business

Het inzetten van een capaciteitsmechanisme kan een effectieve methode zijn om dreigende tekorten in de elektriciteitsvoorziening te voorkomen. De invoering is echter complex en risicovol. Het nieuwe kabinet zal de komende maanden de strategie vormgeven, mede op basis van een rapport van de onderzoeksbureaus Guidehouse en Frontier Economics.

Anouk Zevenbergen is Managing Director Financial Services bij IG&H. We spraken Anouk over haar rol, projecten en waar ze energie uithaalt in haar werk. Kun je ons iets vertellen over je achtergrond? “Mijn carrière begon in de bancaire en verzekeringssector.

Sinds een maand maakt Leon Gelhever als nieuwe consultant deel uit van het team van The Next Organization. Hij deelt zijn eerste ervaringen. Leon rondde een opleiding International Economics af en heeft een sterke interesse in internationale handel, macro-economische vraagstukken en maatschappelijke transities.

Mogelijk gaan ook Nederlandse cloudbedrijven onder de WOZT (Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie) vallen. Momenteel wordt onderzocht of de reikwijdte van die wet uitbreiding behoeft.  Deze wet is al toepasbaar op bepaalde digitale infrastructuur. Dit geldt bijvoorbeeld voor datacenters met meer dan 50 MW capaciteit, behalve wanneer deze alleen of hoofdzakelijk voor eigen gebruik zijn. Hosting-providers, grotere aanbieders van internet en communicatienetwerken vallen daar ook onder. De meest radicale stap is de overname te verbieden. Doel van deze wet is het beschermen van de nationale veiligheid en openbare orde. Dit geldt voor situaties waarin een kwaadwillende partij zo veel zeggenschap in vitale onderdelen van de telecomsector verkrijgt dat dit de regering in een chantabele of anderszins kwetsbare positie kan brengen. Evaluatie WOZT en Vifo Dit blijkt uit een evaluatie van de WOZT en een tussentijds evaluatie van de wet Vifo (Wet veiligheidstoets, investeringen, fusies en overnames). Deze laatste wet moet de risico’s voor de nationale veiligheid indammen bij bepaalde overnames. Ook de voorgenomen overname van Solvinity door Kyndryl, belangrijk in verband met DigiD, valt onder toezicht van de wet Vifo. Universiteit Leiden en onderzoeksbureau SEO hebben in opdracht van het ministerie van Economische Zaken onderzoek gedaan naar de werking en effectiviteit van beide wetten.  Begin 2025 is in de Tweede Kamer gevraagd of clouddiensten in de WOZT kunnen worden ondergebracht, waarbij ook wordt gewezen op de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven. Het is uiteindelijk een politieke keuze of cloudaanbieders onder de reikwijdte horen te vallen. Het onderbrengen van aanbieders van clouddiensten onder de WOZT is aan het kabinet Jetten.  Nieuw kabinet aan zet Ten aanzien van het deel van de markt dat in handen is van Amerikaanse hyperscalers is deze wet niet erg effectief. Toch is het beschermen van de Nederlandse cloudaanbieders die relevante diensten aanbieden van belang, stellen de onderzoekers. Hoe dat te bereiken en of de WOZT daar een rol bij kan hebben zal het kabinet Jetten moeten bepalen. Uitbreiding van de reikwijdte van de WOZT kan extra risico’s ondervangen, maar moet worden afgewogen tegen de extra toetsingsdruk en impact op het investeringsklimaat. De WOZT geldt vooral als politiek signaal. Daarnaast heeft het een preventieve werking. Die waarborgfunctie geldt voor ‘minder zichtbare’ delen van de digitale infrastructuur, zoals datacenters en internetknooppunten, die zo alsnog getoetst moeten worden. Vitale processen De Wet Vifo is van toepassing op vitale aanbieders, beheerders van bedrijfscampussen en ondernemingen die actief zijn op het gebied van (zeer) sensitieve technologie. De onderzoekers wijzen erop dat sommige statelijke actoren Nederlandse vitale processen willen (of kunnen) verstoren. Dit kan middels cyberaanvallen, maar ook door verwerving van zeggenschap over vitale aanbieders ‘om via de bedrijfsvoering het vitale proces te saboteren, staatsgevoelige informatie te verkrijgen of Nederland in een chantabele positie te brengen.’ De onderzoekers achten het indammen van de risico’s en de directe impact van beide wetten moeilijk aantoonbaar. Hun voorzichtige conclusie: ze zijn ‘potentieel tot waarschijnlijk effectief’.

De populariteit van AI is steeds duidelijk terug te zien in geregistreerde domeinnamen. Cijfers van TransIP, een van Nederlands grootste webhostingproviders, laten zien dat het .ai-marktaandeel van de nieuw geregistreerde domeinen in Nederland het afgelopen jaar met 85 procent is gestegen. Dat is voor het tweede jaar op rij een forse toename. De opmars van .ai gaat snel. Waar de extensie in 2022 nog een absolute niche was met slechts enkele tientallen registraties, staat de extensie inmiddels op plek 20 van de meest gekozen domeinextensies in Nederland. Daarmee behoort de extensie tot de snelste stijgers van de afgelopen jaren. Het totale marktaandeel bedraagt inmiddels 0,13 procent van alle nieuw geregistreerde domeinnamen. TransIP ziet dat .ai vooral wordt gebruikt door aanbieders van software-oplossingen. Het gaat grotendeels om SaaS-platformen die AI inzetten voor specifieke toepassingen, zoals automatisering van marketingprocessen, klantcontact, data-analyse en contentgeneratie. Daarnaast kiest een groeiende groep AI-consultants en bureaus voor de extensie om hun focus op AI te onderstrepen. De opkomst van de .ai-extensie gaat overigens niet ten koste van het ‘traditionele’ .nl-domein. Het marktaandeel daarvan is momenteel 61 procent. Daarnaast is ruim een op de acht in Nederland geregistreerde sites een .com-website. Waar het aantal registraties van domeinnamen eindigend op .info, .net en .nu de laatste vijf jaar elk jaar verder afneemt, zijn .tech en .app – naast .ai dus – bezig aan een opmars. Dit komt doordat ondernemers steeds bewuster kiezen voor een extensie die inhoudelijk aansluit bij hun propositie en de domeinnaam gebruiken om direct hun expertise te signaleren.

Nederland kan een belangrijke rol als testland voor zelfrijdende auto’s vergeten wanneer de wet- en regelgeving daar onvoldoende mogelijkheden toe biedt. Meer in het algemeen remt deze lacune ook Nederlands onderzoek naar en ontwikkeling van de nieuwste artificial intelligence. Zelfrijdende voertuigen zijn een belangrijk speerpunt voor de ai-ontwikkeling in Nederland. Daarom moet er snel een groot gebied komen om systemen zoals autonome bussen, bestelwagens, robot-taxi’s en ook auto’s zonder chauffeur gewoon veilig en in realistische omstandigheden te testen, aldus diverse experts. Transformer-architectuur Qua vooruitgang is de wisselwerking tussen ai en geautomatiseerd vervoer op de openbare weg groot. Bij de nieuwe end-to-end ai, een vorm van deep learning – waarbij zogenaamde foundation models worden getraind – is er geen mens meer nodig om de oplossing voor de zelfrijdende functie te programmeren. De oplossing komt uit data, gebruikmakend van een generieke architectuur voor kunstmatige neurale netwerken, de zogenaamde transformer-architectuur. Het model leert uit de data alle stappen te maken tussen de sensors (voor de input) en de actuatoren (voor de output). Gijs Dubbelman, head of Mobile Perception System lab (TU/e): ‘De ai komt dus zelf achter de beste oplossing.’ Belangrijke toepassingen van end-to-end ai liggen bij ‘computer vision’ en robotica, het leren van ‘control policies’ uit sensor-data. Voor de training van deze ai zijn veel data nodig, zegt Jan-Pieter Paardekooper, research scientist integrated vehicle safety bij TNO. Daarvoor moet het zelfrijdende voertuig uiteindelijk uit het lab komen. Te beperkt is de campus van de universiteiten zoals die van Delft en Eindhoven waar veel onderzoek op dit gebied wordt gedaan. De openbare weg kent een veel grotere verscheidenheid aan situaties waar dit soort auto’s op moeten worden voorbereid. “Ook de Rijksdienst voor het wegverkeer – RDW – zou zich meer moeten richten op het mogelijk maken van grootschalige en langdurende testen” – Gijs Dubbelman, head of Mobile Perception System lab (TU/e) Gijs Dubbelman: ‘We staan te popelen om samen met de industrie hiermee aan de slag te gaan.’ Hij hoopt dan ook zeer dat een nieuw kabinet gehoor geeft aan de oproep uit het Nationaal AI Deltaplan om een speciale economische zone in te richten waar op grote schaal kan worden getest. Ook de Rijksdienst voor het wegverkeer (RDW) zou zich meer moeten richten op het mogelijk maken van grootschalige en langdurende testen. Nu heeft die dienst de focus op het toelaten van nieuwe automodellen die mogen worden verkocht, wat heel iets anders is. Menselijk gedrag Veel onderzoek naar mobiliteit en kunstmatige intelligentie wordt gedaan bij het Automated Driving lab (AUDRI) dat valt onder het Eindhoven Artificial Intelligence Systems Institute (EAISI) aan de TU/e. EAISI-directeur Carlo van de Weijer ziet ai-oplossingen niet alleen bijdragen tot betere zelfrijdende voertuigen, maar ook het hele mobiliteitssysteem veiliger maken. AUDRI werkt aan systemen die op basis van sensoren zien wat er in de verkeersomgeving ofwel de buitenwereld gebeurt. Naast de observatie verbetert ai ook de interpretatie van beelden. ‘Ai is daar erg goed in,’ aldus Paardekooper. Net als mensen die op hun ogen zijn aangewezen, leert het systeem steeds beter wat iets is en hoe gevaarlijk dat is. Als er een matras op de weg ligt, kan een risico ontstaan. Een lading stenen die van een vrachtwagen valt, vormt een nog groter gevaar. De zelfrijdende auto moet snel beslissen of hij afremt dan wel erom heen rijdt. Het afgelopen jaar is ai tegelijk ook aanzienlijk beter geworden in het nemen van beslissingen; de planning van het pad dat het voertuig moet nemen zoals het veranderen van rijbaan. Het is kijken, denken en uitvoeren. Meerdere modules zijn daarbij betrokken. Paardekooper: ‘We zien ook dat als je veel voorbeelden hebt van menselijk gedrag, de neurale systemen op die data zijn te trainen. End-to-end learning leidt tot het meest menselijke gedrag van de auto. Data van niet-zelfrijdende auto’s kunnen de autonome voertuigen beter maken. De sensor kan voorbeelden halen uit het gedrag van de menselijke bestuurder.’ Data Machine learning-modellen analyseren sensordata om te voorspellen hoe objecten zullen bewegen en om veilige rij-acties te bepalen. Dit bootst het menselijk oordeel na, maar dan op machinesnelheid. Prof. Theo Gevers, hoogleraar Computer Vision (UvA): ‘Snel valt te voorspellen of voetgangers al dan niet oversteken. Vergeleken met menselijke bestuurders gaat de reactiesnelheid omhoog. Want deze systemen kunnen heel snel alle kanten op kijken. Ze kunnen steeds beter voorspellen hoe voetgangers op straat en langs de weg bewegen en wat er fout kan gaan. Zonder ai zouden voertuigen complexe omgevingen niet kunnen interpreteren of zelfstandig beslissingen kunnen nemen.’ Behalve ruwe data afkomstig van automerken waarmee TomTom een contract heeft, komen ook heel veel metadata binnen via een soort crowdsourcing. Ai-algoritmen verwerken deze informatie om objecten zoals voetgangers, verkeerslichten en andere voertuigen te detecteren en te classificeren. 3d-waarneming Veel wetenschappelijk onderzoek richt zich momenteel op 3d-waarneming. Het maakt Nederland tot een broedplaats van dit soort ai-onderzoek. Computer vision stelt systemen in staat om heel snel achter elkaar beslissingen te nemen. Zeker als de auto snel rijdt en de omgeving in hoog tempo verandert, is het een uitdaging om de algoritmen in de pas te laten lopen. De Universiteit van Amsterdam doet veel onderzoek om de 3d-ruimte beter te kunnen begrijpen. Drukke straten in binnensteden geven een complex beeld met voetgangers, fietsers en veel ander verkeer. Die dynamische werelden vragen om simultane waarnemingen waarbij zeer grote hoeveelheden data vereist zijn. Ook moet voor problemen zoals mistvorming een oplossing worden gevonden. Goed kaartmateriaal draagt er mede toe bij dat zelfrijdende auto’s veel veiliger zijn. Gevers, tevens co-director van het Atlas Lab (UvA-TomTom): ‘De zelfrijdende auto’s van Waymo rapporteren 92 procent minder letselclaims dan menselijke gebruikers.’ “Ai moet data van verschillende sensoren zoals een camera, gps, radar of LiDAR combineren tot één betrouwbaar beeld van de omgeving” – Prof. Theo Gevers, hoogleraar Computer Vision (UvA) Kaarten Cruciaal voor autonome voertuigen is nauwkeurig kaartmateriaal. Prof. Theo Gevers: ‘Alles moet kloppen; de waarnemingen en de beslissingen vanuit de auto. Ai moet data van verschillende sensoren zoals een camera, GPS, radar of LiDAR combineren tot één betrouwbaar beeld van de omgeving. Een zelfrijdende auto moet een kaart van de omgeving opbouwen. Hij dient te weten waar alles staat, terwijl tegelijkertijd zijn positie binnen die kaart wordt bepaald. Dit proces heet SLAM wat staat voor Simultaneous Localization and Mapping.’ De eerdergenoemde end-to-end ai-modellen maken ook steeds meer gebruik van een zogenoemde ‘open vocabulary’. Ze kunnen daardoor situaties herkennen die niet in de dataset zitten maar wel op andere soorten ‘foundation models’ zijn getraind. Dankzij deze vorm van ai zijn de kaarten te verrijken met dingen die niet eerder zijn gezien, bijvoorbeeld bijzondere objecten die op het wegdek liggen. Meer testmogelijkheden Alle geïnterviewden benadrukken het belang van meer testmogelijkheden. Zeker bij weinig voorkomende of extreme incidenten is het belangrijk dat het systeem een soortgelijke situatie heeft meegemaakt. Hoe meer data, des te groter de kans dat de auto juist reageert. Daarom hebben testen met bijvoorbeeld robot-taxi’s zoveel nut. Alleen al in San Francisco en omgeving maken die 250.000 ritten per week, wat een schat aan data oplevert. De grote uitdaging is de interactie met het tegemoetkomende verkeer. Automobilisten kunnen de chauffeur van de tegenligger aankijken en hun beslissingen daarop afstemmen. De vraag is hoe je dat doet met auto’s die zelf rijden. Tot de bedrijven die van meer ruimte tot experimenten kunnen profiteren, behoren chipmaker NXP, TomTom, bussenbouwer VDL en DAF Trucks. NXP werkt aan het goedkoper maken van de LiDAR (light detection and ranging), een apparaat dat laserpulsen uitstuurt en de afstand berekent door de terugkaatsing-tijd te meten. De nauwkeurigheid is erg hoog, wat de techniek geschikt maakt voor 3D-kaarten en autonome voertuigen. Mobiliteitsdeskundige Van de Weijer: ‘Nu kost zo’n compleet LiDAR-systeem duizenden euro’s. Het streven is de prijs onder 100 euro te drukken.’ Ook Gevers ziet zelfrijdende auto’s als een speerpunt voor ai. Hierdoor wordt snelle vooruitgang geboekt bij het redeneren in 3D, het combineren van multimodale camera’s en LiDARs en het trainen van taalmodellen op video voor classificatie. Ook nieuwe methoden zoals Gaussian Splatting (GS) zijn te leren uit 2D-beelden. Al video-opnamen makend kun je met de eerder genoemde SLAM-omgevingen steeds preciezer en sneller in 3D reconstrueren. Door meer 2D-camerabeelden op te nemen zijn die kaarten verder te perfectioneren met nieuwe GS- en SLAM-technieken. Dankzij ai wordt snelle vooruitgang geboekt, aldus de Amsterdamse hoogleraar. “Alles is te zwaar gereguleerd waardoor zelfrijdende auto’s, ook met een chauffeur erbij, niet gemakkelijk de openbare weg op kunnen” – Gijs Dubbelman, head of Mobile Perception System lab (TU/e) Veiligheid Testen met testrijders levert veel inzichten op. Maar het schort nog aan de uitlegbaarheid van deze ai. En het is nog moeilijk om op basis hiervan de veiligheid te garanderen. Dit soort ai valt onder de hoog risico-toepassingen waarvoor de strengste regels gelden. Het systeem leert om mensen na te doen, maar leert daar geen verkeersregels uit te halen. De zelfrijdende auto leert (nog) niet de basis waarop mensen autorijden. Anders gezegd: het is lastig te bepalen hoe ze reageren. Het zomaar de weg op sturen van deze voertuigen is nog een veiligheidsrisico, aldus Paardekooper. Net als ChatGPT kunnen deze systemen soms nog hallucineren. Mogelijk biedt hybride ai soelaas. Het idee is lerende systemen te combineren met systemen die kunnen redeneren. ‘Dit houdt in dat een extra veiligheidslaag wordt toegevoegd die ervoor zorgt dat hallucinaties worden ontdekt. Het systeem krijgt zo extra vangrails. Hybride ai voegt expliciet verkeersregels toe. En impliciet komen er regels bij voor gewenst gedrag van automobilisten. Die geven aan hoe mensen het beste met elkaar omgaan in het verkeer. Dit kan per land verschillen. De afstand tussen auto’s is in Nederland bijvoorbeeld kleiner dan elders. Er zijn ook ongeschreven regels.’ BelemmeringenVolgens Gijs Dubbelman ligt de EU op gebied van autonome voertuigen mijlenver achter op de VS en China, uitgezonderd het Britse Wayve. Alles is te zwaar gereguleerd waardoor zelfrijdende auto’s, ook met een chauffeur erbij, niet gemakkelijk de openbare weg op kunnen. Daardoor wordt de achterstand nog groter. Voor zover hier kennis aanwezig is, is het testen van nieuwe technologie bijna onmogelijk. De Nederlandse wetgeving vormt een belemmering, terwijl niemand de verantwoordelijkheid durft te nemen om ruimte te scheppen. De betrokken rijksdienst heeft ook weinig begrip van hoe ai zich ontwikkelt. Het feit dat je niets in de ai-software mag veranderen tijdens het hele testtraject, werkt remmend. De praktische uitrol schiet daarom niet op. De behoefte aan een automatische testomgeving is groot. In Duitsland en België is het testen met r&d-voertuigen makkelijker.  Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #1.

Nederland telt een groeiend netwerk van ai-hubs die de kloof tussen onderzoek naar ai en de inzet van ai-toepassingen in de praktijk moeten dichten. Van medische beeldvorming tot forensische opsporing en slimme logistiek. Deze publiek-private initiatieven brengen ai naar het werkveld. Computable zet de belangrijkste ai-hubs op een rij. Wie het Nederlandse ai-landschap probeert te doorgronden, komt al snel terecht in een woud van hubs, labs, fieldlabs, programma’s en consortia. De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar achter die labels schuilt een duidelijke structuur. Die structuur bepaalt hoe ai‑innovatie in Nederland wordt ontwikkeld, getest en uiteindelijk toegepast in het werkveld. De kern: Ai‑hubs bouwen het ecosysteem, ai‑labs bouwen de technologie. Ofwel: hubs bouwen netwerken, labs bouwen toepassingen. Een ai‑hub is in essentie dus een regionaal of sectoraal samenwerkingsverband. Het verbindt bedrijven, overheden, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties om innovatie te versnellen. Hubs richten zich op ecosysteemvorming: het samenbrengen van partijen, het organiseren van programma’s, het stimuleren van opschaling en het creëren van een regionale of sectorale ai‑strategie. Ze opereren op het niveau van provincies of economische clusters, zoals Zuid-Holland, Brainport of Noord-Nederland. Ai-hubs Koepelorganisatie de Nederlandse AI Coalitie (NL AIC)  werkt met zeven regionale ai‑hubs. 1. AI‑hub Zuid-Holland Deze hub omvat de regio Leiden – Den Haag – Rotterdam. Partners zijn TU Delft, Erasmus Universiteit, Universiteit Leiden, TNO, Medical Delta en grote bedrijven uit de Rotterdamse haven zoals Shell en DSM. Er zijn ongeveer driehonderd onderzoekers betrokken via universiteiten en tientallen bedrijven. De focus ligt op ai voor havenlogistiek, zorg, veiligheid en energie. 2. AI‑hub Oost-Nederland Deze ai-hub omvat bedrijven en instellingen in de provincies Gelderland en Overijssel. Partners zijn de Universiteit Twente, Radboud Universiteit, OnePlanet en Health Valley. Er zijn ongeveer tweehonderd onderzoekers aangesloten die werken aan ai voor sterke publiek-private samenwerking in de zorg en maakindustrie. De focus ligt op zorg, semiconductors en robotica. 3. Ai‑hub Noord-Nederland Deze hub is verspreid over de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. Partners zijn Rijksuniversiteit Groningen, Hanzehogeschool, UMCG. Het gaat om zo’n 150 onderzoekers. De focus ligt op ai voor energie, landbouw en taaltechnologie. 4. Ai‑hub Amsterdam Deze ai-hub in de metropoolregio Amsterdam bestaat onder meer uit de partners Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit, Hogeschool van Amsterdam, CWI, AMS-IX, Booking en Adyen. De hub bestaat uit zo’n vierhonderd ai‑onderzoekers en vormt daarmee één van de grootste concentraties van ai-activiteiten. De focus van hun werk ligt op computer vision, natural language processing (nlp), ai‑ethiek en fintech. Internetgigant Google investeert in een nieuwe ai‑hub die uiteindelijk moet groeien tot 10.000 vierkante meter vloeroppervlak. 5. Ai‑hub Brainport (Eindhoven) De partners van deze hub zijn TU/e, Philips, ASML en High Tech Campus. Met zo’n vijfhonderd ai‑professionals in het ecosysteem (indicatief) vormt deze hub één van de grootste clusters van ai-onderzoek in Nederland. De focus ligt op high-tech systemen, embedded ai en slimme ai-toepassingen voor de industrie. 6. Ai‑hub Brightlands (Limburg) Deze hub op de Brightlands campussen, Maastricht University en Zuyd Hogeschool (Heerlen) telt zo’n 150 onderzoekers. De focus is ai voor chemie, gezondheid en voedsel. 7. Ai‑hub Midden-Nederland Deze hub in de provincie Utrecht bestaat uit partners van de Universiteit Utrecht, HU, UMC Utrecht en bedrijven in de mobiliteit en zorg. Het gaat om zo’n tweehonderd onderzoekers die zich focussen op ai voor gezondheid, mobiliteit en toepassingen in de publieke sector. Ai-labsEen ai‑lab is veel concreter dan een ai-hub. Labs zijn plekken waar onderzoekers, promovendi en bedrijfsengineers samenwerken aan toegepaste ai‑vraagstukken. Hier worden algoritmes ontwikkeld, datasets opgebouwd, prototypes getest en pilots uitgevoerd. Labs zijn vaak verbonden aan universiteiten of onderzoeksinstituten en werken in nauwe samenwerking met één of meerdere bedrijven of overheidsorganisaties. Waar hubs de infrastructuur en het netwerk bouwen, leveren labs de daadwerkelijke innovaties. Het verschil is dus vergelijkbaar met dat tussen een bedrijventerrein en een fabriek: de hub organiseert de ruimte en samenwerking, het lab produceert de technologie.Bekende voorbeelden zijn: ➡️ Amsterdamse ICAI Labs (Innovation Center for Artificial Intelligence) vormt het grootste Nederlands netwerk van ai‑labs. Het bestaat op dit moment uit ruim dertig labs. Partners zijn de Universiteit van Amsterdam en bedrijven als Ahold, KPN, ING, NS, Qualcomm en Elsevier. Elk lab telt tussen de 15 en 40 onderzoekers. In totaal gaat het om ruim zeshonderd onderzoekers die zich richten op toegepaste ai in industrie, media, zorg, taal en veiligheid. Voorbeelden zijn: ING AI Lab (fraudedetectie, risk modelling), Ahold Delhaize Lab (retail en personalisatie met ai), KPN Responsible AI Lab (ai en privacy), National Police Lab (forensische ai-toepassingen en -opsporing), AI for Retail Lab Delft (AIRLab), (robotica en logistiek).➡️ TNO werkt in tientallen labs samen met de industrie en de overheid. Het gaat om ongeveer driehonderd  ai‑experts. Voorbeelden van die labs zijn: Appl.AI (toegepast ai‑onderzoek), AI4Boundaries (grensbewaking) en Smart Industry Fieldlabs (ai in de maakindustrie). De financiering van de labs komt vaak deels vanuit betrokken bedrijven en gedeeltelijk van universiteiten. Er zijn ook labs die (mede)gefinancierd worden vanuit de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Dat financiert bijvoorbeeld wetenschappelijk onderzoek naar kwaliteit en vernieuwing. Het gaat om rondes tussen de een en vijf miljoen euro. Onder NWO-programma’s vallen labs zoals Appl.AI, Human-Centered AI en KIC.➡️ Daarnaast zijn er de labs per sector. In de zorg zijn dat onder meer: UMCU AI Lab (medische beeldvorming), Radboud AI for Health Lab (radiologie, pathologie) Amsterdam UMC AI Lab (klinische AI). Er zijn labs rondom Industrie en robotica, zoals: RoboHouse (TU Delft), (robotica en ai) en Brainport Industries Campus Fieldlabs, dat gericht is op smart manufacturing. Binnen de domeinen overheid en veiligheid zijn er National Police Lab AII (opsporing) en AI4Gov Labs (publieke dienstverlening). Rondom media en taal zien we CLARIAH & NLeSC Labs (taaltechnologie) en MediaLab (NPO), (ai voor media-analyse).

In dit nieuwsoverzicht: Surf en Studielink selecteren Netcompany, Smile stapt in bij RegLab, 250 miljoen voor Also, iot-overname Suse en Eset ontdekt gen-ai-dreiging PromptSpy. Netcompany bouwt nieuwe onderwijsvoorziening Surf en Studielink Surf en Studielink hebben na een tender een raamovereenkomst gesloten met het Deense Netcompany voor de ontwikkeling en het beheer van de sectorvoorziening ‘Aanmelden, Inschrijven en Intekenen’. Surf is de ict-coöperatie van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen en Studielink de regieorganisatie rond het proces van aanmelden en inschrijven in het hoger onderwijs. De overeenkomst loopt tien jaar en moet mbo-, hbo- en wo‑instellingen ondersteunen bij een gezamenlijke administratieve onderwijsomgeving die lerenden ondersteunt bij een leven lang ontwikkelen. De nieuwe voorziening vervangt bestaande systemen en moet flexibel, instellingsoverstijgend onderwijs mogelijk maken. De geraamde waarde is 37 miljoen met een maximale waarde van 47,7 miljoen euro.  Het project maakt deel uit van het Nationaal Groeifondsprogramma Npuls. Daarbij werken de drie onderwijssectoren samen om innovaties door te voeren en administratieve drempels voor lerenden weg te nemen. Smile Sail verwerft meerderheidsbelang in RegLab RegLab uit Haarlem, Nederland, krijgt een meerderheidsinvestering van de Belgische kapitaalverstrekker Smile Sail om de groei in Europa te versnellen. Het bedrijf levert anti-witwas‑compliancesoftware aan advocatenkantoren en investeringsfondsen en ondersteunt meer dan driehonderd organisaties in vijfentwintig landen. De oprichters Joost Tulkens en Pieter Hallebeek blijven RegLab leiden. De investering komt uit het Evergreen‑fonds van Smile Sail (onderdeel van de Smile-fondsgroep). RegLab wil hiermee verder uitbreiden in Europa en zijn software, waaronder ai‑gedreven risicobeoordeling, doorontwikkelen. Also plaatst promessenlening van 250 miljoen voor langjarige financiering Also Holding uit Emmen, Zwitserland, heeft een promessenlening (een schuldbekentnis met de belofte om terug te betalen) van 250 miljoen geplaatst. Het bedrag was aanvankelijk vastgesteld op honderd miljoen maar werd door hoge belangstelling ruim overschreven. De lening bestaat uit drie tranches met looptijden van 3,5, vijf en zeven jaar met vaste of variabele rente. Voor de variabele delen zet het bedrijf renteswaps in om kosten te stabiliseren. Aan de plaatsing deden 26 banken mee. De it-distributeur gebruikt de opbrengst om de balans te versterken en de overname van Westcoast uit 2025 te herfinancieren, aldus topman Wolfgang Krainz. Suse neemt Losant over voor uitbreiding industriële iot‑aanbod Opensourcesoftwarespecialist Suse, gevestigd in Luxemburg, neemt het Amerikaanse Losant over om zijn industrial internet=of-things (iot)‑portfolio uit te breiden en toepassingen aan de ‘edge’ te ondersteunen. Losant, dat voorkomt in het Gartner Magic Quadrant for Global Industrial IoT Platforms, wordt onderdeel van Suse’s Edge‑divisie. De combinatie van beide platforms moet organisaties helpen hun operationele technologie te koppelen aan enterprise‑systemen en processen te automatiseren. Suse wil de technologie van Losant verder openstellen via open‑source‑gemeenschappen.   Eset ontdekt Android‑malware die gen-ai inzet Eset meldt de ontdekking van PromptSpy, een Android‑dreiging die generatieve ai (gen-ai) gebruikt om actief te blijven op geïnfecteerde apparaten. De malware analyseert de interface via Google’s Gemini en voert handelingen uit om in de lijst met recente apps te blijven staan. PromptSpy installeert een VNC (Virtual Network Computing)‑module waarmee aanvallers op afstand meekijken en het toestel kunnen bedienen. De software legt vergrendelschermgegevens vast, blokkeert de installatie en kan schermactiviteit opnemen. De verspreiding lijkt gericht op gebruikers in Argentinië. PromptSpy staat niet in Google Play; verwijdering kan alleen via de veilige modus.

De VS zou bij de metadata van public cloud-gebruikers kunnen komen, ook als ze het soevereine aanbod van een Amerikaanse hyperscaler gebruiken. Volgens de juristen die dit onderzochten, kunnen de Amerikanen niet bij ‘klantendata’ bij de AWS European Sovereign Cloud. Maar wat maakt metadata over hen geen klantendata? En wat kun je leren over cloudgebruikers […]

Microsoft heeft een kritiek beveiligingslek in Microsoft Teams verholpen dat het mogelijk maakte voor een ongeautoriseerde aanvaller om informatie over een netwerk te verkrijgen.  De kwetsbaarheid is geregistreerd als CVE-2026-21535 en werd veroorzaakt door een fout in de toegangscontrole, ook wel aangeduid als Improper access control. Volgens Microsoft vereiste een aanval geen authenticatie, gebruikersinteractie of verhoogde privileges. De kwetsbaarheid had […]

Kyndryl heeft in India een nieuw Cyber Defense Operations Center geopend dat netwerkbeheer en security operations samenbrengt in één operationeel model. Het centrum is gevestigd in Bengaluru en fungeert als centrale schakel binnen Kyndryls bestaande wereldwijde netwerk van security- en netwerkoperatiecentra. Vanuit deze locatie ondersteunt het bedrijf klanten continu bij monitoring, dreigingsdetectie, incidentrespons en het […]

Het Franse AI-lab Mistral neemt techbedrijf Koyeb over vanwege diens systeem voor het implementeren en schalen van AI-applicaties op GPU’s zonder infrastructuurbeheer. Anders gezegd: het is een toevoeging aan Mistral Compute die dat cloudproduct aantrekkelijker maakt voor grootzakelijke klanten. Voor hoeveel geld de dertien medewerkers van Koyeb, eveneens uit Frankrijk, van werkgever wisselen is niet bekendgemaakt. Tot de verkopende investeerders behoren Samsung Next, MongoDB en Plug & Play Ventures. Koyeb is een serverless cloud-platform. Het biedt functies zoals automatische schaling, een global edgenetwerk, autohealing en native ondersteuning voor Docker-containers. De integratie helpt Mistral bijvoorbeeld om AI-modellen direct op klanthardware in te zetten en AI-inferenties op te schalen Mistral wordt gezien als een Europese concurrent van Anthropic, Google en OpenAI. Technische gebruikers van Mistrals diensten zijn echter niet bijster onder de indruk van de kwaliteit van support, het fixen van bugs en de prijsstelling. Dat laat een sentimentanalyse door Emerce zien. Foto: Nicola Zhukov / Unsplash

Nvidia voert gesprekken over een mogelijke investering van maximaal 30 miljard dollar in OpenAI. De onderhandelingen maken deel uit van een nieuwe financieringsronde die de AI-ontwikkelaar zou kunnen waarderen op ongeveer 730 miljard dollar vóór nieuwe investeringen. Daarmee zou het gaan om een van de grootste private kapitaalrondes ooit in de technologiesector. Dit meldt CNBC. […]

Deze maand pakte Anthropic al uit met de Opus- en Sonnet-versies van Claude 4.6. Het versloeg Google’s Gemini 3 Pro op meerdere fronten. Een reactie heeft kort op zich laten wachten, met het nieuwe, sterker redenerende Gemini 3.1 Pro. Google rolt vanaf vandaag 3.1 Pro uit. Het zal in de Gemini-app verschijnen, NotebookLM voor betalende […]