business

Digitale soevereiniteit is in korte tijd veranderd van een abstract begrip in een belangrijk punt op de agenda van cio’s en it-managers. Waar draaien onze kritieke applicaties? Wie kan juridisch of technisch bij onze data? Hoe snel kunnen we overstappen naar een andere leverancier als dat nodig is? Tegelijkertijd schieten initiatieven met nieuwe namen als paddenstoelen uit de grond: Euro-Office, Open Cloud Alliantie, Ecofed, Dosba, noem maar op. Hoewel deze organisatie nog nauwelijks bekend zijn, tonen ze aan dat digitale soevereiniteit verschuift van ambitie naar technische, organisatorische en commerciële werkelijkheid. Vier initiatieven nader bekeken. Euro-Office: soevereine, webgebaseerde werkplek Neem Euro-Office. Dat is geen nieuwe cloudprovider en ook geen los alternatief voor Microsoft 365. Euro-Office is een Europese opensource-officesuite voor documenten, spreadsheets en presentaties, ontwikkeld als soeverein alternatief voor Microsoft Office. Het initiatief werd eind maart gelanceerd door onder meer Ionos, Nextcloud, Eurostack, XWiki, OpenProject, Soverin, Abilian en Btactic. De techpreview is beschikbaar via GitHub. Een eerste stabiele versie wordt deze zomer verwacht. Voor Jos Poortvliet van Nextcloud wil benadrukken dat Euro-Office geen product is dat organisaties simpelweg als losse desktopsoftware installeren. ‘Euro-Office is bedoeld als webgebaseerde officecomponent die je integreert in een bredere digitale werkplek’, zegt hij. Denk aan bestandsdeling, wiki’s, projectmanagement en samenwerkingsomgevingen. Daarmee is Euro-Office vooral een bouwsteen voor een soevereine werkplek. Volgens Poortvliet is die nuance belangrijk. ‘Veel organisaties zoeken niet alleen een tekstverwerker of spreadsheet, maar hebben behoefte aan een geloofwaardig alternatief voor de volledige productiviteitslaag waarvan zij nu afhankelijk zijn.’ Daarbij telt niet alleen functionaliteit, maar ook governance. Wie bepaalt de koers van de software? Waar wordt de code beheerd? Wie kan bijdragen? En onder welk juridisch regime valt de ontwikkeling? Een communitygedreven opensource-oplossing als Euro-Office past volgens hem beter bij een soevereine werkplek dan een gesloten softwaremodel. Open Cloud Alliantie: federatieve cloudinfrastructuur Een andere rol speelt de Open Cloud Alliantie. Dit samenwerkingsverband van zeven Nederlandse cloudbedrijven, met gezamenlijk twintig in Nederland gevestigde datacenters, richt zich in eerste instantie op de publieke sector. Het idee is niet dat een gemeente, ministerie of uitvoeringsorganisatie rechtstreeks met de Open Cloud Alliantie zaken doet. Het model draait juist om raamovereenkomsten met een of meerdere aanbieders, die toegang geven tot een geharmoniseerd dienstenaanbod en – belangrijk – de mogelijkheid om workloads eenvoudig te verdelen of te verplaatsen. Ludo Baauw, ceo van Intermax Groep en een van de oprichters van de Open Cloud Alliantie, vat het zo samen: ‘Stel dat een middelgrote gemeente bedrijfskritische applicaties wil onderbrengen in een Nederlandse it-omgeving. Dan moet je voorkomen dat die organisatie opnieuw afhankelijk wordt van één partij. Dat regelen we binnen de Open Cloud Alliantie met dergelijke raamovereenkomsten.’ Zo’n overeenkomst geeft toegang tot een reeks geharmoniseerde diensten en een referentiearchitectuur. Een klant sluit zo’n contract overigens niet met de alliantie zelf, maar maakt met een of meerdere individuele leden afspraken over workloads, opslaglocaties en dataverwerking. Bij grote trajecten is hiervoor een aparte juridische entiteit in te richten. Het onderliggende doel blijft hetzelfde: klanten moeten eenvoudig kunnen kiezen welke services zij bij welke aanbieder afnemen, terwijl workloads altijd eenvoudig verplaatsbaar blijven. Baauw noemt de aanpak van de alliantie ‘vendor lock-out’. Daarmee bedoelt hij dat de architectuur waarop de leden van de alliantie hun diensten baseren zodanig is opgebouwd dat klanten niet vast komen te zitten in één technische of juridische omgeving. De alliantie werkt daarvoor met een referentiearchitectuur genaamd Orca. ‘Die beschrijft hoe je een omgeving zo opbouwt dat je op elk moment van de ene naar de andere aanbieder binnen de alliantie kunt overschakelen’, aldus Baauw. In Orca hebben onder meer afspraken als Haven+ een plaats gekregen. Belangrijk is dat het aanbod van de leden van de alliantie geharmoniseerd is. ‘Vendor lock-in ontstaat wanneer een aanbieder diensten ontwikkelt die andere partijen niet bieden en waarvan klanten vervolgens volledig afhankelijk worden. Dan wordt overstappen lastig. Daarom kijken we als alliantie ook naar de manier waarop cloudservices worden benoemd. Daarbij hebben we gekeken naar het werk van Gaia-X. Soms hebben services van hyperscalers totaal verschillende benamingen, terwijl ze hetzelfde doen. In andere gevallen lijken namen juist sterk op elkaar, terwijl de functionaliteit behoorlijk verschilt. Voor klanten kan dat verwarrend zijn. Door servicenamen te standaardiseren, willen we duidelijkheid creëren.’ De urgentie bij overheden om grip te krijgen op hun digitale infrastructuur is groot, maar de angst om opnieuw afhankelijk te worden van één leverancier is minstens zo groot. Daarom is de Open Cloud Alliantie zo’n interessante ontwikkeling: het biedt de publieke sector een serieus, soeverein alternatief zonder verlies van keuzevrijheid. Bestuurders kunnen daadwerkelijk schakelen tussen aanbieders binnen Nederlands recht. En is dat niet wat digitale soevereiniteit in de praktijk betekent? Baauw wil nog een misverstand wegnemen: hij hoort regelmatig dat Nederlandse cloudbedrijven te klein zouden zijn voor grote klanten zoals overheidsorganisaties. ‘Niets is minder waar’, stelt hij. ‘Via de Open Cloud Alliantie is een omvangrijke en complexe cloudomgeving in te richten. Vaak kunnen wij dat individueel ook, maar via de alliantie werkt het nog beter. En laten we niet vergeten: alleen al de zeven leden van de alliantie hebben samen een omzet van ruim 2,5 miljard euro per jaar. Dan ben je echt niet klein meer.’ Ecofed: federatieve cloudomgeving voor eenvoudig workloadbeheer Voor het verplaatsen van workloads tussen meerdere cloudbedrijven maakt de Open Cloud Alliantie gebruik van technologie die is ontwikkeld binnen Ecofed. Die naam staat voor European Cloud Services in an Open FEDerated ecosystem. Het project valt onder IPCEI-CIS, het Europese programma voor cloudinfrastructuur en -diensten. De Europese Commissie keurde dit programma eind 2023 goed. In totaal wordt 2,6 miljard euro geïnvesteerd in Europese cloudinfrastructuur, waarvan Nederland met drie projecten en zeventig miljoen euro deelneemt. Ecofed richt zich op cloudfederatie, open interfaces en opensource-tooling om overstappen tussen aanbieders eenvoudiger te maken. De officiële doelstelling van Ecofed is de ontwikkeling van een technisch framework voor een opener en geïntegreerd cloudmodel. Clouds van verschillende aanbieders moeten zich daarbij als één samenhangend systeem kunnen gedragen. Gebruikers moeten eenvoudiger kunnen wisselen tussen clouds, terwijl data binnen de Europese Unie blijft. Alex Bik, cto van BIT en een van de deelnemers aan Ecofed, is enthousiast over het project, maar plaatst het wel graag in perspectief. ‘Als je vandaag van een hyperscaler naar een Nederlandse cloudprovider wilt migreren, heb je Ecofed eerlijk gezegd niet nodig. Dat kan nu namelijk ook al.’ Het probleem waar veel klanten van hyperscalers mee worstelen, zit volgens hem in de diensten die deze buitenlandse cloudbedrijven rond hun infrastructuur hebben gebouwd. Die services bestaan bij andere aanbieders vaak niet, en al helemaal niet in exact dezelfde vorm. ‘Daar zit de vendor lock-in. Niet in de virtuele machine of container, want die kun je eenvoudig verplaatsen. Het probleem zit in alle aanvullende diensten daaromheen.’ Ecofed is volgens Bik vooral interessant voor de volgende stap: een cloudomgeving waarin overstappen eenvoudiger, voorspelbaarder en minder ingrijpend wordt. Hij wijst erop dat de onderliggende technologie inmiddels succesvol is gedemonstreerd. ‘Het gaat erom dat workloads veel makkelijker van de ene naar de andere provider kunnen bewegen. Juist dat is nodig als je keuzevrijheid serieus neemt. Mede dankzij Ecofed is dat nu al goed mogelijk.’ Dosba bouwt coöperatie voor opensource-support Dan is er tenslotte nog Dutch Open Source Business Alliance, ofwel Dosba. Waar Euro-Office zich richt op de werkplek, de Open Cloud Alliantie op infrastructuur en Ecofed op federatieve cloudtechnologie, richt dit initiatief zich op opensource-bedrijven achter veel van deze oplossingen. Directeur Ronny Lam omschrijft de vereniging als ‘een spreekbuis voor en van opensource-gerelateerde bedrijven’. De vereniging telt 42 leden en groeit nog steeds. Het gaat om consultancybedrijven, ontwikkelaars, hosters en leveranciers die hun geld verdienen met opensource-technologie, bijvoorbeeld via implementatie, beheer, support of softwareontwikkeling. Ook Lam wil afrekenen met een hardnekkig misverstand: opensource betekent niet dat alles gratis is. ‘Ope source-software is op zich gratis, maar moet wel worden geïmplementeerd en onderhouden.’ Organisaties kunnen dat onderhoud zelf organiseren, maar kunnen ook support- en servicecontracten afsluiten met gespecialiseerde bedrijven. Daar zit ook de relevantie voor digitale soevereiniteit. Veel opensource-bedrijven zijn klein of middelgroot. Individueel zijn zij voor grote aanbestedingen soms lastig te contracteren. Daarom werkt Dosba aan samenwerkingsvormen, waaronder een coöperatie waarin meerdere bedrijven gezamenlijk implementatie, beheer en support kunnen leveren. Een coöperatie heeft als voordeel dat zij een eigen rechtspersoon is, contracten kan afsluiten en een herkenbare reputatie kan opbouwen. Lam verwacht dat rond de zomer een eerste coöperatie operationeel zal zijn. Volgens Lam draait het bij Dosba om organisatiekracht. ‘De mensen zijn er, de kennis is er, de bedrijven zijn er, we moeten het nu goed organiseren.’ Hij schat dat Nederland beschikt over circa 50.000 it-professionals met ruime ervaring in opensource-software. Ruim voldoende, volgens hem. De uitdaging ligt in het organiseren en bundelen van die kennis: zorgen dat inkopers, cio’s en it-managers niet met tientallen individuele specialisten hoeven te praten, maar met een herkenbare partij die verantwoordelijkheid kan nemen, ook bij grotere cloud- en it-projecten. Nederlandse soevereine infrastructuur Zo ontstaat langzaam maar zeker een nieuw beeld van een soevereine infrastructuur. Euro-Office bouwt aan een soevereine werkplekomgeving. De Open Cloud Alliantie maakt Nederlandse cloudinfrastructuur contractueel en technisch bruikbaar voor de publieke sector. Ecofed ontwikkelt technologie voor federatie en eenvoudig overstappen, omdat organisaties niet willen overstappen van vendor lock-in bij Amerikaanse hyperscalers naar nieuwe afhankelijkheid van Nederlandse of Europese aanbieders. En Dosba organiseert de opensource-bedrijven die met hun kennis en diensten op het gebied van softwareontwikkeling, implementatie en support de technische basis hiervoor leveren en onderhouden. Voor cio’s en it-managers is de les misschien wel dat digitale soevereiniteit geen product is dat je eenvoudig kunt inkopen. Het is tegelijk een ontwerpprincipe, inkoopvraagstuk, architectuurkeuze en beheeropgave. En dat vereist kennis. Kennis die de afgelopen jaren binnen veel organisaties minder belangrijk werd gevonden, omdat cloud simpelweg werd ingekocht bij hyperscalers. Wie echter baas wil zijn over zijn eigen digitale infrastructuur, moet beschikken over de kennis en vaardigheden om die infrastructuur te ontwerpen, te bouwen, te beheren en te onderhouden. Met steeds dezelfde gedachte in het achterhoofd: nooit meer volledig afhankelijk worden van welke monopolist dan ook. Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #5.

Kunstmatige intelligentie (ai) wint terrein in de rechtspraak, wat tijd kan besparen maar ook risico’s met zich meebrengt. Dat stelt de onderzoeker Benedikt Schmitz van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Ter nader onderzoek heeft Schmitz daarom met twee Duitse collega’s de Europese Groep voor de Digitalisering van Justitie (EGDJ) opgericht. Hoewel ai nuttig is als technisch hulpmiddel, mag het volgens Benedikt Schmitz (RUG) nooit de plaats van de rechter innemen vanwege de noodzaak van menselijke controle. Ondanks dat de EU ai-systemen in de rechtspraak als hoog risico bestempelt, ziet hij advocaten en rechters in de praktijk al chatbots gebruiken. Ze doen dat om te brainstormen en zelfs om verzoekschriften of dagvaardingen te schrijven. Oprichting EGDJ Digitalisering van de rechtspraak vraagt ook in bredere zin veel aandacht. In geheel Europa voltrekt zich een digitale transformatie van rechtsstelsels. Daarom heeft de Groningse universitair docent samen met twee Duitse collega’s de Europese Groep voor de Digitalisering van Justitie (EGDJ) opgericht. De groep fungeert als een knooppunt voor rechtsgeleerden, praktijkjuristen en beleidsmakers om de uitdagingen en kansen van een door technologie gedreven juridisch landschap in alle juridische (procedurele) disciplines te bespreken. Doel is een netwerk op te zetten dat de gehele Europese Unie omvat. Gerechtelijke procedures, administratieve procedures en buitengerechtelijke geschillenbeslechting worden in toenemende mate beïnvloed door digitale communicatie en het gebruik van ai. Hoewel deze ontwikkelingen aanzienlijke mogelijkheden bieden op het gebied van efficiëntie, toegankelijkheid en transparantie binnen het rechtssysteem, roepen ze tegelijkertijd fundamentele vragen op over de rechtsstaat en procedurele rechtvaardigheid. Schmitz ziet ai als technische vernieuwing, niet als een revolutie die mensen straks overbodig maakt. ‘Maar ook als technische vernieuwing is er nog genoeg om voorzichtig mee te zijn.’ EU AI Act Afgelopen zondag 2 augustus is de volgende stap van de EU AI Act in werking getreden. Die verordening reguleert ai-systemen op basis van het risico dat ze vormen voor mensen en de samenleving. Schmitz: ‘De rechtspraak hoort tot de hoogste risicocategorieën. Het ‘Iura novit curia’-beginsel is essentieel: de rechter hoort het recht te kennen en moet erop letten dat de juiste regels worden toegepast. Blind vertrouwen op ai is dus gevaarlijk en iemand automatisch veroordelen, zonder tussenkomst van een mens, mag al helemaal niet.’ Ook advocaten mogen niet klakkeloos overnemen wat ai hen suggereert te doen. Onlangs berispte de tuchtrechter in Den Bosch een Limburgse advocate wegens juridisch broddelwerk als gevolg van verkeerd en ondoordacht ai-gebruik.

PAN-OS, de software achter Palo Alto Networks’ firewalls, krijgt een grote update. PAN-OS 12.2 Ceres draait om het preventief beschermen van software via Advanced Virtual Patching, onder meer door kwetsbaarheden automatisch op te sporen met het eigen autonome AI-systeem NOVA. Palo Alto Networks is zich bewust van de zogeheten “cryptografische reset”, het fenomeen waarbij patchen […]

In dit nieuwsoverzicht: Keylane koopt 360Globalnet, Techniek Nederland vraagt om actie voor Right to Repair, Deel doet eerste security-overname, Uniserver sluit samenwerking met Veeam voor Entra ID-back-ups en Luc Costers verantwoordelijk voor Nutanix Benelux. Keylane neemt Britse leverancier van schadeplatform over Keylane lijft 360Globalnet in. Met de acquisitie breidt de Utrechtse leverancier van software voor verzekeraars en pensioendienstverleners zijn aanbod voor schadeverzekeraars uit met software voor digitale schadeafhandeling. Het Britse 360Globalnet, dat actief is in Europa, Azië-Australië en Noord-Amerika, levert het no-codeplatform SiteView, waarmee verzekeraars schadeprocessen kunnen digitaliseren, workflows automatiseren en digitale schaderapportages uitvoeren. Volgens Keylane kan SiteView naast bestaande kernverzekeringssystemen, zoals Axon, worden ingezet, waardoor verzekeraars delen van hun schadeafhandeling kunnen moderniseren zonder grote aanpassingen aan hun bestaande it-landschap. De bedrijfsnaam 360Globalnet wordt geleidelijk vervangen door Keylane, terwijl de productnaam SiteView behouden blijft. In augustus 2024 nam Pollen Street Keylane over van Waterland Private Equity. De van oorsprong Britse vermogensbeheerder die ook in Texas zit, wil van Keylane een pan-Europese marktleider maken. Techniek Nederland wil financiële prikkel voor recht op reparatie Techniek Nederland pleit voor extra steun om het Europese recht op reparatie succesvol te maken. De brancheorganisatie reageert daarmee op de Europese richtlijn Right to Repair, die vanaf 1 augustus door alle EU-lidstaten in nationale wetgeving moet zijn opgenomen. Het Nederlandse kabinet stuurde op 10 juli een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer. Naar verwachting treedt het recht op reparatie eind dit jaar in werking. Fabrikanten worden dan verplicht producten ook na de garantieperiode te repareren als dat technisch mogelijk is. Ook moeten zij onderdelen, gereedschappen en reparatie-informatie beschikbaar stellen. Volgens Techniek Nederland is aanvullende stimulering nodig, bijvoorbeeld via een reparatievoucher of belastingaftrek. De organisatie wijst erop dat Nederlanders jaarlijks 378 miljoen kilo elektronisch afval produceren. In het Nationaal Reparateursregister staan inmiddels bijna vierhonderd erkende reparatiebedrijven vermeld. Deel koopt specialist in identiteitsverificatie Clarity Deel uit San Francisco neemt Clarity over, een Israëlisch bedrijf dat software ontwikkelt voor identiteitsverificatie, deepfake-detectie en fraudepreventie. Met de overname breidt het hr- en payrollplatform zijn beveiligingsmogelijkheden uit voor de volledige werknemerscyclus. Deel neemt zowel de ai-technologie als het engineeringteam van Clarity over. De technologie wordt geïntegreerd in het platform van Deel. Daarmee wil het bedrijf onder meer identiteitscontroles van nieuwe medewerkers, apparaatuitgifte en toegangsbeheer samenbrengen in één proces via Deel IT. De deal heeft een waarde van 45-50 miljoen dollar en betekent de vijftiende acquisitie van Deel. Het is de eerste beveiligingsovername en moet klanten helpen wereldwijd medewerkers veilig aan te nemen, te onboarden en te beheren. Het Amerikaanse bedrijf schat in dat de omzet in de eerste helft van 2026 zo’n 1,5 miljard dollar bereikt. Dat biedt ruimte voor investeringen in ai en nieuwe overnames.   Veeam en Uniserver leveren backups voor Microsoft Entra ID Veeam Software heeft een samenwerking gesloten met Uniserver voor de levering van een beheerde back-updienst voor Microsoft Entra ID. De oplossing is per direct beschikbaar voor klanten van Uniserver. Uniserver, gevestigd in Almere, slaat de backup-data op in zijn Nederlandse cloudinfrastructuur. De dienst is gebaseerd op Veeam Backup for Microsoft Entra ID en richt zich op het beschermen en herstellen van identiteitsgegevens zoals gebruikers, groepen, rollen, app-registraties en configuraties. Volgens Veeam blijven identiteitsgegevens in veel organisaties buiten de back-upstrategie, terwijl organisaties zelf verantwoordelijk zijn voor herstel van deze gegevens. De oplossing biedt onder meer granulair herstel van specifieke objecten, ondersteuning voor meerdere omgevingen en opslag van data binnen Nederland. Met het gezamenlijke aanbod hoeven organisaties geen eigen back-upinfrastructuur voor Entra ID te beheren. De partijen richten zich daarmee op het herstel van toegang tot systemen na bijvoorbeeld configuratiefouten of cyberincidenten. Nutanix geeft Luc Costers de leiding over de Benelux-organisatie Nutanix heeft Luc Costers benoemd tot regional sales director Benelux. Daarmee is hij verantwoordelijk voor de activiteiten van de leverancier van cloud- en infrastructuursoftware in Nederland, België en Luxemburg. Sinds 2018 was hij verantwoordelijk voor de Belux-activiteiten. Nutanix, gevestigd in Hoofddorp, wil met de benoeming de samenwerking binnen de Benelux-regio versterken. Daarbij wil het bedrijf ervaringen uit verschillende markten samenbrengen. Volgens Nutanix behaalde Nederland de afgelopen jaren vooral resultaten in de publieke sector, terwijl België en Luxemburg referenties opbouwden in de private sector. Met de nieuwe organisatiestructuur kiest Nutanix voor een Benelux-brede aanpak, waarbij verkoop, technische ondersteuning en regionale samenwerking nauwer op elkaar worden afgestemd.

Spotify heeft in het tweede kwartaal van 2026 een historische mijlpaal bereikt door voor het eerst de grens van 300 miljoen Premium-abonnees te doorbreken. Daarmee is het de eerste audiostreamingdienst die dit aantal betalende gebruikers bereikt. Daarnaast rapporteerde het bedrijf een record brutomarge en een versnelde omzetgroei. In totaal groeide het aantal Premium-abonnees met zeven miljoen tot 300 miljoen. Het totale aantal maandelijkse actieve gebruikers (MAU’s) kwam uit op 777 miljoen, een stijging van 16 miljoen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De kwartaalomzet steeg met 14 procent naar €4,78 miljard, terwijl de nettowinst uitkwam op 545 miljoen euro. Ook de brutomarge bereikte met 33,4 procent een nieuw record. Spotify schrijft de sterke prestaties toe aan de aanhoudende groei van zijn abonnementsactiviteiten en de introductie van nieuwe functies die de gebruikerservaring verbeteren. Zo lanceerde het bedrijf onder meer Reserved, waarmee fans eerder toegang krijgen tot concerttickets, en experimenteert het met gepersonaliseerde AI-podcasts en AI-functionaliteiten voor muziekcreatie en remixing. Voor het derde kwartaal verwacht Spotify de groei voort te zetten. Het bedrijf rekent op ongeveer 305 miljoen Premium-abonnees, 788 miljoen maandelijkse actieve gebruikers en een omzet van circa 5 miljard euro. Spotify breidt zijn app inmiddels uit met een AI-chatbot die gebruikers helpt bij het ontdekken van muziek, podcasts en audioboeken. De nieuwe functie is beschikbaar voor Premium-abonnees en maakt het mogelijk om via tekst of spraak opdrachten te geven, playlists samen te stellen en aanbevelingen te ontvangen op basis van het persoonlijke luistergedrag. De uitrol is gestart als bèta in de Verenigde Staten, Ierland en Zweden. Wanneer de functie naar Nederland en België komt, is nog niet bekend. Een opvallende toevoeging is dat de chatbot ook inzicht geeft in het eigen luistergedrag. Zo kan worden opgevraagd wanneer een nummer voor het eerst is afgespeeld, hoe vaak een artiest is beluisterd of welke genres de afgelopen tijd het meest zijn geluisterd. De aanbevelingen zijn gebaseerd op onder meer afspeellijsten, favoriete artiesten en de luistergeschiedenis van de gebruiker. Met de introductie zet Spotify een volgende stap in het uitbreiden van AI-functies binnen zijn platform. Eerder voegde de streamingdienst onder meer een AI-DJ, AI-gegenereerde playlists en andere slimme aanbevelingsfuncties toe. Tegelijkertijd werkt Spotify aan maatregelen om de groei van door AI gemaakte muziek op het platform beter te controleren.

Beveiligingsonderzoekers van Pillar Security zeggen een nieuwe aanvalstechniek te hebben ontdekt waarbij een AI-agent een tweede, krachtigere AI-agent manipuleert om acties uit te voeren waarvoor de eerste zelf geen rechten heeft. De kwetsbaarheid werd aangetroffen in de GitHub-repository van Google’s Agent Development Kit (ADK) voor Python en illustreert een nieuw aanvalsvlak voor organisaties die meerdere […]

Overheidsorganisaties zijn enthousiast over de mogelijkheden van technologie. Tegelijk vragen ze zich af of ze klaar zijn om die technologie ook echt te beheersen. Digitale soevereiniteit en innovatie met AI domineren de agenda.

Thuisbezorgd.nl breidt het aanbod op het platform verder uit met bloemen van lokale bloemisten. Dankzij een nieuwe samenwerking met WY Bloemisten kunnen consumenten vanaf vandaag bloemen bestellen via Thuisbezorgd.nl. De samenwerking brengt een netwerk van lokale bloemisten samen met het gemak van online bestellen en bezorging aan huis. Via WY Bloemisten krijgen consumenten toegang tot bloemen van lokale bloemisten in hun regio. De aangesloten bloemisten verzorgen de lokale bezorging en kunnen dankzij de samenwerking met Thuisbezorgd.nl meer mensen bereiken via een digitaal platform. De bloemen worden bezorgd vanuit 40 winkels, waarmee consumenten in bijna heel Nederland gebruik kunnen maken van de bezorgdienst. Wie vóór 13:00 uur bestelt, ontvangt de bloemen dezelfde dag. Bestellingen kunnen bovendien rechtstreeks bij iemand anders worden bezorgd, bijvoorbeeld als verrassing voor een verjaardag, felicitatie of ander bijzonder moment.

Beveiligingsonderzoekers hebben drie nieuwe aanvalstechnieken ontdekt waarmee malware misbruik kan maken van passkeys die via Google Password Manager worden gesynchroniseerd. De aanvallen richten zich niet op de cryptografie achter passkeys, maar op de manier waarop Chrome en Google’s cloudinfrastructuur omgaan met apparaatvertrouwen en gebruikersverificatie. De drie technieken, gezamenlijk “Pass-ta-key” genoemd, zijn ontwikkeld door Unit 42, […]

Online advertentiecampagnes zijn in de eerste helft van 2026 efficiënter geworden. Voor iedere geïnvesteerde euro werd gemiddeld 12 procent meer websiteverkeer gegenereerd dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dat blijkt uit een trendrapport van marketingperformancedata-leverancier Billy Grace, gebaseerd op advertentie-uitgaven van honderden miljoenen euro’s. De verbetering hangt samen met een daling van de gemiddelde kosten per klik (CPC) met 11 procent en een stijging van de click-through-rate (CTR) met 13 procent. Daardoor kunnen organisaties met hetzelfde advertentiebudget meer bezoekers naar hun website trekken. Volgens Billy Grace wijst de ontwikkeling erop dat online adverteren weer efficiënter wordt. “Voor adverteerders ontstaat meer ruimte om hun bereik en websiteverkeer te vergroten zonder dat de kosten evenredig meestijgen”, zegt CEO Mitch Voskuilen. Binnen de e-commercesector namen de advertentie-investeringen gemiddeld met bijna 10 procent toe. Tegelijkertijd steeg het aantal klikken met ruim een kwart, terwijl de CPC met meer dan 10 procent daalde. Ook de gemiddelde return on ad spend (ROAS) verbeterde met 6 procent en het aantal conversies nam met bijna 10 procent toe. De gemiddelde bestelwaarde bleef daarbij ongeveer gelijk. Bedrijven die zich richten op leadgeneratie verhoogden hun advertentiebudget met ruim een kwart. Zij realiseerden bijna 50 procent meer klikken, terwijl de kosten per klik met ruim 21 procent afnamen. Billy Grace ziet de lagere klikprijzen als een teken dat de advertentiemarkt volwassener wordt. Volgens Voskuilen richten steeds meer organisaties zich niet uitsluitend op directe verkoop, maar investeren zij ook in campagnes die de merkbekendheid vergroten. Dat zou later in de klantreis kunnen leiden tot efficiëntere marketingresultaten. Daarnaast benadrukt het bedrijf dat het meten van marketingprestaties complexer is geworden door strengere privacyregels, het verdwijnen van third-party cookies en klantreizen die zich over meerdere kanalen uitstrekken. Volgens Billy Grace ontstaat een realistischer beeld wanneer organisaties gegevens uit verschillende marketingkanalen combineren. Voor de tweede helft van 2026 verwacht het bedrijf dat de kosten per klik verder onder druk blijven staan. Uit de eerste cijfers over juli blijkt volgens Billy Grace dat de CPC opnieuw lager lag dan een jaar eerder. Wel verwacht het bedrijf dat de daling richting Black Friday en de feestdagen minder sterk zal zijn.

Het is officieel het jaar van de super-app. OpenAI lanceerde onlangs al zijn eigen super-app, waarvan het bedrijf inmiddels toegaf dat die ‘nogal rommelig’ is. Nu heeft ook Microsofts CEO bevestigd dat er binnenkort een super-app voor Copilot komt. Microsoft werkt aan een AI-super-app die Copilots chat-, programmeer- en agentmogelijkheden samenbrengt. Tijdens een presentatie van de kwartaalcijfers zei CEO Satya Nadella dat de app bij de lancering dit jaar zowel consumenten als zakelijke gebruikers zal bedienen. De uitrol van OpenAI’s eigen super-app verliep niet vlekkeloos, maar dat weerhoudt andere bedrijven er kennelijk niet van om dezelfde richting in te slaan. Mogelijk lukt het Microsoft beter om een alles-in-één-app te bouwen en de misstappen van OpenAI te vermijden. Opvallend is wel dat Nadella recent nog aangaf dat Microsoft zich juist minder op apps en meer op agents wil richten. Het AI-tijdperk staat nog in de kinderschoenen; trends en goede praktijken voor AI-interfaces zijn dus volop in beweging. Apple lijkt vooralsnog niet naar een super-appmodel te bewegen en blijft afzonderlijke, gespecialiseerde apps ontwikkelen.

Volg deze route op Cybersec Netherlands 2026 voor grip op aiOrganisaties bouwen ai in applicaties, gebruiken agents om taken uit te voeren en geven systemen steeds meer ruimte om zelfstandig beslissingen te nemen. Hoe houd je controle over systemen die steeds meer zelf kunnen doen? Op Cybersec Netherlands vind je antwoorden als je onderstaande route volgt langs workshops en stands.De discussie over ai-security ging lang vooral over data en vertrouwelijke informatie. Maar ai-systemen krijgen inmiddels toegang tot bedrijfsinformatie, applicaties en workflows en kunnen steeds vaker zelfstandig acties uitvoeren. Daarmee worden ze niet alleen een hulpmiddel, maar een actor binnen de organisatie.Dat verandert de risicoverdeling. Een medewerker die een verkeerde prompt invoert, is één probleem. Een ai-agent die zelfstandig tientallen acties kan uitvoeren met de rechten van die medewerker, is van een andere orde. De centrale vraag voor securityverantwoordelijken wordt daarom steeds concreter, want weten we welke ai-systemen binnen onze organisatie actief zijn, wat ze mogen doen en wanneer iemand moet kunnen ingrijpen? Precies daar begint de route over Cybersec Netherlands 2026.Kom naar Cybersec Netherlands 2026!Wil je zelf ontdekken hoe jouw organisatie van NIS2-compliance naar aantoonbare cyberweerbaarheid kan komen?Registreer je voor Cybersec Netherlands 2026 op 9 en 10 september 2026 in Jaarbeurs Utrecht.Gebruik deze route als startpunt voor je bezoek.👉🏼 Registreer je gratis.Stap 1: begrijp eerst hoe ai het risicolandschap verandertEen logische eerste stop is de keynote ‘Redefining risk in the age of ai: cybersecurity at a tipping point’ (10 september, 11.25 – 11.45 uur, Mainstage) van Mandy Andress, ciso van Elastic. Ai raakt inmiddels het hele securitymodel. Aanvallers kunnen ai gebruiken om sneller en op grotere schaal te opereren, terwijl ai-agents nieuwe risico’s voor organisaties introduceren. Als ai onderdeel wordt van processen en besluitvorming, moeten organisaties daarom opnieuw bepalen welke risico’s zij acceptabel vinden en hoeveel autonomie zij willen toestaan.Daar sluit KnowBe4 goed op aan (stand 11.E043). De organisatie kijkt niet alleen naar het menselijk risico, maar ook naar het risico van autonome ai-agents. Daarmee vervaagt het onderscheid tussen menselijk gedrag en technologisch risico. De eerste vraag is dan ook niet welke ai-oplossing je moet aanschaffen, maar welke rol ai binnen je organisatie mag krijgen.Wat levert deze stop op?Een scherper beeld van de manier waarop ai het bestaande risicomodel verandert. Niet alleen ai als hulpmiddel, maar ook ai als nieuwe actor binnen de organisatie.Stap 2: ontdek wat er verandert als ai zelfstandig gaat handelenDe volgende stap is de sessie ‘Beyond automation: defending against autonomous threats’ (10 september, 10.15 – 10.45 uur, Masterclass theater 4) van Achuthan Ramesh, expert mobile device management en endpoint security bij ManageEngine. De titel raakt een fundamenteel verschil, want automatisering volgt vaste regels, terwijl een ai-systeem zelfstandig een situatie kan beoordelen en een volgende stap kan kiezen. Wat gebeurt er wanneer zo’n agent zelfstandig een ticket aanmaakt, een configuratie wijzigt, informatie verzamelt of een securitymaatregel uitvoert?ManageEngine is daarom een interessante halte op deze route (stand 11.D073). Het bedrijf ontwikkelt ai-agents die taken binnen it-management en security zelfstandig kunnen uitvoeren, waarbij juist ook observability en guardrails belangrijk worden. Dat maakt de ontwikkeling tastbaar, want dezelfde autonomie die organisaties efficiënter kan maken, moet ook beheersbaar blijven. Hoe meer autonomie een systeem krijgt, hoe belangrijker het wordt om vooraf grenzen te bepalen en achteraf te kunnen reconstrueren wat het heeft gedaan.Wat levert deze stop op?Een concreter beeld van het verschil tussen ai die ondersteunt en ai die handelt. En daarmee ook van de extra beveiligingsmaatregelen die nodig zijn zodra een agent niet alleen adviseert, maar zelf acties mag uitvoeren.Stap 3: wie is er eigenlijk ingelogd als een agent namens jou handelt?Daarmee komen we bij een van de lastigste vragen van agentic ai: identiteit. De sessie ‘The authentication abyss – with agentic ai authentication will never be the same’ (10 september, 14.00 – 14.30 uur, Tech Theatre 6) van Peter Rietveld, board member van de Dutch Cyber Warfare Community, pakt precies dat vraagstuk op. Als een ai-agent namens een medewerker inlogt, wordt de klassieke vraag ‘wie is de gebruiker?’ ineens een stuk minder eenvoudig. Het gaat niet meer alleen om de identiteit van de mens achter het account, maar ook om de identiteit van de software die namens die persoon handelt.Dat raakt rechtstreeks aan authenticatie, autorisatie en accountability. Welke rechten krijgt een agent? Hoe lang gelden die rechten? Mag een agent zelfstandig nieuwe rechten aanvragen? En hoe voorkom je dat een ai-systeem met een legitieme identiteit acties uitvoert die de organisatie nooit heeft bedoeld?Keypasco Europe past daarom goed in dit deel van de route (stand 11.C037). Authentication en identity vormen immers de basis waarop vertrouwen in digitale toegang wordt georganiseerd. De komst van ai-agents maakt die basis juist ingewikkelder. De interessante vraag is daarom niet alleen of een organisatie multi-factor authentication (mfa) gebruikt, maar ook of zij al heeft nagedacht over machine identities en de grenzen van hun bevoegdheden.Wat levert deze stop op?Een nieuwe kijk op identiteit en toegang. Want als ai namens medewerkers en organisaties gaat handelen, moet niet alleen duidelijk zijn wie toegang heeft, maar ook welke digitale actor die toegang daadwerkelijk gebruikt.Stap 4: bepaal wie de risico’s van ai eigenlijk bestuurtTechnologie kan veel oplossen, maar uiteindelijk blijft een organisatorische vraag over. Want wie bepaalt wat ai wel en niet mag doen? Dat is het punt waarop ai-security overgaat in governance. Zonder duidelijke verantwoordelijkheden ontstaat al snel een nieuwe schaduw-it. Medewerkers experimenteren met tools, afdelingen bouwen toepassingen en agents krijgen toegang tot systemen zonder dat security precies weet wat er gebeurt.RiskStudio is op deze route daarom een interessante halte (stand 11.B032). De organisatie brengt risico en governance bij elkaar en sluit daarmee aan op de vraag die achter alle technische ontwikkelingen ligt. Want welke risico’s zijn acceptabel, wie bepaalt dat en wanneer moet een menselijke beslissing het overnemen?Wat levert deze stop op?Een manier om ai-security te vertalen naar verantwoordelijkheid en besluitvorming. Wie mag ai inzetten, welke risico’s accepteert de organisatie en wie grijpt in als een agent buiten zijn opdracht treedt?Stap 5: bereid je voor op de aanvaller die dezelfde technologie gebruiktTot slot is er een ongemakkelijke realiteit, want aanvallers krijgen toegang tot dezelfde technologie. Daarmee kunnen zij kwetsbaarheden sneller zoeken, aanvallen aanpassen en informatie verzamelen. Het verschil tussen een menselijke aanvaller met ai en een autonome aanvalsketen wordt steeds kleiner. Daarmee komen we terug bij de vraag van Mandy Andress, want kan een securityorganisatie zich blijven verdedigen met dezelfde processen en aannames als ai het dreigingslandschap fundamenteel verandert?Rapid7 past goed in dit laatste deel van de route (stand 11.E033). De organisatie bevindt zich op het snijvlak van vulnerability management, detection, incident response en security operations. Daarmee brengt de beursvloer de ai-discussie terug naar de dagelijkse praktijk. Het gaat immers niet alleen om het beveiligen van ai, maar ook om een tegenstander die ai gebruikt om sneller en slimmer te opereren.Wat levert deze stop op?Een realistischer beeld van de andere kant van het ai-verhaal. Niet alleen het veilig inzetten van ai, maar ook hoe ai de manier verandert waarop aanvallers onze organisatie kunnen aanvallen.Bestuurbare technologieWie deze route volgt, ontdekt dat ai-security verder gaat dan het blokkeren van generatieve ai-tools. Het gaat om de combinatie van risico, autonomie, identiteit, governance en de dreiging van ai-gebruikende aanvallers.Ai-security is daarmee vooral een vraagstuk van controle. Niet: kunnen we ai tegenhouden? Wel: hoeveel ruimte geven we ai zonder de controle over data, identiteit, beslissingen en bedrijfsprocessen uit handen te geven? Dat vraagt om een combinatie van technologie, governance en securityoperatie. Cybersec Netherlands 2026 biedt de mogelijkheid om die puzzel vanuit verschillende kanten te bekijken.Kom naar Cybersec Netherlands 2026!Wil je zelf ontdekken hoe jouw organisatie van NIS2-compliance naar aantoonbare cyberweerbaarheid kan komen?Registreer je voor Cybersec Netherlands 2026 op 9 en 10 september 2026 in Jaarbeurs Utrecht.Gebruik deze route als startpunt voor je bezoek.👉🏼 Registreer je gratis.

Snap heeft maandag de analistenverwachtingen op Wall Street voor de omzet in het tweede kwartaal overtroffen. Dit is te danken aan hogere advertentie-uitgaven tijdens het FIFA WK voetbal en sterkere campagne-activiteiten van grote adverteerders in Noord-Amerika. De aandelen van het socialmediabedrijf stegen in de nabeursenhandel met 9 procent. De focus van Snap op ‘direct response’-advertenties — ontworpen om specifieke acties te stimuleren, zoals het downloaden van apps of het bezoeken van een website — helpt het bedrijf adverteerders aan te trekken in een volle markt. In die markt bieden grotere rivalen, zoals Meta Platforms, AI-gestuurde tools aan voor een betere doelgroepgerichtheid. Moederbedrijf Snapchat biedt Smart Campaign Solutions aan, een AI-pakket met advertentietools dat het bieden, budgetteren en richten op doelgroepen automatiseert. Dit stelt adverteerders in staat om efficiënter betere resultaten te behalen. “Na enkele kwartalen van verbetering van onze advertentieproducten en marktbenadering zagen we een beter momentum bij grote adverteerders in Noord-Amerika,” zegt CEO Evan Spiegel. “De uitgaven rondom het WK hebben gedurende het kwartaal bijgedragen, naast aanhoudende sterkte bij kleine en middelgrote bedrijven.” Het aantal dagelijkse actieve gebruikers (DAU’s) steeg in de drie maanden tot en met 30 juni met ongeveer 5% naar 493 miljoen, waarmee hetzelfde groeitempo werd aangehouden als in de voorgaande twee kwartalen. Snap meldde een daling van bijna 7 procent in het aantal dagelijkse actieve gebruikers in Noord-Amerika en een daling van ongeveer 2 procent in Europa. De omzet in het tweede kwartaal steeg met zo’n 19 procent naar 1,60 miljard dollar, terwijl analisten hadden gerekend op 1,54 miljard. Ook de toenemende Snapchat+-abonnementen leverden het bedrijf voordeel op. Snap verwacht voor het derde kwartaal een omzet tussen 1,70 en 1,74 miljard dollar.

Nog steeds rode cijfers en opnieuw een daling van de omzet. Atos, waarbij twee jaar geleden het water aan de lippen stond, herstelt zich langzaam. De it-dienstverlener meldt over de eerste helft van dit jaar minder verlies dan een jaar eerder. Wel daalde de omzet opnieuw. Het nettoverlies bedroeg in de eerste zes maanden van 2026 504 miljoen euro, tegenover een verlies van 696 miljoen euro een jaar eerder. Dit resultaat werd met name beïnvloed door eenmalige posten in verband met een herfinanciering van de schuld. De groep realiseerde een omzet van 3,4 miljard euro en een operationele marge van 169 miljoen euro, vergeleken met respectievelijk vier miljard euro en 113 miljoen euro in de eerste helft van 2025. Zelf rept het concern in een ronkend persbericht over ‘sterke’ resultaten. Dat het met Atos de goede kant uitgaat, wordt met name gebaseerd op de verhouding tussen het orderboek en de omzet (book-to-bill). Maar die verbetering is vooral te danken aan een daling van de omzet, de teller in de breuk van de book-to-bill-ratio. Het is dus een optische verbetering; geen fundamentele ‘plus’. Desinvesteringen Voor een deel is de omzetdaling een bewuste keuze. In verschillende landen en regio’s werden activiteiten stopgezet, met name in Zuid-Amerika. Atos haalde ook een streep door verliesgevende contracten, wat de operationele marge ten goede kwam. Eind maart werd Bull (de Advanced Computing-activiteiten) definitief verkocht aan de Franse Staat. De transactie had een ondernemingswaarde van maximaal 404 miljoen euro, inclusief mogelijke aanvullende betalingen (‘earn-outs’; Atos kocht Bull zelf in 2014 voor circa €620 miljoen euro). Buiten de deal bleef het onderdeel zData, een aanbieder van big data-advies en -oplossingen (waardoor de dealwaarde werd aangepast van 410 naar 404 miljoen euro). Uiteindelijk leverde de desinvesteringen Atos 215 miljoen aan netto- kasopbrengsten op. Voor het hele jaar verwacht Atos nu een omzetdaling van circa 5 procent, na in april een daling van 1 tot 5 procent te hebben voorspeld. Topman Philippe Salle zei te streven naar een ‘stabiele omzet’. Maar tegelijk houdt hij een slag om de arm. ‘Precieze voorspellingen zijn in dit stadium moeilijk te maken,’ aldus Salle. Analisten voorspellen een lagere omzet dan een jaar geleden. Ook hun winstprognoses zijn er op zijn zachtst gezegd niet beter op geworden. Benelux en Noord-Europa In de Benelux en Noord-Europa daalde de omzet in de eerste helft van dit jaar naar 369 miljoen euro bij de huidige omvang (exclusief afgestoten bedrijfsonderdelen). Dat is een organische daling van -7,5 procent ten opzichte van de eerste helft van 2025. Deze afname op jaarbasis werd voornamelijk veroorzaakt door gecontroleerde beëindiging van contracten met een lage winstgevendheid en afbouw van activiteiten bij bestaande klanten. Overigens sleepte dochter Eviden in Nederland een belangrijk contract binnen, namelijk van het ministerie van Defensie voor cybersecurity en advies. Verder sleepte Atos een nieuwe vierjarige raamovereenkomst met de Nationale Politie binnen, met een potentiële waarde van maximaal veertig miljoen euro, voor digitale toepassingen. Het contract voor de levering van it-diensten aan de kerncentrale te Borssele werd verlengd. Eind juni kondigde Atos Nederland zijn 1.500 medewerkers wel een vrijwillige vertrekregeling aan.