business

Digitale duurzaamheid is niet alleen een ecologische doelstelling, maar vormt ook een fundament onder Europese digitale weerbaarheid. De Fransen laten zien hoe je dat aanpakt. Digitale verantwoordelijkheid is in hoog tempo uitgegroeid tot een strategisch thema. Met groeiende datacenters, explosief cloudgebruik en energie-intensieve generatieve ai draait het niet meer om de vraag óf bedrijven hun digitale voetafdruk moeten beheersen, maar hóe ze dat moeten doen. Het nieuwe Cigref-rapport ‘Stratégies Numérique Responsable des grandes organisations – Comment passer à l’échelle?’ laat zien hoe Frankrijk dat probeert te organiseren en waarom die aanpak relevant is voor Europa’s bredere ambities rond duurzaamheid en digitale soevereiniteit. Voor cio’s en it-managers biedt het een helder beeld van wat nodig is om verantwoord digitaal beleid echt te verankeren. Centraal in het rapport staat de term ‘Numérique responsable’ (NR) oftewel ‘Verantwoord digitaal’: een bedrijfsbrede strategie om de negatieve milieu- en maatschappelijke impact van digitalisering te beperken en tegelijk de positieve effecten te versterken. Dit gaat verder dan Green IT. NR omvat het volledige digitale ecosysteem: de CO₂-uitstoot en het materiaalgebruik van hardware, de energieconsumptie van datacenters en cloud, de toegankelijkheid en ethiek van digitale diensten, de levensduur van apparatuur en software, en de inzet van technologie voor bredere maatschappelijke waarde. Het rapport laat overtuigend zien dat digitale verantwoordelijkheid en digitale soevereiniteit nauw met elkaar verbonden raken. Wie inzet op transparantie, meetbaarheid, meer zuinige cloudarchitecturen, strengere keten-eisen en optimalisatie van digitale middelen, vergroot automatisch zijn strategische autonomie. Minder afhankelijkheid van niet-Europese cloudproviders, meer grip op de dataketen en betere controle over energie-intensieve technologieën zijn directe bijproducten van een volwassen NR-strategie. Daarmee positioneert digitale duurzaamheid zich niet alleen als een ecologische doelstelling, maar als een fundament onder Europese digitale weerbaarheid. Ondanks de brede erkenning van het belang van NR, is de uitvoering binnen grote organisaties volgens Cigref nog sterk versnipperd Fragmentatie remt opschaling Ondanks de brede erkenning van het belang van NR, is de uitvoering binnen grote organisaties volgens Cigref nog sterk versnipperd. Het rapport onderscheidt drie volwassenheidsniveaus: organisaties die NR volledig geïntegreerd hebben in hun governance, bedrijven die losse initiatieven hebben maar onvoldoende structuur en organisaties die nog aan het begin staan. Die variatie is volgens de auteurs rechtstreeks te herleiden tot drie structurele problemen: Ten eerste ontbreekt een uniforme manier om de digitale voetafdruk betrouwbaar te meten. Verschillende cloudproviders hanteren uiteenlopende methoden, waardoor CO₂-vergelijkingen moeilijk worden. Ten tweede hebben veel organisaties geen duidelijke governance voor digitale duurzaamheid. ESG-afdelingen en it werken vaak langs elkaar heen, terwijl juist gezamenlijke besluitvorming essentieel is. Ten derde blijft bewustwording onder medewerkers achter. Digitale duurzaamheid wordt vaak gezien als een technisch of secundair onderwerp, waardoor gedrag en prioriteiten lastig veranderen. Voor cio’s en it-managers zal dit alles herkenbaar zijn: zonder meetbare kpi’s, een gestructureerde governance en een helder mandaat blijft NR een optelsom van losse projecten die elkaar niet versterken. Ai daagt de duurzaamheidslogica uit Een van de meest urgente waarschuwingen uit het rapport betreft generatieve ai. De enorme groei van ai-toepassingen zorgt voor een forse stijging van het elektriciteits- en waterverbruik in datacenters. Hyperscalers temperen inmiddels hun klimaatambities, mede door de toegenomen belasting van ai-inferentie. Cigref concludeert dat organisaties alleen grip krijgen op hun digitale impact als zij selectiever omgaan met ai. Kleinere modellen, domeinspecifieke ai, beter gedefinieerde businesscases en zicht op energieconsumptie worden noodzakelijk om ai binnen de grenzen van duurzaamheids- en soevereiniteitsdoelen te houden. Voor Nederland, waar datacenter- en netcapaciteit onder druk staan, is dit een direct toepasbare boodschap. Zonder zuinige en strategisch gekozen ai-toepassingen loopt elke duurzaamheidsstrategie vast — en verzwakt tegelijkertijd de digitale autonomie. ‘Sommige Franse organisaties werken met een ‘budget carbone’: een CO₂-plafond per afdeling, dat net zo leidend wordt als het financiële budget’ Governance als hefboom voor schaal Het rapport is op zijn sterkst wanneer het beschrijft hoe organisaties digitale verantwoordelijkheid structureel kunnen verankeren. De meest volwassen bedrijven koppelen NR aan hun strategische besluitvorming, rapporteren over digitale duurzaamheid in reguliere managementrapportages, verbinden CO₂-doelen aan budgetten en maken digitale verantwoordelijkheid een vast onderdeel van portfolio- en projectgovernance. Cigref laat zien dat organisaties die digitale duurzaamheid behandelen als integraal onderdeel van it-beleid in plaats van een apart duurzaamheidsprogramma substantiële vooruitgang boeken. Zo werken sommige Franse organisaties met een ‘budget carbone’: een CO₂-plafond per afdeling, dat net zo leidend wordt als het financiële budget. Andere zetten communities op van NR-ambassadeurs binnen it en business, of integreren ecodesign-vereisten in hun ontwikkelprocessen en aanbestedingen. Voor cio’s vormt dit een helder signaal: digitale duurzaamheid vraagt om governance, niet om goodwill. Pas wanneer CO₂-impact, levensduur, energieverbruik en de transparantie van dataketens worden meegenomen in architectuurkeuzes, projectselectie en cloudstrategie, ontstaat een duurzaam effect. Wat Nederland en Europa hiervan kunnen leren Hoewel het rapport Franse voorbeelden gebruikt, sluiten de inzichten prima aan bij Europese discussies rond de AI Act, de CSRD, de digitaliseringsstrategie van de EU en de roep om digitale soevereiniteit. Nederland staat bovendien voor vergelijkbare vraagstukken: de duurzaamheid van datacenters, cloudmigraties, afhankelijkheid van non-EU cloudproviders, de groei van ai en de druk op netcapaciteit. Digitale duurzaamheid is geen niche, maar een strategisch onderwerp dat de Europese digitale toekomst mede bepaalt Het Cigref-rapport benadrukt dat digitale duurzaamheid geen niche is, maar een strategisch onderwerp dat de Europese digitale toekomst mede bepaalt. De belangrijkste boodschap voor Nederland en Europa: digitale duurzaamheid is niet alleen noodzakelijk om klimaatdoelen te halen, maar is vooral ook een bouwsteen van digitale autonomie. Door te investeren in transparante dataketens, (energie)zuinige digitale infrastructuren, en duidelijke en strakke governance, ontstaat meer grip op energie-intensieve technologieën én op de herkomst, controle en veiligheid van data. Een volwassen digitale verantwoordelijkheid Het rapport laat zien dat digitale duurzaamheid geen technologische maar organisatorische transformatie is. Het succes hangt af van meetbaarheid, consistent leiderschap en discipline in de uitvoering. Niet door te wachten op perfecte standaarden, maar door governance te organiseren, de keten te betrekken en consequent prioriteiten te stellen. Voor cio’s en it-managers betekent dit vooral: maak digitale verantwoordelijkheid onderdeel van de kern van het it- en cloudbeleid. Niet als extra project, maar als strategische lens waardoor alle digitale keuzes worden gewogen. Lessons learned voor cio’s en it-managers1. Werk met grofmazige kpi’s en verfijn later – Perfecte data bestaan niet. Begin met indicatieve CO₂- en energie-kpi’s en bouw die geleidelijk uit;2. Integreer NR in besluitvorming – Laat digitale duurzaamheid meewegen in architectuur, cloudstrategie, projectgovernance en aanbestedingen;3. Verleng de levensduur van hardware structureel – Stop automatische vervanging, stimuleer reparatie en introduceer cascading;4. Beperk ai tot strategisch relevante toepassingen – Gebruik kleinere, zuinige modellen en beoordeel energie- en materialenimpact vooraf;5. Betrek leveranciers bij de strategie – Vraag om CO₂-transparantie, materiaaldata en assessment van digitale duurzaamheid.6. Versterk bewustwording continu – Zorg voor verplichte trainingen, interne communicatie en NR-ambassadeurs in alle businessunits. Cigref is een netwerk van grote Franse bedrijven en overheidsinstanties dat haar leden helpt om digitale technologie te ontwikkelen en te managen. Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #1.

Qualinx haalde onlangs met een investeringsronde 20 miljoen euro op. Daarmee hoopt deze start-up uit Delft binnenkort de productie van hun chip voor draadloze communicatie op te kunnen starten. Wat kun je met deze chips? In hoeverre maakt dat Qualinx een nieuw Nederlandse belofte? En blijft het bedrijf ons land ook trouw? Dat bespreken Joe van Burik en Ben van der Burg met Tom Trill, ceo van Qualinx, in deze aflevering van De Grote Tech Show. Vragen, opmerkingen of suggesties? Mail ons! Op: degrotetechshow@bnr.nl De Grote Tech ShowTech verandert onze wereld, in De Grote Tech Show (DGTS) hoor je hoe. Joe van Burik en Ben van der Burg spreken met innovatieleiders en analyseren de techwereld, van AI tot cybersecurity en social media tot quantumcomputers. TechpodcastDe Grote Tech Show (DGTS) is dé techpodcast (en radioshow) voor iedereen die technologie en innovatie echt wil begrijpen. Over AI (of: kunstmatige intelligentie), chips, cloud, cyberveiligheid, social media, quantum en entertainment. Hier hoor je hoe technologie de wereld verandert en wat dat betekent voor bedrijven, investeerders en iedereen in de samenleving. Bij DGTS krijg je de analyses, inzichten en interviews die ertoe doen. Met diepgaande gesprekken en scherpe analyses brengen we de belangrijkste technologische ontwikkelingen in kaart. InnovatiesElke week spreken we kopstukken in de techwereld: ceo's, hoogleraren, ondernemers en investeerders die werken aan de innovaties van morgen. Wat betekenen de nieuwste AI-modellen voor werk en creativiteit? Hoe blijven Europese startups concurreren met het nog altijd machtige Silicon Valley en het ondoorzichtige China? Dit zijn geen oppervlakkige interviews, maar diepgaande gesprekken waarin we de hoofdrolspelers spreken die écht impact maken. De technologische revolutie is in volle gang en beïnvloedt elk aspect van ons leven—van de manier waarop we werken en communiceren tot de geopolitieke machtsverhoudingen. Daarom brengen we niet alleen de technologische kant in beeld, maar ook de economische en maatschappelijke implicaties ervan. Naast de grote innovaties kijken we naar de bedrijven die deze ontwikkelingen vormgeven. Wat is de strategie van big tech-bedrijven zoals Google, Apple, Microsoft en Meta? Hoe verandert de concurrentiestrijd tussen Nvidia, AMD en Intel de chipmarkt? Wat betekenen nieuwe wetten en regels in Europa en de VS voor de toekomst van technologie? AnalysesDaarnaast hoor je bij De Grote Tech Show, exclusief als extra podcast elke week, hoe Joe van Burik en Ben van der Burg de week in tech doornemen. Ze analyseren het laatste nieuws, plaatsen de ontwikkelingen in perspectief en geven scherpe inzichten over wat er écht speelt. Van de doorbraken in AI / kunstmatige intelligentie en de opkomst van nieuwe sociale mediaplatformen tot de impact van geopolitieke spanningen op de halfgeleiderindustrie. Regelmatig schuift een gast uit het netwerk aan om extra expertise te bieden en het debat te verdiepen. Door de combinatie van journalistieke scherpte, technische kennis en een kritische blik ontstaat een programma dat verder gaat dan de headlines en technologie in een bredere context plaatst.AIOf het nu gaat om de risico’s en kansen van AI-technologie of de positie van Europa in de wereldwijde technologische concurrentiestrijd, De Grote Tech Show biedt de achtergrond, de nuance en de inzichten die nodig zijn om deze ontwikkelingen echt te begrijpen. Dit maakt het programma onmisbaar voor professionals in de techsector, beleggers die strategische beslissingen willen nemen en iedereen die wil weten welke innovaties onze toekomst vormgeven. Met de combinatie van exclusieve interviews, deskundige duiding en een kritische kijk op innovatie biedt DGTS een unieke mix van diepgang en actualiteit. Over de makersJoe van Burik volgt en analyseert de belangrijkste ontwikkelingen in tech, met scherpte, tempo en humor. Je hoort hem dagelijks op BNR Nieuwsradio met het belangrijkste nieuws in de Tech Update en hij presenteert De Grote Tech Show. In het bijzonder volgt Joe al twee decennia de wereld van videogames, waarover hij met bevlogen collega's en gasten praat in de podcast All in the Game. Eerder werkte hij als auto(sport)journalist voor diverse andere media en schreef het boek Formule 1 voor Dummies. Ben van der Burg is techondernemer en voormalig topschaatser. Ben is bezeten door technologie en wordt enthousiast van gadgets, elektrische auto's, goede businessmodellen en de toekomst. Naast De Grote Tech Show is hij ook wekelijks te horen als presentator van De Technoloog. Ook schuift hij regelmatig aan bij Vandaag Inside, Goedemorgen Nederland en andere talkshows, om te praten over het laatste nieuws rond technologie. Daniël Mol is redacteur en samensteller van De Grote Tech Show. Hij presenteert zelf bij BNR de Cryptocast en maakt ook De Technoloog. Tevens is hij de vaste vervanger van Ben in De Grote Tech Show; Joe wordt bij afwezigheid vervangen door Iwan Verrips, co-host en eindredacteur van de Ochtendspits met Bas van Werven op BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In dit nieuwsoverzicht: it-markt ligt er goed bij, Bird blijft voorlopig in Nederland, Adyen biedt ‘embedded finance’ en Taigur in zee met Artific. Groei it-bestedingen De wereldwijde bestedingen aan it gaan dit jaar met 10,8 procent toenemen tot 6,15 biljoen dollar, voorspelt marktvorser Gartner. Vooral de opbouw van ai-infrastructuur blijft snel groeien ondanks zorgen over een ai-zeepbel. Met name de vraag naar servers die ai-workloads verwerken, versnelt. Dit jaar wordt een groei van 36,9 procent verwacht. De totale bestedingen aan datacenters nemen met 31,7 procent toe tot meer dan 650 miljard dollar. Ondanks een kleine neerwaartse corrrectie blijft software na it-dienstverlening de grootste uitgavencategorie. Gartner raamt de groei voor applicatie- en infrastructuur-software op 14,7 procent tot ruim 1,4 biljoen. De uitgaven aan ai-infrastructuur komen in 2026 op 2,52 biljoen dollar, 44 procent meer dan in het jaar daarvoor. Voor 2027 wordt een stijging tot 3,33 biljoen dollar voorzien. Aan mobiele telefoons, pc’s en tablets wordt dit jaar naar verwachting 836 miljard dollar uitgegeven; een groei van 6,1 procent. De vertraging in de vraag is vooral het gevolg van de sterk opgelopen prijzen van geheugenchips. Bird blijft in Nederland Het hoofdstedelijke techbedrijf Bird blijft voorlopig in Nederland. Bird-topman Robert Vis zegt nu dat zijn eerdere uitspraken over een vertrek uit Amsterdam vooral bedoeld waren als een serieuze waarschuwing. Bird (voorheen Messagebird) is niet van plan om te verhuizen, zegt hij in een gesprek met Follow The Money. Maar Vis benadrukt dat als Nederlandse regels zijn personeel, klanten of bedrijf te veel in de weg zitten, hij Bird binnen één dag kan omzetten in een Amerikaans bedrijf. Bird profileert zich als ai-gestuurd bedrijfsplatform dat marketing, personeelszaken, sales en workflows verenigt. Het biedt applicatiesoftware en api’s om elk contactmoment met de klant te automatiseren en te personaliseren via sms, voice en WhatsApp. Adyen regelt met paar muisklikken financiering Fresha Capital is nu ook beschikbaar in Nederland als onderdeel van Adyens Embedded Finance-portfolio. Daarmee kunnen beauty- en wellnessondernemers snel en eenvoudig werkkapitaal krijgen. Het fintech-platform Adyen ontwikkelde software die financiële functies toevoegt aan apps of diensten die eigenlijk iets anders doen. Fresha is een online-afsprakensysteem voor salons en spa’s. Ondernemers kunnen financiering regelen zonder naar een bank of aparte financiële app te gaan. Ze krijgen vooraf goedgekeurde voorstellen te zien en kunnen binnen seconden financiering aanvragen, vaak dezelfde dag nog uitbetaald. Bedragen variëren van ongeveer 575 euro tot 57.500 euro en zijn gebaseerd op omzet. Terugbetaling gebeurt automatisch via een percentage van de dagelijkse inkomsten, zonder boetes voor vroeg aflossen. Artific tekent Taigur als partner bij Artific, een Nederland ai-platform voor de inzet van ai, heeft het Hengelose Taigur toegevoegd aan zijn partner-netwerk. Taigur, onderdeel van de Digital Power Group, lanceert op basis van deze samenwerking OctAIpus. Dit in Nederland ontwikkelde en op Nederlandse bodem gehoste ai-platform richt zich op organisaties die ai praktisch willen inzetten in het dagelijks werk.

COLUMN – Ik heb het vaker gehoord maar het gaat er eindelijk van komen. De zelfrijdende auto’s gaan we binnenkort zien in ons straatbeeld. Met name door de doorbraak in ai is de ontwikkeling van robotauto’s instroomversnelling geraakt. Het leek er even op dat het er nooit van zo komen. Zo bleven de eerste prototypes uren wachten voor een rotonde omdat ze iedereen voor lieten. En bij het eerste-de-beste ongeluk werd natuurlijk het testen direct weer stopgezet. Dat probleem heb je niet als mensen de auto zelf besturen. Dan gebeuren er gelukkig nooit ongelukken. Kinderachtige mannen Ik las in een interview met een ontwikkelaar van BMW die heel enthousiast was maar aan het einde toch zei: maar ik denk toch dat mensen het liefste zelf blijven rijden. En dat heb ik vaker gehoord. Zo willen mensen ook het liefst zelf schakelen.  Maar als je eenmaal in een automaat hebt gereden, vervloek je het schakelen als je weer in een schakelbak rijdt. Of wat ook leuk is, mensen willen graag de motor horen.  Dit laatste klopt soms ook nog. Er zijn hele kinderachtige mannen die per se een motor willen horen en dus een motorgeluid op hun elektrische auto zetten. Het liefst heb ik ook dat mijn vrouw rijdt. Goed, het is levensgevaarlijk maar ik kan dan tenminste een borreltje drinken. Maar hoezo willen mensen zelf rijden? We willen toch allemaal gereden worden? Het liefst heb ik ook dat mijn vrouw rijdt. Goed, het is levensgevaarlijk maar ik kan dan tenminste een borreltje drinken. Maar je hoort het vaker bij nieuwe ontwikkelingen. Mensen kopen geen kleren online want ze willen het zelf passen in de winkel, of een kaartje krijgen is toch leuker dan een sms’je. En dan hebben we natuurlijk de klassieker, mensen willen niet altijd bereikbaar zijn. Nou, ga maar even naar het gezicht van iemand kijken die even geen bereik heeft. Je kunt nog beter zonder zuurstof zitten. En daar is nu bij gekomen: mensen willen toch graag zelf rijden. Je zult het binnenkort steeds vaker horen. Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk voor meer informatie op www.jacobspoelstra.nl.

Ontwikkelaars die AI-assistentie gebruiken, scoorden 17 procent lager bij toetsen dan ontwikkelaars die handmatig coderen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Anthropic. In het onderzoek werden 52 software-engineers onderzocht die een Python-library leerden. Op basis van hun resultaten konden de onderzoekers vaststellen dat de productiviteitswinst ten koste ging van het leerproces, met name wat betreft […]

De Amerikaanse cybersecuritywaakhond CISA waarschuwt voor actief misbruik van een kritieke kwetsbaarheid in SolarWinds Web Help Desk. Overheidsinstanties in de Verenigde Staten hebben drie dagen de tijd gekregen om de beveiligingsupdate te installeren. Volgens CISA wordt de fout inmiddels in echte aanvallen ingezet. Het gaat om kwetsbaarheid CVE-2025-40551 in SolarWinds Web Help Desk. De oorzaak […]

De populaire verkeers- en navigatie-app Flitsmeister heeft veel gebruikers in verwarring gebracht nadat sommige mensen een cryptische e-mail kregen waarin stond dat het bedrijf ‘er een punt achter zet’. Dat bericht suggereerde dat Flitsmeister helemaal zou stoppen, maar dat is niet wat er gebeurt.  In de e-mail staat onder meer: ‘Bedankt voor miljarden meldingen in de app … Vandaag zetten we er een punt achter.”’Dat wekte de indruk dat de dienst over en uit is. Volgens Jorn de Vries, de eigenaar van Flitsmeister, leven de app en het bedrijf nog gewoon. Wat er wél gaat veranderen, zegt hij tegen Twealers, is dat Flitsmeister met een aantal diensten zal stoppen, maar om welke diensten het precies gaat, maakt het bedrijf later op de dag bekend. Flitsmeister werd vorig jaar teruggekocht door het management nadat het eerder in handen was van Proximus. Het is nog onduidelijk of die overname iets te maken heeft met de recente stap.

Opsera komt met nieuwe DevOps-agents om knelpunten van AI-ondersteund programmeren te verminderen. Opsera heeft volgens SD Times een reeks nieuwe agents aangekondigd binnen zijn zogeheten Agentic DevOps-aanpak. Met deze uitbreiding wil het bedrijf inspelen op een groeiend probleem dat ontstaat door het toenemende gebruik van AI bij het schrijven van code. Hoewel AI-ondersteund programmeren ontwikkelaars […]

Brabant Water zet naar eigen zeggen een innovatieve stap in de drinkwatersector met de inzet van een autonome robothond, genaamd Fien. De robot, een Boston Dynamics SPOT, ondersteunt het drinkwaterbedrijf bij het monitoren en inspecteren van haar productiebedrijven.  Fien – wat staat voor Flexibele Inspectie-Eenheid Nutsvoorziening – kan volledig zelfstandig taken uitvoeren zonder directe menselijke begeleiding. De robot loopt rond op de bedrijfslocaties en gebruikt verschillende sensoren om gegevens te verzamelen, zoals het opsporen van luchtlekkages, het maken van warmtebeelden van motoren en elektriciteitskasten, trillingsmetingen en het uitlezen van analoge meters. Daarnaast voert Fien visuele veiligheidsinspecties uit, bijvoorbeeld rond brandblusmiddelen en verlichting. In de praktijk heeft de robothond inmiddels al resultaten geboekt: meerdere luchtlekkages en defecte meters zijn opgespoord dankzij haar metingen, wat bijdraagt aan een efficiënter onderhoud en veiliger bedrijfsvoering.  Brabant Water ziet robotica als belangrijke aanvulling op het werk van haar medewerkers. Door vaker en slimmer te inspecteren met behulp van technologie kan de betrouwbaarheid van de drinkwatervoorziening verder worden vergroot. De organisatie werkt hiervoor samen met Boston Dynamics en onderzoekt daarnaast ook andere technologische innovaties zoals drones en toepassingen van kunstmatige intelligentie (AI).

Warner Bros. Discovery en TikTok hebben een contentdeal gesloten om exclusief Olympische sportbeelden door te prikken naar de populaire video-app. De contentdeal raakt Nederland niet, want is voorbehouden aan TikTok-publiek in Italië, Frankrijk, Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Die hebben samen meer dan 300 miljoen inwoners. Warner Bros. Discovery, ook eigenaar van Eurosport, heeft de olympische uitzendrechten voor alle Olympische Spelen van 2026 tot en met 2032 voor Europa. De partijen redeneren: “Aangezien 85% van de fans TikTok als tweede scherm gebruikt tijdens live-evenementen, en gebruikers 42% meer kans hebben om naar live wedstrijden en sportevenementen te kijken nadat ze content op het platform hebben gezien, zal Warner Bros. Discovery het bereik en de bekendheid van haar hoogwaardige Olympische verslaggeving en verhalen op TikTok vergroten.” De Olympische Winterspelen 2026 beginnen op vrijdag 6 februari en eindigen op zondag 22 februari in Milaan en Cortina d’Ampezzo. TikTok sloot begin dit jaar ook al een marketingdeal met FIFA voor het aanstaande WK Voetbal in de VS.

De wereldwijde tuin- en sierteeltsector trekt opnieuw de aandacht van private equity-investeerders na een korte periode van stagnatie, zo blijkt uit onderzoek van Oaklins. Na een dip in M&A-transacties in 2023 en 2024, veroorzaakt door hoge energieprijzen en economische onzekerheid, laat de sector nu weer duidelijke tekenen van herstel zien.

Ziekteverzuim wordt een steeds grotere uitdaging voor Nederlandse werkgevers. Bijna zeven op de tien organisaties geeft in nieuw onderzoek van WTW aan te maken te hebben met een toename van langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid.

Jarno Leijen heeft zich als trainer en consultant aangesloten bij Lean2Succes, een trainings- en adviesbureau gespecialiseerd in lean. Jarno brengt zo’n 25 jaar aan uiteenlopende ervaring mee naar zijn nieuwe rol.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) komt met een verrassend scherpe kernboodschap in haar visie op generatieve artificiële intelligentie (ai): je kunt ai alleen verantwoord inzetten als je vanaf dag één stuurt op waarden, governance en controleerbaarheid – niet op hype, snelheid of technische mogelijkheden. De privacywaakhond stelt in het visiedocument ‘Verantwoord vooruit‘ dat organisaties niet moeten beginnen met de vraag ‘wat kan ai technologisch?’, maar bij ‘wat vinden wij acceptabel?’ Het is zaak om expliciet te maken welke waarden leidend zijn (veiligheid, autonomie, non-discriminatie, transparantie) en ai-toepassingen daaraan toetsen. Tweede boodschap is om geen oncontroleerbare systemen te introduceren. Black-box-systemen zijn onacceptabel in kritieke processen. It-beslissers moeten kunnen uitleggen hoe een model werkt en welke data erin zitten. Belangrijk ook is duidelijk te maken welke risico’s een ai-model introduceert en hoe fouten worden opgespoord en gecorrigeerd. Actief sturen Generatieve ai verwerkt vaak meer persoonsgegevens dan nodig, stelt de AP. De waakhond verwacht dat organisaties actief sturen op minimale input, veilige prompts, geen ongecontroleerde datastromen naar leveranciers en duidelijke bewaartermijnen. Ai mag geen systemen creëren die mensen sturen, beïnvloeden of afhankelijk maken. Toepassingen die autonomie ondermijnen, worden als hoog risico gezien. Veel aandacht verdient de ai-governance. Denk aan helder ai-beleid, duidelijke rollen en verantwoordelijkheden, audits en impactanalyses alsmede incidentmanagement voor ai. De AP is duidelijk: sommige toepassingen zijn per definitie onaanvaardbaar, ook als ze technisch mogelijk zijn. Voorbeelden: monitoring van werknemers, risicoprofielen zonder menselijke controle, of systemen die autonomie ondermijnen. De AP vindt dat organisaties generatieve ai vaak te snel inzetten, zonder vooraf voldoende aandacht te besteden aan de gevolgen voor mensen en samenleving. Toekomstbeelden In haar visiedocument beschrijft de AP drie onwenselijke toekomstbeelden. In een Wilde Westen-scenario groeit generatieve ai zonder duidelijke regels. In een scenario van gemiste kansen valt Europa stil, doordat complexe en onduidelijke wet- en regelgeving leidt tot onzekerheid. In een bunker-scenario belemmert overmatige voorzichtigheid innovatie. Aleid Wolfsen, voorzitter van de AP: ‘Generatieve ai is nog bestuurbaar. Maar alleen als we nu kiezen voor waarden als uitgangspunt, en niet voor snelheid als norm.’ Daarom pleit de AP voor een vierde koers: waarden aan het werk. De AP koerst daarmee op ruimte voor innovatie, met bescherming van democratie, grondrechten en onderling vertrouwen. Juridische analyse De AP heeft een jaar de tijd genomen om deze visie af te ronden. De visie is opgesteld met inbreng van bedrijven, experts en maatschappelijke organisaties en weerspiegelt daardoor ook inzichten uit de samenleving. De AP publiceert rond april een handreiking met een juridische analyse op AVG-aspecten van de ontwikkeling en inzet van generatieve ai-modellen. De nu gepubliceerde visie bevat een lijst aandachtspunten waar bestuurders op moeten letten bij de inzet van generatieve ai. Handig ook is een schematische weergave van lagen en ontwikkelingen van generatieve ai. Verder vind je er een beheersingskader voor verantwoorde generatieve ai.