zich in de afrondende fase. Linus Torvalds (foto) heeft release candidate 7 (rc7) beschikbaar gesteld en verwacht dat de definitieve versie volgende week kan verschijnen, mits er geen onverwachte problemen meer opduiken. Volgens Torvalds verloopt de stabilisatie van de nieuwe kernel volgens plan. Hoewel rc7 nog altijd een aanzienlijk […]

Geplande keynote van SpaceX-topman valt in slechte aarde Binnen ASML is grote onrust ontstaan over de aanwezigheid van Elon Musk donderdag bij een interne technologieconferentie. De controversiële Amerikaan, wiens bedrijf SpaceX midden in de grootste beursgang aller tijden zit, spreekt online tijdens een evenement van de chipmachinefabrikant in Den Bosch. Hij doet dat een dag voordat zijn bedrijf SpaceX waarin ook xAI zit, een beursnotering krijgt. Op ASML’s interne platform Viva Engage klinkt veel kritiek. Sommige medewerkers zeggen het evenement of in elk geval het deel met Musk te willen boycotten. De FNV constateert dat de keuze voor een omstreden spreker als Elon Musk voor extra onrust op de werkvloer zorgt. De reorganisatie bij ASML, die grote gevolgen heeft voor honderden medewerkers, heeft ook al tot spanningen geleid. Peter Reniers, bestuurder Metaalbond FNV, zegt: ‘Juist in zo’n periode verwachten wij dat ASML zorgvuldig omgaat met keuzes die invloed hebben op medewerkers en de werkcultuur.’ Hij vindt het besluit van ASML om Elon Musk uit te nodigen als keynote-spreker dan ook onverstandig.  Reniers begrijpt goed dat medewerkers hier vragen over stellen en zich zorgen maken. Ze wijzen op zijn opvattingen over onder meer transgenders, zijn politieke betrokkenheid in de VS en zijn anti‑Europese houding. ‘Wij zien risico’s voor de sociale veiligheid binnen ASML. Elon Musk staat bekend om uitspraken en keuzes die volgens veel mensen niet passen bij inclusiviteit, respect voor werknemers en vakbondsrechten. Door hem een belangrijk podium te geven tijdens een intern evenement, wekt ASML de indruk dat het zijn manier van leiderschap en zijn visie op werk ondersteunt.’ Geen neutrale keuze Musks retoriek zou patronen vertonen die geassocieerd worden met autoritaire, reactionaire of extreemrechtse politiek. En dat terwijl ASML juist een beleid van inclusiviteit en diversiteit hanteert. Reniers: ‘Wij maken ons al langer zorgen over de manier waarop Elon Musk omgaat met werknemers en vakbonden. Bij verschillende bedrijven wordt hem verweten dat hij vakbondsactiviteiten tegenwerkt, grote groepen medewerkers ontslaat en een harde werkcultuur stimuleert.’ ‘Daarom zien wij de uitnodiging van Musk niet als een neutrale keuze’, vervolgt de FNV-bestuurder. ‘Volgens ons geeft ASML hiermee een duidelijk signaal af over welke vormen van leiderschap het bedrijf belangrijk vindt. Je kunt wel merken dat het bedrijf, dat altijd het Rijnlandmodel omarmde, nu totaal een andere richting op lijkt te gaan. Chipfabriek Musk zal donderdag zijn visie delen op ai, robotica, ruimtevaart en chipfabricage. De man achter Tesla en ruimtevaartbedrijf SpaceX gaat virtueel in gesprek met ASML-topman Christophe Fouquet, meldt het Eindhovens Dagblad. ASML stelt in een reactie dat Musk ‘als engineer’ is uitgenodigd.  Medewerkers leggen een verband met Musks plannen voor een gigantische chipfabriek, die goed moet zijn voor een jaarlijkse productie van 1 TWh rekencapaciteit. Voor deze Terafab-fabriek zijn uiteraard lithografiemachines nodig.   De chips die daar geproduceerd moeten worden, zijn bedoeld om de rekenkracht te leveren voor ai-datacenters die Musk in de ruimte wil laten bouwen. Door die datacenters op zonne-energie te laten draaien, denkt hij een alternatief te hebben voor het enorme stroomverbruik van datacenters op aarde. SpaceX De prospectus bij de beursgang van SpaceX leert dat Musk’s honger naar (ai)chips moeilijk te stillen is. Het is bovendien allerminst zeker dat hij op dit gebied gevrijwaard blijft van problemen. Om Musk’s enorme ambities in de ruimtevaart, connectiviteit (Starlink), ai (xAI) en content (X) waar te maken is een gigantische technische infrastructuur nodig. Voor al die grafische processors en andere hoogwaardige componenten zijn diens bedrijven aangewezen op een beperkt aantal leveranciers.  Met directe chipleveranciers heeft SpaceX helemaal geen langetermijncontracten.  Alle gpu’s worden op basis van orders aangekocht. Die directe chipleveranciers zijn weer afhankelijk van een klein groepje ‘fabs’ zoals TSMC en Intel.  Dat maakt SpaceX kwetsbaar. Voor de ai-datacenters die Musk in de ruimte wil bouwen, zijn voldoende ai-chips nodig, aanzienlijk meer dan waarover SpaceX momenteel kan beschikken.  Daarom bouwt Musk in Texas de Terafab. Maar als die niet succesvol is, heeft SpaceX een groot probleem. Dan zal SpaceX een belangrijk deel van de hardware voor de rekenkracht bij derden moeten blijven bestellen. Want uit de prospectus blijkt dat er zelfs een kans bestaat dat Terafab helemaal niet van de grond komt. Er zijn bijvoorbeeld geen garanties dat Tesla en Intel deel van deze fab zullen blijven uitmaken. Terugtrekken is mogelijk.  Terafab Ook xAi, het ai-bedrijf dat onder SpaceX is geschoven, loopt risico onvoldoende ai-processors beschikbaar te krijgen of bij schaarse onacceptabel hoge prijzen te moeten betalen. Als xAi in gebreke blijft, zal het daarvoor een hoge tol moeten betalen.  Een bijkomend probleem is dat Terafab, een project van vijfentwintig miljard dollar, nog maar in een uiterst pril stadium van ontwikkeling verkeert. De rolverdeling tussen Intel, Tesla en SpaceX is onduidelijk. Zelfs de samenwerking tussen Tesla en Terafab is nog niet goed geregeld.  Terafab is ontworpen om minder afhankelijk te zijn van ASML, zo blijkt uit andere bronnen. De architectuur van de chips die Terafab wil gaan maken, heeft niet de high end EUV-lithografiemachines nodig waarop ASML het monopolie heeft. De wachttijd voor deze machine is zo lang dat Terafab uitwijkt naar goedkopere DUV-machines die ASML sneller kan leveren.  Terafab heeft zijn lot verbonden aan GaN-chiplets (galliumnitride), een techniek van Intel, in plaats van silicium. Die chips zijn te produceren met DUV. Ook mikt Terafab op een fundamentele herziening van de manier waarop ai-chips worden verpakt. GaN is anders dan silicium stralingsbestendig waardoor deze chiplets geschikt zijn voor gebruik in datacenters die in een baan om de aarde worden geplaatst.  Afhankelijk Tot op zekere hoogte blijft de fab vooral indirect afhankelijk van het bedrijf uit Veldhoven. Een aantal leveranciers is afhankelijk van ASML-tools. Componenten als geheugens en controllers komen bovendien van leveranciers die met EUV-machines werken. Mogelijk wordt Terafab klant bij ASML voor de minder geavanceerde DUV-machines. Op vrijdag 12 juni gaat alle aandacht uit naar de beursgang die SpaceX waardeert op 1.777 miljard dollar. Met de aandelenuitgifte haalt SpaceX zo’n vijfenzeventig miljard binnen, niet gek voor een bedrijf dat vorig jaar 4,9 miljard verlies leed op een omzet van 18,7 miljard dollar. Donderdag hopen de ASML-medewerkers – althans het deel dat niet aan de boycot deelneemt – te horen wat Musks plannen voor ai, robotica, ruimtevaart en chipfabricage betekenen voor de vraag naar chipmachines. Het feit dat Musk dit een dag doet voordat SpaceX naar de beurs gaat, bewijst wel hoe belangrijk ASML in de techwereld is.

Google heeft een overeenkomst getekend om SpaceX maandelijks 920 miljoen dollar te betalen voor AI-capaciteit in de datacenters van xAI. De overeenkomst heeft een looptijd van 32 maanden, van oktober 2026 tot juni 2029, en geeft Google toegang tot ongeveer 110.000 Nvidia GPU’s. Het is de tweede grote infrastructuurdeal van SpaceX in de aanloop naar […]

De impact van AI op het werk blijft toenemen. Inmiddels maakt meer dan zeven op de tien professionals regelmatig gebruik van AI, terwijl ook het aantal toepassingen blijft groeien. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Boston Consulting Group.

Hoewel de inzet van AI zich nog in een relatief vroege fase bevindt, plukken inkooporganisaties en inkoopprofessionals nu al de vruchten van de technologie. Volgens de AI Inkoopbenchmark 2026 van Adjust Consulting zal deze ontwikkeling zich de komende jaren bovendien verder versnellen.

Sioo organiseert dit jaar weer verschillende summerschools. Om een beter beeld te krijgen van wat zo’n vijfdaagse nou eigenlijk oplevert, blikken we met de betrokken docenten terug op drie summerschools die eerder plaatsvonden en komende augustus weer op het programma staan.

Conclusion Integration heeft een partnership gesloten met Europees iPaaS-platform Frends. Daarmee voegt het een soeverein integratieplatform toe aan hun portfolio en introduceert Conclusion Integration tegelijkertijd een managed integration service.