business

ServiceNow heeft vier kwetsbaarheden gedicht in het Now Platform en het AI Platform. Drie ervan krijgen het label kritiek. In alle gevallen kan een ongeauthenticeerde aanvaller onder bepaalde omstandigheden code uitvoeren, data wijzigen of rechten verhogen. Self-hosted gebruikers moeten zelf patchen. Op 27 augustus publiceerde ServiceNow vier CVE’s: CVE-2026-6876, CVE-2026-18885, CVE-2026-18886 en CVE-2026-74820. Het bedrijf […]

In dit nieuwsoverzicht: Nederland wil minder Big Tech (maar zet nauwelijks stappen), HP ziet pc-verkoop dalen door duurdere componenten, DUO maakt digitale jaarverantwoording machineleesbaar, en Visa zet ai in voor sneller herstel van cyberlekken.Nederlandse organisaties willen minder afhankelijk zijn van Big TechNederlandse organisaties vinden dat Amerikaanse techbedrijven te veel macht hebben over data en ai. 85 procent wil dat Europa een sterker tegenwicht vormt. Toch heeft slechts vijftien procent concrete stappen gezet richting Europese of soevereine digitale infrastructuur. Bij 42 procent staat digitale soevereiniteit helemaal niet op de agenda.Dat blijkt uit de ‘Data & AI Monitor Benelux Edition’ van Xebia en Data Expo. Ruim zeven op de tien organisaties werken inmiddels met generatieve-ai-assistenten, maar slechts 24 procent meet de waarde daarvan volledig. Een kwart heeft minstens één ai-agent in productie.Datakwaliteit is met veertig procent de grootste belemmering voor verdere ai-implementatie, gevolgd door security en compliance (33 procent). Ook vertrouwen blijft een probleem: slechts 21 procent vertrouwt ai-output evenveel als het oordeel van een collega.HP verkoopt minder pc’s door stijgende geheugenkostenHP heeft in het derde kwartaal van zijn boekjaar zestien procent minder pc’s verkocht dan een jaar eerder. De omzet van de Personal Systems-divisie steeg desondanks met achttien procent naar 11,8 miljard dollar. Vooral hogere prijzen en een verschuiving naar duurdere systemen, waaronder ai-pc’s, stuwden de omzet. Volgens persbureau Reuters heeft HP, net als concurrenten Dell, Apple en Lenovo, te maken met oplopende kosten voor geheugen en andere componenten. De sterke vraag naar geheugen voor ai-datacenters beperkt de beschikbaarheid voor traditionele pc’s en drijft de prijzen op. HP verwacht dat de kostendruk ook in het vierde kwartaal aanhoudt.De cijfers illustreren een bredere ontwikkeling op de pc-markt: fabrikanten verkopen minder systemen, maar proberen de omzet op peil te houden met hogere prijzen en duurdere ai-pc’s.DUO start met iXBRL voor digitale jaarverantwoordingDienst Uitvoering Onderwijs (DUO) laat onderwijsinstellingen vanaf komende maand hun jaarverantwoording via iXBRL aanleveren. Daarvoor kiest de overheidsdienst voor SureSync Connect, een oplossing van SureSync.Bij iXBRL (Inline XBRLL; een digitale rapportagestandaard voor machineleesbare financiële gegevens) krijgen cijfers in een digitaal jaarverslag een vast label, zodat computers deze automatisch kunnen herkennen en controleren. Het handmatig overnemen van gegevens in het XBRL Onderwijsportaal vervalt daarmee, wat de kans op fouten en de correctielast moet verminderen.DUO start met een proefjaar. De ambitie is om vanaf 2027 alle circa 1.350 onderwijsinstellingen via iXBRL te laten rapporteren. SureSync levert al bijna twintig jaar systemen voor gegevensuitwisseling met de overheid en was eerder betrokken bij onder meer Digipoort en de DUO XBRL-taxonomie.Visa breidt cybersecurityaanbod uit met aiVisa breidt zijn cybersecurityportfolio uit met ai-gedreven risicobeheer en adviesdiensten. Centraal staat een nieuwe versie van de Visa Vulnerability Agentic Harness (VVAH), een modelonafhankelijk open-sourceframework dat organisaties helpt kwetsbaarheden te detecteren, te beoordelen en te verhelpen. Volgens Visa kan de doorlooptijd tussen het ontdekken en aanpakken van aanvalspaden hiermee in sommige gevallen worden teruggebracht van weken naar uren. De nieuwe versie breidt de eerdere functionaliteit uit van detectie naar herstel en validatie.Daarnaast breidt Visa Consulting & Analytics zijn Cybersecurity Advisory Practice uit. De adviesdiensten moeten klanten helpen cyberrisico’s in kaart te brengen, herstelmaatregelen te prioriteren en hun weerbaarheid te vergroten. VVAH ontstond uit Visa’s deelname aan Project Glasswing, een cybersecurity-initiatief van Anthropic.

Canonical stelt de overstap van Ubuntu 24.04 LTS naar Ubuntu 26.04 LTS officieel beschikbaar. Dat gebeurt tegelijk met de release van Ubuntu 26.04.1 LTS. De eerste point release bevat vooral eerder verschenen updates en beveiligingspatches, maar vormt voor veel zakelijke gebruikers het startsein om naar de nieuwste LTS-generatie te migreren. Ubuntu 26.04 LTS verscheen al […]

Google gaat vanaf februari 2027 strengere eisen stellen aan het geheugengebruik van Android-apps. Apps die structureel te veel RAM opeisen, kunnen te maken krijgen met beperkingen in Google Play. Ook gaat Google ontwikkelaars verplichten hun DEX-code verder te optimaliseren. De maatregelen moeten Android voorbereiden op een situatie waarin smartphones niet vanzelfsprekend steeds meer werkgeheugen krijgen. […]

Nieuwe cijfers van NMO Luister laten een opmerkelijk beeld zien. Vier op de tien podcast brachten in juli helemaal geen nieuwe afleveringen uit, maar deze groep was nog steeds goed voor elf procent van het downloadvolume. Het kan niet anders dan dat dat archiefluistergedrag is. Grote groepen luisteraars downloadden oudere afleveringen van hun favoriete podcasts om die rustig op vakantie te luisteren. Het duidelijkste voorbeeld is de Zembla-podcast, dat zonder een nieuwe aflevering uit te brengen toch op plek 17 staat met 97.000 downloads per week week. Anders bekeken: 302 van de 731 titels (41%) hebben in juli helemaal geen nieuwe aflevering uitgebracht. Toch waren ze samen goed voor ruim een miljoen downloads per week in de maand juli. Een paar andere cijfers illustreren dit gedrag. VPRO-hoorspel Het Bureau downloadden gebruikers gemiddeld 8 tot 8,4 keer zoveel dan dat er luisteraars zijn. Zonder dat er een nieuwe aflevering bijkwam. Er worden dus lange luisterlijsten aangelegd om op het gemak een lange reeks, bijvoorbeeld tijdens een autorit, vliegtuigvlucht of stranddag, te bingen. Hetzelfde is te zien bij meerdere Kids & Family-titels (Fenna’s Voorleesverhaaltjes, Zin in Zappelin, Brugklas en zelfs Het Sinterklaasjournaal). Van de radio-uitzendingen die nogmaals als podcast worden uitgezonden springt 538 Nieuws er uit. Bij deze categorie, ook wel recast genoemd, is 89 procent van alle downloads afkomstig van slechts de top 10 titels. Dat zijn onder meer 538 Nieuws, NOS Met het Oog op Morgen, Het Misdaadbureau en BNR Nieuwsupdate. 538 Nieuws alleen al is goed voor 1,75 miljoen downloads per week, 71 procent van het hele recast-segment. Gekeken naar de algemene podcastcijfers blijkt Geuze & Gorgels in juli meer luisteraars te boeken dan te nummer 1-podcast van Nederland: Boekestijn & De Wijk: 132.523 versus 130.611. Geuze & Gorgels van Dag en Nacht Media doen dat met drie uitzendingen, het andere duo met achttien in de maand juli. Foto: Sophie Dale / Unsplash

Anthropic werkt aan een standaard waarmee AI-agents uiteenlopende machines en onderzoeksapparatuur kunnen aansturen. De Model Hardware Standard (MHS) moet voorkomen dat voor ieder apparaat afzonderlijk een koppeling moet worden gebouwd. De technologie is nu beschikbaar als research preview. MHS richt zich onder meer op apparatuur in laboratoria, productieomgevingen en robotica. AI-agents kunnen via de standaard […]

Een kapitaalinjectie van Nvidia wezen de Franse oprichters achter Hugging Face af. Nu lijkt er sprake van een volledige overname. Maar waarom wil de chipmaker zo graag dit bedrijf toe-eigenen? Eerst de feiten. Nvidia geldt als de leverancier van de schepjes in houwelen in de gold rush die nu AI heet. Hugging Face op zijn beurt mag je omschrijven als de Github voor AI-modellen. Het bedrijf ontwíkkelt niet, maar distribuéért. En ja, heeft ook eigen infra en AI R&D. Begin dit jaar wees Hugging Face een half miljard dollar tegen een waardering van zeven miljard af. Deze dagen circuleren de geruchten als zouden de chipmakers van Jensen Huang  dertien miljard willen betalen voor honderd procent van de aandelen. De deal zou rond zijn, maar nog niet publiek bevestigd. Maar wat zijn de drijfveren achter deze ontwikkeling? Nvidia is met tientallen belangen in kleine en grote techbedrijven al een spin in het AI-web. Het financiert klanten en start-ups royaal met als doel om de AI-taart als geheel te doen groeien. Een teken dat het bedrijf nog veel groeipotentieel ziet. En in die toekomst wel het een centrale rol spelen. Hugging Face is de ‘GitHub van open-source AI’: modellen, datasets, inference. Wie die hub bezit, zit dieper in de softwarelaag dan alleen GPU’s. Dat is relevant omdat closed-source spelers als OpenAI en Anthropic eigen chips bouwen als Nvidia-alternatief. Als tegengeluid wil Nvidia zo veel mogelijk open-source modellen faciliteren. De rijzende populariteit van de grote open Chinese modellen bewijst dat dat een kansrijke benadering is. Onder de naam Nemotron heeft Nvidia ook een eigen familie open modellen. Die staan op Hugging Face. Dat zijn gespecialiseerde modellen die zijn bedoeld als agentic stack. Dus niet gericht op algemeen gebruikt, maar voornamelijk op ontwikkelaars. Denk aan zaken als langdurige contextreasoning, tool calling en hoge nauwkeurigheid bij zware belasting. Maar de Amerikaanse chipmaker doet ook aan distributie, de hoofdactiviteiten van Hugging Face. NIM, Nvidia Inference Microservices, verpakt eigen modellen en die van derden (Llama, Gemma, Mistral, etc.) als geoptimaliseerde containers via ai.nvidia.com en Hugging Face. Kortom: wie de Hub bezit, bezit de default download- en discovery-laag voor Nemotron en de NIM-catalogus. Zonder Hugging Face blijft Nvidia afhankelijk van een platform dat het zelf niet controleert. Met Hugging Face wordt het een first-party distributiekanaal. Om dezelfde reden is OpenRouter een interessant bedrijf. Immers: ook een onafhankelijke partij in de verkeersstromen. Dit bedrijf afgelopen dagen in een toch wat verrassende beweging overgenomen door Stripe, dat met OpenRouter de basis legt voor een platformonafhankelijke verbreding van zijn dienstverlening.

Dawn Technology heeft een oplossing ontwikkeld om nieuwsredacties te wapenen tegen AI-desinformatie. De bijbehorende technische paper is geschreven in samenwerking met omroep VPRO en accelerator Media Campus NL.

De EU-regels voor het slopen van schepen zijn veel strenger dan de internationale wetgeving, zo blijkt uit onderzoek van CE Delft. Dit verschil is in economisch opzicht nadelig voor Europese scheepseigenaren.

Cultuur Oost zocht een nieuwe werkplek die beter zou aansluiten bij de organisatie en haar toekomstige behoeften. Samen met YNNO heeft de organisatie een toekomstbestendige werkomgeving ontwikkeld waarin samenwerken, ontmoeten en hybride werken samenkomen.

Performancegerichte adverteerders krijgen er een nieuw kanaal bij op hun pallet nu X een leadgeneratieformaat internationaal uitbrengt. Het laat gebruikers hun interesse kenbaar maken een adverteerder zonder dat zij het platform hoeven te verlaten of wéér een formulier op een site te moeten invullen. Alles gebeurt in de omgeving van X. Zelf noemt de maker het Lead Gen Ads. Het format kan leunen op beeld, video, carrousels en een Timeline Takeover. Opzet en beheer vinden plaats via X’ Ads Manager. Campagnersultaten kunnen worden geëxporteerd of direct naar een CRM wordt overgezet. Typische gebruiksscenario’s: demo’s, afspraken, inschrijving e-maillijsten, offertes aanvragen en inschrijven voor webinars of cursussen. X verkoopt ads over de hele funnel en biedt een mix self-serve auctioninventaris en premium placements. Oftewel: ze hebben en format voor elk gangbaar doel in de mediamix van een adverteerder. Punt is wel dat het sociale netwerk X niet als een prominent reclamevehikel wordt herkend. X en chatbot Grok noteerden in maart 2026 samen 550 miljoen maandelijks actieve gebruikers. Over de 12 maanden tot 31 maart 2026 waren 1,3 miljard accounts actief op X/Grok. Bij de presentatie van de jongste kwartaalcijfers deelde SpaceXAI weinig cijfers over X. De advertentieomzet groeide afgelopen twaalf maanden zeven procent. De AI-omzet in het tweede kwartaal kwam uit op 2,6 miljard dollar. Veertien procent daarvan is toe te wijzen aan Advertising: 367 miljoen dollar, oftewel: veertien procent van de AI-omzet. Cfo Bret Johnsen deed geen voorspellingen voor de komende zes of twaalf maanden. Foto: Daniel Oberhaus (cc)

Presentator, journalist en dagvoorzitter Anic van Damme reikt op 17 november de Computable Awards uit. Van Damme richt zich voor haar werk als presentator vol op tech- en ict-onderwerpen. Ze vierde het feest van de Nederlandse ict-sector al eens mee. In 2021 reikte ze de Computable Awards ook uit. Op 17 november 2026 wordt tijdens een feestelijke gala-avond bekend welke bedrijven, organisaties, personen en samenwerkingsverbanden met een Computable Award naar huis gaan. De presentatie van de uitreiking van de prijzen in 16 categorieën is in handen van Anic van Damme. Zij maakte haar presentatiedebuut voor tv-programma’s over wetenschap en School TV en werkte voor het dagelijkse nieuwsprogramma voor millennials: NOS op 3. Daarna stapte ze over naar technologie-, gadget-, en innovatie-platform Bright waar haar techhart doorgroeide tot de kern van haar werk als zelfstandig host en presentator.Van Damme die in 2021 ook de Computable Awards uitreikte, zit goed in de materie van innovatie, tech en vernieuwing. Ze presenteert allerlei ict- en tech-gerelateerde bijeenkomsten en evenementen, zoals ai-event Google Think, een event voor ciso’s uit Europa: Alloyed26 en bijeenkomsten van Dawn Technology, Centric en Atlassian. Ook maak ze de podcast Cultuurshift over de digitale transformatie in de cultuursector en Van Damme host binnenkort Future Product Days in Kopenhagen waar negenduizend bezoekers zich laten bijpraten op het gebied van digitaal productontwerp.  Gevraagd naar hoe ze tegen de huidige ontwikkelingen rondom ai aankijkt, antwoordt ze: ‘Ai biedt kansen om onze samenleving positief en radicaal te veranderen. Op dit moment zijn we er al volop aan het experimenteren terwijl we ook nog moeten ontdekken wat we er allemaal mee kunnen.’ Ze ziet de toepassingen alle kanten op gaan terwijl de juiste begeleiding en vangrails rondom wet- en regelgeving soms nog onduidelijk zijn. Ondanks enkele zorgen overheerst bij haar de gedachte dat technologie in te zetten is om de wereld ‘gezonder, veiliger en een betere plek te maken’. The Age of Autonomous Systems Die visie sluit uitstekend aan op het thema van de 21-ste uitreiking van de Computable Awards: ‘Pushing Boundaries – The Age of Autonomous Systems’. Daarin staat de vraag centraal hoe organisaties innovatie, vertrouwen en menselijke regie in balans brengen. Het draait om het nieuwe tijdperk waarin technologie steeds zelfstandiger opereert. Het gaat om de werkelijkheid waarin ai‑systemen analyseren, voorspellen en beslissingen nemen, zoals netwerken die automatisch reageren op cyberdreigingen.   Het evenement belicht visionaire technologie, inspirerende leiders en projecten die de toekomst vormgeven. Bovendien komen technologie, gastronomie en innovatie samen in een sfeervolle gala-avond waarin bezoekers van ontvangst tot de laatste award ontdekken hoe autonome systemen onze wereld veranderen, en welke rol mensen blijven spelen in het sturen van die toekomst. Computable-lezers kunnen tot 4 oktober 2026 hun stem uitbrengen op de genomineerden voor de Computable Awards 2026. Dat oordeel wordt gewogen met dat van de achtkoppige jury en bepaalt aan wie Anic Van Damme namens Computable de prijzen mag uitreiken. Stemmen Breng hier uw stem uit op de genomineerden voor de Computable Awards 2026

Extreme hitte kan een extra risico vormen voor kledingwinkels, terwijl de concurrentie van buitenlandse webshops verder toeneemt. Dat blijkt uit een analyse van geaggregeerde en geanonimiseerde transactiedata van ABN AMRO. Vooral tijdens perioden met zeer hoge temperaturen nemen de bestedingen in fysieke kledingwinkels af. Tegelijkertijd gaat een steeds groter deel van de online kledingbestedingen naar buitenlandse webshops. De fysieke kledingwinkels hebben zich na de coronapandemie grotendeels hersteld. Sinds 2022 laten de maandelijkse bestedingen een relatief stabiel patroon zien, met lichte groei en normale seizoensschommelingen. Online verandert het beeld echter. Nederlandse webwinkels hebben sinds de coronapiek terrein verloren, terwijl buitenlandse aanbieders juist een groter deel van de markt naar zich toetrekken. De betaalgegevens van ABN AMRO maken die ontwikkeling duidelijker zichtbaar dan traditionele omzetcijfers. Buitenlandse webshops zonder Nederlandse vestiging worden namelijk niet meegenomen in Nederlandse omzetstatistieken, maar transacties bij deze aanbieders zijn wel zichtbaar in betaaldata. Ook oudere consumenten weten de internationale webshops steeds beter te vinden. Het aandeel van 56- tot 65-jarigen in de transacties bij buitenlandse webshops steeg van 6,9 procent in 2019 naar 10,3 procent in 2025. Bij 65-plussers nam het aandeel in dezelfde periode toe van 3,4 naar 6 procent. Jongeren zijn al langer gewend aan internationale webshops, die vaak concurreren met lage prijzen en een groot assortiment. Voor Nederlandse kledingretailers betekent dit dat de prijs- en margedruk verder kan toenemen. Naast een efficiënte bedrijfsvoering en logistiek kunnen winkels zich onderscheiden met bijvoorbeeld service, kwaliteit, een gespecialiseerd assortiment of lokale binding. Naast de toenemende online concurrentie speelt ook het weer een rol. Tijdens de hitteperiode in juni 2026 liepen de temperaturen in delen van Nederland op tot boven de 35 graden. Volgens de analyse namen de bestedingen in fysieke kledingwinkels tijdens extreme hitte duidelijk af. Bij langdurige perioden met temperaturen rond de 30 graden namen de bestedingen juist toe. Consumenten gingen dan vaker naar buiten, wat ook winkelbezoek kan stimuleren. Bij hogere temperaturen veranderde dat beeld. In gebieden waar code oranje of code rood van kracht was, daalden de uitgaven aan kleding in fysieke winkels. De terugval bleek tijdelijk. Na afloop van de warme periode herstelden de bestedingen zich. Voor kledingwinkels betekent een enkele hittegolf daarom niet automatisch een structureel omzetverlies. Wanneer perioden met extreme hitte echter vaker voorkomen of langer duren, kunnen ze wel invloed krijgen op de manier waarop retailers hun voorraad en assortiment plannen. Vooral in combinatie met de groei van online winkelen kan dat relevant zijn. Consumenten die bij extreem warm weer liever niet naar een winkel gaan, kunnen hun aankopen uitstellen of online doen. Daarmee kan hitte bestaande verschuivingen in de kledingmarkt verder versterken. Volgens ABN AMRO hoeven retailers hun inkoopmodel niet volledig aan te passen vanwege een enkele hittegolf. Wel kan het verstandig zijn om tijdens het seizoen sneller te kunnen reageren op veranderingen in de vraag. Kleinere eerste bestellingen, sneller inzicht in verkooppatronen en flexibele afspraken met leveranciers kunnen daarbij helpen. De kledingbranche staat daarmee voor meerdere uitdagingen tegelijk. Fysieke winkels hebben zich na corona hersteld, maar online winnen buitenlandse aanbieders terrein. Extreme hitte kan bovendien tijdelijk zorgen voor minder winkelbezoek en lagere verkopen. Voor retailers wordt het daardoor belangrijker om flexibel om te gaan met zowel veranderend online koopgedrag als wisselende weersomstandigheden.

Een Career Guide nodigt uit tot vooruitkijken. Maar soms kijk je beter naar een loopbaan, door even achterom te kijken. Neem de prompt-engineer. Begin 2023 leek het een droomberoep: geen klassieke informaticastudie, wel werken met de spannendste technologie van het moment. Een column van Prof. Hans Mulder over de kortste carrière ooit.LinkedIn vulde zich en aantal jaar geleden met ai-fluisteraars, promptkunstenaars en mensen die hun visitekaartje al hadden laten drukken voordat hun eerste prompt was uitgehallucineerd. Er verschenen vacatures met salarissen boven de drie ton dollar, onder meer bij Anthropic. Drie jaar later moet ik de vraag stellen: kijken we hier naar de kortste carrière ooit? We vragen het in simultaan debat met ai-chatbots Claude en ChatGPT.ChatGPT: Niet zo somber. Prompten is overal. Dus het beroep leeft.Claude: Dat is te makkelijk. Uw eigen analogie werkt tegen u. Zoeken werd een basisvaardigheid, maar daarboven ontstonden seo-specialisten en data scientists. Normalisering sluit specialisatie niet uit. Zij verplaatst deze beroepen omhoog.Hans Mulder: Eindelijk een chatbot die terugbijt. En Claude heeft een punt. Daarom moeten we preciezer zijn: de prompt-engineer-zonder-domein had de kortste carrière. De prompt-engineer-met-domein begint pas. Wie alleen trucjes kent als ‘gedraag je als expert’ of ‘maak dit overtuigender’ is de Cobol-krasser van de ai-golf. Nuttig bij schaarste, kwetsbaar bij volwassenwording. Herkenbaar met de begintijd van de automatsering en Max Euwe.ChatGPT: U haalt graag Max Euwe erbij. Wat heeft een oud-wereldkampioen schaken met prompts te maken?Veel. In de jaren vijftig trok Euwe door het land om topmanagers uit te leggen wat computers waren en hoe het binaire stelsel werkte. Niemand werd daarna ‘binair denker’ van beroep. Toch was die kennis nodig om bestuurders wakker te schudden. Mijn vader was later een van de eerste ict-docenten van Nederland bij NOVI en werkte mee aan AMBI, Automatisering en Mechanisering van de Bestuurlijke Informatievoorziening. De kracht van AMBI was niet dat het een modieuze titel opleverde, maar dat het fundamenten bood waarmee mensen meerdere technologiegeneraties konden overleven.Claude: Maar dat bewijst juist mijn punt. AMBI was geen cursusje voor iedereen. Het was een fundamentele opleiding. Dus waarom zou er geen ‘AMBI’ voor ai ontstaan?Daar ben ik het mee eens. Alleen heet dat niet: ‘prompten voor gevorderden in twee middagen, inclusief certificaat en LinkedIn-badge’. Een ai-opleiding gaat over data, context, processen, organisatie, recht, ethiek, security, evaluatie en domeinkennis. Niet over toverzinnen, maar over verantwoordelijkheid: wanneer mag een systeem iets beslissen, wat moet een mens zien, welke bron is betrouwbaar, en wie neemt de telefoon op als het misgaat?Claude: Elke nieuwe technologie roept toch nieuwe functies op?Tijdelijk wel. Vijftig jaar geleden dacht men dat een programmeur minstens academisch geschoold moest zijn. Daarna werd hij in de ogen van velen een codeur, iemand die opdrachten uitvoerde van een analist of ontwerper. Vervolgens kwamen ontwikkelaars, systeemprogrammeurs, projectmanagers, beheerders, architecten. Het Nederlands Genootschap voor Informatica probeerde functies in de automatisering al sinds 1980 te classificeren. In 1986 stonden er meer dan tachtig in de bijgewerkte uitgave. In de jaren negentig werd die technologiegedreven classificatie van functies praktisch onbruikbaar, simpelweg omdat elke nieuwe golf weer nieuwe titels baarde. Tegenwoordig gaat het sneller. Vroeger overleefde een functietitel een decennium. De prompt-engineer redde het amper twee jaar.ChatGPT: Dus prompt-engineering is dood?Nee, de chatbot is uit zijn kinderschoenen gegroeid. Aan de bovenkant spreken we steeds vaker over context engineering: zorgen dat een ai-systeem op het juiste moment de juiste informatie, instructies, voorbeelden, tools en grenzen krijgt. Dat is geen typen. Dat is het ontwerpen van de werkplek in het hoofd van de machine. Een analyse van 20.662 ai-gerelateerde LinkedIn-vacatures laat slechts 72 expliciete prompt-engineer-posities zien. Minder dan een half procent. En zelfs die 72 vragen niet alleen ‘mooi formuleren’, maar ai-kennis, communicatie en creatief probleemoplossen. Eerst dachten we dat de kunst zat in de formulering van de vraag. Nu weten we dat de kunst zit in het organiseren van de context, ‘context engineering’ boven ‘prompt engineering’.Claude: En daarmee weerspreekt u uw eigen zin dat iedereen een beetje prompt-engineer wordt.Niet helemaal. Iedereen moet ai-geletterd worden, zoals iedereen moet kunnen schrijven, zoeken en rekenen. Maar in gereguleerde sectoren kun je ai-instructies niet uitsmeren over iedereen die toevallig een chatbot opent. Dat is net zo onverstandig als zeggen: ‘security doen we allemaal een beetje’ en vervolgens verbaasd zijn over het datalek. Iedereen alert, niemand aanspreekbaar.ChatGPT: U deed onderzoek bij Achmea naar human-in-the-loop. Past dat hierbij?Precies. Human-in-the-loop is pas iets waard als iemand die plek bewust ontwerpt. Wanneer ondersteunt ai? Wanneer stopt het automatische proces? Wanneer moet het dossier open? Wanneer volgt een gesprek van mens tot mens? Dat is geen prompttruc. Dat is architectuur en governance. Als iedereen verantwoordelijk is, is niemand verantwoordelijk. En bij de daaropvolgende AVG-boete zegt de chatbot vermoedelijk: ‘Sorry, dat was niet mijn bedoeling.’Claude: Wat moet de beginnende of ervaren lezer van de Computable volgens deze Career Guide dan doen in hun loopbaan?Kies een vak, geen hype. Word jurist, verpleegkundige, controller, docent, mediator, of ondernemer— en leer ai gebruiken in dat vak. Voor de ervaren rotten: Leer ai vragen stellen, bronnen controleren, uitkomsten toetsen en aannames tegenspreken. De advocaat mét ai-vaardigheid is waardevoller dan de prompt-engineer zonder juridisch inzicht. De controller die ai-uitkomsten kan toetsen, is waardevoller dan iemand die alleen een instructie aan een chatbot formuleert. De docent die ai verantwoord inzet, is waardevoller dan iemand die prompttrucjes doceert zonder pedagogisch kompas.ChatGPT: En de prompt-engineer?De prompt-engineer-zonder-vak was een eendagsvlieg met een LinkedIn Premium-account. De prompt-engineer-met-een-vak ontpopt zich tot context engineer, model evaluator of ai-risk professional. High performers jagen niet op titels. Zij bouwen aan talent. De kortste carrière ooit is dus niet mislukt. Zij verdween in iedereen.In deze rubriek laat it-mediator prof. dr. Hans Mulder zijn gedachten gaan over de vraag: wat maakt dat sommige organisaties in dit digitale tijdperk het (veel) beter doen dan andere? Wat zijn de unieke eigenschappen van deze ‘High Performers’? En welke rol speelt it hierin?