business

BLOG – Big Tech heeft onze wereld onmiskenbaar verrijkt. Bedrijven zoals Google, Meta en Microsoft hebben de manier waarop we werken, communiceren, leren en ons vermaken ingrijpend veranderd. Ze verbonden continenten met één klik, stopten enorme bibliotheken in onze broekzak en democratiseerden hulpmiddelen die ooit alleen waren voorbehouden aan grote instituten. In veel opzichten maakten ze een krachtige belofte waar: technologie als gelijkmaker en versneller van menselijk potentieel. Genoemde bedrijven groeiden niet in isolatie. Ze groeiden dankzij het gebruik – sommigen zouden zeggen de gewillige deelname – van mensen. Hun macht werd niet uit de grond gewonnen of in fabrieken gesmeed; ze werd opgebouwd uit data. Data die wij leverden telkens wanneer we iets opzochten, een foto plaatsten, een reactie leuk vonden, cookies accepteerden of een app toestemming gaven om onze locatie te volgen. Gemak was de valuta, informatie de prijs. Surveillancekapitalisme Vandaag de dag hebben veel mensen het gevoel dat hun privacy op het spel staat. We maken ons zorgen over dat we worden gevolgd, geprofileerd, subtiel gestuurd en voorspeld. We vrezen dat onze gedachten worden gevormd door algoritmen die we niet begrijpen en niet kunnen zien. We spreken over surveillancekapitalisme en digitale manipulatie alsof die ons ongevraagd zijn overkomen. Toch blijft de ongemakkelijke waarheid bestaan: we hebben onze informatie weggegeven – vaak gretig – via sociale media, zoekmachines, clouddiensten en gratis platforms die vooraf weinig vroegen. Deze spanning voedt de huidige tegenreactie. Gebruikers protesteren. Overheden stellen onderzoeken in. Krantenkoppen waarschuwen voor monopolies, verslaving en gevolgen voor de mentale gezondheid. We spreken alsof we slachtoffers zijn van krachten die veel groter zijn dan wijzelf. In die zin lijken we op Calimero, het tekenfilmkuikentje dat steeds roept: ‘Het is niet eerlijk, zij zijn groot en ik is klein.’ We voelen ons machteloos tegenover deze giganten en zijn ervan overtuigd dat het systeem tegen ons is. En toch blijven we, paradoxaal genoeg, scrollen. Infuencers We bekritiseren platforms terwijl we er uren op doorbrengen. We veroordelen dataverzameling terwijl we vertrouwen op gepersonaliseerde aanbevelingen. Sommige mensen hebben zelfs een volledig inkomen opgebouwd binnen deze ecosystemen: influencers, creators, ontwikkelaars, marketeers en docenten. Big Tech is niet slechts iets wat ons overkomt; het is iets waar velen van ons actief van afhankelijk zijn. Deze tegenstrijdigheid doet ertoe. Ze suggereert dat simpelweg ‘vechten’ tegen Big Tech geen realistische strategie is. De stroming is te sterk en we staan al in het water. Kunnen we het tij echt keren? Waarschijnlijk niet. De schaal, verwevenheid en economische prikkels achter deze platforms maken een volledige omkeer onwaarschijnlijk. Digitale infrastructuur is inmiddels net zo fundamenteel als wegen of elektriciteit. Wat we wél kunnen doen, is leren het tij te sturen. Data zouden niet uitsluitend in dienst moeten staan van winst Regelgeving is een van de weinige middelen die kan tippen aan de macht van Big Tech. Niet regelgeving die wordt gedreven door angst of nostalgie, maar regelgeving die is gebaseerd op duidelijke waarden. Een voor de hand liggend aandachtsgebied is de bescherming van minderjarigen. Jonge gebruikers zijn extra kwetsbaar voor verslavend ontwerp, gerichte advertenties en schadelijke inhoud. Strengere regels rond dataverzameling, aanbevelingsalgoritmen en schermtijd gaan niet over het beperken van innovatie, maar over het beschermen van ontwikkeling en welzijn. Hefboom Verantwoordingsplicht is een andere hefboom. Boetes en afdwingbare wetten kunnen ervoor zorgen dat persoonlijke informatie met terughoudendheid, transparantie en doelgerichtheid wordt gebruikt. Data zouden niet uitsluitend in dienst moeten staan van winst, maar ook aantoonbaar moeten bijdragen aan het maatschappelijk welzijn, bijvoorbeeld door betere gezondheidszorg, toegankelijker onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en sterkere democratische processen mogelijk te maken. Even belangrijk is culturele volwassenheid. Gebruikers moeten zich bewuster gaan gedragen in de digitale wereld. Gemak mag geen excuus meer zijn voor onverschilligheid. Bewust kiezen hoe en waar we onze aandacht aan besteden is een vorm van macht, ook al voelt die klein. Bewustwording alleen zal geen imperia omverwerpen, maar kan wel verwachtingen vormen – en verwachtingen vormen wetten. IJdelheid Big Tech is geen schurk in een eenvoudig verhaal. Het is een spiegel die menselijk gedrag op enorme schaal weerspiegelt: onze nieuwsgierigheid, onze ijdelheid, onze behoefte aan verbinding en onze bereidheid om privacy in te ruilen voor gemak. De toekomst zal niet worden bepaald door de vraag óf deze bedrijven bestaan, maar door hoe de samenleving besluit ze te begrenzen, te sturen en ermee samen te werken. Ruud Pieterse, enterprise-architect DXC Technology Dit liveblog is afgelopen.Er zijn nog geen liveblog-updates. Toon meer

De risico’s van digitale verbondenheidOrganisaties investeren miljoenen in cybersecurity, maar worden alsnog getroffen via leveranciers. De veronderstelling dat contractafspraken en vertrouwen voldoende bescherming bieden, blijkt gevaarlijk.        Incidenten als de Muse-aanval op luchthavensoftware en de SolarWinds-hack illustreren het probleem. Technisch goed beveiligde organisaties worden getroffen doordat een cruciale leverancier uitvalt of gehackt wordt. ‘Vaar niet blind op vertrouwen’, stelt Marcel Spruit, emeritus lector Cybersecurity aan De Haagse Hogeschool. ‘Houd er rekening mee dat een leverancier zijn best doet, maar dat er soms iets fout gaat. En als dat bij jouw leverancier is en de systemen gekoppeld zijn, dan kan je er last van krijgen.’Het probleem escaleert door de groei van digitale verbondenheid. Waar it-systemen vroeger nauwelijks met elkaar communiceerden, zorgt de cloud-revolutie voor explosieve toename van afhankelijkheden. Spruit illustreert dit met een paradox: ‘Een van de beste beschermingen van de Nederlandse overheid is dat het één lappendeken heeft van systemen die niet met elkaar willen praten. Die fragmentatie was nooit de bedoeling, maar biedt onbedoeld bescherming.’ Nu wordt hard gewerkt om alle systemen juist wél aan elkaar te koppelen. ‘Als de onderlinge connectiviteit groeit, dan wordt ook het supply chain-risico steeds groter’, legt Spruit uit. Organisaties die alles naar de cloud verplaatsen, hangen hun complete infrastructuur aan externe systemen – en daarmee aan de beveiliging van die leveranciers. Supply chain-dreigingen groeien inmiddels. Waar vroeger een beveiligingsfout alleen problemen gaf voor de getroffen organisatie, krijgen nu ook de klanten en leveranciers van die organisatie daar klappen van.De misvatting van lokaal denkenDe grootste misvatting is dat organisaties denken dat ze veilig zijn zolang hun eigen it op orde is. Die logica werkt niet meer. Als jouw leverancier getroffen wordt, heb jij daar ook last van. En jouw klanten vervolgens ook. Daar komt bij dat organisaties te veel op vertrouwen leunen. Ze maken afspraken met hun leveranciers over certificering, beveiligingseisen en audits en vertrouwen er dan op dat het goed komt. Maar zelfs de beste afspraken bieden geen garantie wanneer een leverancier, ondanks veel inspanningen, toch getroffen wordt. ‘Ook al is het vertrouwen terecht, er kan altijd iets misgaan en dan moet je wel voorbereid zijn’, benadrukt Spruit.Die voorbereiding begint met inzicht. Organisaties moeten hun ketens in kaart brengen. Niet alleen hun directe leveranciers maar ook hun onderleveranciers. ‘Dat klinkt makkelijk, maar het is vaak spaghetti’, zegt Spruit. Voor grotere organisaties kan dit een heel project worden. Het systeem is organisch gegroeid, er zitten dubbele verbindingen tussen, systemen die niet meer gebruikt worden maar nooit afgesloten zijn. Opruimen kost geld en tijd. Kleinere organisaties kiezen soms bewust voor één grote leverancier. Dat maakt het overzichtelijker, maar creëert afhankelijkheid. ‘Ik vind dat organisaties wel erg makkelijk achteroverleunen en kiezen voor gemak: alles bij bijvoorbeeld Microsoft’, zegt Spruit kritisch.Mens en organisatie als zwakke schakelDe bekende scheefgroei in cybersecurity-investeringen – 85 procent gaat naar technologie, 14 procent naar processen, en slechts 1 procent naar de mens – geldt ook voor supply chain security. Maar juist daar zou de verdeling anders moeten zijn, benadrukt Spruit. Want de technologie voor supply chain security bestaat al, die kun je gewoon kopen. Het zijn de mensen en de organisatie die het verschil maken:·     Wie brengt de ketens in kaart?·     Wie maakt afspraken met leveranciers?·     Wie bepaalt waar de lat ligt voor acceptabele risico’s?·     Wie beoordeelt de kwaliteit van de security?Bij grote organisaties ligt die verantwoordelijkheid deels bij het bestuur, maar ook bij de ciso en security-teams. Bij mkb-bedrijven ontbreekt hiervoor vaak de capaciteit en de expertise. ‘Heb je een kleine organisatie met een man of tien, dan heb je geen cybersecurityspecialist in dienst’, zegt Spruit.Die organisaties besteden hun it en de bijbehorende beveiliging vaak uit naar it-partners. Als bedrijven dat uitbesteden zonder zelf enige kennis van zaken te hebben, worden er niet zelden onvolledige of verkeerde afspraken gemaakt. Spruit noemt als voorbeeld tuinders met klimaatcomputers die ervan overtuigd waren dat hun leverancier alle beveiliging regelde, terwijl die alleen het eigen systeem beveiligde. ‘Daar zit dus verwarring en onduidelijkheid’, concludeert Spruit. ‘Ze denken dat ze het goed uitbesteed en geregeld hebben, maar dat hebben ze dus niet en ze ontberen de kennis om daar tijdig achter te komen.’Die menselijke factor speelt ook bij grotere organisaties. Daar bestaat vaak een kloof tussen werkvloer en bestuur. Beveiligers vangen kleine incidenten af voordat ze het management bereiken. Grote en moeilijk te voorkomen incidenten gebeuren zelden. Het gevolg: bestuurders denken dat er niets aan de hand is, totdat het eerste grote incident plaatsvindt. Spruit maakte het mee dat een bestuurder niet wist van een middelgroot incident van een maand eerder met miljoenen euro’s schade. ‘Het zijn allemaal menselijke dingen’, vat Spruit samen. ‘Het gaat over vertrouwen, afspraken maken, beslissingen nemen. De technologie komt er wel. Dat is een kwestie van implementeren.’De balans tussen preventie en reactieAl die menselijke factoren maken supply chain security complex. Maar hoe pak je het dan wél aan? Voor lage-frequentie, hoge-impact dreigingen kiezen organisaties veelal voor reactieve maatregelen. Die zijn relatief ‘goedkoper’ dan preventieve bescherming. Back-ups, uitwijkmogelijkheden en incident-response vallen in deze categorie. Maar bij snelgroeiende dreigingen zoals supply chain-aanvallen moet je die keuze verleggen, stelt Spruit. ‘Er kan zoveel rotzooi naar binnen komen dat je preventief al veel moet tegenhouden. Anders heb je om de haverklap problemen.’ Dat betekent filteren bij de poort, stevige afspraken met leveranciers over beveiliging en certificering en het beveiligen van je eigen systemen waar data van buitenaf binnenkomt.Tegelijkertijd blijven reactieve maatregelen essentieel. Want hoe goed je ook beveiligt, er slipt vroeg of laat iets door dat groot en vervelend is. Spruit trekt een vergelijking met de luchtvaart: ernstige incidenten zijn zeldzaam omdat ze een combinatie van meerdere oorzaken vereisen, maar dat betekent niet dat er nooit meer wat gebeurt. ‘Daarom moet je voorbereid zijn. Je moet van tevoren nagedacht hebben over wat je doet als een cruciale dienst van buiten uitvalt’, legt Spruit uit. ‘Ondanks goede afspraken en vertrouwen, moet je toch nog rekening houden met dat er iets mis kan gaan en zorgen dat je ook in dat geval snel kunt handelen.’Wat zijn je kroonjuwelen?De kernboodschap van Spruit op het gebied van supply chain security is simpel maar confronterend: ‘Weet wat je hebt. Wat zijn je kroonjuwelen, wie zijn je leveranciers en welke connecties hebben je systemen?’ Zonder dat inzicht kun je de risico’s niet bepalen. En zonder risicoanalyse weet je niet welke maatregelen prioriteit hebben. In een wereld waarin supply chain-aanvallen steeds vaker voorkomen, is dat geen strategie, maar Russische roulette.In 5 stappen naar beter supply chain-risicomanagement1. Breng ketens in kaartWeet wie je leveranciers zijn, maar ook je onderleveranciers. Zonder dit inzicht weet je niet waar dreigingen vandaan kunnen komen.2. Ruim de boel opElimineer dubbele verbindingen, sluit ongebruikte ‘deuren’, vereenvoudig de ‘spaghetti’. Minder complexiteit betekent minder aanvalsoppervlak.3. Inventariseer dreigingenBepaal per schakel in de keten welke bedreigingen waar kunnen ontstaan. Denk hierbij ook aan technische kwetsbaarheden.4. Analyseer risico’sHoe vervelend is het voor jouw organisatie als het misgaat? Denk hierbij ook aan operationele problemen zoals uitval. Een risicodragende start-up kan andere keuzes maken dan een bank. Daar hangt vanaf hoeveel je investeert in maatregelen en welke maatregelen je nodig hebt.5. Neem maatregelen – preventief én reactiefPreventief: filter bij de poort, stel eisen aan leveranciers, controleer certificering en beveilig je eigen systemen. Reactief: zorg voor back-ups, uitwijkmogelijkheden en incident-response.Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #4.

‘De verschuiving van het bedrijfsmodel is een echte uitdaging.’

Doel: minder afhankelijk worden van clouddiensten en AI-modellen uit de VS.

In dit nieuwsoverzicht: nieuw landelijk luchtalarmsysteem met koppeling aan Defensie, de groeiende aandacht voor datasoevereiniteit onder Nederlandse it-beslissers, onderzoek van TNO naar de impact van ai op productiviteit en werk, Accensys en Wanbound fuseren, en PostNL digitaliseert hr-processen met SAP SuccessFactors en HuRis.Nieuw landelijk luchtalarmsysteem krijgt koppeling met DefensieHet kabinet houdt het luchtalarm Waarschuwings- en Alarmeringssysteem (WAS) toch in stand en ontwikkelt samen met Defensie een nieuw landelijk systeem. Daarmee verdwijnt het huidige sirenenetwerk niet in 2028, zoals eerder aangekondigd.Het nieuwe systeem wordt centraal aangestuurd en gekoppeld aan detectiesystemen van Defensie, waardoor burgers sneller zijn te waarschuwen bij lucht- en raket-, maar ook dronedreigingen. Momenteel moeten de circa 4.200 sirenes nog per veiligheidsregio worden geactiveerd. Straks kan dat vanuit één landelijk punt. Ook komen er verschillende geluidssignalen voor uiteenlopende dreigingen.Het luchtalarm blijft bestaan naast NL-Alert, dat volgens het kabinet circa 92 procent van de Nederlanders bereikt. Toch achten kabinet, veiligheidsregio’s en de Tweede Kamer een fysiek waarschuwingssysteem noodzakelijk. Bij stroomuitval, lege telefoons of militaire dreigingen wordt uitsluitend vertrouwen op mobiele meldingen als te kwetsbaar beschouwd.Nederlandse it-beslisser hecht waarde aan datasoevereiniteitDatasoevereiniteit weegt voor Nederlandse it-beslissers steeds zwaarder mee bij cloudkeuzes. Dat blijkt uit onderzoek van Blauw Research in opdracht van Leaseweb onder 383 Nederlandse it-verantwoordelijken. Ruim acht op de tien respondenten (84 procent) vinden datasoevereiniteit belangrijk, terwijl 55 procent aangeeft dat het belang ervan de afgelopen twee jaar is toegenomen.Geopolitieke ontwikkelingen vormen volgens 57 procent van de ondervraagden de belangrijkste aanleiding voor die groeiende aandacht. Daarnaast noemt 35 procent de afhankelijkheid van buitenlandse grootmachten als zorgpunt.Bij de selectie van een cloudprovider staat security met 96 procent bovenaan, gevolgd door juridische zeggenschap over data en integratiemogelijkheden met bestaande systemen (beide 86 procent). Volgens Leaseweb verschuift de focus daarmee van kosten naar controle. Zeven op de tien respondenten verwachten dat datasoevereiniteit de komende drie jaar nog belangrijker wordt binnen hun cloudstrategie.TNO: ai levert productiviteitswinst op, maar impact op werk blijft onderbelichtDe inzet van artificiële intelligentie (ai) kan organisaties aanzienlijke productiviteitswinst opleveren, maar de gevolgen voor werknemers krijgen daarbij nog onvoldoende aandacht. Dat concludeert TNO op basis van onderzoek bij verzekeraar A.S.R., de Douane, e-commercebedrijf HelloPrint en it-dienstverlener Linkit.De resultaten verschillen sterk per toepassing. Bij HelloPrint leidde automatisering van klantcontact tot een forse personeelsreductie, terwijl bij de Douane en Linkit vooral sprake was van beperkte tijdswinst bij specifieke taken. Volgens TNO hangt de uiteindelijke productiviteitswinst af van hoe organisaties de vrijgekomen tijd benutten.Daarnaast verandert ai de inhoud van werk. Routinetaken verdwijnen, terwijl andere werkzaamheden complexer worden. TNO stelt dat succesvolle ai-adoptie niet alleen een technische uitdaging is, maar ook vraagt om bewuste keuzes over werkprocessen, rollen en arbeidsomstandigheden.Accensys en Wanbound fuseren tot regionale msp voor het Groene HartDe Woerdense it-dienstverleners Accensys en Wanbound voegen hun activiteiten samen. Met de fusie willen beide managed service providers (msp’s) hun positie in het Groene Hart (het gebied tussen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) versterken en beter inspelen op de groeiende vraag naar moderne werkplekken, connectiviteits- en cybersecuritydiensten.De samenvoeging maakt deel uit van de groeistrategie van Smizer, het platform van regionale msp’s dat wordt ondersteund door investeringsmaatschappij Riverdam. Volgens de betrokken partijen ontstaat door de bundeling meer capaciteit, expertise en slagkracht voor het mkb in de regio.De directie van de gecombineerde organisatie komt in handen van Axel Baas als operationeel directeur en Michel Verheijen als commercieel directeur. Voormalig Wanbound-directeur Wayne Wilson krijgt binnen Smizer de rol van lead integratie & optimalisatie. Het uitdijende netwerk van Smizer telt al tientallen regionale it-dienstverleners verspreid over negentien locaties in Nederland.PostNL stroomlijnt hr-processen met SAP SuccessFactors en HuRisPostNL werkt aan een verdere digitalisering van zijn hr-processen met SAP SuccessFactors als basis. Samen met SAP-partner HuRis implementeert het post- en pakketbedrijf de Huris ProcessManager, een oplossing die complexe hr-aanvragen begeleidt, workflowstappen automatiseert en handmatige verwerking terugdringt.De eerste processen die live zijn gegaan, betreffen betaald en onbetaald ouderschapsverlof en interne verplaatsingen van medewerkers. Volgens PostNL helpt de nieuwe aanpak medewerkers om aanvragen beter en foutloos in te dienen, terwijl hr-afdelingen minder tijd kwijt zijn aan controles en correcties.De implementatie startte in november en de eerste processen werden eind maart opgeleverd. PostNL ziet potentieel voor verdere opschaling: circa tachtig tot negentig hr-processen komen in aanmerking voor een vergelijkbare aanpak. Het uiteindelijke doel is een gebruiksvriendelijkere selfservice-omgeving met minder administratieve handelingen.

De Dutch Data Center Association waarschuwt in het jaarrapport ‘State of the Dutch Data Centers 2026’ dat Nederland dreigt zijn positie als digital gateway to Europe te verliezen. Vergunningstrajecten van 4,5 jaar en overbelaste stroomnetten remmen de groei af. Landen als Spanje, Portugal en Frankrijk ontvangen investeerders met open armen. Het jaarrapport van de Dutch […]

ServiceNow heeft klanten geïnformeerd over een beveiligingsincident waarbij onbevoegden gegevens uit klantomgevingen konden opvragen. Het bedrijf heeft inmiddels een beveiligingsupdate uitgerold en onderzoekt nog welke gegevens precies zijn geraadpleegd. De softwareleverancier ontdekte afwijkende activiteiten die terug te voeren waren op een kwetsbaarheid in een API-configuratie, meldt BleepingComputer. Daardoor konden aanvallers onder bepaalde omstandigheden zonder authenticatie […]

Snapchat introduceert ‘Sponsored Snaps’ in Nederland. Met dit nieuwe advertentieformat kunnen merken Snapchatters rechtstreeks bereiken via het chatoverzicht. Daarmee biedt het format merken de mogelijkheid om zichtbaar te zijn op een plek waar mensen al actief met elkaar communiceren. Omgekeerd kan dat ook tot wrevel leiden en uitholling van de ervaring, omdat een bedrijf plotseling reclames tussen de chats gooit. KLM is in Nederland een van de eerste adverteerders die het nieuwe format inzet voor campagne met tijdelijke deals voor tientallen reisbestemmingen. Sponsored Snaps zijn duidelijk onderscheiden van berichten van vrienden, triggeren geen pushnotificatie en verdwijnen automatisch uit de inbox als ze niet worden bekeken. Het nieuwe format ging eind 2024 in de VS al van start. Ceo Evan Spiegel zei bij de laatste kwartaalcijfers van Snap: “In het eerste kwartaal bekeken bijna 75 procent van de dagelijks actieve Chat-gebruikers in de VS advertenties in Chat. Ongeveer een derde van het bereik van Sponsored Snaps was uniek voor Chat. De doorklikratio per impressie verbeterde in deze periode met 226 procent.” Foto: Techcrunch (cc)

SAP heeft in zijn maandelijkse beveiligingsupdate vijftien kwetsbaarheden verholpen, waaronder vier kritieke beveiligingslekken in NetWeaver en Commerce Cloud. Vooral twee problemen in het NetWeaver-platform springen eruit vanwege hun hoge risicoscore en de mogelijke impact op zakelijke omgevingen. De ernstigste kwetsbaarheid bevindt zich volgens BleepingComputer in de SAML-authenticatiefuncties van SAP NetWeaver. Door een fout in de […]

Datadog heeft meer dan honderd nieuwe functies gepresenteerd. De aankondigingen draaien om autonome operaties, beveiliging van AI-agents en betere controle over data. Centrale producten zijn Bits AI, AI Guard en Bring Your Own Cloud. Dat maakt het bedrijf bekend op zijn DASH-conferentie. Dit jaar staan autonomie en het terugdringen van operationele complexiteit centraal. CTO Alexis […]

Het traditionele uurtje-factuurtjemodel staat steeds meer onder druk in de consultancysector. Volgens Eduardo Niebles, ERP-expert bij Unit4, zorgt deze ontwikkeling ervoor dat het nóg belangrijker wordt om sterke en betrouwbare klantrelaties te bouwen.

Mitigerende maatregelen kunnen de maatschappelijke schade van netcongestie met gemiddeld 29% verminderen. Dat blijkt uit een vervolgonderzoek van Ecorys in opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, dat deze maand als bijlage bij een Kamerbrief naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Twee jaar geleden zette SENSE Recruitment een gespecialiseerd team op voor datarollen. Die keuze blijkt een schot in de roos: de praktijk is uitgegroeid tot een volwaardig label – SENSE Data & AI – onder leiding van Simon Roozendaal, die vanaf het eerste uur betrokken was bij de opbouw van het team.

Hoe werk je aan persoonlijke ontwikkeling? Monique Koch van De Zelforganisatiefabriek duikt samen met ons in dat vraagstuk. Haar belangrijkste boodschap: persoonlijke ontwikkeling begint niet met een methode of training, maar met het eerlijke besef dat er “meer in je zit dan er nu uitkomt”.