business

‘Als jouw bedrijf niet verandermoe is, maak ik me zorgen of je wel goed bezig bent.’

Inwoners van Zuid-Korea krijgen allemaal gratis tokens om te gebruiken bij lokaal ontwikkelde LLM’s. Dit stimuleert de algemene vaardigheden met de nieuwe technologie. Daarnaast ondersteunt de overheid daarmee het gebruik en de ontwikkeling van modellen van Kakao, SK Telecom en KT. Het programma ‘AI for All’ wordt in de loop van dit najaar breed uitgerold. Het initiatief wordt gefaciliteerd door het ministrie van Wetenschap & ICT. De diensten zullen naar verwachting gekoppeld worden aan overheidssystemen in plaats van uitsluitend als losstaande chatbots te functioneren. Inwoners kunnen ze gebruiken om doktersafspraken te maken, restaurants te reserveren, appartementen te zoeken en belastingadvies te krijgen. Kleine bedrijven kunnen hun belastingen berekenen en controleren of ze in aanmerking komen voor overheidssteun. Ouders ontvangen aanbevelingen voor educatieve content. De regering verstrekt 512 Nvidia B200 GPU’s en dekt de bedrijfskosten van 2027-2030 uit de nationale begroting. Volgens het ministerie hadden ChatGPT, Gemini en Claude begin zomer zo’n 35 miljoen maandelijks actieve gebruikers.

'Wie meedoet omdat het moet, houdt een dure rekening en een dun verhaal over.'

OpenAI beëindigt zijn overeenkomst met Cursor voor het gebruik van zijn AI-modellen. Aanleiding is de overname van Cursor door SpaceX. OpenAI zegt onvoldoende vertrouwen te hebben dat het bedrijf van Elon Musk zich aan zijn gebruiksvoorwaarden zal houden. De beoogde einddatum van het contract is 12 november 2026. Tot die tijd kunnen ontwikkelaars de modellen […]

Coolblue heeft de deuren geopend van zijn 22ste winkel in Nederland. De nieuwe winkel bevindt zich op Meubelplein Ekkersrijt in Noord-Brabant en biedt 1.200 m² aan winkeloppervlakte. Klanten kunnen er producten bekijken, proberen en direct mee naar huis nemen. Ook krijgen ze persoonlijk advies van specialisten en kunnen ze hun online bestellingen ophalen. In de nieuwe winkel ontdekken klanten verschillende productwerelden van smartphones en laptops tot televisies en audio, en keuken- en huishoudelijke apparaten. Net als in andere recent geopende winkels heeft ook Ekkersrijt de vernieuwde productwerelden voor Televisies en Wassen & Drogen geïntroduceerd. Deze bieden duidelijke adviesroutes, meer ruimte voor grote tv’s en bijpassende soundbars, laten klanten producten nog beter ervaren en helpen hen bij het maken van de juiste keuze. Elke tv is gekoppeld aan een soundbar en via een QR-code op de tv wissel je de content tussen sport, film en gaming om beeldkwaliteit en geluid goed te vergelijken. De winkel is de eerste vestiging waar de vernieuwde concepten voor mobile gaming en smartphones klanten helpen om de juiste keuze te maken: met smartphones overzichtelijk gerangschikt per merk en productlijn, gaming producten ingedeeld naar gebruik en prestaties en relevante accessoires en services direct binnen handbereik.

Linus Torvalds (foto) heeft Linux 7.3-rc1 vrijgegeven. Daarmee is het merge-venster voor de volgende versie van de Linux-kernel gesloten. De eerste release candidate is relatief groot, al ziet Torvalds daarin vooral een voortzetting van een ontwikkeling die al langer zichtbaar is. Linux 7.3-rc1 behoort volgens Torvalds wat het aantal commits betreft tot de grotere eerste […]

In Europa en Amerika koopt 47% van de consumenten met name of uitsluitend huismerkproducten, zo blijkt uit onderzoek van Simon-Kucher. Een betere prijs-kwaliteitverhouding is de belangrijkste beweegreden.

De managed services provider (MSP)-markt blijft in hoog tempo consolideren. Groeiversnelling via overnames, internationalisering en de voortdurende opmars van private equity spelen een steeds grotere rol op de strategische agenda van IT-dienstverleners.

Sinds 15 augustus 2026 is de Cyberbeveiligingswet (Cbw), de Nederlandse invulling van de Europese NIS2-richtlijn, van kracht. Er is geen overgangsperiode. Vanaf dag één geldt de zorgplicht voor ruim 8.000 organisaties in achttien sectoren, van energie en gezondheidszorg tot vervoer, overheid en digitale infrastructuur. Voor veel organisaties zit de grootste uitdaging niet in de IT die ze al beveiligen, maar in het deel van hun omgeving dat ze niet kunnen zien. Deze analyse over waarom OT- en SCADA-security niet alleen een industrieel probleem is gaat daar dieper op in.De meeste securityteams reageren op NIS2 op een logische manier: ze richten solide vulnerability management in. Weten welke assets er zijn, weten waar ze kwetsbaar zijn, en die kwetsbaarheden systematisch aanpakken. ENISA beveelt dit expliciet aan als maatregel voor NIS2-naleving. Voor IT is dit bekend terrein.Het probleem zit in wat buiten die scope valt. De zorgplicht geldt voor de hele omgeving, niet alleen voor de IT die al wordt gemonitord. En die omgeving bevat vrijwel altijd twee categorieën die veel minder aandacht krijgen: operationele technologie (OT) en het Internet of Things (IoT).OT is de technologie die fysieke apparatuur aanstuurt of bewaakt: de PLC’s, RTU’s en SCADA-systemen op een productielijn of bij een nutsbedrijf. IoT omvat de verbonden apparaten in kantoren en gebouwen, zoals badgelezers, camera’s, slimme klimaatregeling en UPS-units. Organisaties die zichzelf nooit “industrieel” zouden noemen, gebruiken vaak een hele laag van beide. Deze apparaten staan op het netwerk, worden zelden gepatcht en zijn meestal onzichtbaar voor standaard beveiligingstooling. Een asset die niet zichtbaar is, kan niet aantoonbaar worden beheerst, en dat is precies wat de wet nu vereist.OT en IoT beoordelen is lastiger dan IT beoordelen. De apparaten zijn vaak oud, gevoelig en slecht bestand tegen het agressieve scannen van standaard IT-tools. Een PLC is nooit ontworpen om zwaar netwerkverkeer te verwerken. Dat creëert een valkuil: de tools die zicht zouden geven, voelen te riskant om in te zetten, dus blijft de omgeving onbeoordeeld en groeit de blootstelling. Die vicieuze cirkel doorbreken is de echte uitdaging van OT- en IoT-security, en het is precies waar de zorgplicht om vraagt.Vind kwetsbaarheden in uw OT- en IoT-omgeving, met een totaalscore voor dreiging en gedetailleerde detectie-informatie.De weg eruit begint met zicht. Een accuraat beeld van OT- en IoT-assets en hun blootstelling maakt van onzichtbaar risico een beheerst risico. Het is de basis waarop elk raamwerk rust, van NIS2 tot IEC 62443. In de praktijk betekent dit dat hetzelfde vulnerability management dat al wordt gebruikt voor IT, netwerk, cloud en identiteit, wordt uitgebreid naar de OT- en IoT-omgeving, en wel op een gecontroleerde manier: beperkt tot afgebakende systemen, binnen onderhoudsvensters en met alleen-lezenprofielen voor gevoelige apparatuur. Geen enkele leverancier kan nul risico beloven op kwetsbare apparaten, maar de organisatie bepaalt zelf hoe haar omgeving wordt beoordeeld. Advies- en technologiepartijen die actief zijn op dit gebied, zoals het Europese bedrijf Holm Security, gespecialiseerd in exposure- en vulnerability management helpt organisaties om IT, OT en IoT samen te brengen in één risicobeeld. Zo wordt de omgeving waarover een organisatie onder NIS2 verantwoording moet afleggen, er een die ze ook echt kan zien. Neem contact op met het lokale team.Meer over de aanpak van OT en SCADA

De geheime dienst AIVD en haar militaire tegenhanger MIVD kunnen straks sneller hacken. Ze worden in staat gesteld om effectiever op te treden tegen dreigingen die op Nederland zijn gericht. De ministerraad heeft hiertoe afgelopen vrijdag een nieuw wetsvoorstel ingediend. Beide inlichtingen- en veiligheidsdiensten kunnen in de toekomst sneller staatshackers uit bijvoorbeeld Rusland en China met gelijke munt betalen. Als overduidelijk is wie de tegenstander is, mogen de AIVD en MIVD de computers van een aanvaller binnendringen. Deze bijzondere bevoegdheid tot hacken kan alleen worden ingezet als dat echt nodig is voor onderzoek.  Wet bescherming nationale veiligheid Tot nog toe moest de minister daarvoor toestemming geven. De diensten moeten per individuele hack vooraf een toets laten uitvoeren voordat ze in actie mogen komen. Dat werkt vertragend. Bovendien bewegen tegenstanders zich snel. Onder de nieuwe Wet bescherming nationale veiligheid (wbnv) kunnen diensten sneller bevoegdheden inzetten wanneer er veel zekerheid bestaat over de aard van de aanvaller. De huidige wet volstaat niet meer. Aanpassing van de wet is volgens het kabinet broodnodig omdat de dreigingen richting Nederland zich in rap tempo ontwikkelen. Denk aan oorlog op het Europese continent, Russen die gevoelige gegevens proberen te verkrijgen bij de politie, Chinese hackers die op slimme technologieën willen stelen en terroristische organisaties die jongeren online ronselen voor het plegen van aanslagen. Waarborgen Minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius (Defensie): ‘Met deze wet wordt ons mes scherper.’ Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) benadrukt dat nieuwe waarborgen in de wet zijn opgenomen, die beschermen tegen willekeur en onrechtmatig gebruik. Bijvoorbeeld voor het gebruik van bulkgegevens en de inzet van nieuwe technologieën zoals ai. De nieuwe wet biedt tevens meer mogelijkheden om samen te werken met Nederlandse bedrijven en organisaties. Ook de uitwisseling van informatie tussen de diensten en de krijgsmacht wordt verder bestendigd. Er komt een nieuw onafhankelijk college dat toeziet op de rechtmatige inzet van bevoegdheden door de diensten: het College van Toetsing en Toezicht (CTT). Dit college kan onderzoeken stopzetten bij onrechtmatigheden. Het wetsvoorstel is vlak voor het weekeinde meteen in internetconsultatie gegaan. Zondag waren er al bijna honderd reacties binnengekomen. De behoorlijk aangepaste wetgeving is kritisch ontvangen. Ruimere bevoegdheden en minder stringent toezicht kan beide diensten beter maken. Maar anderzijds bestaat er vrees dat de geheime diensten allerlei gegevens gaan verzamelen die helemaal niet relevant zijn voor onderzoeken. Als ze dat in bulk of met hacks doen, kan dat extra gevaarlijk zijn.  Ondernemer en software-ontwikkelaar Bert Hubert, eerder werkzaam voor de AIVD, vraagt zich af wat de nieuwe wet gaat doen met de balans tussen toezicht en effectiviteit en de afweging tussen burgerrechten en bevoegdheden. De kwestie ook wat dit gaat betekenen voor de democratische rechtsorde, aldus Hubert die ook ex-lid is van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (TIB. Hij zegt: ‘ Een dienst opbouwen die stampvol zit met informatie over iedereen, en ook ingericht is om mensen intensief te bespioneren, is een geweldig risico als er later anti-democratische krachten aan de macht komen.’

Peter Wiegman, bekend van Mediaonderzoek.nl en Het Media Loket, brengt een nieuwe kennisplatform uit dat de waarde aan het medium podcast inzichtelijker wil maken. Voor dit medium bestaan namelijk niet echt veel en goede meetinstrumenten en inzichten waar de adverteerders en marketeer mee kunnen werken. Meetinstantie Audify rapporteert aantallen downloads en aantallen gebruikers en daar blijft het dan wel bij. Aangezien er elke maand miljoenen Nederlanders naar podcasts luisteren, is iedereen gebaat bij meer en diepere inzichten. Maar ook ‘eenvoudige’ vragen komen aan de orde. Wanneer ís iets überhaupt een download? Snippets en YouTube-weergaven vallen daar niet onder, terwijl die voor bereik en merkwaarde wel degelijk meetellen. Hoe waardeer je die dan? Elk netwerk hanteert bovendien eigen metrics. Zolang er niets vergelijkbaars is, houd je de markt in ontwikkeling tegen. Vanuit zijn decennia ervaring gaat Wiegman op Podcastportal analyses maken en Nederlands onderzoek naast buitenlandse trends leggen om het vak verder brengen. Uiteindelijk draait het om waarderingen die je kunt toekennen aan titels en afleveringen, en om vergelijkbaarheid. Zonder die gemeenschappelijke maatstaf blijven adverteerders, bureaus en uitgevers in het duister tasten. Een diepere blik op de cijfers had bijvoorbeeld anders niet aangetoond dat ondanks, of juist dankzij, de zomervakantie er een heuse hausse aan downloads was bij bepaalde podcasts. Vier op de tien podcast brachten in juli helemaal geen nieuwe afleveringen uit, maar deze groep was nog steeds goed voor elf procent van het downloadvolume https://www.emerce.nl/nieuws/makers-vakantie-hun-podcasts-doen-nog-steeds-11-verkeer. De eerste partner van Podcastportal is B2B-podcast De Boardroom. Kort daarna sloot ook medianieuwsplatform Spreekbuis aan. Foto: Nick Fewings / Unsplash

BLOG – In een wereld waarin organisaties steeds afhankelijker worden van digitale diensten, is digitale soevereiniteit een strategisch thema. Digitale soevereiniteit gaat over het vermogen van een organisatie om zelf controle te houden over haar data, systemen en digitale processen, zonder ongewenste afhankelijkheid van externe partijen. Het doel is om risico’s te beperken, compliance te waarborgen en de continuïteit van de organisatie te beschermen.De omgevingEen uitgangspunt van digitale soevereiniteit is dat organisaties maximale controle behouden over hun digitale omgeving en de daarin opgeslagen en verwerkte gegevens. Dit betekent niet dat alle systemen en applicaties per definitie lokaal (on-premises) moeten draaien; ook binnen cloud- en hybride omgevingen is het mogelijk om regie te voeren. Essentieel is dat de organisatie zelf bepaalt hoe de omgeving wordt ingericht, geconfigureerd en beveiligd en wie daar toegang toe heeft.Deze regie beperkt zich niet tot de technische inrichting, maar omvat ook bestuurlijke en strategische zeggenschap. Organisaties moeten in staat zijn hun eigen beveiligingsbeleid vast te stellen, te voldoen aan specifieke compliance-eisen en systemen flexibel aan te passen wanneer dat nodig is. Door bewust te kiezen voor oplossingen die deze autonomie ondersteunen – bijvoorbeeld via open standaarden, modulaire architecturen en transparante contractafspraken – kan afhankelijkheid van één specifieke leverancier worden voorkomen.Het behouden van controle over de digitale omgeving vergroot bovendien de flexibiliteit en wendbaarheid van een organisatie. Hierdoor kan sneller worden ingespeeld op veranderingen, zoals nieuwe wet- en regelgeving, technologische ontwikkelingen of veranderende bedrijfsbehoeften. Ook worden migraties naar andere systemen of leveranciers eenvoudiger wanneer er minder sprake is van afhankelijkheid van propriëtaire technologieën of gesloten ecosystemen.Het verminderen van afhankelijkheid van één partij verkleint het risico op vendor lock-in en versterkt de onderhandelingspositie. Daarnaast biedt het meer zekerheid op het gebied van continuïteit. Bij incidenten zoals storingen, beveiligingslekken of geopolitieke ontwikkelingen kan sneller en effectiever worden gehandeld. Organisaties behouden daarmee de mogelijkheid om tijdig passende maatregelen te nemen.Tegelijkertijd is er een rol weggelegd voor leveranciers. Zij moeten inspelen op de groeiende vraag naar digitale soevereiniteit door oplossingen te ontwikkelen en aan te bieden die organisaties daadwerkelijk in staat stellen de regie te behouden. Het aanbieden van soevereine omgevingen – waarin data, processen en infrastructuur voldoen aan duidelijke eisen op het gebied van controle, transparantie en juridische zekerheid – wordt hierbij cruciaal. Leveranciers die dit aantoonbaar kunnen ondersteunen, zullen hun positie in de markt versterken en bijdragen aan een toekomstbestendig digitaal ecosysteem.De dataVoor veel organisaties is de locatie van dataopslag van groot belang. Europese wet- en regelgeving, zoals de AVG, stelt eisen aan de verwerking en bescherming van persoonsgegevens. Daarom is het verstandig om contractueel vast te leggen dat data uitsluitend wordt opgeslagen en verwerkt binnen de Europese Unie. Door deze afspraken expliciet af te dwingen bij de (cloud)leverancier, verklein je het risico dat gegevens onder buitenlandse wetgeving vallen of worden verplaatst naar regio’s met minder strenge privacybescherming. Transparantie over datalocaties en eventuele subverwerkers is daarbij essentieel.Alleen het beveiligen van de dataopslag is niet voldoende; gegevens moeten ook goed worden beschermd. Encryptie vormt hierbij een belangrijke verdedigingslaag. Door data zowel tijdens transport als tijdens opslag te versleutelen, wordt de kans op misbruik aanzienlijk verkleind.Voor echte digitale soevereiniteit is het echter zaak dat de organisatie zelf eigenaar blijft van de encryptiesleutels en certificaten. Wanneer een leverancier de sleutels beheert, behoudt deze in theorie toegang tot de gegevens. Door certificaten en cryptografische sleutels in eigen beheer te houden, blijft de controle over de toegang tot de data volledig bij de organisatie. Deze aanpak wordt vaak aangeduid als ‘customer managed keys’ of ‘bring your own key’ en wordt steeds vaker toegepast binnen kritische en privacygevoelige omgevingen.Het contractEen ander essentieel onderdeel van digitale soevereiniteit is het juridisch vastleggen van eigenaarschap. In overeenkomsten met cloud- en it-leveranciers moet ondubbelzinnig worden opgenomen dat de organisatie eigenaar blijft van alle opgeslagen en verwerkte data. Daarnaast moet worden vastgelegd dat de leverancier gegevens nooit mag inzien, delen, analyseren of beschikbaar stellen aan derden zonder expliciete toestemming van de eigenaar. Ook moet duidelijk zijn hoe wordt omgegaan met verzoeken van overheden, toezichthouders of andere externe partijen.Sleutelafspraken zijn onder meer:De klant blijft te allen tijde eigenaar van de data;De leverancier mag data niet gebruiken voor eigen doeleinden;Data mag niet worden gedeeld met derden zonder schriftelijke toestemming;Verzoeken van externe partijen worden direct gemeld aan de klant, tenzij wetgeving dit verbiedt;Bij beëindiging van de dienstverlening wordt alle data volledig geretourneerd en verwijderd.Digitale soevereiniteit als strategische keuzeDigitale soevereiniteit gaat verder dan technologie alleen. Het is een combinatie van technische maatregelen, juridische afspraken en governance. Organisaties die investeren in een zelf beheerde omgeving, Europese dataopslag, eigen sleutelbeheer en duidelijke contractuele afspraken over eigenaarschap, versterken hun digitale onafhankelijkheid aanzienlijk.In een tijd waarin data een van de meest waardevolle bedrijfsmiddelen is, wordt het behoud van controle over die data steeds belangrijker. Digitale soevereiniteit biedt organisaties de mogelijkheid om innovatie te combineren met veiligheid, compliance en autonomie. Daarmee vormt het een belangrijke pijler voor een toekomstbestendige digitale strategie.Ruud Pieterse, enterprise-architect DXC Technology

In de zich snel ontwikkelende wereld van AI is betrouwbare en krachtige infrastructuur het fundament onder elke innovatie. Maar hoe ziet de zoektocht van een ambitieuze AI-pionier eruit als standaard cloudoplossingen niet toereikend of te kostbaar zijn? Thomas Kluiters en Raoul Ritter, mede-oprichters van het Nederlandse AI-bedrijf Reson8 vertellen over hun bijzondere visie op AI-spraaktechnologie, hun keuzes […]

Reclame-exploitant en spellenuitgever Azerion stelt de omzetverwachting voor 2026 bij van tien procent groei naar ongeveer nul, vergeleken met vorig jaar. “Onze omzet staat onder druk als gevolg van een uitdagende markt die wordt ontwricht door AI en de timing van strategische partnerschappen.”, klinkt de uitleg bij de publicatie van de cijfers over het tweede kwartaal. De omzet daalde met zes procent naar 128 miljoen euro. Het merendeel daarvan komt uit advertentie-activiteiten: 103 miljoen euro (-9%). De rest uit gaming, wat acht procent pluste. “De omzetdaling dit kwartaal is grotendeels te wijten aan specifieke bureaus en uitgevers die hun weg proberen te vinden in het nieuwe AI-tijdperk. We zien grote mediabureaus als WPP, OMG en IPG fuseren en reorganiseren, terwijl sommige kleinere bureaus failliet gaan en sommige uitgevers aanzienlijk verkeer verliezen. Met name in de VS, het VK en Duitsland voelen we de gevolgen van deze turbulentie op de markt.” Een positief teken in het kwartaalbericht is de toename in het bedrijfsresultaat. In het Advertising-segment steeg dit met 21 procent naar tien miljoen euro, een teken dat de leiding de kosten goed onder controle heeft. Het zijn de verkopen die tegenvallen.