business

De geheime dienst AIVD en haar militaire tegenhanger MIVD kunnen straks sneller hacken. Ze worden in staat gesteld om effectiever op te treden tegen dreigingen die op Nederland zijn gericht. De ministerraad heeft hiertoe afgelopen vrijdag een nieuw wetsvoorstel ingediend. Beide inlichtingen- en veiligheidsdiensten kunnen in de toekomst sneller staatshackers uit bijvoorbeeld Rusland en China met gelijke munt betalen. Als overduidelijk is wie de tegenstander is, mogen de AIVD en MIVD de computers van een aanvaller binnendringen. Deze bijzondere bevoegdheid tot hacken kan alleen worden ingezet als dat echt nodig is voor onderzoek.  Wet bescherming nationale veiligheid Tot nog toe moest de minister daarvoor toestemming geven. De diensten moeten per individuele hack vooraf een toets laten uitvoeren voordat ze in actie mogen komen. Dat werkt vertragend. Bovendien bewegen tegenstanders zich snel. Onder de nieuwe Wet bescherming nationale veiligheid (wbnv) kunnen diensten sneller bevoegdheden inzetten wanneer er veel zekerheid bestaat over de aard van de aanvaller. De huidige wet volstaat niet meer. Aanpassing van de wet is volgens het kabinet broodnodig omdat de dreigingen richting Nederland zich in rap tempo ontwikkelen. Denk aan oorlog op het Europese continent, Russen die gevoelige gegevens proberen te verkrijgen bij de politie, Chinese hackers die op slimme technologieën willen stelen en terroristische organisaties die jongeren online ronselen voor het plegen van aanslagen. Waarborgen Minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius (Defensie): ‘Met deze wet wordt ons mes scherper.’ Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) benadrukt dat nieuwe waarborgen in de wet zijn opgenomen, die beschermen tegen willekeur en onrechtmatig gebruik. Bijvoorbeeld voor het gebruik van bulkgegevens en de inzet van nieuwe technologieën zoals ai. De nieuwe wet biedt tevens meer mogelijkheden om samen te werken met Nederlandse bedrijven en organisaties. Ook de uitwisseling van informatie tussen de diensten en de krijgsmacht wordt verder bestendigd. Er komt een nieuw onafhankelijk college dat toeziet op de rechtmatige inzet van bevoegdheden door de diensten: het College van Toetsing en Toezicht (CTT). Dit college kan onderzoeken stopzetten bij onrechtmatigheden. Het wetsvoorstel is vlak voor het weekeinde meteen in internetconsultatie gegaan. Zondag waren er al bijna honderd reacties binnengekomen. De behoorlijk aangepaste wetgeving is kritisch ontvangen. Ruimere bevoegdheden en minder stringent toezicht kan beide diensten beter maken. Maar anderzijds bestaat er vrees dat de geheime diensten allerlei gegevens gaan verzamelen die helemaal niet relevant zijn voor onderzoeken. Als ze dat in bulk of met hacks doen, kan dat extra gevaarlijk zijn.  Ondernemer en software-ontwikkelaar Bert Hubert, eerder werkzaam voor de AIVD, vraagt zich af wat de nieuwe wet gaat doen met de balans tussen toezicht en effectiviteit en de afweging tussen burgerrechten en bevoegdheden. De kwestie ook wat dit gaat betekenen voor de democratische rechtsorde, aldus Hubert die ook ex-lid is van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (TIB. Hij zegt: ‘ Een dienst opbouwen die stampvol zit met informatie over iedereen, en ook ingericht is om mensen intensief te bespioneren, is een geweldig risico als er later anti-democratische krachten aan de macht komen.’

Peter Wiegman, bekend van Mediaonderzoek.nl en Het Media Loket, brengt een nieuwe kennisplatform uit dat de waarde aan het medium podcast inzichtelijker wil maken. Voor dit medium bestaan namelijk niet echt veel en goede meetinstrumenten en inzichten waar de adverteerders en marketeer mee kunnen werken. Meetinstantie Audify rapporteert aantallen downloads en aantallen gebruikers en daar blijft het dan wel bij. Aangezien er elke maand miljoenen Nederlanders naar podcasts luisteren, is iedereen gebaat bij meer en diepere inzichten. Maar ook ‘eenvoudige’ vragen komen aan de orde. Wanneer ís iets überhaupt een download? Snippets en YouTube-weergaven vallen daar niet onder, terwijl die voor bereik en merkwaarde wel degelijk meetellen. Hoe waardeer je die dan? Elk netwerk hanteert bovendien eigen metrics. Zolang er niets vergelijkbaars is, houd je de markt in ontwikkeling tegen. Vanuit zijn decennia ervaring gaat Wiegman op Podcastportal analyses maken en Nederlands onderzoek naast buitenlandse trends leggen om het vak verder brengen. Uiteindelijk draait het om waarderingen die je kunt toekennen aan titels en afleveringen, en om vergelijkbaarheid. Zonder die gemeenschappelijke maatstaf blijven adverteerders, bureaus en uitgevers in het duister tasten. Een diepere blik op de cijfers had bijvoorbeeld anders niet aangetoond dat ondanks, of juist dankzij, de zomervakantie er een heuse hausse aan downloads was bij bepaalde podcasts. Vier op de tien podcast brachten in juli helemaal geen nieuwe afleveringen uit, maar deze groep was nog steeds goed voor elf procent van het downloadvolume https://www.emerce.nl/nieuws/makers-vakantie-hun-podcasts-doen-nog-steeds-11-verkeer. De eerste partner van Podcastportal is B2B-podcast De Boardroom. Kort daarna sloot ook medianieuwsplatform Spreekbuis aan. Foto: Nick Fewings / Unsplash

BLOG – In een wereld waarin organisaties steeds afhankelijker worden van digitale diensten, is digitale soevereiniteit een strategisch thema. Digitale soevereiniteit gaat over het vermogen van een organisatie om zelf controle te houden over haar data, systemen en digitale processen, zonder ongewenste afhankelijkheid van externe partijen. Het doel is om risico’s te beperken, compliance te waarborgen en de continuïteit van de organisatie te beschermen.De omgevingEen uitgangspunt van digitale soevereiniteit is dat organisaties maximale controle behouden over hun digitale omgeving en de daarin opgeslagen en verwerkte gegevens. Dit betekent niet dat alle systemen en applicaties per definitie lokaal (on-premises) moeten draaien; ook binnen cloud- en hybride omgevingen is het mogelijk om regie te voeren. Essentieel is dat de organisatie zelf bepaalt hoe de omgeving wordt ingericht, geconfigureerd en beveiligd en wie daar toegang toe heeft.Deze regie beperkt zich niet tot de technische inrichting, maar omvat ook bestuurlijke en strategische zeggenschap. Organisaties moeten in staat zijn hun eigen beveiligingsbeleid vast te stellen, te voldoen aan specifieke compliance-eisen en systemen flexibel aan te passen wanneer dat nodig is. Door bewust te kiezen voor oplossingen die deze autonomie ondersteunen – bijvoorbeeld via open standaarden, modulaire architecturen en transparante contractafspraken – kan afhankelijkheid van één specifieke leverancier worden voorkomen.Het behouden van controle over de digitale omgeving vergroot bovendien de flexibiliteit en wendbaarheid van een organisatie. Hierdoor kan sneller worden ingespeeld op veranderingen, zoals nieuwe wet- en regelgeving, technologische ontwikkelingen of veranderende bedrijfsbehoeften. Ook worden migraties naar andere systemen of leveranciers eenvoudiger wanneer er minder sprake is van afhankelijkheid van propriëtaire technologieën of gesloten ecosystemen.Het verminderen van afhankelijkheid van één partij verkleint het risico op vendor lock-in en versterkt de onderhandelingspositie. Daarnaast biedt het meer zekerheid op het gebied van continuïteit. Bij incidenten zoals storingen, beveiligingslekken of geopolitieke ontwikkelingen kan sneller en effectiever worden gehandeld. Organisaties behouden daarmee de mogelijkheid om tijdig passende maatregelen te nemen.Tegelijkertijd is er een rol weggelegd voor leveranciers. Zij moeten inspelen op de groeiende vraag naar digitale soevereiniteit door oplossingen te ontwikkelen en aan te bieden die organisaties daadwerkelijk in staat stellen de regie te behouden. Het aanbieden van soevereine omgevingen – waarin data, processen en infrastructuur voldoen aan duidelijke eisen op het gebied van controle, transparantie en juridische zekerheid – wordt hierbij cruciaal. Leveranciers die dit aantoonbaar kunnen ondersteunen, zullen hun positie in de markt versterken en bijdragen aan een toekomstbestendig digitaal ecosysteem.De dataVoor veel organisaties is de locatie van dataopslag van groot belang. Europese wet- en regelgeving, zoals de AVG, stelt eisen aan de verwerking en bescherming van persoonsgegevens. Daarom is het verstandig om contractueel vast te leggen dat data uitsluitend wordt opgeslagen en verwerkt binnen de Europese Unie. Door deze afspraken expliciet af te dwingen bij de (cloud)leverancier, verklein je het risico dat gegevens onder buitenlandse wetgeving vallen of worden verplaatst naar regio’s met minder strenge privacybescherming. Transparantie over datalocaties en eventuele subverwerkers is daarbij essentieel.Alleen het beveiligen van de dataopslag is niet voldoende; gegevens moeten ook goed worden beschermd. Encryptie vormt hierbij een belangrijke verdedigingslaag. Door data zowel tijdens transport als tijdens opslag te versleutelen, wordt de kans op misbruik aanzienlijk verkleind.Voor echte digitale soevereiniteit is het echter zaak dat de organisatie zelf eigenaar blijft van de encryptiesleutels en certificaten. Wanneer een leverancier de sleutels beheert, behoudt deze in theorie toegang tot de gegevens. Door certificaten en cryptografische sleutels in eigen beheer te houden, blijft de controle over de toegang tot de data volledig bij de organisatie. Deze aanpak wordt vaak aangeduid als ‘customer managed keys’ of ‘bring your own key’ en wordt steeds vaker toegepast binnen kritische en privacygevoelige omgevingen.Het contractEen ander essentieel onderdeel van digitale soevereiniteit is het juridisch vastleggen van eigenaarschap. In overeenkomsten met cloud- en it-leveranciers moet ondubbelzinnig worden opgenomen dat de organisatie eigenaar blijft van alle opgeslagen en verwerkte data. Daarnaast moet worden vastgelegd dat de leverancier gegevens nooit mag inzien, delen, analyseren of beschikbaar stellen aan derden zonder expliciete toestemming van de eigenaar. Ook moet duidelijk zijn hoe wordt omgegaan met verzoeken van overheden, toezichthouders of andere externe partijen.Sleutelafspraken zijn onder meer:De klant blijft te allen tijde eigenaar van de data;De leverancier mag data niet gebruiken voor eigen doeleinden;Data mag niet worden gedeeld met derden zonder schriftelijke toestemming;Verzoeken van externe partijen worden direct gemeld aan de klant, tenzij wetgeving dit verbiedt;Bij beëindiging van de dienstverlening wordt alle data volledig geretourneerd en verwijderd.Digitale soevereiniteit als strategische keuzeDigitale soevereiniteit gaat verder dan technologie alleen. Het is een combinatie van technische maatregelen, juridische afspraken en governance. Organisaties die investeren in een zelf beheerde omgeving, Europese dataopslag, eigen sleutelbeheer en duidelijke contractuele afspraken over eigenaarschap, versterken hun digitale onafhankelijkheid aanzienlijk.In een tijd waarin data een van de meest waardevolle bedrijfsmiddelen is, wordt het behoud van controle over die data steeds belangrijker. Digitale soevereiniteit biedt organisaties de mogelijkheid om innovatie te combineren met veiligheid, compliance en autonomie. Daarmee vormt het een belangrijke pijler voor een toekomstbestendige digitale strategie.Ruud Pieterse, enterprise-architect DXC Technology

In de zich snel ontwikkelende wereld van AI is betrouwbare en krachtige infrastructuur het fundament onder elke innovatie. Maar hoe ziet de zoektocht van een ambitieuze AI-pionier eruit als standaard cloudoplossingen niet toereikend of te kostbaar zijn? Thomas Kluiters en Raoul Ritter, mede-oprichters van het Nederlandse AI-bedrijf Reson8 vertellen over hun bijzondere visie op AI-spraaktechnologie, hun keuzes […]

Reclame-exploitant en spellenuitgever Azerion stelt de omzetverwachting voor 2026 bij van tien procent groei naar ongeveer nul, vergeleken met vorig jaar. “Onze omzet staat onder druk als gevolg van een uitdagende markt die wordt ontwricht door AI en de timing van strategische partnerschappen.”, klinkt de uitleg bij de publicatie van de cijfers over het tweede kwartaal. De omzet daalde met zes procent naar 128 miljoen euro. Het merendeel daarvan komt uit advertentie-activiteiten: 103 miljoen euro (-9%). De rest uit gaming, wat acht procent pluste. “De omzetdaling dit kwartaal is grotendeels te wijten aan specifieke bureaus en uitgevers die hun weg proberen te vinden in het nieuwe AI-tijdperk. We zien grote mediabureaus als WPP, OMG en IPG fuseren en reorganiseren, terwijl sommige kleinere bureaus failliet gaan en sommige uitgevers aanzienlijk verkeer verliezen. Met name in de VS, het VK en Duitsland voelen we de gevolgen van deze turbulentie op de markt.” Een positief teken in het kwartaalbericht is de toename in het bedrijfsresultaat. In het Advertising-segment steeg dit met 21 procent naar tien miljoen euro, een teken dat de leiding de kosten goed onder controle heeft. Het zijn de verkopen die tegenvallen.

EY-Parthenon heeft zijn aanwezigheid in de Nederlandse markt aanzienlijk uitgebreid met de overname van SparkOptimus, een advieskantoor dat gespecialiseerd is in digitale strategie en transformatie. SparkOptimus werd in 2010 opgericht en is sindsdien uitgegroeid tot een advieskantoor met zo’n 50 consultants in Nederland.

OutSystems breidt zijn Agentic Industry Solutions uit met Agentic Loan Applications, een kant-en-klaarsysteem voor consumentenkrediet. Het combineert mobiele en webapplicaties, datamodellen, governed agents en deterministische workflows bovenop bestaande banksystemen. De nieuwe oplossing legt zich als een laag over de systemen die banken al gebruiken. Agents krijgen daarbij een operationele context mee: het beleid van de […]

Harness introduceert met Agent-Ready Code Repository en AI Code Review. Beide moeten omgaan met de stortvloed aan code die AI-agents produceren. Agents krijgen eigen permissies, en pull requests worden gegroepeerd op risico in plaats van op bestand. Volgens Harness lopen indexering, zoekfuncties en bestandshistorie achter zodra het volume oploopt. Ook het rechtenmodel wringt. Dat gaat […]

Meer dan 130 bedrijven, waaronder Google, Microsoft, OpenAI, Anthropic, IBM en Cisco, ondertekenen een gezamenlijke oproep om cyberverdediging te versterken met AI. Ze waarschuwen dat AI-aanvallen de komende maanden veel breder en geavanceerder worden, met kritieke infrastructuur als belangrijkste risico. De ondertekenaars stellen dat er een beperkt tijdvenster is om digitale verdediging op orde te […]

De introductie van een vliegtaks op langeafstandsvluchten en de voorgenomen krimp van Schiphol kosten de Nederlandse economie miljarden euro’s, zo stelt adviesbureau Econic Partners uit Boston in een nieuw onderzoek.

XtraAdvice, een advieskantoor gericht op de zakelijke dienstverlening, heeft het partnerteam versterkt met Anne Maartje Oud. Anne Maartje Oud beschikt over ruim twintig jaar aan ervaring in leiderschapsontwikkeling, communicatie, gedragsverandering op individueel en teamniveau en het bouwen aan goed presterende organisatieculturen.

Johan van de Vijver viert dit jaar zijn vijfjarig jubileum bij ERAC. Sinds zijn start groeide hij van financieel adviseur uit tot senior adviseur en projectleider. Daarbij werkte hij aan diverse subsidieprogramma’s, vertaalde Europese regelgeving naar de praktijk en begeleidde innovatieve projecten met maatschappelijke impact.

Laurent Knook is sinds mei 2025 aan boord bij GalanNXT. De strategieconsultant vertelt hoe de ontwikkelmethodiek van GalanNXT hem helpt om verder te komen dan alleen een mooi voornemen, en ontwikkeling daadwerkelijk onderdeel te maken van zijn dagelijkse werk.

De Nederlandse internetsector heeft de Gedragscode Abusebestrijding en de Gedragscode Notice and Take Down vernieuwd. Met deze geactualiseerde versies wil de sector online misbruik sneller en effectiever bestrijden. Ook moeten de nieuwe codes praktische handvatten bieden voor digitale serviceproviders om te voldoen aan de Europese Digital Services Act (DSA).In de Gedragscode Abusebedrijding is onder meer een vereenvoudiging van de meldingen-sectie met doorverwijzing naar de Gedragscode Notice and-Take-Down doorgevoerd. Daarin zijn termijnen verduidelijkt. Ontvangstbevestiging, beoordeling én verwijdering moeten binnen één werkdag plaatsvinden. De gedragscodes zijn opgesteld door DINL, Dutch Cloud Community (DCC), NBIP en de Vereniging van Registrars (VvR) en worden ondersteund door onder meer de Dutch Data Center Association (DDA) en het Anti-Abuse-Netwerk (AAN). Ze zijn ondergebracht bij het onafhankelijke initiatief Clean Networks. Dat wordt beheerd door NBIP en is mogelijk gemaakt door een subsidie van de Europese Unie en subsidies van (destijds) het Digital Trust Center en het SIDN Fonds. Ook het ministerie van Justitie & Veiligheid is nauw betrokken, meldt Clean Networks in een persbericht. Naast de gedragscodes heeft Clean Networks een threat intelligence-platform waar organisaties meldingen ontvangen over kwetsbaarheden binnen hun netwerken en als gevolg concrete acties kunnen nemen om misbruik te bestrijden. DSA Met de vernieuwde gedragscodes vertaalt de sector de verplichtingen uit de Digital Services Act (DSA) – de opvolger van de E-commercerichtlijn – samen met de Nederlandse wetgeving en actuele best practices naar concrete en toetsbare maatregelen voor digitale serviceproviders. Zo beschrijven de gedragscodes onder meer dat aanbieders gebruikers de mogelijkheid moeten bieden om technisch misbruik, zoals malware of DDoS-aanvallen, te melden. Daarnaast moeten zij beschikken over een duidelijke notice and take down-procedure voor de afhandeling van meldingen over illegale content. ‘Het gaat niet om vrijblijvende intenties, maar om praktische afspraken waarmee providers direct aan de slag kunnen’, reageert Octavia de Weerdt, algemeen directeur bij NBIP in een persbericht. Concrete normen op vijf onderdelen De gedragscode Abusebestrijding bevat concrete normen op vijf onderdelen:– Beleid & proceduresJe hanteert een Abuse Policy (AP) en Acceptable Use Policy (AUP). Je maakt duidelijk naar afnemers wat wel en niet is toegestaan en wat er gebeurt bij overtredingen.– Know Your Customer (KYC)Procedures voor het verifiëren van afnemers. Ook bij betaling met cryptovaluta vindt verificatie plaats voor de eerste transactie.– Notice-and-Take-Down (NTD)Een werkbare procedure om meldingen te ontvangen, te beoordelen en waar nodig actie te ondernemen.– Meldingen opvolgenJe bent proactief: bij abusemeldingen neem je direct contact op met de afnemer. Bij ernstige abuse neem je direct maatregelen.– HandhavingBij langdurig of herhaald overtreden van je AUP schors je diensten of beëindig je contract.De gedragscodes worden jaarlijks herzien, zodat zij blijven aansluiten op nieuwe vormen van online abuse, technologische ontwikkelingen en veranderende wet- en regelgeving.Bron: Clean Networks