business

Google ontwikkelt een nieuwe serverchip die delen van het Gemini-model rechtstreeks in de hardware vastlegt. De chip, informeel ‘Frozen v2’ genoemd, moet Gemini efficiënter kunnen serveren en Google helpen bij een nijpend tekort aan AI-rekenkracht. Uitrol staat gepland voor 2028. Dat meldt The Information op basis van bronnen. Volgens de berichtgeving kan de chip zes […]

In de rubriek De Overstap gidst ict‑journalist Robbert Hoeffnagel de ict-pro en -beslisser naar soevereine zakelijke oplossingen. In deel 8: waarom je soevereiniteit niet kunt kopen maar moet ontwerpen, de zoektocht naar alternatieven voor Linkedin en tips voor handige tools.Laatst hoorde ik iemand zeggen dat digitale soevereiniteit eigenlijk heel eenvoudig is: vervang Microsoft door open source, zet de software bij een Europese hostingprovider en klaar is Kees. Dat klinkt aantrekkelijk. Alleen werkt het in de praktijk natuurlijk niet zo.Open source kan een belangrijke bijdrage leveren aan digitale soevereiniteit, maar het installeren van een open source-platform betekent nog niet automatisch dat een organisatie werkelijk digitaal soeverein is. Wie bijvoorbeeld Drupal, Nextcloud of LibreOffice gebruikt, heeft onmiskenbaar een stap gezet. Je kunt de broncode bekijken, de software kan worden aangepast en de afhankelijkheid van één licentiemodel neemt af. Maar daarna beginnen de echte vragen.Waar draait de software?Wie beheert de infrastructuur waarop de software draait?Waar staan de back-ups?Welke externe diensten zijn gekoppeld?Wie levert de zoekfunctie, identiteitscontrole, analytics of ai-functionaliteit?En onder welk juridisch regime vallen die leveranciers?Precies daar zit volgens FOSS Force de volgende fase van het Europese debat over digitale soevereiniteit. De aandacht verschuift van de applicatie naar de volledige digitale keten. Hosting, beheer, integraties, databeschikbaarheid en bestuurlijke controle worden minstens zo belangrijk als de softwarelicentie.Van privacy naar infrastructuurDe soevereiniteitsdiscussie begon ooit vooral bij privacy en surveillance. Inmiddels gaat het veel breder over cloudafhankelijkheid, cybersecurity, kunstmatige intelligentie, digitale identiteit en de machtspositie van grote technologiebedrijven. Wetgeving als de AVG en NIS2 dwingt organisaties bovendien beter te kijken naar datastromen, leveranciersrisico’s, beveiligingsupdates, incidenten en continuïteit.Dat raakt ook open source. Een organisatie kan een open source-platform gebruiken en toch volledig afhankelijk blijven van een Amerikaanse cloudprovider. Bestanden kunnen in Nextcloud staan, terwijl gebruikers inloggen via een externe identity service en ai-verwerking plaatsvindt buiten Europa. Formeel is de software open. Praktisch ligt een belangrijk deel van de controle nog steeds elders.De hele keten teltEen applicatie staat nooit op zichzelf. Achter een eenvoudige website kunnen tientallen externe diensten schuilgaan: hosting, databases, zoektechnologie, kaartendiensten, analytics, formulieren, authenticatie en beveiliging. We kennen allemaal wel de online enquêtes over digitale autonomie die gemaakt zijn en verwerkt worden via (jawel) Google. Waarom gebruiken we niet gewoon Europese of open source-varianten als LimeSurvey, TypeForm of FormBricks. Is dat weer die eerder al in deze rubriek gesignaleerde gemakzucht? Of kennen we simpelweg die alternatieven niet?Terug naar open source en digitale soevereiniteit. Wanneer één onderdeel moeilijk te vervangen is, kan alsnog een stevige afhankelijkheid ontstaan. Dat geldt ook wanneer data wel geëxporteerd kan worden, maar daarna nauwelijks opnieuw bruikbaar blijkt. Digitale soevereiniteit draait daarom niet alleen om de vraag of een organisatie bij haar data kan. De belangrijkere vraag is of zij met die data en systemen verder kan wanneer een leverancier wegvalt, prijzen verhoogt of voorwaarden verandert.Open source als bouwsteenDat maakt open source niet minder belangrijk. Integendeel. Open source maakt het mogelijk software te onderzoeken, aan te passen en bij verschillende partijen onder te brengen. Ook kan kennis en beheer makkelijker over meerdere leveranciers worden verdeeld. Maar open source is een bouwsteen, geen eindresultaat. Een open platform dat slechts door één partij wordt beheerd, vormt immers ook een risico. Hetzelfde geldt voor open software die sterk leunt op gesloten clouddiensten of die nauwelijks professionele ondersteuning kent. Open source-leveranciers zullen daarom meer moeten bieden dan alleen toegankelijke broncode. Organisaties willen ook weten hoe updates, beveiliging, ondersteuning en dataoverdracht zijn geregeld.Het is geen vinkjeMisschien moeten organisaties daarom stoppen met open source als een eenvoudig vinkje te behandelen.Open source gebruikt? VinkjeEuropese cloud? CheckData in Nederland? Ook een vinkjeDigitale soevereiniteit geregeld? Helaas: geen vinkjeDigitale soevereiniteit is geen product dat je koopt. Het is een manier van ontwerpen, inkopen en besturen. Zeg maar: een architectuur. Het vraagt inzicht in de hele keten: van software en hosting tot contracten, kennis, koppelingen en data.Praten over digitale autonomie op LinkedInIk heb er in deze rubriek al vaker op gewezen: er zit iets merkwaardigs in de manier waarop we als Nederlanders en Europeanen met elkaar over digitale soevereiniteit praten. Veel mensen schrijven op LinkedIn hun vingers blauw over digitale autonomie. Ze waarschuwen daar keer op keer voor de macht van Amerikaanse technologiebedrijven en pleiten voor Europese alternatieven.Maar is LinkedIn niet gewoon onderdeel van diezelfde Big Tech?Het platform is eigendom van Microsoft. Wie op LinkedIn oproept om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse technologiebedrijven, doet dat dus op een platform van een van de grootste Amerikaanse technologieconcerns. Dat is een beetje alsof we de roadmap naar digitale autonomie van ons bedrijf met elkaar bespreken via Microsoft Teams.Natuurlijk begrijp ik waarom we het doen. LinkedIn is de plaats waar veel zakelijke contacten zitten. Wie iets publiceert, weet dat een relevant deel van de doelgroep daar aanwezig is. Maar dat is nu juist platformafhankelijkheid. We blijven omdat iedereen er zit. En omdat iedereen blijft, krijgen alternatieven nauwelijks een kans.Vertrouwen uitbestedenDaar komt nog iets bij. LinkedIn presenteert zich als de plaats waar professionele identiteit zichtbaar en controleerbaar wordt gemaakt. Een artikel van Hacking, but Legal laat zien hoe kwetsbaar dat systeem in feite is. In dat artikel wordt uitgelegd hoe iemand die ten onrechte beweerde voor een bedrijf te werken, toch een verificatiebadge kon krijgen. Met andere woorden: LinkedIn bevestigde dat deze persoon voor dat bedrijf werkte. Ten onrechte dus. Bizar genoeg kon de oprichter van datzelfde bedrijf zijn eigen arbeidsrelatie juist niet eenvoudig via de procedure van LinkedIn laten bevestigen.Een door LinkedIn geverifieerde identiteit bewijst dus niet automatisch dat ook de vermelde functie of werkgever klopt. Toch plaatst LinkedIn bij zo’n claim het bedrijfslogo, koppelt het profiel aan de bedrijfspagina en telt de persoon mee als medewerker. Voor de buitenwereld ziet dat er al snel officieel uit. Maar het hoeft dus helemaal niet te kloppen. Het bedrijf zelf kan zo’n foutieve vermelding niet direct verwijderen. Het moet de claim rapporteren en soms zelfs een formele procedure volgen.Heel vreemd natuurlijk: de drempel om een arbeidsrelatie te claimen is daarmee lager dan de drempel om die claim te corrigeren. Ook de verificatie zelf blijft sterk verbonden met Microsoft en LinkedIn. Daarmee besteedt een bedrijf dus niet alleen zichtbaarheid en werving uit, maar ook een deel van haar professionele identiteit en reputatie.Waar zijn de alternatieven?Een goede en belangrijke vraag! Want het lijkt me dat we op zoek moeten naar alternatieven. Zelf ben ik weer actief geworden op het Duitse Xing. Dat platform is vooral bekend in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Toch is het geen vanzelfsprekende vervanger van LinkedIn. Veel functies zijn alleen beschikbaar in de betaalde versie en het platform voelt behoorlijk gesloten.Maar misschien is dat vooral een kwestie van wennen.Bovendien is het de vraag hoe actief de gebruikers er zijn. Een Duitse bekende die ik uitnodigde om via Xing te linken, accepteerde mijn verzoek. Hij bedankte me echter vooral voor de herinnering dat hij überhaupt nog een account bij Xing had. Hij was het alweer vergeten. Dat lijkt me voor een sociaal netwerk geen sterk signaal.Een ander mogelijk alternatief is Monnett uit Luxemburg. Dat platform richt zich op echte sociale interactie en een schone, door gebruikers gestuurde omgeving. Het is nog jong en minder duidelijk op zakelijk netwerken gericht.Daarmee lijkt er ruimte voor een echt Europees professioneel netwerk. Zo’n platform moet dan wel meer bieden dan alleen een Europees adres. Het moet transparant zijn over algoritmen en datagebruik. Gebruikers moeten hun contacten en inhoud eenvoudig kunnen meenemen. Ook verificatie van professionele identiteit mag niet afhankelijk zijn van één commercieel ecosysteem.Dat is een stevig project. Het netwerkeffect van LinkedIn is moeilijk te doorbreken. Toch is het wellicht de moeite van een serieuze brainstorm waard. Want zolang we vrijwel alle discussies over Europese digitale autonomie voeren op een platform van Microsoft, blijft er iets wringen.Linux mee op vakantie?Met de vakantie voor de deur, komt ook weer de vraag op: wat nemen we aan elektronica mee? Voor mij draait die vraag vooral om: werklaptop mee? Of hobbylaptop? Of allebei? Een kennis van me die thuis net is overgestapt van Windows op Linux Mint kwam met een opmerkelijke vraag: ‘Is dat niet riskant, mijn Linux-laptop mee op vakantie nemen?’Die vraag kwam voort uit – zeg maar – gebrek aan ervaring. Na twintig jaar een Windows-laptop gebruiken, zijn mensen na een overstap vaak nog wat onwennig en onzeker: wat als die Linux-machine vastloopt of niet meer wil opstarten? Mijn antwoord was een wedervraag: ‘Heb je tot nu toe last van opstart- of andere problemen met de nieuwe laptop?’ Het antwoord was duidelijk: nee. Waarom zou dat tijdens een vakantie dan wel gebeuren? Vanwege de hogere temperaturen in Zuid-Europa? Met de zomerse temperaturen in ons eigen land zal dat het probleem niet zo snel zijn!Wellicht kun je het ook andersom zien: tijdens vakantie heb je tijd om soms even rustig wat te ‘rommelen’ met een nieuwe laptop. Bijvoorbeeld in de vroege ochtend als het gezin nog slaapt en jij met een overheerlijke espresso in de schaduw op het terras van het vakantiehuisje in Spanje of Italië zit. Voor mij persoonlijk zijn dat altijd fijne momenten.Open source notitie-appIk heb een haat/liefde-verhouding met persoonlijke productiviteit. Ik gebruik daar de nodige tools voor en test regelmatig nieuwe uit. Maar er ontbreekt eigenlijk altijd wel iets. Het zijn ook vaak silo’s: bedoeld voor dan wel notities maken, dan wel rss-feeds volgen dan wel bookmarks vastleggen en dergelijke. Tot nu toe heb ik geen oplossing gevonden die alles combineert. Ook tools als Obsidian bevielen uiteindelijk toch niet. Suggesties? Laat het weten.Dat is dan ook de reden dat ik begin volgend jaar naar de PKM Summit 2027 in Utrecht ga. Dit is een internationaal event over personal knowledge management met sprekers die ingaan op zowel tools als werkmethoden. Met name dat laatste vind ik interessant. Want misschien moet ik wel gewoon besluiten om mijn eigen manier van werken te ondersteunen met een eigen tool die ik dan maar zelf bouw. Het kernwoord in ’personal knowledge management’ is immers ‘persoonlijk’. Dus misschien moet ik wel iets maken op maat van mijn persoonlijke voorkeuren en kronkelige manier van werken.Persoonlijke toolsTenslotte nog een paar handige tools die ik aan het uitproberen ben:Flameshot, een open source-tool voor Windows, MacOS en Linux om screenshots mee te bewerken en bijvoorbeeld van opmerkingen te voorzien.Joplin is een open source notitie-app. Een betaalde cloudversie (kost 2 of 3 euro per maand) maakt het mogelijk de notities te synchroniseren tussen meerdere apparaten.Hiawatha is een open source webserver.Vikunja is een open source-project voor het werken met to do-lijstjes. Je kunt het zelf hosten of via de ontwikkelaar gebruiken.Bubbles is momenteel mijn favoriete website cq webapp als het gaat om het volgen van interessante nieuwe posts op indywebsites. Het is ontwikkeld door een Duitse developer en biedt posts over een bonte verzameling onderwerpen. Heerlijk om in de vroege ochtenduren onder het genot van een kop koffie doorheen te bladeren.

In dit nieuwsoverzicht: TU Delft toont een wereldprimeur met een exoskelet dat op hersengolven loopt, overheids‑it trekt vaak maar één inschrijving, EY geraakt door datalek en versterkt Amista neemt Intellus Group over. Exoskelet TU Delft loopt op hersengolven Studenten van de TU Delft kondigen een doorbraak aan in zelfstandig lopen voor mensen met een dwarslaesie. Voor het eerst wordt de loophulp zonder knoppen of spraak aangestuurd op basis van de hersengolven van de drager. De toepassing werd getoond tijdens een presentatie van Project MARCH XI. Dat is een project waarin een multidisciplinair team een exoskelet ontwikkelt voor mensen met een dwarslaesie. De technologische kern van dit jaar is een nieuw softwarealgoritme: Generative Predictive Control (GPC). Dat genereert looppatronen en past die in real time aan op basis van sensordata uit het exoskelet. Eerder werd een looppatroon achteraf getuned in een simulatieomgeving. Nu reageert het systeem terwijl de drager, die piloot wordt genoemd, erin loopt. Volgens de bouwers is het voor het eerst ter wereld toegepast in een lopend exoskelet.Vince Kurtz, onderzoeker bij NVIDIA en Caltech en uitvinder van het GPC-algoritme, is onder de indruk. ‘De studenten hebben een neuraal netwerk dat met behulp van GPC motorische commando’s genereert helemaal zelf getraind met behulp van simulatiegegevens. Dit alles doen en werkend krijgen op een echt exoskelet is echt moeilijk.’ Derde van overheids‑it‑aanbestedingen krijgt maar één inschrijving Ruim één op de drie gegunde percelen in Nederlandse overheids-it kreeg precies één ontvangen inschrijving. Dat blijkt uit een analyse van 1.935 gunningsberichten van TED, de officiële Europese publicatiebron, door Tendervane. In een rapport (peildatum 15 juli 2026) wordt de concurrentiepositie binnen aanbestedingsprocedures in kaart gebracht.‘Van de gegunde percelen met een gepubliceerd aantal ontvangen inschrijvingen had 35,7% er precies één. Het gaat om 640 van 1.795 percelen sinds begin 2024’, stelt Ravid Efroni van Tendervane. In 2024 was het aandeel 39,8 procent. In 2025 daalde het naar 35,4 procent. Het idee van Europese aanbestedingen is juist dat bedrijven beter kunnen concurreren en de gunnende partij keuze uit meerdere aanbieders heeft. Maar Efroni plaatst ook een kanttekening: ‘Eén inschrijving betekent overigens niet dat er iets mis is met die ene gunning. Eén ontvangen inschrijving betekent dat de gepubliceerde procedure geen concurrerende biedingen opleverde. Dat zegt op zichzelf niet waarom andere ondernemingen niet inschreven.’ Ook bepaalt de hoogte van een aanbesteding in bepaalde mate hoeveel inschrijvingen er zijn, blijkt uit het rapport. Datalek Ernst & Young door hack supportsysteem Ernst & Young (EY) onderzoekt een groot datalek nadat hackers toegang kregen tot een extern supportplatform dat door de interne it‑afdeling wordt gebruikt. Tussen 28 maart en 12 april 2026 konden aanvallers documenten downloaden die worden gebruikt voor belastingaangiften, meldt BleepingComputer. EY ontdekte de inbraak pas op 23 april. Hoeveel klanten precies zijn geraakt – en of daar Nederlandse cliënten bij zitten – is nog onbekend. Amista neemt Intellus Group over SAP-specialist en dienstverlener rondom digitale transformaties in de Benelux Amista, neemt Intellus Group over. Dat van oorsprong Belgische bedrijf is specialist in data-, analytics- en ai-advies. De overname versterkt Amista’s positie in data, analytics en ai en het bedrijf hoopt zo door te groeien in de Benelux. Het in 2010 opgerichte Intellus Group bestaat uit de merken Cubis, Lytix en Aivix. De groep werd uitgebouwd door medeoprichters Wim Van Wuytswinkel en Jeroen Roosen. Intellus Group voegt expertise toe binnen Microsoft-, SAP-, AWS- en Databricks-ecosystemen. Intellus Group ondersteunt klanten in onder meer industrie, retail, financiële diensten en de publieke sector. Het aanbod varieert van advies over datastrategie en architectuur tot adviestrajecten rondom analytics, machine learning en generatieve ai. De overname volgt op de recente integraties van Alluvion, Aarini, GeOne en Nessi en past binnen Amista’s strategie om uit te groeien tot een brede aanbieder van data-, analytics -en ai-diensten in de Benelux.

Securitybedrijf Searchlight Cyber zette het AI-model GPT-5.6 Sol Ultra aan het werk op de broncode van WordPress. Daarin vond het een SQL-injectie die het model in ruim tien uur wist te escaleren naar volledige remote code execution. Het kostte zo’n 25 dollar. In tegenstelling tot Fable 5 is GPT-5.6 Sol in relatief brede zin te […]

Het is stuivertje wisselen: tot april vorig jaar was Apple ook het waardevolste bedrijf ter wereld.

Volgens Sam Duboff, Spotify’s directeur voor wereldwijde artiesten, marketing en beleid, heeft het bedrijf inmiddels meer dan 75 miljoen spamachtige nummers van het platform verwijderd.  AI-gegenereerde muziek overspoelt het internet al enkele jaren. Dagelijks verschijnen er enorme aantallen nieuwe nummers, waarvan veel van twijfelachtige kwaliteit zijn. Sociale media kampen al met een stortvloed aan zogenoemde AI slop (massaal geproduceerde, weinig waardevolle AI-content), en muziekstreamingdiensten ondervinden hetzelfde probleem. Duboff gaf aan dat de situatie lastig is omdat de grens tussen wat wel en niet als AI-muziek geldt steeds vager wordt. Veel artiesten gebruiken tegenwoordig AI als hulpmiddel tijdens het creatieve proces, waardoor het moeilijk is om duidelijke regels op te stellen over welke muziek acceptabel is en welke niet. Daar komt bij dat Spotify dagelijks ongeveer 100.000 nieuwe nummers ontvangt. Volgens recente analyses is ongeveer 44% van alle nieuwe muziek die op streamingplatforms wordt geüpload AI-gegenereerd. Zelfs als dat percentage slechts een schatting is, betekent het nog steeds dat er elke dag tienduizenden AI-nummers bijkomen. De enorme toename wordt mede veroorzaakt door de beschikbaarheid van AI-tools zoals Suno en Google Lyria, waarmee gebruikers binnen enkele seconden een volledig nummer kunnen genereren door simpelweg een tekstprompt in te voeren. Omdat vrijwel iedereen dergelijke tools kan gebruiken, verschijnen er ook veel producties van lage kwaliteit op streamingdiensten. De verwijdering van ruim 75 miljoen nummers laat zien hoe groot het probleem inmiddels is. Tegelijkertijd blijft Spotify zoeken naar een balans tussen het toestaan van legitiem AI-gebruik door artiesten en het bestrijden van spam, misleiding en inhoud van lage kwaliteit.

The Document Foundation (TDF), de organisatie achter LibreOffice, stelt dat Microsofts Office-bestandsformaten gebruikers en organisaties nog altijd aan het Microsoft-ecosysteem binden. In een nieuwe analyse betoogt de stichting dat de brede toepassing van DOCX, XLSX en PPTX de digitale soevereiniteit van bedrijven en overheden ondermijnt, ondanks hun formele standaardstatus. De kritiek past in een bredere […]

WordPress heeft een kritiek beveiligingslek gedicht dat aanvallers zonder inloggegevens code laat uitvoeren op een standaardinstallatie. De aanval, wp2shell genoemd in navolging van cybergevaren als Log4Shell en React2Shell, combineert twee kwetsbaarheden. Het werkt ook op sites zonder plug-ins. Er wordt al actief misbruik van gemaakt, maar lang niet elke site is kwetsbaar. Anders dan bij […]

Meta onderzoekt de mogelijkheid om rekenkracht uit zijn AI-datacenters te verhuren aan Anthropic. Volgens bronnen van The New York Times praten beide bedrijven over een overeenkomst die over een periode van twee jaar een waarde van maximaal 10 miljard dollar kan bereiken. De gesprekken illustreren hoe schaars hoogwaardige AI-infrastructuur inmiddels is geworden. De onderhandelingen bevinden zich nog […]

Reisboekingsplatform Omio uit Berlijn neemt branchegenoot Rail Europe over. Met de acquisitie ontstaat een partij die jaarlijks 22 miljoen treinkaartjes verkoopt en samenwerkt met ruim 28.000 vervoerders en reisverkopers in meer dan zeventig landen. Een overnamesom maken de bedrijven niet bekend. Rail Europe blijft onder eigen naam opereren maar gaat gebruikmaken van de technologie en het aanbod van Omio. Voor de Berlijnse kopers is vooral het B2B-netwerk van de Fransen interessant. Rail Europe werkt met zo’n 25.000 reisagenten en partners wereldwijd en verkoopt jaarlijks ongeveer vijf miljoen treintickets. Omio krijgt hierrmee in een klap een distributiekanaal in handen dat organisch jaren zou kosten om op te bouwen. De overname past in de expansiedrang die oprichter en directeur Naren Shaam eerder deze maand nog verwoordde. Omio wil dit jaar groeien van 47 naar zeventig landen en mikt voor 2027 op honderd. Het bedrijf, dat naar eigen zeggen winstgevend is, ontsluit de boekingssystemen van tien- tot twaalfduizend reisbedrijven en verkoopt zowel direct aan consumenten als via zakelijke partners, waaronder TUI. De wereldwijde treinmarkt groeit naar verwachting tot boven de 300 miljard dollar in 2032, terwijl Europese overheden honderden miljarden in spoorinfrastructuur steken om reizigers uit de auto en het vliegtuig te krijgen. Foto: Fantine Chance / Unsplash

McKinsey & Company heeft Serpil Tascioglu benoemd tot partner in Amsterdam. De voormalig directeur Topsectoren en Industriebeleid brengt ruim twintig jaar ervaring mee op het gebied van strategie, innovatie, industriële ontwikkeling en grootschalige transformatie.

Rolf Valenteijn heeft zich dit voorjaar aangesloten bij Significant. De kersverse Principal Consultant geldt als een zwaargewicht binnen het publieke inkoopdomein. Zo droeg hij bij aan het inrichten van het inkoopstelsel van het Rijk en het vormgeven van het maatschappelijk verantwoord inkoopbeleid.

Veel organisaties die de overstap willen maken van hiërarchische sturing naar horizontale sturing, lopen aan tegen hetzelfde probleem: Het niet goed kunnen beleggen van eigenaarschap over werkprocessen.

Melissa Perotti heeft zich als partner aangesloten bij Data Kingdom. Vanuit het Amsterdamse bureau gaat ze organisaties helpen bij het leggen van een datafundament voor duurzame AI-oplossingen. “Ik denk echt dat de analytics- en datawereld er over drie jaar compleet anders uit gaat zien dan vandaag de dag”, zegt Melissa over de snelle ontwikkelingen binnen het vakgebied.