business

Nederlandse decentrale overheden ontvingen de afgelopen tien jaar gezamenlijk bijna €1,5 miljard aan Europese subsidies. Experts van Kenniscentrum Europa en ERAC brengen in kaart waar dit geld terechtkwam, hoe het werd besteed en welke lessen beleidsmakers hieruit kunnen trekken voor de komende beleidscyclus.

Arnoud Mulder startte afgelopen februari als Senior Consultant bij Highberg. Een half jaar verder heeft hij een goed beeld gekregen van de organisatie, de manier van werken en de cultuur. Hoe is het om te starten bij een groeiend adviesbureau als Highberg? Wat maakt deze omgeving anders dan andere consultancyorganisaties? En waar loop je in het begin tegenaan? Via een collega die hij nog kende uit zijn studententijd in Maastricht hoorde Arnoud voor het eerst over Highberg.

Hoe houd je de zorg toegankelijk, betaalbaar én van hoge kwaliteit, terwijl de druk op medewerkers toeneemt en het aantal ouderen groeit? Voor zorgorganisatie Evean is dat niet enkel een theoretische vraag.

Microsoft heeft 9altitudes voor het zesde jaar op rij erkend als een ‘Inner Circle Partner’, een erkenning die slechts wordt toegekend aan de top 1% van de partners wereldwijd binnen een specifiek domein.

Microsoft heeft zijn eigen standaard voor verantwoord ai‑gebruik ingrijpend vernieuwd om beter aan te sluiten op de snelle opkomst van generatieve en agentic ai. Waar de eerdere standaarden vooral gericht waren op de ontwikkeling van ai‑systemen, legt de nieuwe, derde versie van het Responsible AI Transparency Report 2026 expliciete verantwoordelijkheden bij zowel ontwikkelaars als de implementerende partij (deployer). Daarmee wil Microsoft aantonen dat verantwoord ai‑gebruik niet stopt bij de release van een model, maar begint bij de manier waarop organisaties ai inzetten, monitoren en controleren. De belangrijkste vernieuwing is de introductie van een hoofdstuk voor implementerende partijen (deployment chapter), dat eisen stelt aan de inzet van ai‑toepassingen binnen Microsoft‑producten en interne bedrijfsprocessen. Volgens Microsoft moet verantwoord gebruik worden verankerd in de praktijk van teams die ai implementeren. De aanbieder van ai‑oplossingen wijst implementerende partijen er onder meer op dat zij de onderliggende ai‑applicatie moeten beoordelen op risico’s, beperkingen en mogelijke misbruikscenario’s. Ook benadrukt Microsoft het belang van menselijk toezicht en de mogelijkheid om systemen te pauzeren of te stoppen. Deze aanpak moet volgens Microsoft leiden tot meer transparantie, betere traceerbaarheid en sterkere verantwoordingsplicht en aansprakelijkheid bij de inzet van ai‑systemen. Critici kunnen daarbij opmerken dat de leverancier de gevolgen en uitwerking van ai‑producten die het op de markt brengt vooral bij de implementerende partij neerlegt en geen verantwoordelijkheid neemt voor de uitkomsten van ai. Microsoft grijpt in het lijvige document de kans om klanten te wijzen op verantwoord ai‑gebruik. Teams moeten volgens het bedrijf expliciet kijken naar nauwkeurigheid, robuustheid, interpretatie door gebruikers en de impact op workflows. Ook wordt vastgelegd hoe een toepassing de rol van medewerkers verandert, zodat menselijke beoordeling centraal blijft staan. Agentic ai De grootste inhoudelijke vernieuwing betreft agentic ai: systemen die zelfstandig acties uitvoeren, meerdere modellen combineren en toegang hebben tot interne tools en data. Omdat deze systemen autonomer opereren, gelden extra eisen rond toegang, rechten en controle, benadrukt Microsoft in de rapportage. Voor ai‑agents moeten implementerende partijen bijvoorbeeld aantonen dat toegang en permissies strikt worden beperkt tot wat noodzakelijk is, dat menselijke override altijd mogelijk blijft en dat gedrag continu wordt gemonitord via logging, analytics en feedbackkanalen. Praktijkcases De transparantierapportage bevat meerdere praktijkcases waarin Microsoft laat zien hoe het de nieuwe standaard toepast. Bijvoorbeeld bij het gebruik van GitHub en ai‑assistent Copilot. Het adviseert een gefaseerde uitrol met pilots, extra mitigaties voor gevoelige code, menselijk toezicht via code‑reviews en branch‑protection en integratie met securitytools zoals CodeQL. Ook wijst het partijen die ai inzetten binnen hr‑processen op onder meer op: strikte datagovernance voor gevoelige hr‑informatie, de eindverantwoordelijkheid voor alle ai‑gegenereerde antwoorden die bij hr‑adviseurs ligt. Vergelijkbare adviezen worden gegeven voor de inzet van Copilot Studio en ai‑zoekopdrachten in Azure‑diensten. Met de vernieuwde Standaard voor Verantwoord ai‑gebruik wil Microsoft laten zien dat het klaar is voor een tijdperk waarin ai‑systemen niet alleen tekst genereren, maar zelfstandig handelen, beslissingen nemen en bedrijfsprocessen aansturen. De nieuwe regels leggen de nadruk op menselijke controle, transparantie, risicobeheersing en continue monitoring. De praktijkcases moeten aantonen dat Microsoft deze principes niet alleen voorschrijft, maar ook zelf toepast in zijn eigen producten en interne processen.

Beslist.nl ziet in de eerste dagen van adverteren binnen ChatGPT een doorklikratio die meer dan twee keer zo hoog ligt dan bij Google Shopping. Ook de kosten per klik vallen fors lager uit dan de markt tot nu toe aannam. Dat komt naar voren in een proef die de prijsvergelijker vorige week draaide, waarvan het vandaag de resultaten deelt. Na nog geen twee dagen stonden de teller al op ruim 1.700 advertenties en 61.711 vertoningen. Wat opvalt, is de klikfrequentie. Die ligt niet alleen boven wat Beslist gewend is van Google Shopping-advertenties, maar ook duidelijk hoger dan cijfers die eerder uit de Amerikaanse markt naar buiten kwamen. Een mogelijke verklaring is dat gebruikers van ChatGPT zich al in een ander stadium van hun aankooptraject bevinden dan iemand die in Google zoekt. Een goed ontworpen advertentie kan precies goed landen. Minstens zo opvallend zijn de kosten. Waar eerdere artikelen over adverteren binnen ChatGPT uitgingen van een kostprijs per klik van twee tot drie euro, betaalt Beslist.nl vooralsnog zo’n twintig cent. Dat soort lage prijzen in de beginfase van een nieuw kanaal maakt iets als ChatGPT Ads interessant voor wie voor weinig geld grondige eerste verkenningen wil doen. Goedkoop leergeld. Op basis van deze eerste testperiode presteren de ChatGPT-advertenties op hetzelfde niveau als de eigen Google Search-campagnes van Beslist en ruim beter dan de Shopping-advertenties. Dat Beslist.nl juist nu instapt, past in een bredere koerswijziging die ceo Dennis Van Allemeersch schetst. Van Allemeersch, sinds 1 juli dit jaar ceo van het bedrijf, wijst erop dat Beslist goed is voor zo’n 1 procent van de totale Nederlandse e-commerceomzet en 250 miljoen euro aan webshopomzet helpt genereren. Ze hebben 140 miljoen producten op de site en verwerken drie- tot vijfhonderdduizend bezoekers per dag. Het strategische spel moet, in zijn woorden, goed gespeeld worden. Het bedrijf is niet meer vanzelfsprekend ongeholpen top of mind bij consumenten. De nieuwe directeur wil de relevantie in de komende drie tot vijf jaar opvijzelen. Daarbij heeft hij te maken met minstens twee dynamieken. De consument houdt de hand meer op de knip nu de economie wat minder hard loopt. Tegelijk verandert het zoekgedrag van consumenten volgens hem ingrijpend, vooral in de oriëntatiefase. “We opereren zelf vooral lower funnel, na de mid-funnel, en komen nog niet goed genoeg naar voren in AI-systemen. Naast productdata is daarvoor ook contextuele data nodig. We willen zichtbaarber worden in reviews en top-10-lijstjes.” Die wens hangt direct samen met hoe AI-chatbots werken. Omdat hun gebruiker in gesprék is, en dus context bij een zoekvraag heeft, moet de vergelijker qua content ook kunnen aanhaken met relevante context. Daarnaast hecht hij belang aan reputatie en merkvertrouwen, met platforms als Trustpilot als voorbeeld. “In de kern draait Beslist om financieel voordeel voor de consument. Dat begint bij de prijs, maar prijs alleen is niet genoeg. Ook zaken als retourkosten, kortingen en ander financieel voordeel moeten in het vergelijk worden meegenomen.” Voor 2027 is Van Allemeersch van plan een nog betere vergelijker voor de consument maken. Prijsalerts en wishlists bestaan al een jaar en volgend jaar hoopt het bedrijf daar verlanglijstjes voor Sinterklaas en kerst aan toe te voegen. Als dat goed wordt uitgevoerd, verwacht hij dat het organische en directe verkeer zal toenemen. Dat is strategisch belangrijk, want het maakt Beslist minder afhankelijk van Google. Tegelijk wil het bedrijf zijn toegevoegde waarde voor aangesloten webshops vergroten, onder meer door data-as-a-service aan te bieden, met benchmarks en trends, en door shops actief te wijzen op problemen, bijvoorbeeld wanneer een productfeed niet op orde is. Foto: Fernand De Canne / Unsplash

In de rubriek De Overstap gidst ict‑journalist Robbert Hoeffnagel de ict-pro en -beslisser naar soevereine zakelijke oplossingen. In deel 9 bespreekt hij het recent uitgekomen, opzienbarende boek The Nerd Reich van journalist Gil Durán. Dit is toch wel een explosief boek. Alleen de titel al: The Nerd Reich: Silicon Valley Fascism and the War on Democracy (Simon + Schuster UK). Journalist Gil Durán beschrijft daarin wat hij ziet als de politieke ontwikkeling van een deel van Silicon Valley: van een wereld die vooral bekendstond om technologie, innovatie en ondernemerschap naar een omgeving waarin sommige invloedrijke techondernemers volgens hem steeds nadrukkelijker politieke ideeën en ambities uitdragen.Het boek is onlangs verschenen en past opvallend goed in de discussie die we ook in De Overstap regelmatig tegenkomen. Want zodra we het hebben over digitale soevereiniteit en digitale autonomie, gaat het al snel over onze afhankelijkheid van grote Amerikaanse technologiebedrijven. Meestal gaat die discussie over cloudplatformen, software, data, wetgeving en lock-in. Durán kijkt echter vooral naar een andere dimensie: de politieke ideeën van mensen die binnen de technologiesector zeer veel economische en maatschappelijke invloed hebben opgebouwd. En die volgens de auteur democratie en vrijheid vooral als sta-in-weg voor hun zakelijke doeleinden lijken te zien.Stevige termenDurán is geen buitenstaander van de Amerikaanse politiek. Hij werkte eerder als adviseur voor onder anderen Jerry Brown, Dianne Feinstein en Kamala Harris en keerde daarna terug naar de journalistiek. In The Nerd Reich richt hij zich onder meer op bekende namen als Peter Thiel, Marc Andreessen, Balaji Srinivasan en Elon Musk. Hij probeert hun ideeën terug te voeren op intellectuele stromingen waarin veel nadruk ligt op individuele vrijheid, een zeer beperkte rol van de overheid en nieuwe door technologie ondersteunde vormen van bestuur waarbij techbedrijven, maar vooral hun ceo’s de rol van de overheid overnemen.Daarbij gebruikt Durán stevige termen. De ondertitel spreekt expliciet over “Silicon Valley Fascism and the War on Democracy”. Zijn centrale stelling is dat er binnen een deel van de techwereld een beweging is ontstaan die niet alleen bestaande overheden bekritiseert, maar ook nadenkt over fundamenteel andere manieren om economie en samenleving te organiseren. Technologie, AI, cryptovaluta en sociale media spelen daarbij volgens hem een veel belangrijkere rol dan bijvoorbeeld democratie.Dat zijn uiteraard de analyses en conclusies van Durán. Wie wil beoordelen hoe overtuigend die zijn, zal het boek zelf moeten lezen. Maar alleen al het feit dat een boek met deze boodschap nu verschijnt en behoorlijk wat aandacht krijgt, is interessant.Voor De Overstap is vooral dat laatste relevant. We kijken bij digitale autonomie meestal naar de technologie die we gebruiken en naar de bedrijven waarvan we afhankelijk zijn. The Nerd Reich voegt daar een andere vraag aan toe: speelt het ook een rol welke maatschappelijke en politieke ideeën leven bij de mensen die deze technologiebedrijven leiden, financieren of beïnvloeden?Als bedrijf moeten vechten om je content terug te krijgenSoms kom je een verhaal tegen dat in één klap duidelijk maakt waar digitale autonomie uiteindelijk over gaat. Niet alleen over Europese regelgeving, geopolitiek of ingewikkelde discussies over cloudsoevereiniteit, maar ook gewoon over de vraag: kan ik morgen nog bij mijn data en bestanden?Creative Bloq beschreef onlangs het opmerkelijke verhaal van Nine PBS in het Amerikaanse St. Louis. Deze omroep probeert toegang terug te krijgen tot zo’n 50 terabyte aan materiaal uit een archief dat zeventig jaar bestrijkt. Een historische goudmijn, zeg maar.De omroep kon geruime tijd niet meer bij al die bestanden. Dat probleem ontstond niet doordat harde schijven crashten of hackers toesloegen. De opslagleverancier verdween simpelweg van het toneel. Nine PBS maakte al jaren gebruik van het bedrijf Open Source Storage. Begin dit jaar reageerde de leverancier ineens niet meer. Toen het contract in maart afliep, verloor de omroep uiteindelijk de toegang tot zijn bestanden. Later bleek dat het bedrijf financieel was omgevallen. De data zelf stond echter nog gewoon op servers in een datacenter van Iron Mountain. Alleen had Iron Mountain geen contractuele relatie met Nine PBS en kon het de bestanden dus niet zomaar teruggeven. Er waren rechtszaken en rechterlijke bevelen voor nodig om uiteindelijk een procedure voor teruggave op gang te brengen.En precies dat vind ik interessant in het kader van De Overstap. We zeggen nogal makkelijk dat onze bestanden ‘in de cloud’ staan. Dat klinkt bijna alsof ze daarmee automatisch veilig zijn. Maar eigenlijk zeggen we alleen maar dat ze ergens op computers van iemand anders staan. Voor techneuten is dat verschil heel duidelijk, maar voor met name business managers en financieel georiënteerde mensen is dat onderscheid vaak helemaal niet duidelijk. Met alle risico’s van dien.Bij digitale soevereiniteit kijken we vaak naar de nationaliteit van een leverancier, Amerikaanse wetgeving, encryptie of de locatie van een datacenter. Allemaal belangrijk. Maar daar hoort natuurlijk ook een heel eenvoudige vraag bij: hoe krijg ik mijn data terug als mijn leverancier morgen ophoudt te bestaan? Een contract waarin staat dat je leverancier je netjes dertig dagen geeft om je data terug te halen, is natuurlijk weinig waard als die leverancier nergens meer op reageert.Misschien moet we iets – ik zou bijna zeggen – heel ouderwets aan digitale autonomie toevoegen: zorgen dat belangrijke data ook ergens anders staan. Op lokale opslag, bij een tweede leverancier of in een omgeving waarvan je zelf een volledige kopie kunt maken en terugzetten. Gewoon zoals een goede backupaanpak in elkaar hoort te zitten. Daarmee wordt bij de keuze voor een cloudplatform ineens ook iets anders belangrijk. Niet alleen: hoe makkelijk krijg ik mijn data erin? Maar vooral ook: hoe makkelijk krijg ik alles er weer uit? Misschien is dat zelfs een van de beste tests voor digitale autonomie. Ook interessant: heeft iemand ooit daadwerkelijk getest of zo’n volledige exit ook echt werkt als je petabytes aan data gaat kopiëren naar een andere locatie?Weg bij LinkedIn?De laatste tijd betrap ik mezelf steeds vaker op een wat ongemakkelijk gevoel als ik LinkedIn open. Niet omdat er niets interessants te vinden is. Integendeel. Er wordt volop geschreven en gediscussieerd over digitale soevereiniteit, digitale autonomie, Europese cloud, open source en onze afhankelijkheid van Amerikaanse Big Tech. Maar juist dát maakt het een beetje vreemd.LinkedIn is immers onderdeel van Microsoft. We voeren onze discussies over het verminderen van onze afhankelijkheid van Big Tech dus op een platform van een van de grootste Big Tech-bedrijven ter wereld. Een platform bovendien waarvan het verdienmodel voor een belangrijk deel draait om data, profielen, interacties. Kortom: alles wat wij er dagelijks achterlaten.Dat wringt toch best een beetje. Het doet me bovendien denken aan een projectteam dat besluit een roadmap op te stellen voor de migratie van Microsoft 365 naar digitaal soevereine cloudservices, om vervolgens voor de projectvergadering gewoon een Teams-call in te plannen. Natuurlijk kan dat. En praktisch is het waarschijnlijk ook nog wel. Maar er zit een opmerkelijke (bizarre?) tegenstrijdigheid in.De logische vervolgvraag is natuurlijk: als LinkedIn niet ideaal is, waar gaan we dan naartoe? En dan wordt het ingewikkeld. Een sociaal netwerk heeft pas echt waarde als de mensen met wie je contact wilt hebben er ook zitten. LinkedIn heeft precies dat voordeel. Vrijwel iedereen in de zakelijke IT-wereld heeft er een account. Je vindt er klanten, leveranciers, collega’s, oud-collega’s, onderzoekers, journalisten en mensen die gewoon interessante dingen schrijven. Een alternatief kan ongetwijfeld technisch beter, Europeser, opener en privacyvriendelijker zijn, maar als er nauwelijks iemand actief is, heb je er als zakelijk netwerk weinig aan.Misschien moeten we daarom nog een stap verder denken. Hebben we eigenlijk wel een Europees of open source-alternatief nodig dat precies hetzelfde probeert te doen als LinkedIn? Wie zijn LinkedIn-feed een tijdje kritisch bekijkt, ziet namelijk hoogstwaarschijnlijk ook iets anders. Veel berichten zijn helemaal niet bedoeld om kennis uit te wisselen of een discussie te voeren. Het zijn vooral marketingberichten. Thought leadership dat uiteindelijk naar een product of dienst verwijst. Persoonlijke observaties die eindigen bij een commerciële boodschap. Of berichten waarvan het vooral de bedoeling lijkt om zichtbaar te blijven in het algoritme.Daar is op zichzelf niets mis mee. LinkedIn is tenslotte een zakelijk platform. Maar het roept wel de vraag op wat we precies zouden willen vervangen. Willen we een Europees LinkedIn waarop we vervolgens precies hetzelfde gaan doen? Of hebben we behoefte aan iets anders: kleinere communities of forums met mensen die met dezelfde onderwerpen bezig zijn als wijzelf, nieuwsbrieven, blogs, Mastodon-achtige netwerken of misschien combinaties daarvan?Ik weet het antwoord eerlijk gezegd niet (al begin ik wel een beeld te krijgen van wat ik zelf zou willen). Daarom deze keer vooral een vraag aan de lezers van De Overstap. Gebruikt u een goed alternatief voor LinkedIn? Een Europees platform, een open source-netwerk of misschien een heel andere manier om zakelijke contacten te onderhouden en kennis uit te wisselen? Bijvoorbeeld een RSS-reader met tal van feeds van interessante bloggers op uw vakgebied? Of moeten we accepteren dat LinkedIn voorlopig simpelweg de plek is waar iedereen zit, ook als we daar ondertussen discussiëren over hoe we minder afhankelijk kunnen worden van precies het bedrijf dat er eigenaar van is?Als ik een iPhone koop, is hij dan eigenlijk wel van mij?Bij mij is technologie nooit ver weg. Simpelweg omdat ik het veel te interessant vind. Dus lees ik altijd en overal. Zo belandde ik op Medhir.com, de persoonlijke website van Medhir Bhargava. Hij werkte eerder bij Microsoft aan complexe beveiligingsvraagstukken en gebruikt zijn huidige sabbatical onder andere om te schrijven over technologie.Een van zijn ideeën sluit opvallend goed aan bij de discussie over digitale autonomie: waarom hebben we eigenlijk niet het recht om volledige controle te krijgen over een apparaat dat we zelf hebben gekocht? Bhargava noemt dat het “right to root access”. Wie een computer bezit, zou volgens hem in principe zelf moeten kunnen bepalen welke software en welk besturingssysteem daarop draaien. Dat geldt niet alleen voor laptops en pc’s, maar juist ook voor persoonlijke apparaten als smartphones en tablets.En daar ontstaat een vreemde tegenstelling. Op een Mac kun je software buiten Apple’s eigen omgeving installeren en zelfs een ander besturingssysteem gebruiken. Op een iPhone of iPad bepaalt Apple veel strikter wat er mogelijk is. Terwijl een moderne smartphone technisch gewoon een krachtige computer is. Bhargava wijst erop dat Apple inmiddels zelfs dezelfde chipfamilies gebruikt in verschillende soorten apparaten – inclusief iPhones.Natuurlijk is er een serieus veiligheidsargument voor het standaard vergrendelen van apparaten. Root-toegang kan risico’s opleveren. Bhargava bestrijdt dat ook niet. Zijn punt is subtieler: standaard beveiligd hoeft niet hetzelfde te betekenen als permanent afgesloten. Een eigenaar zou bewust moeten kunnen kiezen om die beveiliging op te heffen.Dat maakt dit uiteindelijk tot een interessante soevereiniteitsvraag. We praten veel over keuzevrijheid in software en cloud. Maar misschien begint digitale autonomie nog fundamenteler. Als ik een computer of telefoon koop, wie bepaalt dan uiteindelijk wat ik ermee mag doen: de fabrikant of ik?Interessant is trouwens wel hoe Bhargava op dit onderwerp kwam: hij wil een oudere iPhone gebruiken als server voor het selfhosten van een aantal applicaties. Die telefoon is er krachtsig genoeg voor, maar je kunt er zeker niet hetzelfde mee als bijvoorbeeld een server waarop Linux draait.Interessante toolsTenslotte nog een paar interessante tools die ik tegenkwam en die kunnen helpen om meer grip op de eigen digitale omgeving te krijgen.De eerste is Feather Wiki. Het is een razendsnelle wiki die uit slechts een html-bestand bestaat. Je kunt daarin – zoals bij iedere wiki – informatie over allerlei onderwerpen verzamelen. Maar omdat alles in een html-bestand zit, werkt het op iedere computer. Sterker nog, zet het bestand op een geheugenstickje en je kunt je eigen wiki gewoon met je meenemen.StaticHost.eu is een interessant voorbeeld van hoe digitale autonomie ook op een heel praktisch niveau vorm kan krijgen. Deze Zweedse firma biedt hosting voor statische websites voor zowel bedrijven als individuele gebruikers. Ze benadrukken dat niet alleen de servers in Europa staan, maar dat ook de onderliggende infrastructuur geheel Europees is. Volgens oprichter Eric Selin wordt bewust geen gebruikgemaakt van partijen als AWS of Cloudflare. Sites kunnen rechtstreeks vanuit een Git-repository worden uitgepubliceerd, met onder meer eigen domeinen, automatische SSL-certificaten en rollbackmogelijkheden. Voor wie een relatief eenvoudige website wil hosten zonder daarbij ongemerkt toch weer op Amerikaanse cloudinfrastructuur terecht te komen, is het in ieder geval een alternatief om eens serieus te bekijken.En dan nog Miniflux. Dit is een compacte, open source RSS-reader voor wie nieuws en blogs liever zelf verzamelt dan zich volledig door algoritmes of sociale media te laten sturen. Wellicht als alternatief voor LinkedIn. De software kan op een eigen server worden geïnstalleerd, ondersteunt onder meer RSS, Atom en JSON Feed en is bewust vrij minimalistisch opgezet. Interessant vanuit het perspectief van digitale autonomie is vooral dat je zelf bepaalt waar de applicatie draait en welke feeds je volgt. Daarmee is Miniflux geen vervanger van sociale media, maar wel een praktische manier om informatie weer wat meer onder eigen controle te brengen.

Vooral veel meldingen over oplichting gelinkt aan boekingssite Booking.com.

In dit nieuwsoverzicht: Pal-V mag vliegen, Vertiv lijft UIG in, 550 miljoen voor Wonderful, Eelco Kalff nieuwe directeur PQR en 1,5 miljoen euro voor RUG-onderzoek duurzaamheid. Pal-V krijgt Europese goedkeuring voor productie vliegende auto Pal-V uit Raamsdonksveer heeft van het Europees Agentschap voor de Veiligheid van de Luchtvaart (EASA) een zogeheten Production Organisation Approval (POA) ontvangen. Met deze Europese productiegoedkeuring mag het bedrijf luchtvaartproducten produceren volgens de geldende regelgeving. Volgens Pal-V beschikt het daarmee over zowel de benodigde goedkeuringen voor de auto- als de luchtvaartsector om zijn FlyDrive-voertuigen op industriële schaal te produceren. De onderneming meldt dat eerder al meerdere certificeringsstappen zijn afgerond, waaronder een ‘No Technical Objection’ van EASA in 2025. Pal-V zegt voldoende reserveringen te hebben om de eerste drie productiejaren van zijn voertuigen te vullen. Het bedrijf werkt daarnaast samen met Nederlandse en Europese partners, leveranciers, kennisinstellingen en certificeringsspecialisten. Het bedrijf is al ruim tien jaar bezig om zijn vliegende auto de lucht in te krijgen. Vertiv koopt energiespecialist UIG Het Amerikaanse Vertiv neemt Utility Innovation Holdings (UIG) over voor circa 1,45 miljard dollar. UIG, gevestigd in Raleigh, North Carolina (VS), ontwikkelt microgrid-oplossingen, energiebesturing en energiearchitecturen voor datacenters. Met de overname wil Vertiv zijn activiteiten uitbreiden richting de aansluiting op het elektriciteitsnet en lokale energievoorziening. Volgens het bedrijf kunnen de technologie en expertise van UIG-datacenterexploitanten helpen sneller toegang te krijgen tot stroom. Dat wordt volgens Vertiv steeds belangrijker omdat beperkingen op het stroomnet de uitrol van ai-infrastructuur kunnen vertragen. UIG beschikt over een eigen platform voor microgrid-besturing en levert systemen voor lokale energieopwekking en energieopslag.   Wonderful haalt 550 miljoen dollar op voor uitbreiding ai-platform Wonderful heeft 550 miljoen dollar (circa 475 miljoen euro) opgehaald in een Series C-financieringsronde. Het Israëlische bedrijf, dat eind 2025 zijn Europese hoofdkantoor in Amsterdam opende, wordt daarbij gewaardeerd op vijf miljard dollar. De investeringsronde werd geleid door Insight Partners. Ook Salesforce en bestaande investeerders als Index Ventures, IVP, Vine Ventures, 9Yards en Bessemer Venture Partners namen deel. Volgens Wonderful wordt het opgehaalde kapitaal ingezet voor verdere productontwikkeling, uitbreiding van implementatieteams en internationale groei. Het bedrijf positioneert zijn Wonderful AI OS als een platform waarmee organisaties ai-agents, workflows en applicaties centraal kunnen beheren. Sinds maart 2026 breidde Wonderful zijn activiteiten uit naar meer dan 35 markten. Het bedrijf telt inmiddels 650 medewerkers wereldwijd. Klanten gebruiken het platform onder meer voor procesautomatisering en de ontwikkeling van ai-toepassingen. PQR haalt directeur van zusterbedrijf ARP binnen PQR krijgt per 1 oktober 2026 een nieuwe managing director. Eelco Kalff volgt dan Marco Lesmeister op aan het roer van het Utrechtse it-bedrijf, dat onderdeel is van Bechtle Groep Nederland. Lesmeister stapt over naar de it-groep Onited. Kalff vervulde de afgelopen twee jaar dezelfde functie bij ARP, een zusterbedrijf van PQR. Daarvoor werkte hij twintig jaar in diverse directiefuncties bij Dell. Volgens Bechtle brengt hij ervaring mee uit zowel de hardware- als de dienstenmarkt. Kalff zegt zich binnen PQR te willen richten op verdere ontwikkeling van de salesorganisatie en het uitbouwen van bestaande klantrelaties. Bij ARP neemt Boudewijn Brouwer, momenteel sales director, de functie van managing director over. Daarmee kiest het bedrijf voor continuïteit in de huidige koers, met aandacht voor klantgerichtheid, it-services en commerciële groei. ERC-subsidie voor RUG-onderzoek naar energiezuinige computertechnologie Henk van Waarde van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) heeft een ERC Starting Grant ontvangen voor onderzoek naar energiezuinige computers. De subsidie van 1,5 miljoen euro heeft een looptijd van vijf jaar. ERC is de European Research Council, in het Nederlands de Europese Onderzoeksraad. Van Waarde, werkzaam bij de Faculty of Science and Engineering en het Bernoulli Institute in Groningen, onderzoekt hoe neuromorfische computers efficiënter kunnen leren. Deze computers zijn gebaseerd op de werking van het menselijk brein en kunnen berekeningen volgens de onderzoeker sneller en met minder energie uitvoeren dan conventionele digitale systemen. Het project, E-Blocs, richt zich op nieuwe leeralgoritmen voor analoge circuits. Doel is een systeemtheorie te ontwikkelen waarbij leren wordt gezien als een wisselwerking tussen circuitdynamica en optimalisatie-algoritmen. Het onderzoek moet bijdragen aan de ontwikkeling van energiezuinigere computertechnologieën.

KPMG interpreteerde aanbestedingsstukken van het ministerie van Justitie en Veiligheid verkeerd, waardoor een miljoenenopdracht voor juridische ondersteuning werd gemist. De accountancy- en adviesreus probeerde via de rechter nog een herkansing te krijgen. Maar de Haagse rechtbank heeft alle vorderingen van KPMG Advisory afgewezen in een kort geding dat was aangespannen tegen de Staat.De opdracht voor juridische ondersteuning bij onderhandelingen met hyperscalers wordt nu definitief gegund aan advocatenkantoor Greenberg Traurig. Volgens de voorzieningenrechter is de aanbestedingsprocedure namelijk eerlijk verlopen. Bij de inschrijving heeft KPMG niet goed zitten opletten, aldus de rechter, waardoor de dienstverlener buiten de boot viel. Het Strategisch Leveranciersmanagement Microsoft, Google Cloud en AWS dat onder het ministerie van Justitie en Veiligheid valt, mag de juridische dienstverlening inzake de contractering en contractwijzigingen aan Greenberg Traurig uitbesteden. Ook bij de contracten met Europese aanbieders zoals StackIT, OVH Cloud en ESET biedt dit advocatenkantoor ondersteuning. KPMG vond dat de ‘wedstrijd’ voor de overheidsopdracht (de aanbesteding) niet eerlijk is gegaan. Het probleem draaide om een bedacht Europees cloudbedrijf, genaamd CloudNova. De deelnemende bedrijven moesten een plan maken. Daarin moesten ze uitleggen hoe zij met dit bedrijf zouden onderhandelen om één grote deal te sluiten voor de hele Rijksoverheid. KPMG blijkt de aanbestedingsstukken  verkeerd  te hebben geïnterpreteerd.KPMG dacht dat ze bij deze onderhandelingen moesten letten op de officiële Europese regels voor aanbestedingen. Daarom stelde KPMG in hun plan voor om met meerdere partijen tegelijk te gaan onderhandelen via een officiële Europese procedure.Het ministerie vond dit een foute keuze. Volgens het ministerie was het de bedoeling om te onderhandelen met slechts één bedrijf dat al was gekozen. Het ging er puur om de beste voorwaarden af te spreken voor de hele overheid. De losse overheidsorganisaties zouden de clouddiensten daarna pas zelf echt gaan kopen.‘Niet onduidelijk’Volgens KPMG heeft de Staat de inschrijvingen beoordeeld op basis van uitgangspunten die niet volgen uit de aanbestedingsstukken, waardoor in strijd met het transparantie- en gelijkheidsbeginsel zou zijn gehandeld. De rechter oordeelt echter dat de aanbestedingsstukken ondubbelzinnig en niet onduidelijk zijn. KPMG heeft ten onrechte gemeend dat het opzetten van een aanbestedingstraject nodig was. Een ‘behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver’ had dat volgens de rechter redelijkerwijs niet kunnen opmaken.Volgens de rechter gaat het feitelijk om het (uit-)onderhandelen van de voorwaarden waaronder de diensten vervolgens door de verschillende overheidsorganisaties zelf bij resellers, via aanbesteding, worden ingekocht, en niet om het inkopen van diensten en het afsluiten van een contract daarvoor. Van een schending van het transparantie- en gelijkheidsbeginsel is geen sprake. Alle deelnemers zijn gelijk behandeld. En het hele proces was helder, open en controleerbaar. Ook het verwijt van KPMG dat Greenberg Traurig als zittende leverancier een informatievoorsprong zou hebben, houdt voor de rechtbank geen stand. Uit de documenten die het ministerie voor deze affaire heeft ingeleverd blijkt dat KPMG zowel voor het plan van aanpak als voor de mondelinge presentatie een ‘matig’ (cijfer 4) heeft behaald. De Staat vond het plan van aanpak van KPMG onvoldoende volledig, concreet en realistisch. Daarmee viel KPMG meteen af zonder dat prijs nog een rol speelde. KPMG eiste een nieuwe beoordeling van de inschrijving die ze zelf als ‘uitstekend’ betitelde. Maar de rechter ziet daar geen enkele reden toe.

Een taxi zonder stuur, gas- en rempedalen en zelfs zonder bestuurder. Die rijden sinds eind vorige week in Austin, Texas. Producent en uitbater Tesla mikt uiteindelijk op miljoenen van dit soort Robotaxi’s. Tesla heeft de Cybercab op drie september in bedrijf met een initiële vloot van 45 voertuigen. De dienst is beschikbaar voor het publiek via de Robotaxi-app De Cybercab-dienst is momenteel beperkt tot bepaalde gebieden in Austin. Tesla biedt echter al robotaxidiensten met Model Y-voertuigen in zes steden: Austin, Dallas en Houston in Texas en Miami, Orlando en Tampa in Florida. Maar deze wagens hebben wel een stuur en pedalen. Hieronder volgt een aantal video’s die indruk geven van hoe een heuse AI-gedreven taxidienst er in de nabije toekomst uit kan zien. What black magic is Tesla pulling to achieve this level of precision with the Cybercab doors?! Genuinely insane… pic.twitter.com/ZFtm8dONgB — Owen Sparks (@OwenSparks) September 5, 2026 Cybercab picking me up at my hotel to take me to breakfast. You’ll feel like a VIP getting into this car! pic.twitter.com/QHtt79jH6V — Innovating (@InnovatingCoin) September 4, 2026  Starlink V5 will soon be integrated directly into Cybercab, delivering seamless connectivity for vehicle operations and passenger entertainment even in locations with poor or high traffic cellular service https://t.co/ws8vwwxFg5 — Starlink (@Starlink) September 4, 2026 Investeringsbedrijf ARK Invest, met een groot belang in de automaker, ziet in Tesla’s Cybercab een ontwrichtend potentieel voor stadsvervoer. Volgens ARKs analyse zou de autonome taxi tegen 2030 kunnen uitkomen op een kostprijs van ongeveer 0,25 tot 0,35 dollar per kilometer, tegenover ongeveer nu twee dollar per kilometer. Tesla’s voordeel ten opzichte van bijvoorbeeld Waymo is dat eerstgenoemde de voertuigen en de AI-software zelf produceert. Daardoor kan de kostprijs per kilometer dertig tot veertig procent lager liggen. ARK verwacht dat Tesla’s productiecapaciteit op schaal rond 2030 op drie tot vier miljoen voertuigen per jaar kan uitkomen.

Niet groots, maar slim beginnen.

Tapeopslag profiteert van de snelle groei van AI-datasets. In het eerste kwartaal van 2026 nam het wereldwijd verscheepte volume van Linear Tape-Open (LTO) met 57 procent toe. Vooral de combinatie van veel opslagruimte, lage energiekosten en offline opslag maakt tape aantrekkelijk. De groei volgt op een jaar waarin 160,3 exabyte aan gecomprimeerde LTO-opslag werd verscheept. […]

Linus Torvalds (foto) heeft de tweede release candidate van Linux 7.3 uitgebracht. De nieuwe testversie bevat meer wijzigingen dan gebruikelijk voor een rc2. De aanpassingen zijn verspreid over onder meer bestandssystemen, graphics, networking, BPF en drivers. Volgens Torvalds voelde de afgelopen ontwikkelweek aanvankelijk niet bijzonder druk aan. De omvang van Linux 7.3-rc2 laat echter een […]