business

AI-modellen lijken beter te zijn in het vinden van kwetsbaarheden dan in het oplappen ervan.

‘Kwaliteit van ai-code blijft vaak matig’Ai bouwt steeds vaker helemaal zelf software. We vragen ons dan ook af welk ai-model het beste is. Maar volgens de Software Improvement Group (SIG), het Amsterdamse bedrijf dat de kwaliteit van software meet, is dat niet de hamvraag.De uitdaging is: hoe controleer je of de door ai ontwikkelde computercode wel veilig, goed en makkelijk aan te passen is? Want over de hele levensduur van software is de onderhoudbaarheid een belangrijke kostenpost.Om de kernvraag rond softwarekwaliteit te onderzoeken, voerde SIG een experiment uit met Claude Sonnet 4.6. Daaruit bleek volgens SIG dat realtime kwaliteits- en securitychecks tijdens het ontwikkelproces een veel grotere impact hadden op de uitkomst dan alleen betere prompts of een krachtiger model.Alle reden dus om Werner Heijstek, chief delivery officer bij SIG, te spreken over het gebruik van ai voor programmering; een onderwerp waarover de meningen verdeeld zijn. Vaststaat dat ai bij de softwareontwikkeling niet meer is weg te denken. Heel snel hebben ai-agenten hun plaats veroverd. Heijstek: ‘Je kunt er heel gave dingen mee doen.’ Maar de code die deze agenten voortbrengen, is volgens hem vaak heel gemiddeld of zelfs matig, iets dat nog weleens wordt vergeten.Werner Heijstek, chief delivery officer SIG.‘Op verjaardagsfeesten hoor je vaak dat ontwikkelaars straks naar huis kunnen omdat ai-agents hun rol overnemen. Ook de vrees de boot te missen is groot. Het management wil niet achterraken en zet snel in op dure ai. En wie OpenAI-topman Sam Altman beluistert, krijgt al gauw de indruk dat software hele afdelingen overbodig maakt.Ook bij vorige golven van digitalisering hoorde je dat vaak, maar de realiteit is dat meer software bijna altijd gepaard gaat met meer werkgelegenheid. En je ziet dat de komst van ai dikwijls als een excuus wordt gebruikt om een gewone reorganisatie door te voeren.Tegenover de groep die vindt dat we haast moeten maken met de implementatie van ai, staat ook een groep die denkt: het zal mijn tijd wel duren. Hoe goed ai-software werkt, valt het beste te toetsen in je eigen vakgebied. Let er scherp op wat eruit komt en vergelijk dat met de kennis die je zelf hebt.’Training op bestaande codeUit de benchmarkstudies van SIG kwam naar voren dat de kwaliteit van autonoom ontwikkelde software volgens het bedrijf niet heel goed is. ‘En dat valt te verklaren uit het feit dat deze ai-modellen zijn getraind op code die er al is. De ai-leveranciers hebben in hun grote taalmodellen jarenlang alle software gestopt die ze maar konden krijgen.’Volgens Heijstek kan de kwaliteit van bestaande code een verklaring zijn voor problemen in door ai gegenereerde software. ‘Omdat de gemiddelde code niet zo goed is, genereert ai ook software met problemen. Te denken valt aan de security, de architectuur en bepaalde technische aspecten. Op het eerste gezicht lijkt het vaak heel aardig, maar vooral de onderhoudbaarheid laat meestal te wensen over.’Ai-systemen waarbij mensen verantwoordelijk blijven en toezicht houden, scoorden in het onderzoek van SIG wel een voldoende. Ook kun je deterministische vangrails toevoegen, zoals kwaliteitscontroles tijdens het ontwikkelproces. Anders dan ‘agentic ai’ gaat het hier om systemen die voorspelbaar werken. In combinatie met ai kunnen deze volgens Heijstek een betere kwaliteit bieden. ‘Dit biedt een aardige productiviteitswinst. Denk aan 10 à 20 procent.’UitblinkersVerkeerd is de gedachte dat je de softwareontwikkeling voortaan kunt overlaten aan junior developers en ai-agents. Volgens Heijstek maakt het gebruik van ai-codingtools vooral senior ontwikkelaars productiever die hun sporen hebben verdiend. De uitblinkers worden nog beter.Daarentegen is het gevaarlijker om ai-agents te laten ondersteunen door junior developers. ‘Want die kunnen minder kritisch kijken naar wat er uit de ai is gekomen. Ze zijn gemakkelijker voor de gek te houden. Senior developers kunnen beter een review doen. Om senior te worden moet je zelf software hebben geschreven. Dan leer je het handwerk.’BatmanHeijstek trekt een parallel met Batman en Robin. De laatste is de ai en doet dingen voor de superheld. Batman bepaalt wat er gebeurt en houdt een vinger aan de pols. Om de leiding te houden moet je wel boven de materie staan. Voor junioren is dat moeilijk.Heijstek heeft de indruk dat meer of betere ai de zwaktes van ai-gedreven softwareontwikkeling op termijn niet zal oplossen. ‘De oplossing zit in een slimmer gebruik van ai; het harnas eromheen, ofwel de keten om ai beter te maken. Winst valt te halen uit zaken die niet direct tot het ai-model behoren, zoals het toevoegen van normen en waarden, beleid en de context van de organisatie.’TokenomicsOok moet je goed nadenken waarvoor je ai wilt gebruiken, welk model zich daarvoor het beste leent en hoe diep je dat model laat nadenken. Zeker met het oog op de kosten heeft het geen zin alles maar in een ai-model te gooien. Je wilt een maximaal resultaat uit een minimale investering halen. Ai-tokenomics, de economie van het gebruik van tokens, zal de komende tijd veel aandacht krijgen. Taken moeten niet alleen goed, maar ook zonder hoge kosten worden uitgevoerd. Kies voor een licht en voordelig model wanneer dat net zulke bevredigende resultaten oplevert als een zwaar ‘frontier’-model.Prachtig zou het zijn als ai-agents verouderde software met succes kunnen moderniseren, zeker als het legacy-kernsystemen betreft waar bedrijven hun geld mee verdienen. Maar SIG waarschuwt voor al te hoge verwachtingen. Volgens Heijstek levert het genereren van code uit een traditioneel systeem van lage kwaliteit niet vaak een goed nieuw systeem op. ‘De problemen van de oude code plegen te worden gekopieerd naar de nieuwe. Alles is in een nieuwe programmeertaal gezet zonder dat bijvoorbeeld de architectuur is verbeterd. Je bent dus niet veel verder. Wanneer er geen menselijke ontwikkelaar in de ‘drivers seat’ zit, zal het resultaat snel tegenvallen.’Heijstek wijst daarnaast op de kosten. ‘Het gebruik van ai-modellen wordt steeds duurder. De prijzen liggen inmiddels zo hoog dat een ai-agent bijna net zo duur is als een mens.’WaagstukHeijstek vindt het nog een heel waagstuk om bij kernsystemen het coderen volledig over te laten aan ai-agents. Zeker als daar klantdata of persoonsgegevens bij zijn betrokken, moet je je wel twee keer bedenken. Zijn advies is om met laagrisicosystemen te beginnen: kleine applicaties die bijvoorbeeld op de werkvloer de productiviteit net een beetje omhoogbrengen. Denk aan niet-essentiële software die een bedrijf voor zichzelf gebruikt zonder dat die de klant raakt, securityproblemen geeft of tot stagnatie in de productie kan leiden.De combinatie van ai en kwaliteitsborging kan volgens Heijstek ook worden gebruikt bij complexere systemen, mits menselijke ontwikkelaars de controle houden.Volgens Heijstek maakt ai zonder hulp vaak software die er op het oog prima uitziet, maar waarbij je niet goed weet hoe zo’n systeem in elkaar steekt. ‘Als er dan een probleem ontstaat of iets moet veranderen, dan kost dat veel moeite.’Technische schuldBij de matige code die ai genereert, zal het lastiger en ook duurder zijn om een functie toe te voegen dan als een systeem van hoge kwaliteit is. Coderen met ai leidt volgens Heijstek al gauw tot technische schuld. Later ontstaan dan extra kosten en problemen. En op den duur gaat de meeste tijd zitten in het onderhoud van systemen. De wetgeving verandert, nieuwe hardware dient zich aan en software-updates zijn nodig. In elk systeem zitten problemen. Het is een optelsom van elastiekjes en noodverbanden. En die kunnen problematisch worden.Een extra complicatie is dat het management graag meer functionaliteit wil, zeker als dat de omzet en winst vergroot. Minder oog heeft de business voor de prestaties, veiligheid en betrouwbaarheid. Als die zaken niet goed op orde zijn, gaat het toevoegen van nieuwe functies steeds langer duren. Dan keert de wal het schip.Dikwijls is er in een organisatie een blind geloof dat problemen zichzelf wel allemaal oplossen. ‘In de praktijk zien we andere dingen. Met ai is dat niet anders. Ai kan met bepaalde zaken helpen. Maar je moet goed weten wanneer en vooral hoe je ermee werkt’, besluit Heijstek.Claude SonnetSoftware Improvement Group (SIG) deed een test met het ai-model Claude Sonnet 4.6. Volgens SIG zorgen directe controles op fouten en veiligheid tijdens het programmeren voor betere software dan wanneer alleen een slimmer ai-model wordt gebruikt of betere opdrachten worden gegeven. SIG baseert zijn onderzoek naar softwarekwaliteit onder meer op een database met meer dan honderd miljard regels aan broncode van honderden verschillende technologieën.

Iemand koppelt uit enthousiasme een AI-assistent aan SharePoint. Niemand ziet het als aparte identiteit, maar dat is het wel. En zo wordt de blinde vlek over wie of wat toegang heeft tot de IT-omgeving stilletjes groter. Dat is het probleem: geen enkele organisatie heeft volledige controle over identiteit. Het was vroeger onderdeel van een systeem om ergens toegang toe te krijgen, nu is het een eigen domein […]

De burgemeester van New York, Zohran Mamdani, spreekt zijn steun uit voor de Delivery Protection Act. Het wetsvoorstel introduceert nieuwe regels voor bedrijven die op grote schaal pakketten bij klanten bezorgen. Veel bedrijven, waaronder Amazon, maken voor de laatste fase van de bezorging (last mile) gebruik van externe bezorgers en aannemers in plaats van werknemers. De voorgestelde wet zou deze bezorgactiviteiten aan nieuwe vergunningsregels onderwerpen. Daarnaast zouden bezorgers in dienst moeten zijn van het bedrijf waarvoor ze de bezorgingen uitvoeren, in plaats van als zelfstandige of via een externe partij te werken. Mamdani zegt dat bedrijven als Amazon veel controle hebben over wanneer en hoe pakketten worden bezorgd, maar tegelijkertijd verantwoordelijkheid kunnen ontlopen wanneer er tijdens het werk iets met een bezorger gebeurt omdat deze formeel als opdrachtnemer werkt. Voorstanders van het wetsvoorstel, waaronder de vakbond International Brotherhood of Teamsters, vinden dat grote bedrijven hierdoor meer verantwoordelijkheid krijgen voor de manier waarop bezorgingen worden uitgevoerd. Ook zou de wet volgens hen kunnen zorgen voor betere lonen en arbeidsvoorwaarden voor bezorgers. Amazon en andere tegenstanders zijn het daar niet mee eens. Zij waarschuwen dat de nieuwe regels tot hogere kosten en langere bezorgtijden voor klanten kunnen leiden. Ook bestaat volgens hen het risico dat bedrijven met grote bezorgnetwerken hun distributiecentra buiten New York City vestigen om de extra regelgeving te vermijden. De Delivery Protection Act werd enkele maanden geleden ingediend bij de gemeenteraad van New York.

Modular heeft versie 1.0 van programmeertaal Mojo uitgebracht. Daarmee wil het bedrijf een stabiele basis bieden voor ontwikkelaars die de taal voor langere tijd willen gebruiken. De release komt op een interessant moment: Modular is inmiddels onderdeel van Qualcomm, terwijl Mojo juist is bedoeld als een relatief hardware-onafhankelijke programmeertaal voor AI-systemen. Mojo werd in 2023 […]

Fransman Yann LeCun, voorheen Meta’s AI-hoofd, start een investeringsfonds met 100 miljoen dollar voor AI-start-ups. Het bedrijf heet 224 Ventures en het beoogt investeringen te plaatsen van tussen de een en vijf miljoen dollar. Doelwitten: AI-native teams. Anders gezegd: 224 Ventures gaat komende jaren heel veel heel kleine investeringen doen. Of meedoen in wat grotere rondes waarin anderen de kar trekken. LeCuns partners zijn ex-Google DeepMind-onderzoeker Oriol Vinyals en Shaun Johnso, die oprichter was van AIX Ventures. De Fransman zal in de dagelijkse praktijk meer aandacht besteden aan zijn eigen start-up AMI Labs, waarvoor hij eerder dit jaar een miljard dollar groeigeld ophaalde. Bijna een kwart van de VC-deals in Europa in de maand juli 2026 ging naar AI-start-ups, zo laten nieuwe cijfers zien. Foto: Jannes Van den wouwer / Unsplash

Cloudflare heeft in de eerste helft van 2026 935 DDoS-aanvallen van meer dan 1 Tbps afgeslagen. Vooral in het tweede kwartaal nam het aantal zeer zware aanvallen snel toe. Tegelijkertijd verschuiven aanvallers naar DNS- en amplificatietechnieken. In het tweede kwartaal registreerde Cloudflare 805 DDoS-aanvallen op netwerkniveau die de grens van 1 Tbps overschreden. Dat zijn […]

Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam hebben een nieuwe AI-aanpak ontwikkeld waarmee robots gesproken of geschreven instructies kunnen begrijpen zonder voortdurend een groot taalmodel te hoeven gebruiken. Het nieuwe framework, TeNet (Text-to-Network), zet een opdracht één keer om in een compact neuraal netwerk voor de besturing, waarna de robot zelfstandig en razendsnel kan reageren. De onderzoeksresultaten worden gepresenteerd tijdens de internationale AI-conferentie IJCAI-ECAI 2026. Grote taalmodellen (Large Language Models, LLM’s) maken het mogelijk om robots aan te sturen met natuurlijke taal. In de praktijk zijn deze systemen echter vaak te groot en te rekenintensief om direct te gebruiken op kleinere robots of in toepassingen waarbij binnen fracties van seconden moet worden gereageerd. Om dat probleem op te lossen ontwikkelden computerwetenschappers Ariyan Bighashdel en Kevin Sebastian Luck, binnen het NWO-gefinancierde Tenet-project, TeNet. In plaats van een groot taalmodel continu mee te laten draaien tijdens de besturing, gebruikt TeNet het taalmodel slechts één keer om een compacte, taakspecifieke controller te genereren. Daarna voert de robot alle handelingen uit met dit lichte besturingsprogramma. De onderzoekers laten zien dat deze aanpak zowel snel als efficiënt is. De gegenereerde controllers bevatten ongeveer 40.000 parameters, aanzienlijk minder dan de 1 tot 39 miljoen parameters die gebruikelijk zijn bij bestaande modellen. Daardoor behaalt TeNet besturingssnelheden van meer dan 9 kHz, waardoor robots zeer snel kunnen reageren op veranderingen in hun omgeving en geschikt zijn voor realtime toepassingen. De resultaten kunnen de inzet van taalgestuurde robots aanzienlijk verbreden. Doordat de benodigde rekenkracht veel lager is, kunnen ook kleinere en goedkopere robots gebruikmaken van geavanceerde AI, zonder zware of kostbare hardware. Dat maakt de technologie toegankelijker voor toepassingen in bijvoorbeeld de zorg, logistiek, industrie en dienstverlening. Daarnaast biedt de nieuwe methode voordelen op het gebied van energieverbruik. Omdat alleen een compacte controller actief blijft tijdens het gebruik, is veel minder rekenkracht nodig dan bij systemen die continu een groot taalmodel draaien. Dat kan leiden tot energiezuinigere robots en een duurzamer gebruik van AI.

Prowareness en DevOn gaan vanaf oktober samen verder als emagine. Een zichtbare verandering, maar volgens CEO Derk Zegers draait deze stap juist om continuïteit. “Onze cultuur verandert niet. Onze mogelijkheden wel.

The Next Organization heeft de Strategy Accelerator gelanceerd, een methodiek die organisaties helpt om sneller van complexe strategische vraagstukken naar heldere keuzes te komen. De markt verandert, klantbehoeften verschuiven en technologie zet bestaande businessmodellen onder druk.

Anthropic, de maker van AI-systeem Claude, gaat alles dat met zijn nieuwe modellen wordt geproduceerd voorzien van een onzichtbaar watermerk. Dat gebeurt voor Europa maar over de hele wereld en is bedoeld om inzichtelijk te maken of en wat met AI is gecreëerd. Daarmee onderwerpt het bedrijf zich aan een specifiek artikel in de AI Act van Europa die modelmakers daartoe verplicht. Het doel hiervan is transparantie te bieden over verantwoordelijkheid over AI-gegenereerde producties. Dat valt uiteen in vier categorieën, waaronder ook helpdesks van bedrijven en bijvoorbeeld nieuwsuitgevers vallen. “Omdat het watermerk onderdeel is van de tekst, zal het met de tekst meereizen wanneer deze elders wordt gekopieerd en geplakt en kan het ook na bewerkingen behouden blijven.“ Het watermerken wordt ingevoerd in alle nieuwe Claude-modellen die vanaf 2 augustus 2026 in gebruik worden genomen. Het geldt nog niet voor Fable 5, Opus 5 en Opus 4.8. Dat komt nog. Dit concept wordt in de fysieke wereld bijvoorbeeld gebruikt om echtheidskenmerken te verwerken in bankbiljetten. Het helpt echt van nep onderscheiden. De kenmerken zijn niet met het oog waarneembaar. Machines zien ze wel. De metadata wordt toegepast volgens de open standaard van de Coalition for Content Provenance and Authenticity (C2PA). Gebruikers van Claude reageren er niet onverdeeld enthousiast op. De Engelse techtitel The Register haalt verscheidene experts en situaties aan waarin dit soort beschermingssystemen wordt omzeild of vernietigd. Anthropic is vooralsnog de eerste die zich op deze manier onderwerpt aan de AI Act. Foto: Lance Grandahl / Unsplash

Mozilla, de ontwikkelaar van Firefox, waarschuwt dat het mogelijk gedwongen wordt om de browsermarkt te verlaten als het geen betalingen meer van Google mag ontvangen voor het aanbieden van diens zoekmachine. Een verbod op deze betalingen kan er volgens Mozilla toe leiden dat het bedrijf en andere onafhankelijke browserontwikkelaars zich terugtrekken uit de markt. Daarmee zou een belangrijke verspreider van zoekdiensten verdwijnen. Volgens Mozilla zouden gebruikers hierdoor een browser verliezen die veel aandacht besteedt aan privacy en beveiliging, terwijl grote technologiebedrijven juist meer macht over het internet zouden krijgen. Mozilla schrijft dit in een zogenoemde amicus curiae-brief die een dezer dagen is ingediend bij het Amerikaanse Hof van Beroep voor het District of Columbia. De zaak gaat terug tot 2020. Het Amerikaanse ministerie van Justitie en een groep deelstaten beschuldigden Google er toen van de mededingingswetgeving te hebben overtreden door afspraken te maken waardoor Google de standaardzoekmachine werd in onder meer Safari van Apple, Firefox van Mozilla en Android. Rechter Amit Mehta van de federale rechtbank in Washington oordeelde in 2024, na een rechtszaak, dat Google zijn monopolie op twee markten op onrechtmatige wijze in stand had gehouden: algemene zoekdiensten en tekstadvertenties bij zoekopdrachten. In september 2025 stelde Mehta maatregelen vast die Google gedurende zes jaar verbieden exclusieve distributieovereenkomsten te sluiten voor Google Search, Chrome, Google Assistant en de Gemini-app. De uitspraak staat Google echter wel toe om Apple, Mozilla en andere verspreiders van zoekmachines te blijven betalen. Volgens Mehta zou een verbod op die betalingen grote gevolgen hebben voor deze bedrijven en de markten waarin zij actief zijn. Hij stelde dat een verbod ertoe zou kunnen leiden dat distributeurs Google als standaardzoekmachine blijven aanbieden zonder daarvoor inkomsten te ontvangen. Een andere mogelijkheid zou zijn om overeenkomsten te sluiten met volgens hem kwalitatief mindere zoekmachines, zodat zij alsnog betalingen ontvangen. Amerikaanse federale en nationale mededingingsautoriteiten hebben het hof van beroep onlangs gevraagd om het onderdeel van Mehta’s uitspraak dat deze betalingen toestaat, terug te draaien. Mozilla voert daartegen aan dat Mehta’s beslissing over de betalingen door het beschikbare bewijs wordt ondersteund. Het bedrijf verwijst daarbij onder meer naar een eigen onderzoek waaruit zou blijken dat de inkomsten van Mozilla sterk zouden dalen als het Google zou moeten vervangen door Bing als standaardzoekmachine in Firefox. Mozilla benadrukt dat het met zijn brief geen van beide partijen in de bredere rechtszaak steunt. Het bedrijf neemt daarmee geen standpunt in over andere belangrijke kwesties die in het hoger beroep aan de orde zijn. Google zal naar verwachting volgende maand nieuwe argumenten indienen bij het hof van beroep.

Interview | Kurt Rommens, Google Benelux De adoptie van artificiële intelligentie in de publieke sector komt op gang, zij het versnipperd. Dat zegt Kurt Rommens, head of government & public sector Benelux bij Google Cloud. ‘We zien te vaak dat de discussie gaat over de infrastructuur, die veilig en soeverein moet zijn. Allemaal correct, maar daarmee alleen krijg je geen waarde.’We spraken Kurt Rommens naar aanleiding van Google Cloud AI Live- event in Zaandam over onderwerpen als ai, hybride cloud en soevereiniteit. Volgens het Google-hoofd publieke sector groeit de belangstelling voor ai bij overheden, zorginstellingen en onderwijsorganisaties snel. Tegelijk verschilt de maturiteit sterk tussen organisaties en landen. Nederland en België bevinden zich volgens Rommens ongeveer in dezelfde fase. In beide landen bestaan tal van proefprojecten en taskforces, maar een grootschalige uitrol blijft voorlopig beperkt. ‘In Luxemburg is dat iets beter, omdat daar een push is vanuit de overheid die expliciet investeert in ai en start-ups.’ Toch is de potentiële impact groot. Volgens door Google aangehaald studiewerk kan ai-adoptie in de Belgische publieke sector ongeveer vier miljard euro extra waarde per jaar creëren. ‘Als je dan weet dat onze overheid nu ook weer zeven miljard op zoek is, dan denk ik: laat het dat eerst optimaliseren en efficiënter maken’, zegt hij. Adoptie Kurt Rommens, head of government & public sector Benelux bij Google Cloud. Binnen de verschillende domeinen ziet Google duidelijke verschillen. In de zorg is de nood het hoogst en daardoor ook de adoptie. Ai helpt er vandaag al bij personeelsplanning, administratieve taken en medische ondersteuning. ‘Een planning die soms weken duurde, is nu met ai op twee minuten rond’, stelt hij.Daarnaast verwijst hij naar toepassingen bij AZ Delta, UZ Leuven en het Prinses Máxima Centrum in Nederland. In dat laatste centrum werd een bibliotheek met miljoenen medische publicaties via ai ontsloten, zodat artsen tijdens overlegmomenten sneller tot relevante inzichten komen. ‘Daarvoor hadden ze de board, dan twee weken onderzoek en dan terug een board. Nu doen ze dat in één sessie.’Ook in het onderwijs groeit de interesse. Rommens verwijst naar de universiteiten van Groningen en Hasselt, die met Google Workspace werken, naar onderzoek met Google-technologie aan KU Leuven en naar de VUB, die logistieke SAP-processen op Google Cloud laat draaien om data met ai-inzichten te verrijken.Volgens Rommens zijn het uiteindelijk de instellingen zelf die het tempo bepalen, en gaat het niet zozeer om verschillen tussen landen. ‘De ene instelling is de andere niet, en de ene gaat wat sneller.’ De grootste rem zit daarbij volgens hem niet altijd in de technologie, maar in het veranderingsproces. Verkeerd Het debat over digitale soevereiniteit is de voorbije maanden alleen maar belangrijker geworden. Toch vindt Rommens dat de discussie vaak verkeerd begint. ‘Waar wij willen inspelen is de waardecreatie. Wat kan ai gaan betekenen? En dan is er die andere vraag: kunnen we die innovatie op een soevereine, veilige manier doen landen?’ Een partij als Google benadrukt de waarde van ai. ‘We zien al te vaak dat de discussie gaat over de infrastructuur, die veilig en soeverein moet zijn. Allemaal correct, maar daar alleen krijg je geen waarde mee.’ Tegelijk erkent hij dat beide discussies – infrastructuur en soevereiniteit – niet los van elkaar staan. ‘Als je dat eerste niet goed hebt, wordt het heel moeilijk om die waarde te bereiken. Dus het hangt wel aan elkaar.’ Voor Google betekent digitale soevereiniteit bovendien niet voor elke organisatie hetzelfde. Voor de ene overheid draait het vooral om de plaats waar data wordt opgeslagen, voor de andere om wie toegang kan krijgen, wie de infrastructuur beheert of hoe snel men naar een andere leverancier kan overstappen.Ook de politieke context speelt mee. Rommens erkent dat het soevereiniteitsvraagstuk wel sterker op de voorgrond is gekomen door geopolitieke spanningen en de houding van de regering-Trump. Volgens hem is de discussie over digitale soevereiniteit vandaag met name in Nederland gevoeliger dan enkele jaren geleden. ‘Daar speelt het soevereine sentiment meer op’, stelt Rommens vast. Hybride model Google verwacht niet dat overheden volledig voor publieke cloud of volledig voor eigen infrastructuur zullen kiezen. ‘Het zal een hybride model zijn, afhankelijk van de noden die men heeft.’ Om daarop in te spelen, biedt Google verschillende niveaus van soevereiniteit aan. De eerste variant bestaat uit de publieke cloud met aanvullende controles. Klanten kunnen bijvoorbeeld zelf hun encryptiesleutels beheren of bepalen wanneer Google-medewerkers bij een supportvraag toegang krijgen. Voor organisaties met strengere eisen werkt Google onder meer met lokaal beheerde, Europese cloudomgevingen. Rommens verwijst naar de samenwerking met Thales in Frankrijk, waarbij de omgeving onder Franse wetgeving draait en door Franse medewerkers wordt beheerd. ‘Google heeft als Amerikaans bedrijf geen enkel contact inzake operaties, omdat die volledig onder Franse wetgeving vallen.’ Een derde model is een volledig geïsoleerde, zogenoemde air-gapped omgeving. Die kan in het eigen datacenter van een klant draaien en hoeft niet met Google Cloud verbonden te zijn. Dit model richt zich vooral op defensie, inlichtingendiensten en andere organisaties met uiterst gevoelige data. Omdat dit model vooral bedoeld is voor zeer gevoelige workloads, is het technologische aanbod beperkter dan in de publieke cloud. De omgeving beschikt volgens Rommens wel over ingebouwde AI-mogelijkheden. Volgens Rommens bestaat er geen oplossing die alle risico’s uitsluit. ‘Er bestaat geen zero risk, laat dat ook duidelijk zijn.’ Wel moeten klanten volgens hem de technologie, controlemaatregelen en restrisico’s feitelijk kunnen beoordelen, samen met hun juridische diensten en data protection officers. Concurrenten Opvallend is dat Google Europese cloudinitiatieven niet uitsluitend of zozeer als concurrenten beschouwt. Volgens Rommens kunnen platformen zoals StackIT juist een aanvulling vormen op het eigen aanbod. ‘Wij vinden het goed dat er nu Europese alternatieven zijn. Wij zien hen inderdaad als een partner.’ Hij verwijst naar Europese partijen die een soevereine werkplek aanbieden op basis van Google-technologie, maar de dienstverlening zelf beheren. Volgens Google creëert dat extra mogelijkheden voor klanten die lokale operationele controle willen combineren met technologie van een wereldwijde hyperscaler. ‘Het is een verrijking van ons portfolio en het beantwoordt aan de noden van Europa’, stelt Rommens. Tegelijk waarschuwt hij ervoor om Amerikaanse technologie volledig uit te sluiten. ‘Ik denk dat het niet wijs zou zijn van Europa om Amerikaanse technologie volledig te negeren.’ Volgens hem zal de Europese cloudmarkt de komende jaren steeds meer bestaan uit samenwerkingen tussen hyperscalers en lokale aanbieders. Daarbij kunnen Europese partners extra garanties rond juridische controle, beheer en continuïteit bieden, terwijl ze tegelijk gebruikmaken van technologie die wereldwijd wordt ontwikkeld. Volgens Rommens ligt het antwoord daarom niet in één dominant cloudmodel, maar in keuzevrijheid. ‘We hebben altijd oplossingen gebouwd samen met Europa.’

Shein zou volgende week naar de beurs willen in Hong Kong, na mislukte pogingen in New York en Londen. Dit moet plaatsvinden tegen een waardering van ergens rond de dertig à 35 miljard dollar. Althans, dat melden South China Morning Post en de Financial Times. De beursgang moet zo’n drie miljard dollar in het laatje brengen. Sinds vorige week wordt de interesse onder institutionele investeerders gepeild. De exacte datum van de beursgang staat nog niet vast. Shein, formeel een bedrijf uit Singapore, produceert en verkoopt kleding en snuisterijen voor een habbekrats. De nieuwe Europese invoerheffing van drie euro per productcategorie maakt China-shoppen merkbaar duurder voor Europese consumenten. Het moet nog blijken in hoeverre de invoerrechten daadwerkelijk de pakketjesgolf indammen. De heffing loopt vooralsnog tot 1 juli 2028. Vanaf dan moet er een nieuwe, permanente regeling van kracht worden die dynamisch belast. Het bedrijf realiseerde in 2025 een omzet van ruim veertig miljard dollar en een nettowinst van twee miljard. In Europa staat Shein onder toenemende druk. De Europese Commissie opende in februari 2026 een formeel onderzoek onder de Digital Services Act naar de controle op illegale producten, platformontwerp en aanbevelingssystemen. Daarnaast legden nationale toezichthouders zware boetes op. Frankrijk beboette het bedrijf onder meer veertig miljoen voor misleidende prijs- en milieuclaims, 150 miljoen voor cookieconsent en later nog eens ruim 22 miljoen voor tekortkomingen rond consumentenrecht en textielinformatie. De Ierse privacytoezichthouder startte een onderzoek naar de doorgifte van EU-gebruikersdata naar China. Europa is goed voor ruwweg een derde van Sheins omzet. Foto: the blowup / Unsplash