business

1086 nieuwsberichten gevonden
Bolt wil naar 100.000 robotaxi’s
1 uur
Het Europese taxibedrijf Bolt wil uiteindelijk uitgroeien tot een exploitant die rond 2035 honderdduizend autonoom rijdende taxi’s heeft. Dat zegt topman Jevgeni Kabanov in een vraaggesprek met de Franse uitgave L’Usine Digitale. Net als zijn internationale concurrenten werkt Bolt samen met technologiebedrijven om zo’n netwerk te bouwen. Alleen Tesla fabriceert de auto’s die het vervolgens in een netwerk gaan exploiteren. Dat drukt kosten. Lyft, Grab, Uber en Bolt werken allemaal minstens samen met Nvidai om diens Drive Hyperion-software. Daarnaast hebben ze elk een of meerdere andere partners, zoals Kabanov bijvoorbeeld met autofabrikant Stellantis werkt in de productie van de voertuigen en met Pony.ai om diens software. Bolt ziet zichzelf allereerst als een bedrijf dat bemiddelt tussen taxi’s en passagiers, maar op de lange termijn zullen ze naast chauffeurs ook robotaxi’s hebben. Wat de geambieerde verhouding is, is niet bekend. De ‘Europese Uber’ uit Estland zal werken met robotaxi’s met supervisors op afstand. Naar schatting zal één toezichthouder ergens tussen de dertig en vijftig taxi’s kunnen monitoren. En erbij ingrijpen indien noodzakelijk.
Bemiddelingssite TerminationExperts uit de lucht
2 uur
Dankzij ingrijpen van de Consumentenbond betaalt TerminationExperts nog eens 64 consumenten hun geld terug. De website van het bedrijf is inmiddels offline. TerminationExperts was een bemiddelingssite die niet duidelijk was over de kosten die het in rekening bracht. Consumenten die online zochten naar het opzeggen van een abonnement kwamen vaak ongemerkt via advertenties terecht op de site van TerminationExperts. Daar vulden zij een formulier in en verstuurden een opzegbrief. Dat dit 32 euro kostte, werd niet direct duidelijk. Veel consumenten dachten dat zij via het formulier bij de dienstverlener zelf opzegden. Dat kwam onder meer door de indeling van de site van TerminationExperts en het verstoppen van belangrijke informatie in de kleine lettertjes. TerminationExperts betaalde in november 2025 ook al gedupeerden terug. Maar de bemiddelingssite stopte niet met zijn praktijken en de klachten bleven binnenkomen bij de Consumentenbond. Daarom stuurde de Consumentenbond namens de gedupeerden een sommatie en liet weten een rechtszaak te starten als het bedrijf niet zou terugbetalen. TerminationExperts besloot uiteindelijk om de gedupeerden die zich bij de Consumentenvond hadden gemeld, te compenseren. De Consumentenbond raadde TerminationExperts sterk aan om de website offline te halen. Er staat nu een mededeling op de site dat het bedrijf geen nieuwe klanten meer aanneemt. Ook de activiteiten van incassobureau Gerechtsbode zijn gestaakt. Gedupeerden kregen met dit incassobureau te maken en het was van dezelfde eigenaren als TerminationExperts. Foto Consumentenbond
Golfcrisis drukt reclamebestedingen met miljarden
2 uur
Een nieuwe studie van marketingonderzoeker WARC toont aan, dat het conflict in het Midden-Oosten de wereldwijde advertentiegroei dit jaar met 50 miljard dollar en in de komende twee jaar met 94 miljard dollar bedreigt. Zelfs een mildere crisis brengt dit jaar nog steeds een risico van 19 miljard dollar met zich mee, met aanhoudende gevolgen tot ver in 2027. Dat komt naar voren in een nieuw gepubliceerde herziene beschouwing van de internationale reclamemarkt die de Engelsen eind vorige week uitgaven. De sectoren automobiel, voedingsmiddelen, vrije tijd & entertainment en technologie zijn het meest ontvankelijk voor stijgende olieprijzen. In het gunstige geval stijgen die niet meer met dubbele cijfers, maar in lijn met de wereldreclamemarkt. Dat ligt ergens rond de acht procent. In het slechtste geval, een van langdurige crisis, is er nulgroei of krimp tot vijf procent.
Microsoft blokkeert oude Windows-drivers
2 uur
Microsoft voert een ingrijpende wijziging door in de manier waarop Windows omgaat met kernel drivers. Het bedrijf stopt met het standaard vertrouwen van drivers die zijn ondertekend via het verouderde cross-signed rootprogramma.  In plaats daarvan mogen alleen nog drivers worden geladen die zijn goedgekeurd via het Windows Hardware Compatibility Program, beter bekend als WHCP. Met […]
AI-agents implementeren in de supply chain: Acht lessen
2 uur
AI-agents winnen snel terrein in de supply chain, maar succesvolle implementatie is allesbehalve vanzelfsprekend. Op basis van zijn ervaring met het implementeren van AI-agents deelt Scrumble-partner Vincent van Laarhoven acht waardevolle lessen.
DeepSeek ligt er meer dan zeven uur uit door storing
3 uur
DeepSeek had het afgelopen weekend meer dan zeven uur te kampen met een grote storing. Gebruikers meldden problemen zondagavond, waarna het Chinese AI-bedrijf meerdere updates uitrolde om de situatie te verhelpen. De oorzaak is onduidelijk. Downdetector registreerde de eerste meldingen zondagavond. De eigen statuspagina van DeepSeek bevestigde een incident om 21:35 uur lokale tijd. Twee […]
Nederlandse mobiele markt groeit slechts 0,4% in 2025
3 uur
De Nederlandse markt voor mobiele diensten groeide in 2025 met 0,4 procent tot een omzet van net geen 4,2 miljard euro. De vertraging komt vooral door Vodafone, waar sprake is van krimp. De omzet van Odido blijft voor het tweede jaar op rij vrijwel stabiel, volgens schattingen. Dit blijkt uit de nieuwste editie van het rapport Dutch Mobile Operators van Telecompaper, met cijfers voor het vierde kwartaal en heel 2025. De jaarlijkse omzetgroei neemt af ten opzichte van 2,8 procent in 2024 en 3,6 procent in 2023. De lagere groei hangt samen met kleinere prijsstijgingen na dalende inflatie, lagere out-of-bundle-inkomsten en toenemende prijsdruk in zowel de consumenten- als zakelijke markt. De drie aanbieders voegden in de loop van het jaar sims toe, maar Vodafone ondervond de meeste impact van prijsdruk. Dit was vooral het geval in het B2B-segment. De jaaromzet van Vodafone daalt met 3,4 procent en het marktaandeel neemt met 1 procentpunt af tot minder dan 28 procent van de dienstenomzet. De groei van de dienstenomzet van KPN lag ook lager dan een jaar eerder, maar komt nog uit op 3,4 procent. De hogere groei in 2024 hangt deels samen met de overname van MVNO Youfone. Odido groeide in 2025 met 0,3 procent, iets meer dan de 0,1 procent in 2024. Deze aanbieder behield daarmee volgens schattingen een vrijwel stabiel marktaandeel van net onder 33 procent. Telecompaper verwacht dat de groei in 2026 beperkt blijft. De verzadigde mobiele markt heeft te maken met stevige concurrentie en een onzeker economisch klimaat, wat zowel het consumenten- als het zakelijke vertrouwen beïnvloedt. In de komende vijf jaar groeit de omzet uit mobiele diensten naar verwachting met een samengesteld jaarlijks groeipercentage van 1,4 procent tot EUR 4,5 miljard in 2030.
OpenAI introduceert plugins voor Codex en breidt functionaliteit uit
3 uur
OpenAI heeft een nieuwe stap gezet met zijn agentgerichte ontwikkeltool Codex door ondersteuning voor plugins te introduceren. Daarmee schuift het bedrijf duidelijk op richting een platformstrategie waarin integraties en uitbreidbaarheid centraal staan. Tegelijkertijd volgt OpenAI hiermee een pad dat concurrenten als Anthropic en Google eerder al insloegen met hun eigen ontwikkeltools, meldt Ars Technica. De […]
CBS: nauwelijks groei digitale basisvaardigheden sinds 2023
3 uur
Nederlanders relatief zwak in productiviteitsvaardigheden zoals tekstverwerking en spreadsheets.
Dawn Technology blaast eerste kaarsje uit – CEO Mark Wiermans blikt terug
3 uur
Het is deze maand een jaar geleden dat Dawn Technology werd gelanceerd. Een mooi moment om met CEO Mark Wiermans terug te blikken op het eerste jaar van de groep – en vooruit te kijken naar de ambities voor de komende jaren.
Megastijging in belastingdruk voor familievastgoedbedrijven schiet doel voorbij
3 uur
Familiebedrijven die vastgoed exploiteren krijgen tijdens hun volgende generatiewissel te maken met een fors hogere belastingdruk. Die druk is inmiddels zo hoog opgelopen dat de vraag rijst of de hogere belastingen hun doel niet voorbijschieten – meer inkomsten voor de schatkist, maar ten koste van maatschappelijke waarde.
European Defence Fund: Europees subsidieprogramma voor onderzoek en ontwikkeling
3 uur
Het European Defence Fund (EDF) is een Europees subsidieprogramma voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van veiligheid en weerbaarheid. Bart Van Dinteren van ERAC legt uit hoe het EDF is ingericht, welke voorwaarden bepalend zijn voor subsidie en wanneer technologie in aanmerking komt voor financiering.
Liefde voor het vak: Leo Moonen is al 25 jaar actief in de payrollwereld
3 uur
Sommigen werken voor de kost, anderen raken volledig verslingerd aan hun vak. Voor Leo Moonen geldt dat laatste: al meer dan 25 jaar werkt hij vol passie binnen het payrollvakgebied. Tegenwoordig is hij Payroll Consultant (AFAS) bij Forvis Mazars.
AT Osborne ondersteunt Geldrop-Mierlo bij het organiseren van woningbouwopgave
3 uur
Gemeenten hebben stevige woningbouwambities, vaak vastgelegd in woondeals en regionale afspraken. Maar capaciteit, procedures en besluitvorming staan onder druk. In Geldrop-Mierlo vroeg het gemeentebestuur AT Osborne om te helpen bij de vraag die overal op tafel ligt: hoe organiseer je de woningbouwopgave zo dat plannen ook daadwerkelijk worden gerealiseerd? Geldrop-Mierlo ligt direct ten oosten van Eindhoven.
Pro 10 begeleidt grondverkoop voor seniorenwoningen in Stompwijk
3 uur
Op de locatie van het voormalige dorpshuis aan de Zustersdijk in Stompwijk komen negen zelfstandige seniorenwoningen. De gemeente Leidschendam-Voorburg, eigenaar van de grond, liet zich bij de verkoop en selectie van een ontwikkelende partij begeleiden door inkoopadviesbureau Pro 10.
AI agents implementeren in supply chain: 8 lessen
3 uur
AI-agents winnen snel terrein in de supply chain, maar succesvolle implementatie is allesbehalve vanzelfsprekend. Op basis van zijn ervaring met het implementeren van AI-agents deelt Vincent van Laarhoven, partner bij Scrumble, acht waardevolle lessen.
Brink rondt governance-transitie af met nieuwe Raad van Toezicht
3 uur
Brink, een adviesbureau met zo’n 230 medewerkers, heeft een nieuwe Raad van Toezicht benoemd. Per 1 april 2026 bestaat de Raad van Toezicht uit Elphi Nelissen (voorzitter), Hilde Remøy en Jurgen van de Rijke.
WTO-ban op digitale importheffingen mogelijk verlengd
4 uur
India wil bezwaren laten varen, maar unanimiteit blijft nodig. VS dringt aan op een permanente heffingsvrije status voor digitale diensten.
Creatieve industrie onder druk: waarde reclamebureau slinkt
4 uur
Het vertrouwen in reclamebureaus kalft snel af. Waar vorig jaar nog elf procent van de opdrachtgevers vond dat bureaus minder waardevol zijn geworden, is dat toegenomen naar 28 procent. Dat blijkt uit het Contagious Radar 2026-rapport, een jaarlijks onderzoek onder marketingleiders wereldwijd dat de culturele en technologische trends voor het komende jaar in kaart brengt. De oorzaak laat zich raden. Het gebruik van generatieve AI bij bureaus steeg van 65 naar 80 procent, maar diezelfde technologie stelt opdrachtgevers in staat steeds meer werk zelf te doen. Het percentage klanten dat AI regelmatig inzet verdubbelde van 16 naar 34 procent. Of klanten hun werk op langere termijn even goed vinden als dat van een bureau is niet helder. Zelfs bureaus zélf vinden dat hun toegevoerde waarde in een AI-gedreven wereld minder wordt: De reclame-industrie kampt met nog een probleem. Volgens het rapport gelooft 59 procent van de bevraagde marketingbazen dat het huidige verdienmodel van de reclame-industrie binnen vijf jaar niet meer bestaat. Dat model gaat namelijk uit van de belofte: koop dit product en je leven wordt beter. Het punt is echter, dat bijna de helft van Gen Z helemaal niet zo positief is over de toekomst. Ze vragen zich af wat het nut is van plannen voor de toekomst als die er zich donker en ongewis uitziet. Volgens de onderzoekers zijn thema’s van de komende jaren zaken als nostalgie, weemoed, eenzaamheid en vervreemding. De combinatie van een slinkend consumentengeloof in de toekomst, een explosie aan content die niemand meer bijhoudt en een kritischer houding naar wat een bureau nu werkelijk toevoegt, brengt de reclamebranche in een identiteitscrisis. De oplossingsrichting die uit het onderzoek naar voren komt: doe minder, maar beter en vorm een bureau om van productiemachine naar strategisch adviseur. Foto: kaffie.co / Unsplash
Zeven nieuwe hyperscale datacenters ondanks verzet in Nederland
4 uur
Minstens zeven hyperscale datacenters worden in Nederland gebouwd. Voor die datacenters zijn de vergunningen al verleend, waardoor een recente motie van de Tweede Kamer om grootschalige bouw te stoppen te laat komt. Vier komen in Haarlemmermeer, vlak bij Schiphol. Minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening moet besluiten over vier nog niet vergunde hyperscales. Dat […]
Training is de sleutel tot de Nederlandse AI-transformatie
4 uur
AI rendeert pas als mensen ermee om kunnen gaan: maak training structureel en toegankelijk, anders blijft de AI-belofte steken.
Apple Siri krijgt meer stemmen dan alleen ChatGPT
5 uur
Apple slechte spraakassistent Siri krijgt een upgrade en daarin, zo blijkt nu, niet alleen Gemini een rol in te spelen. Volgens persbureau Bloomberg krijgen andere, derde partijen ook de mogelijkheid zich te positioneren in de voice-interface. De nieuwe verschijningsvorm zou met de update van versie 26 naar 27 van iOS bruikbaar worden. Dat zou kunnen betekenen dat een gebruiker ook met ChatGPT, Claude of Grok kan praten. Of deze modellen daadwerkelijk beschikbaar worden en hoe niet-westerse LLM’s toegankelijk worden, is niet bekend. In China zijn immers Qwen en DeepSeek de populairste LLM’s en in het midden-oosten zijn dat Falcon, Jais en Jasmine. Observanten beschimpen Apple omdat de computermaker géén honderden miljarden investeerde in de bouw van AI-datacentra. Het zou daarmee een onoverbrugbare achterstand hebben opgelopen. De toekomst zal uitwijzen of Apples meer regisserende en faciliterende houding al dan niet het verstandigst bleek. Verwacht dat Apple op zijn ontwikkelaarsconferentie WWDC in juni zijn AI-positie zal tonen.
Euro-Office gelanceerd als alternatief voor Microsoft Office
5 uur
In Berlijn is Euro-Office gepresenteerd, een open kantoorsoftwarepakket dat moet uitgroeien tot een Europees alternatief voor Microsoft Office. Het initiatief komt voort uit een samenwerking tussen Ionos, Nextcloud, OpenProject (Duits), XWiki SAS, Abilian (Frans), Btactic (Spaans), Soverin (Nederlands) en Eurostack, een industrieel beleidsinitiatief dat zich richt op het opbouwen van een soevereine digitale infrastructuur voor Europa. De introductie volgt op toenemende zorgen binnen Europese overheden, bedrijven en onderwijsinstellingen over afhankelijkheid van niet‑Europese platforms voor productiviteitstools. Volgens de initiatiefnemers ontbreekt het in Europa aan een pakket dat open source is, volledig Microsoft-formaten ondersteunt en onder transparant Europees bestuur valt. Euro-Office moet dat gat vullen. De deelnemers noemen het een poging om een volledig soevereine suite te bouwen zonder beperkingen in compatibiliteit of gebruiksgemak. De suite ondersteunt documenten, spreadsheets en presentaties en werkt volgens betrokken partijen zonder conversieproblemen met Microsoft-formaten. De interface is gericht op minimale overstapdrempels. De volledige broncode is vrij beschikbaar onder open‑sourcelicenties en wordt ontwikkeld via een publiek proces op GitHub. De tech-preview van de software is daar inmiddels te vinden. Een eerste stabiele versie staat gepland voor komende zomer. Te weinig samenwerking Volgens Ionos-directeur Achim Weiss is er door recente geopolitieke ontwikkelingen meer behoefte aan oplossingen die binnen Europese jurisdictie vallen. Ook Frank Karlitschek, topman van Nextcloud, benadrukt dat veel bouwstenen al bestonden, maar dat samenwerking ontbrak. De deelnemers zien Euro-Office als het resultaat van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor cruciale digitale infrastructuur. De coalitie wil een ecosysteem opbouwen rondom de suite en nodigt andere bedrijven en publieke instellingen uit mee te ontwikkelen of bij te dragen. De governance moet volledig transparant zijn, zonder afhankelijkheid van individuele leveranciers. Soverin Het Nederlandse Soverin, gevestigd in Amsterdam, is een van de initiatiefnemers. Het bedrijf levert al meer dan tien jaar privacy-first e‑maildiensten vanaf eigen hardware in drie datacenters in Nederland. Volgens Soverin is Euro-Office een logische uitbreiding op de bestaande diensten en een voorbeeld van samenwerking op Europese schaal om een alternatief te bieden voor grote Amerikaanse techbedrijven. Met de lancering van de tech-preview kunnen organisaties alvast testen, feedback geven en bijdragen aan de verdere ontwikkeling. De definitieve versie moet later dit jaar beschikbaar komen.
Gemeenten denken te weinig na over inzet van ai 
5 uur
Nederlandse gemeenten maken steeds vaker gebruik van artificiële intelligentie (ai), maar duidelijke kaders en aandacht voor digitale soevereiniteit blijven achter. Dat blijkt uit de ‘AI Monitor Gemeenten 2025’ van M&I/Partners, het jaarlijkse onderzoek naar de adoptie en ontwikkeling van ai binnen het lokale bestuur. Uit het onderzoek komt naar voren dat een meerderheid van de gemeenten inmiddels experimenteert met ai‑toepassingen, vooral binnen de interne bedrijfsvoering. Generatieve ai, zoals automatisch schrijven, samenvatten en analyseren van teksten, wordt het meest gebruikt. Deze technologie helpt medewerkers bij administratieve werkzaamheden en procesoptimalisatie. Daarnaast stijgt het aantal gemeenten dat beschikt over een ai‑visie, ai‑strategie of beleidskaders. Hoewel embedded ai in bestaande systemen minder vaak wordt herkend, is er wel een voorzichtige groei van door gemeenten zelf ontwikkelde ai‑oplossingen. Die ontwikkeling staat echter nog in de kinderschoenen. Gemeenten zien ai vooral als middel om efficiënter te werken, de werkdruk te verlagen en de dienstverlening te verbeteren. Tegelijkertijd signaleren zij risico’s rondom privacy, informatiebeveiliging, regie op ai‑gebruik en het risico op een ongecontroleerde groei van tools en toepassingen. Ai‑geletterdheid onder medewerkers vormt eveneens een knelpunt: hoewel veel gemeenten trainingen aanbieden of voorbereiden, heeft tot nu toe slechts een beperkt deel van de medewerkers deze gevolgd. Weinig aandacht voor soevereiniteit Opvallend is dat digitale soevereiniteit relatief weinig aandacht krijgt. Ondanks de discussie over afhankelijkheid van buitenlandse technologie, maakt slechts een kleine groep gemeenten bewust de keuze voor Europese ai‑oplossingen boven niet‑Europese varianten. Daar staat tegenover dat een groot deel van de gemeenten algoritmen heeft vastgelegd in het landelijke algoritmeregister of daar momenteel aan werkt. Dat register moet burgers en organisaties inzicht geven in welke algoritmen worden gebruikt en hoe deze functioneren. De AI Monitor van M&I laat zien dat ai een vaste plek begint in te nemen binnen het gemeentelijk werk, maar dat verdere professionalisering nodig is om toepassingen verantwoord en duurzaam in te zetten. Het onderzoek is gebaseerd op een enquête onder dertig gemeenten en verdiepend onderzoek bij Wierden, Dijk en Waard en Haarlemmermeer.
Emerce organiseert Google Analytics-dag voor digitale beslissers
6 uur
Op donderdag 18 juni brengt Emerce honderd digitale professionals samen in B.Amsterdam voor een compacte dag rond Google Analytics 4. Van het verdwijnen van cookies, trackingblokkades tot juridische handhaving: het programma snijdt de thema’s aan die er nu toe doen. De dag draait om een vraag die in boardrooms en op werkvloeren steeds dwingender klinkt: hoe zet je data om in beslissingen die er werkelijk toe doen? Met GA4 als backbone, maar privacywetgeving als spelbreker en AI als nieuwe variabele is het voor veel organisaties zoeken naar houvast. Emerce Update: Google Analytics is een event dat houvast biedt in één geconcentreerde dag voor een selectief gezelschap. De opzet combineert keynotes van grote namen (o.a. Shell en The Data Lawyers) met workshoprondes in kleinere groepen, waar deelnemers de interactie met elkaar en de sprekers kunnen opzoeken. Dat laatste is bewust: met honderd deelnemers blijft de schaal overzichtelijk genoeg voor betekenisvolle interacties. Topexpert Steen Rasmussen, verbonden aan de Digital Analytics Society, reist vanuit Kopenhagen af naar Amsterdam. Hij neemt de strategische kant voor zijn rekening: hoe functioneert analytics als marketingmotor? Tika Spijkerman, oud-medewerker van Google en inmiddels actief vanuit Portugal onder de vlag van UP4 Analytics, behandelt wat er overblijft als tracking wegvalt. Haar sessie draagt de veelzeggende titel ‘Leven na cookies: hoe merken groeien wanneer tracking verdwenen is.’ De technische diepgang komt van Martijn van Vreeden van Van Vreeden Consultancy, die de volledige event flow van dataLayer tot GA4-hit ontleedt. Dat is het soort kennis waarmee slechte implementaties hun tol betalen in onbetrouwbare rapportages. Fatemeh Ghaderinezhad van DATA Academy kijkt verder dan dashboards: hoe kom je van inzicht tot beslissing? Michel Bieze van Shell presenteert een praktijkcasus over analyses die het verschil maken. De juridische dimensie wordt bewust niet naar de marge gedrongen. Martijn Poulus en Vonne Laan van The Data Lawyers verzorgen zowel een keynote als een workshop over cookiebanners en AP-handhaving. Wie de Autoriteit Persoonsgegevens de laatste jaren heeft gevolgd, weet dat dit geen theoretische exercitie is. Het evenement vindt plaats in B.Amsterdam, goed bereikbaar via de A4 en A10. *) Tickets zijn beschikbaar via googleanalytics.emerce.nl.
Roy Armale nieuwe Chief Product Officer bij Dept
6 uur
Tech- en marketingbedrijf Dept stelt Roy Armale aan als chief product officer. Armale maakt per 2 april de overstap van WPP, waar hij als chief product & growth officer verantwoordelijk was voor het AI-gestuurde besturingssysteem WPP Open. De aanstelling volgt op een periode van flinke groei: Dept haalt inmiddels de helft van zijn omzet uit AI-gebaseerde diensten en beheert wereldwijd meer dan vijf miljard dollar aan digital mediaspend voor merken als Logitech, OpenAI en eBay. Armales focus ligt op: “technologie laten werken voor mensen en groei, niet andersom. Hij is bovendien gespecialiseerd in de zakelijke toepassing van kunstmatige intelligentie.” In zijn nieuwe rol gaat Armale ook het ‘Future of Work’-programma van dept leiden. Hierbij staat het verder opschalen van het talentontwikkelingsmodel en de AI-capaciteiten centraal.
Kort: Dashboard Rekenkamer biedt blik op overheid, Xebia sluit Europees pact met OVHcloud (en meer)
2 dagen
In dit nieuwsoverzicht: Rekenkamer ontwikkelt ‘Blik op Nederland’, Groningse ai-bundeling, Xebia in zee met OVHcloud, Offlimits wint kort geding tegen Grok en Office IT neemt Freez.it over. Rekenkamer biedt met dasboard inzicht in overheidsbeleid   De Algemene Rekenkamer heeft een online dashboard ontwikkeld dat inzicht biedt in de voortgang van grote beleidsthema’s van de rijksoverheid. Het instrument, Blik op Nederland: Dashboard Doelen en Resultaten, bundelt indicatoren over onder meer economie, wonen, zorg, veiligheid en bestaanszekerheid. Ook toont het hoe deze onderwerpen zich ontwikkelen in de tijd en hoe zij aansluiten op nationale en internationale afspraken. De indicatoren die ict-raakvlakken hebben zijn r&d-uitgaven, digitale vaardigheid en de nationale cybersecurity-index en investeringsquote defensie-uitgaven. Voor de scores op de indicatoren gebruikt de rekenkamer cijfers van instituten zoals het CBS, het RIVM, het PBL of de OECD. Het dashboard is primair bedoeld om het eigen onderzoek van de Rekenkamer te ondersteunen, bijvoorbeeld bij risicoanalyses en het bepalen van het onderzoeksprogramma. Daarnaast kunnen Kamerleden en andere geïnteresseerden het gebruiken om ontwikkelingen op de middellange en lange termijn te volgen, ook wanneer deze niet in een regeerakkoord zijn opgenomen. New Nexus neemt Nexler over voor gezamenlijke ai-dienstverlening New Nexus uit Groningen neemt per 1 april Nexler uit Haren over. De twee it-consultancybedrijven zetten hun ai‑activiteiten vanaf dan voort onder de naam New Nexus AI Solutions. Hiermee willen zij inspelen op de toenemende vraag naar praktische ai‑toepassingen bij organisaties in Noord‑Nederland. New Nexus richt zich op softwareontwikkeling, ai, business intelligence en it‑ en verandermanagement. Nexler specialiseert zich in procesautomatisering en datatoepassingen. Door de bundeling ontstaat binnen New Nexus een nieuw bedrijfsonderdeel dat organisaties ondersteunt van strategie en experiment tot implementatie en gebruik. Xebia biedt Europese cloud via samenwerking met OVHcloud Xebia uit Hilversum gaat samenwerken met het Franse OVHcloud, om klanten een Europees cloudalternatief te bieden. De it-dienstverlener geeft organisaties daarmee de mogelijkheid hun data binnen Europese regels te houden. De stap speelt in op de groeiende vraag naar cloudoplossingen buiten Amerikaanse aanbieders, vooral in sectoren als financiële dienstverlening en zorg. Klanten krijgen toegang tot het volledige OVHcloud‑portfolio, waaronder publieke cloud, ai‑diensten en managed Kubernetes. In combinatie met de advies- en implementatiekennis van Xebia kunnen organisaties hun infrastructuur opbouwen binnen een soevereine Europese omgeving. Volgens Xebia vergroot de samenwerking de keuzevrijheid voor organisaties die controle over data en regelgeving belangrijk vinden. Rechter stopt uitkleedfunctie Grok na zaak Offlimits De voorzieningenrechter in Amsterdam heeft Grok, ontwikkeld door xAI, het ai‑bedrijf van Elon Musk, verboden om uitkleedbeelden en kinderpornografisch materiaal te genereren en te verspreiden. Het verbod geldt voor beelden van personen die in Nederland wonen en voor gebruik binnen Nederland. Aanleiding is een zaak van Offlimits uit Amsterdam, dat liet zien dat dergelijke beelden ondanks zogenaamde verboden en maatregelen van Grok en X nog steeds zijn te maken. De rechter legt een dwangsom op van honderdduizend euro per dag met een maximum van tien miljoen euro. X mag Grok niet aanbieden zolang het niet aan de verboden voldoet. Office IT versterkt positie in Friesland met overname Freez.it Office IT uit Sneek lijft Freez.it uit Bolsward in om zijn dienstverlening in Friesland verder uit te breiden. Door de samenvoeging ontstaat meer capaciteit en expertise voor moderne werkplekken, connectiviteitsdiensten en cybersecurityoplossingen in de regio, is de verwachting. Office IT maakt deel uit van Smizer, het managed services platform (msp)‑platform van Riverdam. De integratie past binnen de groeistrategie van investeringsmaatschappij die de afgelopen jaren meerdere regionaal opererende msp’s heeft toegevoegd aan het Smizer‑platform.
10 vragen over de regels voor OT 
2 dagen
Van NIS2 tot productwetgeving: operationele technologie (ot) staat volop in de aandacht van wetgevers. Toch is het voor veel it- en ot-professionals onduidelijk welke regels nu echt van toepassing zijn op industriële omgevingen. Deze faq biedt een overzicht van de kaders en hun betekenis voor ot in de praktijk.1.Waarom valt ot onder cyberwetgeving?Ot-systemen sturen fysieke processen aan en hebben invloed op veiligheid en continuïteit. Floris Dankaart, lead product manager bij Fox-it, merkt op dat ot lange tijd vooral vanuit safety gereguleerd werd. Ot wordt nu echter ook vanuit cybersecurity bekeken. ‘Digitale dreiging en fysieke veiligheid zijn niet van elkaar te scheiden.’Simon Dompeling, transformation lead bij YaWorks en ot-expert, stelt dat dit geen omslag is. ‘De regelgeving bouwt al jaren op, van NIS naar NIS2 en straks de Cyberbeveiligingswet.’ Wat veranderde is de context: door de koppeling van machines met it (‘industry 4.0’) zijn ot-omgevingen sterker verbonden met externe netwerken, waardoor het aanvalsoppervlak groeide. En tegelijkertijd neemt het dreigingsniveau toe door professionele criminelen en statelijke actoren.2.Wat beschouwen wetgevers als ot?Systemen die fysieke processen aansturen of beïnvloeden en waarvan uitval gevolgen heeft voor veiligheid of dienstverlening, vallen in de praktijk onder ot, zoals ook beschreven in publicaties van het Europese cybersecurity-agentschap ENISA over Industrial Control Systems en ot-security. Volgens Dankaart gaat het daarbij om systemen die fysieke processen aansturen, bewaken of beïnvloeden, zoals robotica of energie-infrastructuur. ‘Systemen zonder directe invloed op fysieke processen, zoals kantoorapplicaties, doorgaans niet.’ Tegelijkertijd benadrukt Dompeling dat de wet geen onderscheid maakt tussen it en ot. Wetgeving als NIS2 kijkt naar het vermogen van organisaties om essentiële functies te blijven uitvoeren. Of een verstoring via it of ot ontstaat, is ondergeschikt aan de impact.3.Welke ot-omgevingen vallen onder NIS2?NIS2 kijkt niet naar afzonderlijke installaties, maar naar de rol die systemen spelen in bij het leveren van essentiële diensten. Volgens Dankaart vallen alle systemen die een organisatie nodig heeft om haar maatschappelijke functie te vervullen binnen de scope. ‘Organisaties moeten kunnen onderbouwen waarom bepaalde systemen wel of niet zijn meegenomen.’Dompeling vult aan dat ot-omgevingen niet zelfstandig onder NIS2 vallen, maar via de organisatie waarvan ze onderdeel zijn. ‘Of een installatie onder de wet valt, hangt minder af van de techniek, maar meer van het belang ervan voor de dienstverlening.’4.Valt mijn organisatie onder NIS2 of de Cyberbeveiligingswet?Of een organisatie onder NIS2 of de Cyberbeveiligingswet valt, hangt af van omvang en maatschappelijke impact. Dompeling benadrukt dat NIS2 het oude principe omdraait. Waar onder NIS vooral expliciet aangewezen organisaties onder de wet vielen, geldt nu een brede lijst van sectoren en activiteiten die als maatschappelijk relevant worden beschouwd. In combinatie met omvangscriteria betekent dit dat veel meer organisaties zelf moeten vaststellen of zij NIS2-plichtig zijn.5.Welke verplichtingen gelden er al voor ot?Veel ot-omgevingen vallen al langer onder wettelijke verplichtingen. Dompeling wijst erop dat in Nederland de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen van kracht is, die de NIS-richtlijn implementeert. ‘De wet verplicht organisaties om risico’s inzichtelijk te maken, passende maatregelen te nemen en incidenten te melden, maar laat de technische invulling bij de organisatie zelf.’ Dankaart zegt dat het daarbij vaak gaat om verplichte risicobeoordelingen, veiligheidsintegriteitsnormen en incidentmeldingen. Veel van deze eisen zijn ouder dan cybersecuritywetgeving en vinden hun oorsprong in safety-engineering.6.Wat verandert er met de invoering van de Cybersecurity Act?Dompeling benadrukt dat cybersecurity met deze wetgeving een bestuursverantwoordelijkheid wordt. ‘Bestuurders zijn persoonlijk aansprakelijk op het naleven van de verplichtingen en moeten kennis hebben van cyberrisico’s.’ Organisaties moeten zelf beoordelen of zij onder de wet vallen en een cybersecurity-managementsysteem inrichten, met aandacht voor continuïteit, incident response, meldtermijnen en verantwoordelijkheid voor de toeleveringsketen. ‘De invoering van EU-brede cybersecuritycertificerings-programma’s zal leiden tot meer uniforme verwachtingen voor leveranciers en operators,’ zegt Dankaart. Dat heeft impact op inkoop, doordat minimale beveiligingsniveaus worden vastgelegd en het vertrouwen in ot-producten toeneemt.7.Welke regels raken ot de komende jaren?Dompeling wijst erop dat er regels komen die zich richten op fysieke veiligheid, sabotage en terrorismebestrijding. Leveranciers van machines en software krijgen daarbij verantwoordelijkheden.Daarbij gaat het onder meer om de Cyber Resilience Act, regelgeving rond ai en cryptografie en aangescherpte eisen aan de toeleveringsketen. ‘We verwachten ook updates van sectorspecifieke richtlijnen,’ zegt Dankaart, ‘zeker nu verdere automatisering en remote operations binnen industry 4.0 nieuwe risico’s introduceren.’8.Welke beveiligingseisen stelt de wetgever aan ot-systemen?De wet schrijft geen technische maatregelen voor ot-systemen voor, maar verlangt wel dat risico’s proportioneel en passend worden beheerst. ‘Dat zie je terug in generieke ot-standaarden zoals IEC 62443, aangevuld met sectorspecifieke normen, bijvoorbeeld voor energie-infrastructuur,’ stelt Dankaart.9.Heeft ot eigen standaarden?‘IEC 62443 vormt de basis voor ot-security,’ zegt Dankaart, ‘aangevuld met sectorspecifieke normen, bijvoorbeeld voor energie, transport, luchtvaart en scheepvaart.’In de praktijk combineren organisaties dit vaak met bestaande it-kaders. ‘Veel organisaties leunen voor hun cybersecuritymanagementsysteem op ISO 27001,’ merkt Dompeling daarom op, ‘ze vullen dat waar nodig aan met sectorspecifieke ot-richtlijnen.’10.Welke wet- en regelgeving hebben we niet behandeld?De Europese Machineverordening stelt eisen aan het ontwerp en de besturing van machines, inclusief software en digitale besturingen, blijkt uit toelichtingen van de Europese Commissie en conformiteitsinstanties. Voor zware industriële installaties geldt de Seveso-regelgeving, die zich richt op het voorkomen van grote ongevallen met gevaarlijke stoffen. Cyberverstoringen worden daarbij betrokken in risicoanalyses, meldt onder meer CET Journal. Daarnaast speelt IEC 61511 een rol als norm voor functionele veiligheid in de procesindustrie. Deze norm wordt in de praktijk vaak gecombineerd met IEC 62443 om safety en security samen te beoordelen.Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #2.
SAP neemt Reltio over voor AI-klare bedrijfsdata
2 dagen
Reltio specialiseert zich in master data management. De overname moet SAP Business Data Cloud versterken en enterprise data geschikt maken voor AI. SAP wil met de overname van Reltio een antwoord bieden op een veelgehoord probleem: bedrijfsdata is vaak versnipperd over meerdere systemen en domeinen. Daardoor kan AI niet optimaal functioneren. Reltio’s platform brengt gestructureerde […]
Datasoevereiniteit in tijden van geopolitieke frictie: wie bestuurt wie?
2 dagen
HIGH PERFORMERS – It-mediator en -deskundige prof. dr. Hans Mulder in debat met ai-chatbots. Hans Mulder: Ik stel voor dat we vandaag geen abstract debat voeren. Datasoevereiniteit is geen theoretisch begrip meer, het is een bestuursvraagstuk. En eerlijk gezegd: het is ook een machtsvraagstuk. Wie bepaalt de spelregels? Wie bezit de knoppen? Wie kan een stekker eruit trekken? En vooral: wie is verantwoordelijk als het misgaat? Ai-chatbots: Datasoevereiniteit is vooral een technisch probleem. Kies gewoon voor encryptie, goede cloud­leveranciers en compliance. Dan ben je er toch? Hans Mulder: Dat is precies de reflex die ons in de problemen brengt. High performers weten: techniek is een middel. Besturen gaat over regie, afhankelijkheden, belangen, tegenmacht en uitvoerbaarheid. Ik heb samen met Yves Vanderbeken en Eddy Van der Stock een boek geschreven voor besturen over datasoevereiniteit, niet als hype, maar als praktische route ‘van visie tot praktijk’. Niet om bestuurders bang te maken, maar om ze wakker te maken. Want wat ik in mijn werk telkens opnieuw zie, is dat digitale afhankelijkheid je sluipend overvalt: je merkt het pas als het te laat is. En dan blijkt dat je als bestuur wel verantwoordelijk bent, maar nauwelijks nog macht hebt. Ai-chatbots: Maar is die afhankelijkheid niet gewoon een logisch gevolg van specialisatie? Je kunt toch niet alles zelf doen? Hans Mulder: Zeker. En dat is ook niet het punt. Ik heb eerder gezegd: als bestuurder hoef je geen expert op je eigen wagenpark of gebouwencomplex te zijn. Maar it is geen gebouwbeheer. It is het zenuwstelsel van je organisatie. Het is de plek waar je processen leven, waar je beslissingen worden uitgevoerd, waar je dossiers worden gevormd. Als je daar de regie kwijtraakt, verlies je niet alleen controle, je verliest bestuurlijke autonomie. Datasoevereiniteit vraagt om een nieuw soort discipline: je moet structureel weten waar je data zijn, wie erbij kan, wie ze kopieert, wie ze verwerkt en wie de regels dicteert. En dat moet je kunnen uitleggen, niet alleen aan auditors, maar aan je eigen raad, je eigen medewerkers en uiteindelijk aan de burger en je klanten. Ai-chatbots: Toch zijn de cloudaanbieders niet de vijand. Het gaat om schaalvoordelen. Bovendien zijn grote aanbieders veiliger. Hans Mulder: Klopt, de cloud is niet de vijand, maar naïviteit wel. High performers laten zich niet sussen door het argument ‘ze zijn groter, dus veiliger’. Groter betekent ook: verder weg, minder beïnvloedbaar en soms: geopolitiek onvoorspelbaar. Datasoevereiniteit is in deze wereldorde geen luxe meer. We zien een wereld waarin handelsblokken verharden, waarin technologie een strategisch wapen is geworden en waarin sancties, exportrestricties en juridische extraterritoriale claims niet meer uitzonderlijk zijn. In zo’n wereld is de vraag niet: ‘is onze leverancier betrouwbaar?’ De vraag is: ‘wat gebeurt er als de context verandert en die leverancier móét meebewegen met krachten die buiten ons liggen?’ High performers denken niet alleen in het heden. Ze modelleren scenario’s. Ze bouwen redundantie in. Ze organiseren tegenmacht. High performers modelleren scenario’s, bouwen redundantie in en organiseren tegenmacht Ai-chatbots: Dus u pleit voor volledige onafhankelijkheid? Hans Mulder: Nee. Ik pleit voor volwassen afhankelijkheid. Dat is iets anders. Een volwassen afhankelijkheid betekent dat je expliciet kiest welke afhankelijkheden je accepteert — en welke niet. Dat je weet waar je ‘exit’ zit. Dat je open standaarden gebruikt waar het kan. Dat je contracten niet ziet als een juridisch schild, maar als een instrument van regie. En dat je verantwoordelijkheden niet uitbesteedt aan ai. We hebben een soort ai-trias-politica nodig: checks and balances, onafhankelijkheid van interpretatie en vooral: menselijke verantwoordelijkheid. Want als je niet onafhankelijk kunt oordelen, kun je niet meer besturen. Dan ben je slechts uitvoerder van een machine die je zelf niet meer begrijpt. Ai-chatbots: Maar ai kan toch juist helpen? Slimme systemen kunnen risico’s signaleren en softwarerobotjes kunnen repetitieve taken automatiseren. Hans Mulder: Zeker. Maar dan moeten we niet in de valkuil stappen dat ai de regie overneemt. High performers automatiseren pas als het proces vaak goed is gegaan en weten ook waar het mis kan gaan. Want dan moet de mens weer aan zet zijn. In de praktijk betekent dat: human-in-the-loop niet als marketingterm, maar als echte interventieplek. Als een soort rechterlijke macht in je proces. En dan is er nog een ongemakkelijke waarheid die in ons boek ook zonder omwegen benoemd wordt: cio’s dragen verantwoordelijkheid zonder de macht die daarbij hoort. Dat is niet alleen oneerlijk, het is gevaarlijk. Want dan creëer je een systeem waarin de schuld intern landt, terwijl de knoppen extern zitten. High performers lossen dat niet op met heroïek, maar ze organiseren tegenmacht. Ai-chatbots: Dus datasoevereiniteit is vooral… intern knoppen organiseren? Hans Mulder: Datasoevereiniteit is bestuurlijke volwassenheid. En volwassenheid betekent: extern samenwerken waar het kan, en autonoom blijven waar je niet afhankelijk mág worden. Want datasoevereiniteit is niet alleen ‘onze data blijven hier’, maar is blijven werken aan een digitale infrastructuur die betrouwbaar, uitlegbaar, corrigeerbaar, kortom bestuurbaar is, omdat de regie daar ligt waar ze hoort: bij het bestuur. En dat is precies wat high performers doen: ze laten zich niet leiden door de technologie, maar door de verantwoordelijkheid. High Performers In deze rubriek laat it-mediator prof. dr. Hans Mulder zijn gedachten gaan over de vraag: wat maakt dat sommige organisaties in dit digitale tijdperk het (veel) beter doen dan andere? Wat zijn de unieke eigenschappen van deze ‘High Performers’? En welke rol speelt it hierin? Dit artikel staat ook in Computable Magazin 2026 #1.

Pagina's

Abonneren op business