computable

Over ruim een jaar opent de compute-faciliteit van de Nederlandse AI-Fabriek in Groningen zijn deuren. Hoe staat het ervoor met het expertisecentrum en cluster van supercomputers voor ai-taken? We zetten de vorderingen en planning op een rij. Coördinator Edwin Kuipers gaf onlangs tijdens het Nederlandse AI Congres 2026, georganiseerd door netwerkorganisatie AIC4NL, een update over de Nederlandse AI-Fabriek. Daarin deelde hij informatie over de bouwplanning, de verdeling van capaciteit en budget en welke bedrijven er nu al kunnen starten aan projecten. #1 Wat is de Nederlandse AI-fabriek ook alweer? De Nederlandse AI-Fabriek is een nationaal expertisecentrum en een gespecialiseerde ai-supercomputer in Groningen. De fabriek is ontworpen om startups, mkb-bedrijven, onderzoekers en overheden laagdrempelig toegang te geven tot rekenkracht en betrouwbare data. Het doel is om innovatie op het gebied van ai te versnellen. De faciliteit is ook een belangrijk onderdeel van de Nederlandse en Europese strategie om de technologische autonomie te vergroten. Het centrum is ondergebracht in een stichting en wordt gevestigd in het gebouw van de voormalige Niemeyer-tabaksfabriek in de stad Groningen. Er is een investering van ruim tweehonderd miljoen euro mee gemoeid. Er zijn vier hoofdpartners: ict-organisatie voor onderzoek en onderwijs SURF, onderzoeksinstituut TNO, ai-netwerkorganisatie AIC4NL en regionaal ict- en digitaliseringnetwerk Samenwerking Noord. Er  zijn op dit  moment ruim tweehonderd lokale publieke en private partijen bij het initiatief betrokken . #2 Wat wordt de omvang van de Nederlandse AI-Fabriek? De supercomputer waar de AI-fabriek op draait bestaat uit ongeveer 1.800 geavanceerde gpu’s (graphics processing unit), die de rekenkracht leveren voor het trainen van grote ai-modellen. Deze krachtige ai-chips worden met elkaar verbonden, zodat ze samen als één groot systeem werken. De compute-faciliteit heeft de geplande omvang van ongeveer het vloeroppervlak van een traditioneel 25-meter-zwembad. #3 Wie financiert de Nederlandse AI-Fabriek? Het project is met tweehonderd miljoen euro gefinancierd uit drie bronnen: Europa (via EuroHPC), de Rijksoverheid en Nij Begun (Gronings voor ‘Nieuw Begin’). Dat is een herstel- en toekomstprogramma van de overheid voor Groningen en Noord-Drenthe. Het is opgezet als compensatie voor de tientallen jaren van gaswinning en de zware impact daarvan op de regio. Ongeveer vijftig procent van de investering gaat naar de rekenkracht van het systeem, veertig procent naar de bemensing en tien procent naar de energiekosten.   #4 Waaruit bestaan de eerste activiteiten van de Nederlandse AI-Fabriek? Het expertisecentrum van de ai-fabriek is onlangs gestart met het rekruteren van mensen. Het gaat onder meer bedrijven en onderzoekers ondersteunen met het technische voorbereidende werk op het gebruik van ai-fabrieken in andere lidstaten die al wel gereed zijn. Belangrijke activiteiten zullen in eerste instantie bestaan uit software parallelliseren, het gereed maken van de voor ai geoptimaliseerde hpc-infrastructuur en data-gerelateerde projecten. Ook projecten voor het opschalen naar EuroHPC-niveau en wennen aan wat een dergelijke omgeving van een team vraagt, staan op de planning. #5 Op welke doelgroepen richt de Nederlandse AI-Fabriek zich? De ai-fabriek richt zich op een innovatiemodel waarin overheid, kennisinstellingen, het bedrijfsleven en de maatschappij (burgers) intensief samenwerken om complexe maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Dat wordt ook wel de quadruple helix genoemd. Binnen de industrie richt het vooral op innovatie van het midden en kleinbedrijf (mkb). Sectoraal is er extra aandacht voor organisaties binnen de energiesector, gezondheidszorg, maakindustrie en agrifood. Ook ai-faciliteiten voor academisch onderzoek en samenwerking met kennisinstellingen en de overheid kunnen er plaatsvinden, maar de nadruk ligt op partijen die met ai concrete toepassingen willen testen en ontwikkelen. De Nederlandse AI-Fabriek wordt dus een onderzoeks-, ontwikkel en test-omgeving. Zodra een ai-model klaar is voor commerciële productie, moet het verhuizen naar een commerciële infrastructuur.  #6 Welke activiteiten zijn er nu al gaande? Partijen kunnen via de Nationale AI‑fabriek nu al Europese rekentijd aanvragen via de reguliere EuroHPC‑calls. Er zijn drie categorieën. – ‘Playground’ is de laagdrempelige instap tot 5.000 GPU‑uur, bedoeld om projecten op te schalen en te wennen aan hpc‑omgevingen. Aanvragen kosten weinig tijd en worden binnen enkele dagen beoordeeld; een consortium is niet nodig.– ‘Fast lane’ richt zich op projecten die al draaien en meer capaciteit nodig hebben. Aanvragen liggen tussen 5.000 en 50.000 GPU‑uur en worden elke twee maanden beoordeeld. Teams moeten een onderbouwd plan en een realistische inschatting van de benodigde rekentijd aanleveren.– ‘Large Scale’ is voor grote trainingsprojecten boven 50.000 GPU‑uur, vaak uitgevoerd door consortia in de quadruple helix-markt, kennisinstellingen en overheid. Kleinere consortia kunnen ook indienen. De beoordeling is zwaarder en duurt langer. Daarnaast zijn er periodiek thematische, gesloten oproepen. Gebruik van de rekenkracht is in alle categorieën gratis binnen de Europese steunregels. Het expertisecentrum ondersteunt teams bij voorbereiding en opschaling naar hun eerste run. #7 Hoe wordt soevereiniteit gewaarborgd? Achter het initiatief zit de ambitie van digitale soevereiniteit. Europese bedrijven zouden voor het trainen van hun modellen en het beheer van hun intellectueel eigendom niet volledig afhankelijk moeten zijn van derden. De hardware blijft in Europees eigendom en wordt niet doorverkocht aan commerciële partijen.  De opdracht wordt aanbesteed. Het is nog niet bekend wie de leverancier en fabrikant van die systemen worden. Het stroomverbruik van de fabriek mag niet leiden tot extra netcongestie voor woningen en bedrijven in de omgeving van Groningen. Duurzaamheid en hergebruik van restwarmte zijn in het ontwerp meegenomen.  #8 Hoe is de capaciteit van de Nederlandse AI-fabriek verdeeld? De helft van de capaciteit van de Nederlandse AI-fabriek is gereserveerd voor andere Europese gebruikers. Dat is een voorwaarde van EuroHPC; en de reden dat Nederland nu ook gebruik kan maken van andere ai-fabrieken in Europa, bijvoorbeeld in Finland en Italië. Van de Nederlandse helft gaat 23 procent naar Noord-Nederland en 27 procent naar de rest van het land.  AIC4NLAIC4NL is de nationale ai‑coalitie die overheid, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties verbindt rond de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie in Nederland. De coalitie vormt het landelijk knooppunt voor strategie, samenwerking en kennisdeling, met thema’s als mensgerichte ai, innovatie, talentontwikkeling en digitale soevereiniteit. De leden bestaan uit een brede mix van bedrijven (van startups tot grote bedrijven en multinationals), universiteiten en hogescholen, onderzoeksorganisaties zoals TNO en NFI en overheden op nationaal en regionaal niveau. Samen vormen zij een gemeenschap die werkt aan praktische ai‑toepassingen, beleidsontwikkeling en het versterken van het Nederlandse ai‑ecosysteem.

De gemeente Amsterdam heeft met KPN een contract van 74 miljoen euro afgesloten voor de afname van clouddiensten. Wethouder Alexander Scholtes, die ict in zijn portefeuille heeft, meldt deze aanbesteding op LinkedIn. Hij staat bekend als een groot voorvechter van digitale autonomie. De hoofdstad koos eerder voor meer onafhankelijkheid van grote technologiebedrijven. Voor KPN dat eind mei aankondigde samen met het Duitse Schwarz Digits in Nederland een soevereine cloud te beginnen, is de deal een mooie start. De telecomprovider verwacht meer gemeentelijke klanten te kunnen binnenhalen, nu Amsterdam over de brug is. ‘Met deze aanbesteding van KPN zetten we opnieuw een stap richting een soevereine overheid, en een sterke Europese techsector,’ zo verklaart Scholtes. Regie over digitale infrastructuur Scholtes zegt als wethouder ICT te hebben geleerd dat de overheid veel meer mogelijkheden heeft om digitaal autonomer te worden dan vaak wordt gedacht. ‘De afgelopen jaren is digitale autonomie soms neergezet als iets abstracts of als een probleem waar gemeenten weinig invloed op hebben. Mijn ervaring is juist het tegenovergestelde. Met aanbestedingen en contracten kunnen we wel degelijk sturen op meer regie over onze digitale infrastructuur en op minder afhankelijkheid van een klein aantal grote, niet-Europese techbedrijven.’ Medio maart 2025 kondigde Scholtes al een aantal maatregelen aan om de digitale onafhankelijkheid van zijn gemeente te versterken. Digitale autonomie werd een nieuw criterium bij de inkoop, te beginnen bij de aanbestedingen voor de dienstverlening Public Cloud en hosting.  Een andere maatregel was controle over eigen data. De gegevens van Amsterdammers blijven eigendom van de gemeente en worden niet zomaar gedeeld met technologiebedrijven. Dit is vastgelegd in contracten met leveranciers. De gemeente Amsterdam test ook alternatieve, open-source software. Digitale autonomie Begin dit jaar scherpte de hoofdstad zijn cloudbeleid aan na de dreigende overname van de Nederlandse it-dienstverlener Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Digitale autonomie kwam helemaal centraal te staan in de vernieuwde sourcing- en cloudstrategie 2026-2030.  De gemeente had vorig jaar september de dienstverlening public cloud aan Solvinity gegund omdat die dienstverlener zich tijdens de aanbestedingen profileerde als soevereine Nederlandse leverancier. Solvinity bood zich toen aan als alternatief voor de toenmalige leverancier KPN (met zijn Microsoft-Azure-onderdeel Inspark).  Amsterdam wist echter niet dat Kyndryl op het vinkentouw zat om Solvinity over te nemen, wat onlangs op een verbod van het ministerie van EZK stuitte. Met de keuze voor KPN is de kans op een overname door een buitenlandse partij gering, gelet op risico’s voor het publieke belang. KPN valt namelijk onder de werkingssfeer van de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie (WOZT).  Solvinity is pas sinds 1 juni van dit jaar aan de slag voor de gemeente Amsterdam. Het contract met KPN en Inspark liep op 31 mei af. In het FD stelt Scholtes dat het contract met Solvinity voor de publieke cloud gewoon doorloopt. Het overnameverbod haalde veel kou uit de lucht. Aanvullend gaan KPN en Schwarz Digits vijf jaar lang een private cloud leveren. Daar komen de meer gevoelige data in terecht.

Het digitale bureau IO past het Franse ai-model Mistral in in zijn bedrijfsplatform IO Bonzai. Daarmee wil het bedrijf inspelen op een groeiende vraag naar Europese alternatieven voor Amerikaanse ai-oplossingen. Via IO Bonzai kunnen organisaties voortaan kiezen voor diverse ai-modellen, en daar hoort intussen dus ook het Franse Mistral bij. ‘We maken Bonzai nu ook beschikbaar voor organisaties die bewust Europese technologie en databeheer binnen de EU wensen te houden’, zegt Pieter Janssens, ceo bij IO.Het platform ondersteunt naast Mistral ook cloudleveranciers als Google, AWS en Microsoft, maar richt zich met de keuze voor Mistral nadrukkelijk op bedrijven die bewust kiezen voor digitale onafhankelijkheid. Hiermee speelt IO, volgens Janssen, in op een actuele trend. Volgens cijfers van Gartner en Accenture, die hij aanhaalt, wil 6 op de 10 Europese cio’s minder afhankelijk worden van Amerikaanse aanbieders en plant een meerderheid concrete investeringen in sovereign AI. De Europese Commissie kondigde vorig jaar bovendien een investering van 200 miljard euro aan via het InvestAI-initiatief. IO Bonzai onderscheidt zich, aldus Janssen, van generieke ai-tools door integratie binnen de bestaande it-architectuur van een organisatie, inclusief toegangsrechten en datastructuren. Het platform richt zich op middelgrote en grote ondernemingen. Of Mistral een volwaardig technisch alternatief biedt voor de dominante Amerikaanse modellen, zal de praktijk moeten uitwijzen. Al is de bredere markttrend en interesse richting Europese ai-soevereiniteit wel aanwezig.

De enterprise software-architectuur staat op een breekpunt. Terwijl wetgeving zoals NIS2 en DORA onomstotelijke data-integriteit en sluitende audit-trails eist, blijven we onze kritieke applicaties bouwen op traditionele relationele of NoSQL-databases. Dit brengt fundamentele risico's met zich mee: logestanden zijn niet volledig tamper-proof, en de afhankelijkheid van hyperscalers vergroot de vendor lock-in. Een nieuw data-protocol in de vorm van de bedrijfsblockchain biedt kansen.De paradox van blockchain in een private contextPublieke blockchains introduceren zware consensusprotocollen (Proof of Work/Stake) en duizenden nodes omdat de deelnemers elkaar niet vertrouwen. In een enterprise-omgeving is die overhead niet nodig. De bedrijfscontext is namelijk wél vertrouwd en kent wél een centrale autoriteit.Door de fundamentele eigenschappen van blockchain, immutabiliteit, tamper-evidence en cryptografische integriteit, te isoleren en als applicatie-datalaag in te zetten, ontstaat een nieuwe, lichtgewicht software-architectuur met een extreem lean en performant data-protocol. Validatieprotocollen vervallen; er is slechts één leader node nodig. Eventuele fouten worden niet opgelost via ingewikkelde forks, maar simpelweg behandeld als softwarebugs tijdens reguliere testcycli.De nieuwe data-architectuur: scheiding van schrijfpad, leespath en bedrijfslogicaDe kern van de oplossing ligt in een fundamentele scheiding tussen het schrijfpad en het leespath, gecombineerd met een onveranderbare gebeurtenissenstroom als enige bron van waarheid.Alle mutaties worden via een centraal schrijfmechanisme verwerkt als events. Dit mechanisme valideert de transactie, voorziet deze van een deterministische timestamp en schrijft hem onherroepelijk weg naar een append-only ledger (cryptografisch geketende binary logs). Omdat het om een vertrouwde enterprise-omgeving gaat met één gezaghebbende node, is er geen behoefte aan zware gedistribueerde consensus. Het resultaat is voorspelbare, lage latency (sub-seconde finaliteit), eenvoudige foutafhandeling en een audit trail die standaard cryptografisch is.Voor reads bouwt een in-memory replica de actuele applicatiestatus op uit de events. Dit geeft extreem snelle queries zonder dat reads de writes belasten. Bij een crash of vermoeden van sabotage replay je de events vanaf het begin of vanaf een recente, cryptografisch beveiligde snapshot. Binnen milliseconden staat de volledige, consistente state weer klaar.De bedrijfslogica (validaties, workflows, berekeningen, compliance-regels) staat in een aparte module of library. Dit voorkomt duplicatie van regels over applicatielagen heen, garandeert één bron van waarheid voor domeinkennis (“zero logic drift”) en maakt de data-engine herbruikbaar voor talloze processen en applicaties binnen de organisatie.Kortom: de database wordt niet vervangen door “weer een database”, maar door een lichtgewicht, private blockchain data-protocol dat immutabiliteit, event sourcing en strikte scheiding van concerns combineert. En juist door deze scheiding tussen onveranderbare schrijfpad, snelle leesreplica en aparte bedrijfslogica-module worden audits niet langer een bron van zorg, maar een bijna geautomatiseerd proces.Audits worden cryptografisch in plaats van handmatigDankzij de onveranderbare gebeurtenissenstroom en de cryptografische chaining van de append-only ledger verandert de manier van auditen fundamenteel. In plaats van tijdrovend handmatig logbestanden door te spitten, kunnen auditors steekproeven nemen uit de leesbare audit logs. Met standaard cryptografische verificatie (hash chains en inclusion proofs) controleren ze razendsnel of de geselecteerde transacties echt en onveranderd in de keten aanwezig zijn.Het aanpassen van historische data wordt in deze architectuur extreem moeilijk. Omdat er regelmatig cryptografisch beveiligde snapshots van de actuele status worden gemaakt, heeft het manipuleren van oudere logs geen enkele invloed meer op de huidige werkelijkheid. Een aanvaller die iets ongemerkt wil wijzigen, moet niet alleen een specifiek log aanpassen, maar ook alle daaropvolgende logs handmatig herberekenen en consistent maken met de cryptografische keten. Bovendien moet de aanpassing de automatische recovery- en replicatiemechanismen overleven. Dat vereist in de praktijk volledige schrijftoegang tot het onderliggende systeem én een herstart van de applicatie. Dit niveau van tamper-evidence geeft auditors en toezichthouders de absolute zekerheid van data-integriteit die wetgeving zoals NIS2 en DORA vereist – zonder dat audits een handmatige nachtmerrie worden.Standaardisatie als fundament voor snelheid en kostenbesparingDoor de strikte scheiding van schrijfpaden, leespaden en bedrijfslogica kan de blockchain data-kern sterk gestandaardiseerd worden en hoeft de complexe onderliggende laag, inclusief audit trails en herstelmechanismen, maar één keer te worden gerealiseerd. Daarna is de applicatie eenvoudig schaalbaar en kunnen ontwikkelteams zich volledig richten op de echte bedrijfsprocessen en logica. Mits deze architectuur goed en gestandaardiseerd wordt toegepast, levert dat enorme ontwikkelsnelheden op, tot wel 50 tot 70 procent sneller dan traditionele trajecten.Tegelijk dalen de totale eigendomskosten significant. Minder opslag- en licentie overhead, minder operationele last door minder uitzoekwerk bij inconsistenties of restores, en fors lagere compliance- en auditkosten dankzij de ingebouwde cryptografische waarborgen. Het resultaat is enterprise software die niet alleen veiliger en beter controleerbaar is, maar ook wendbaarder, schaalbaarder en goedkoper in beheer over de gehele levensduur.Organisaties die deze aanpak willen toepassen zonder alles zelf te hoeven ontwikkelen, kunnen gebruikmaken van kant-en-klare, on-premise engines die precies dit model implementeren. Lees de whitepaper van Chain Solutions voor meer informatie: https://chainsolutions.io/assets/whitepaper-chain-engine.pdf

Wordt liquid cooling strategische factor voor Nederlandse ai-datacenters? De opmars van generatieve ai en high-performance computing vergroot niet alleen de vraag naar rekenkracht, maar ook naar efficiënte koeling. Vooral in Nederland, waar ruimte en netcapaciteit schaars zijn, heeft liquid cooling de potentie om te promoveren van nichetechnologie naar een strategische bouwsteen voor nieuwe datacenters. Die ontwikkeling stond centraal tijdens een internationaal persevenement van Schneider Electric in Buffalo, in de Amerikaanse staat New York (en op ongeveer dertig kilometer vanaf de Niagara Falls die met donderend geweld grote hoeveelheden energie opwekken). Volgens het bedrijf produceren moderne ai-workloads twintig tot vijftig keer meer warmte dan traditionele serveromgevingen. Daarmee komt de klassieke luchtgekoelde serverruimte steeds verder onder druk te staan. Voor Nederland is dat geen louter technisch vraagstuk meer. Het raakt direct aan de groei van datacenters, de energietransitie, netcongestie en de ambitie om een rol te blijven spelen in de Europese ai-infrastructuur. In die context ontwikkelt liquid cooling zich snel van nichetoepassing tot strategische infrastructuur. Om dat belang te begrijpen, moet duidelijk zijn wat er in moderne ai-datacenters verandert. Traditionele datacenters draaien vooral op cpu-servers: systemen met een beperkt aantal krachtige rekenkernen voor algemene it-taken, zoals databases, cloudtoepassingen en bedrijfssoftware. Ai-toepassingen gebruiken steeds vaker gpu-servers. Deze processoren, oorspronkelijk ontwikkeld voor grafische berekeningen, bevatten duizenden kleinere rekenkernen die gelijktijdig grote aantallen berekeningen kunnen uitvoeren. Dat maakt ze geschikt voor machine learning, ai-training, inferencing en high-performance computing (hpc). Prijs Die parallelle rekenkracht heeft wel een prijs: een fors hoger energieverbruik. Moderne ai-chips, zoals Nvidia H100- en Blackwell-gpu’s, kunnen honderden tot meer dan duizend watt per chip verbruiken. Een ai-server met meerdere gpu’s komt daardoor gemakkelijk boven de tien tot twintig kilowatt uit, terwijl complete racks inmiddels richting 150 tot 250 kilowatt bewegen. Dat is een vermogensdichtheid die traditionele luchtkoeling nauwelijks nog aankan. Volgens Schneider Electric ligt de praktische grens van luchtkoeling inmiddels rond tachtig kilowatt per rack. Daarboven wordt vloeistofkoeling feitelijk noodzakelijk. ‘De hoeveelheid lucht en luchtsnelheid die nodig zijn om zulke racks te koelen, zitten nu al aan hun maximum,’ zegt Hoang. Jarenlang was luchtkoeling voldoende. Koele lucht werd via serverruimtes, gangen en ventilatoren langs servers geleid om warmte af te voeren. Die techniek werd steeds verder verfijnd met containment-systemen, rijkoeling en high-density air cooling. Maar ai verandert de spelregels. Waar traditionele racks vaak tussen drie en twintig kilowatt verbruiken, zitten moderne ai-racks daar ver boven. Volgens Schneider Electric beperkt luchtkoeling inmiddels letterlijk het aantal gpu’s dat in een rack is te plaatsen. De reden is dat lucht warmte relatief inefficiënt afvoert, terwijl vloeistoffen daar veel beter in zijn. Schneider Electric stelt dat directe vloeistofkoeling tot drieduizend keer effectiever kan zijn in warmteafvoer dan luchtkoeling. Daarom verschuift de sector snel richting liquid cooling. Volgens het bedrijf zal uiteindelijk circa driekwart van de ai-deployments op vloeistofkoeling uitkomen. Direct-to-chip De belangrijkste vorm van liquid cooling in moderne ai-datacenters is direct-to-chip cooling. Daarbij stroomt koelvloeistof — meestal water in een gesloten systeem — direct langs de heetste onderdelen van een server: de cpu’s en gpu’s. Op die chips worden metalen cold plates geplaatst. De vloeistof neemt de warmte bij de bron op en transporteert die via leidingen naar een coolant distribution unit (cdu), die temperatuur, druk en doorstroming regelt. Het grote voordeel is dat warmte niet eerst via lucht uit de serverruimte hoeft te worden verwijderd. Daardoor zijn veel minder ventilatoren nodig en zijn racks veel dichter te bouwen. Luchtkoeling verdwijnt daarmee niet volledig. Ook in direct-to-chip-systemen blijft ongeveer tien tot dertig procent van de warmtebelasting afhankelijk van luchtkoeling, bijvoorbeeld voor geheugenmodules, netwerkcomponenten en andere elektronica. Dat maakt liquid cooling relevant voor hybride omgevingen waarin bestaande datacenters stapsgewijs worden aangepast aan ai-workloads. Ruimtedruk Tuan Hoang, head of cooling technology and product development bij Schneider Electric, legt uit dat liquid cooling juist voor Nederland een antwoord kan zijn op de groeiende ruimtedruk rond datacenters. ‘Liquid cooling kan veel meer warmte afvoeren dan traditionele luchtkoeling. Daardoor is minder ruimte nodig voor luchtstromen en luchtbeheer in een datacenter. En dat maakt de totale ruimtebehoefte kleiner, wat interessant is voor landen zoals Nederland, waar ruimte schaars is.’ Tuan Hoang, head of cooling technology and product development Schneider Electric. Volgens Hoang leidt de groei van ai normaal gesproken tot steeds grotere ondersteunende infrastructuren voor koeling en ventilatie. ‘Alle energie wordt uiteindelijk warmte. Traditionele luchtkoeling vraagt daarom grote ventilatoren, luchtkanalen en koelsystemen.’ Bij vloeistofkoeling verandert dat fundamenteel. Een cdu — de installatie die de koelvloeistof beheert — neemt volgens hem relatief weinig ruimte in beslag. ‘Een cdu voor één megawatt heeft ongeveer het formaat van een kast. In traditionele datacenters zou je daarvoor complete fan walls of grote luchtkoelsystemen nodig hebben.’ Volgens Hoang kan liquid cooling daardoor meer dan tachtig procent ruimte besparen ten opzichte van klassieke luchtkoeling. Dat komt doordat vloeistof warmte veel efficiënter transporteert dan lucht. ‘Vloeistof voert warmte ongeveer drieduizend keer efficiënter af’, aldus de koelingsexpert. Netcongestie Voor Nederland is vooral de mogelijke impact op netcongestie relevant. Nieuwe datacenters lopen tegen beperkingen van het elektriciteitsnet aan. Volgens Hoang kan liquid cooling helpen om beschikbare netcapaciteit efficiënter te benutten, omdat minder energie nodig is voor koeling en dus meer vermogen beschikbaar blijft voor it-apparatuur. Hij schetst een voorbeeld van een datacenter met een aansluiting van vijftig megawatt. Bij een traditionele Power Usage Effectiveness (PUE; internationale maatstaf om de energie-efficiëntie van datacenters en serverruimtes te meten) van 1,2 gaat ongeveer tien megawatt naar ondersteunende systemen zoals koeling, terwijl veertig megawatt beschikbaar blijft voor servers. ‘Als je met liquid cooling de benodigde koelenergie kunt terugbrengen naar bijvoorbeeld vijf megawatt, dan komt die extra vijf megawatt beschikbaar voor rekencapaciteit. Je benut de beschikbare stroom dus veel efficiënter voor het daadwerkelijke doel van het datacenter.’ Dat, zo stelt Hoang in het vooruitzicht, kan in een land met beperkte netcapaciteit een belangrijk economisch voordeel worden. Immersion cooling Naast direct-to-chip bestaat ook immersion cooling. Daarbij worden volledige servers ondergedompeld in een niet-geleidende vloeistof. Hierdoor is vrijwel alle warmte direct af te voeren zonder ventilatoren. Immersion cooling biedt maximale thermische efficiëntie en is geschikt voor extreme hpc-omgevingen en supercomputers. Tegelijk vraagt het om ingrijpende aanpassingen aan infrastructuur en hardware. Daarom lijkt direct-to-chip voorlopig de dominante route voor commerciële ai-datacenters. Immersion cooling blijft waarschijnlijk vooral relevant voor nichetoepassingen met extreme vermogensdichtheden. Wisselstroom De volgende ontwikkeling dient zich inmiddels ook al aan: 800 volt gelijkstroomarchitecturen (800 VDC). Traditionele datacenters gebruiken wisselstroom (AC), waarbij elektriciteit meerdere keren wordt omgezet voordat servers ermee kunnen werken. Dat veroorzaakt energieverlies en extra warmte. Bij 800 VDC wordt elektriciteit efficiënter verdeeld via gelijkstroom. Daardoor zijn minder omzettingen nodig, dalen verliezen en kunnen veel hogere vermogens per rack worden ondersteund. Voor ai-datacenters is dat essentieel. Nieuwe gpu-clusters verbruiken inmiddels zoveel stroom dat traditionele AC-architecturen steeds minder schaalbaar worden. Liquid cooling en 800 VDC versterken elkaar daarbij. Hogere elektrische dichtheid leidt immers direct tot hogere warmtedichtheid. Zonder geavanceerde koeling worden zulke vermogens praktisch onhaalbaar. Voor een land als Nederland, waar ruimte schaars en netcapaciteit beperkt zijn, kan deze combinatie bijzonder interessant worden. Compactere, efficiëntere ai-infrastructuur maakt het mogelijk om meer rekenkracht te leveren binnen dezelfde fysieke en energetische grenzen. Duurzaamheid Volgens Hoang wordt duurzaamheid een kernonderdeel van de ontwikkeling van nieuwe datacentertechnologie. ‘Alles wat we ontwikkelen, is erop gericht klanten te helpen hun duurzaamheidsdoelen te behalen,’ zegt hij. Watergebruik speelt daarin een belangrijke rol. Hoewel liquid cooling vaak met water wordt geassocieerd, benadrukt Schneider Electric dat ook waterloze of gesloten systemen mogelijk zijn. Het bedrijf ontwikkelt onder meer luchtgekoelde chillers die zonder waterverbruik functioneren. Belangrijker nog is volgens hem dat de sector meer keuzemogelijkheden krijgt. ‘Het belangrijkste is dat klanten zien dat er alternatieven zijn en dat duurzame groei van datacenters mogelijk is.’ Grotere vragen Liquid cooling lijkt op het eerste gezicht een technische optimalisatie van serverkoeling. In de praktijk raakt de technologie aan grotere vragen over energie, economie en digitale autonomie. Zonder efficiëntere koeling wordt verdere groei van ai-infrastructuur steeds moeilijker — technisch, financieel en maatschappelijk. Dat geldt wereldwijd, maar zeker voor een dichtbevolkt land als Nederland waar de keuze voor koeling kan uitgroeien tot een strategische factor in de verdere ontwikkeling van datacenters. Dat allemaal maakt dat de ai-economie van de toekomst niet alleen draait om chips en algoritmen, maar ook om iets fundamenteler: hoe houden we de enorme warmte van die digitale revolutie beheersbaar?

ING en Worldline hebben samen met Mastercard naar eigen zeggen een eerste zogenoemde Europese agentic betaling in productie gedemonstreerd. Daarbij wordt een betaling geïnitieerd door een ai‑agent, maar uitgevoerd binnen bestaande betaalinfrastructuur én met reguliere beveiligingsmechanismen. De transactie vond plaats op de financiële vakbeurs Money 20/20 begin juni in de RAI Amsterdam. De transactie vond plaats tussen een kaarthouder van ING en een Nederlandse webshop. Volgens de betrokken partijen verliep de betaling via bestaande netwerken in Nederland en België en werd deze verwerkt via het Mastercard-netwerk. Authenticatie en autorisatie gebeurden met de gebruikelijke methoden. De Franse betaalverwerker Worldline stelt dat hiermee is aangetoond dat door ai aangestuurde betalingen ook grensoverschrijdend binnen Europa kunnen functioneren, met behoud van inzicht en controle. ING trad op als uitgevende bank en verzorgde de verificatie van de betaling, terwijl Worldline de verwerking voor zijn rekening nam via zijn ‘acquiring- en issuing’-platforms. Herkenbaarheid In het praktijkvoorbeeld zoekt een klant van ING online een cadeau voor een huwelijksjubileum. Een ai-agent van de webshop selecteert concertkaarten binnen een vooraf vastgesteld budget en toont een voorstel. Pas na expliciete goedkeuring van de consument wordt de betaling uitgevoerd. Daarmee blijft de eindbeslissing bij de gebruiker, aldus de betrokken partijen. Volgens de partijen is het een belangrijk uitgangspunt dat deze transacties herkenbaar zijn als ‘agentic betalingen’. Banken houden daarmee zicht op de aard van de betaling en kunnen deze traceren, terwijl het koopproces voor consumenten en webwinkels grotendeels geautomatiseerd verloopt. Hans Overeem, hoofd betalingen bij ING Nederland, wijst op het praktische effect van dergelijke toepassingen: het kan het aankoopproces vereenvoudigen zonder dat dit ten koste gaat van beveiliging en vertrouwen. ‘Voor ING is dit een bouwsteen om ook in een omgeving met digitale assistenten een rol te blijven spelen’, zegt hij. Opschaling Ook Mastercard ziet de ontwikkeling als een volgende stap in digitale handel. Het bedrijf werkt aan standaarden voor zogeheten agentic commerce, waarbij software namens gebruikers transacties kan uitvoeren binnen afgesproken kaders. De demonstratie komt op een moment dat banken en betaalnetwerken kijken naar de opschaling van dit soort toepassingen. De vraag verschuift daarbij van technische haalbaarheid naar betrouwbaarheid en inzet op grotere schaal. Volgens ING, Worldline, en Mastercard legt deze productiebetaling een basis voor verdere toepassingen, zoals terugkerende transacties of aankopen binnen vooraf ingestelde limieten.

BLOG – De discussie over de Cloud Act en digitale soevereiniteit staat volop in de belangstelling. Het debat wordt echter regelmatig gevoed door aannames die ongemerkt als feiten worden gepresenteerd. Wanneer informatie ontbreekt, ontstaan al snel emotionele reacties, en dat is geen solide basis voor een inhoudelijke en constructieve dialoog.Dit kan leiden tot polarisatie en vormt soms zelfs een voedingsbodem voor wantrouwen en negatieve gevoelens. Juist daarom is nuance essentieel. De Cloud Act is in de kern bedoeld om veiligheid en rechtshandhaving te versterken, niet om willekeurige controle uit te oefenen. Ook digitale soevereiniteit speelt met goede intenties een prominente rol in het debat. Zoals bij veel complexe vraagstukken geldt echter dat er altijd meerdere perspectieven zijn. Door ruimte te maken voor die verschillende kanten van het verhaal ontstaat begrip, en daarmee een gesprek dat verder gaat dan angst of aannames.Amerikaanse wetDe Cloud Act (Clarifying Lawful Overseas Use of Data Act) is een Amerikaanse wet uit 2018 die het voor Amerikaanse opsporingsinstanties mogelijk maakt om technologiebedrijven te verplichten gegevens te verstrekken, ook wanneer deze data fysiek buiten de Verenigde Staten zijn opgeslagen. De wet geldt voor organisaties die onder Amerikaans rechtsgebied vallen, waaronder grote internationale cloud- en technologieproviders. Het primaire doel van de Cloud Act is het versterken van internationale opsporing en rechtshandhaving, met name bij zware criminaliteit zoals terrorisme, drugscriminaliteit en cybercrime. Door meer juridische duidelijkheid te bieden, moet de wet langdurige conflicten over de locatie en toegankelijkheid van data voorkomen.Data van Europese burgers, organisaties en overheden kunnen indirect onder Amerikaanse rechtsmacht vallenTegelijkertijd roept de Cloud Act in Europa belangrijke vragen op. De wet kan namelijk op gespannen voet staan met de Europese privacywetgeving, met name de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Hierdoor ontstaat een spanningsveld tussen Amerikaanse vorderingen tot gegevensverstrekking en de Europese verplichting om persoonsgegevens te beschermen. In de praktijk kan dit betekenen dat data van Europese burgers, organisaties en overheden indirect onder Amerikaanse rechtsmacht vallen, zonder dat hier Europese democratische controle tegenover staat. Dit zet druk op het principe van datasoevereiniteit en transparantie.Een nuancepunt is dat de Cloud Act geen onbeperkte of willekeurige toegang tot data toestaat. Bedrijven kunnen zich juridisch verweren en belangenafwegingen spelen een rol. Desondanks vindt de uiteindelijke besluitvorming plaats binnen het Amerikaanse juridische kader, wat bij Europese partijen onzekerheid veroorzaakt over rechtsbescherming en zeggenschap over data. Om deze risico’s te beperken, nemen organisaties diverse technische en organisatorische maatregelen, zoals sterke encryptie, klantgestuurd sleutelbeheer, contractuele afspraken met leveranciers en het uitvoeren van gegevensbeschermende effectbeoordelingen (DPIA’s). Hoewel deze maatregelen de risico’s verkleinen, kunnen zij de toepassing van de Cloud Act niet volledig uitsluiten.ControleDe discussie rond de Cloud Act loopt parallel aan de discussie over het streven naar digitale soevereiniteit. Digitale soevereiniteit verwijst naar het vermogen van landen en regio’s om controle te behouden over hun digitale infrastructuur, data en technologie. Voor Nederland en de Europese Unie wordt dit onderwerp steeds belangrijker. Een belangrijk voordeel van digitale soevereiniteit is de toegenomen controle over data.De uitvoering van digitale soevereiniteit is complex. De digitale wereld is sterk geglobaliseerd en verweven, waardoor volledige onafhankelijkheid in de praktijk nauwelijks haalbaar is. Eenzijdige focus op nationale of regionale oplossingen kan leiden tot fragmentatie van het internet en kan internationale handel en samenwerking belemmeren. Een alles-in-Nederland-benadering werkt belemmerend en staat haaks op het principe van een vrije markt. Effectieve beveiliging, duidelijke en goed afgestemde wet- en regelgeving en een bewuste verdeling van risico’s bieden organisaties op de lange termijn meer houvast.Nieuwe wetgevingEuropa werkt ondertussen aan een eigen juridisch kader, waaronder nieuwe wetgeving die vergelijkbaar is met de Cloud Act. Dit benadrukt het belang van een gezamenlijke Europese aanpak, waarin samenwerking centraal staat. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar juridische en technische maatregelen, maar ook naar realistische risicobeheersing. Hoe geavanceerd wetgeving ook is, één factor blijft constant: hackers lezen geen wetten, en juist daarom blijven goede beveiliging, bewustzijn en samenwerking cruciaal.Ruud Pieterse, enterprise-architect DXC TechnologyDit liveblog is afgelopen.Er zijn nog geen liveblog-updates. Toon meer

In dit nieuwsoverzicht: miljardenverlies door verouderde betaalsystemen, onzekerheid rond crypto Knaken, samenwerking tussen Impact IM en I-Experts, Siemens’ nieuwe industriële ai-platform en de overname van Timegrip door BCS. Onderzoek: verouderde betaalsystemen zijn miljardenstrop voor bedrijven Nederlandse bedrijven verliezen jaarlijks circa 7,15 miljard euro aan werkkapitaal door inefficiënties in internationale betaalsystemen. Dat blijkt uit onderzoek van financieel technologiebedrijf Airwallex en het Britse onderzoeksbureau Cebr. De kosten ontstaan door betalingsfouten, valutamarges, kosten van correspondentbanken (’tussenbanken’) en trage afwikkeling van internationale transacties. Wereldwijd zou hierdoor naar schatting 284 miljard euro aan bedrijfskapitaal vastzitten. Voor Nederland bedragen de kosten van betalingsfouten en herstelwerkzaamheden jaarlijks circa 551 miljoen euro. Daarnaast resulteren valutakosten en correspondentbanken in aanzienlijke verliezen, terwijl vertraagde afwikkelingen volgens het onderzoek honderden miljoenen euro aan werkkapitaal blokkeren. Airwallex stelt dat moderne betalingsinfrastructuur deze inefficiënties kan verminderen. Het bedrijf kondigt een vervolgstudie aan naar de impact van de zogenoemde Global Growth Tariff per sector en bedrijfsgrootte, met speciale aandacht voor saas, toerisme en e-commerce. Klanten in stress na stilvallen cryptoplatform Knaken Klanten van het Nederlandse cryptoplatform Knaken verkeren in onzekerheid nadat het bedrijf zijn dienstverlening heeft stopgezet. Gebruikers kunnen sinds eind vorige week niet meer inloggen en hebben daardoor geen toegang tot hun cryptobezittingen. Dat meldt NOS.nl. Volgens een mededeling op de website van Knaken volgt naar verwachting half juni meer informatie. Hoeveel klanten zijn getroffen en om hoeveel vermogen het gaat, is niet bekend. De problemen hangen samen met de invoering van de Europese cryptoregelgeving MiCA. Sinds eind juni 2025 moeten cryptodienstverleners beschikken over een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Knaken beschikte eerder over een registratie bij De Nederlandsche Bank, maar die volstaat niet meer onder de nieuwe regels. Branchekenners stellen dat de vergunningseisen voor kleinere cryptobedrijven zwaar zijn. Uit de jaarrekening over 2024 blijkt bovendien dat Knaken financieel kwetsbaar was, met een nettowinst van minder dan 30.000 euro op een omzet van circa 765.000 euro. Impact IM en I-Experts bundelen activiteiten De Apeldoornse it-bedrijven Impact IM en I-Experts gaan verder als één organisatie met twee afzonderlijke merken. De samenwerking is gisteren bekendgemaakt tijdens de klantendag van Impact IM. Met de krachtenbundeling willen de bedrijven organisaties ondersteunen bij datagedreven werken, de moderne digitale werkplek en de inzet van ai. Volgens de partijen neemt de vraag toe naar oplossingen die data, procesautomatisering en werkplektechnologie combineren. Impact IM is gespecialiseerd in data-analyse en business intelligence voor met name lokale overheden en bedient ruim tweehonderd organisaties. I-Experts richt zich als Microsoft Solutions Partner op Azure, ai, het Power Platform (verzameling low-code- en no-code-tools van Microsoft) en moderne werkplekoplossingen. De twee bedrijven blijven onder hun eigen naam actief, maar delen expertise en gaan vanaf oktober vanuit één kantoor in Apeldoorn werken. Financiële details over de samenwerking zijn niet bekendgemaakt. Siemens introduceert platform voor grootschalige inzet van industriële ai Siemens kondigt Intelligence Center X aan, een softwareplatform dat organisaties moet helpen ai-toepassingen op grote schaal in productieomgevingen te implementeren. Het platform combineert ai-agents, bedrijfsdata en workflows in één beheerde omgeving, zodat medewerkers en ai-systemen gezamenlijk kunnen opereren. Volgens Siemens biedt de nieuwe omgeving een antwoord op de problemen waarmee veel organisaties kampen bij het opschalen van ai-projecten. Door data, processen en governance centraal te organiseren, kunnen bedrijven ai volgens de leverancier sneller en meer gecontroleerd inzetten binnen operationele processen. Het platform combineert technologie uit het Mendix-lowcode-platform met Graph Studio en AI Studio uit het RapidMiner-portfolio van Siemens. Intelligence Center X maakt deel uit van het Siemens Xcelerator-portfolio en is beschikbaar voor industriële organisaties, maar ook voor sectoren als zorg, overheid, financiële dienstverlening en retail. BCS neemt Timegrip over en bouwt Europees hr-softwareplatform Hr-softwareleverancier BCS uit Den Haag neemt het Scandinavische workforce-managementbedrijf Timegrip over. Met de overname ontstaat volgens de betrokken partijen een pan-Europees platform voor human capital management, payroll en workforce-management. BCS levert hr- en payrollsoftware aan ruim 3.600 organisaties in de Benelux. Timegrip bedient meer dan 1.100 klanten in ruim dertig landen met oplossingen voor personeelsplanning, urenregistratie en hr-kostenbeheersing. De bedrijven zijn actief in onder meer retail, zorg, industrie en de publieke sector. De gecombineerde organisatie realiseert een omzet van meer dan zestig miljoen euro en telt circa 330 medewerkers. Het hoofdkantoor blijft gevestigd in Nederland, terwijl de gezamenlijke activiteiten zich uitstrekken over de Benelux, Scandinavië en Dach-regio.

BLOG – Als het internet-of-things (iot) uitvalt, kunnen de gevolgen best ernstig zijn: straatverlichting die uitvalt, beveiligingssystemen die niet meer werken, monitoren in ziekenhuizen die stilvallen… Ik zet de vier voornaamste oorzaken van iot-storingen op een rijtje en geeft aanbevelingen om het risico op uitval en de gevolgen ervan tot een minimum te beperken. In alle sectoren en zeker in kritieke nationale infrastructuur moet de uptime van het iot gemaximaliseerd worden om te vermijden dat de productie stilvalt, de regelgeving niet wordt nageleefd en klanten worden teleurgesteld. Daarvoor moet vanaf het begin bestendigheid en beveiliging in iot-oplossingen worden ingebouwd. Stroom- en netwerkstoringen De eerste keuze die je moet maken als je met het iot aan de slag wil gaan heeft te maken met connectiviteit: welke draadloze technologie wil je gebruiken – wifi, mobiel, satelliet, enzovoort? Die hebben allemaal voor- en nadelen, ook inzake bestendigheid. Van mobiele netwerken zijn de zendmasten bijvoorbeeld uitgerust met back-upsystemen. Zo blijft de connectiviteit vaak gewaarborgd, zelfs in situaties waarin andere opties, zoals wifi en glasvezel, uitvallen. Alle draadloze technologieën kunnen natuurlijk beïnvloed worden door omgevings- en technische factoren, zoals een storm of een ongeval die de stroomvoorziening of netwerkapparatuur doet uitvallen. Dat zijn bijna altijd tijdelijke storingen en de gevolgen ervan kunnen variëren, maar je kunt het risico uiteraard niet negeren. Je moet nog altijd maatregelen nemen om de continuïteit van de dienstverlening zo goed mogelijk te waarborgen. Dat kan bijvoorbeeld door middel van oplossingen voor noodstroom, zoals batterijen of noodgeneratoren. Je kunt je telecomleverancier vragen om te voorzien in geavanceerde netwerk- en sim-mogelijkheden die de bestendigheid vergroten. Denk hierbij aan basisfuncties met extra hoge beschikbaarheid of verbindingen tussen geografisch verspreide datacenters met afzonderlijke stroomvoorzieningen. Ook SIM-kaarten met ondersteuning voor meerdere netwerken en eSIM’s spelen hierin een belangrijke rol. Daarmee kun je namelijk tussen de infrastructuur van verschillende netwerkproviders schakelen. Om een maximale dekking en veerkracht te garanderen, moeten daarin voor elk land waar je oplossing wordt ingezet de simprofielen van drie tot vier netwerken opgeslagen zijn. Elektrische of mechanische storing of schade Slecht weer, natuurrampen en materiële schade (al dan niet opzettelijk veroorzaakt) kunnen leiden tot storingen in de netwerkinfrastructuur en apparatuur. Met een goede voorbereiding en een snel automatisch herstel kun je echter het risico op langdurige uitval beperken. Mobiele netwerken zijn ontworpen met een hoge mate van redundantie en meerdere lagen van noodoplossingen. Telecombedrijven maken vaak gebruik van redundante basisstations, onderlinge verbindingen en andere infrastructuur om een ononderbroken werking te garanderen in geval van natuurrampen of plaatselijke storingen. Je moet zelf wel vanaf het begin je doelstellingen vastleggen wat de hersteltijd betreft en maatregelen nemen om deze te halen. Daartoe behoren bijvoorbeeld redundantie en noodherstelplannen (die regelmatig moeten worden getest), evenals een back-upstrategie voor je gegevens, uiteraard met oplossingen voor gegevensherstel. Cyberaanvallen Een cyberaanval kan flink wat schade veroorzaken en ernstige gevolgen hebben voor zowel je reputatie als je bedrijfsactiviteiten. Daar kun je je tegen beschermen door een Zero-Trust-architectuur te implementeren met een robuust identiteits- en toegangsbeheer, inclusief meervoudige authenticatie en op rollen gebaseerde toegangscontrole. Gevoelige gegevens moeten zowel in rust als tijdens het transport worden versleuteld en je moet regelmatig kwetsbaarheidsscans uitvoeren. Krachtige eindpuntbeveiliging en netwerksegmentatie zijn eveneens essentieel. Beveiligingsmaatregelen moeten overigens niet alleen bedoeld zijn om inbreuken te voorkomen en op te sporen, maar ook om erop te reageren. Voorzie bijvoorbeeld in geautomatiseerd patchbeheer om kwetsbaarheden snel te verhelpen. Gebrekkig onderhoud Veel problemen kunnen worden vermeden als je je iot-infrastructuur, -applicaties en -apparaten in realtime monitort. Met AI-gestuurde voorspellende analyses kun je dan op storingen anticiperen en indien nodig proactief onderhoud uitvoeren. Door het logboekbeheer te centraliseren kun je problemen sneller opsporen en het incidentbeheer automatiseren, inclusief het uitsturen van waarschuwingen. Maak gebruik van de beschikbare tools voor snelle en betrouwbare software-updates. Ook zelfherstellende systemen vormen een effectieve aanvullende onderhoudsmaatregel. Kortom, iot-storingen zijn vaak het gevolg van verschillende factoren die je meestal niet in de hand hebt, maar hun impact kan aanzienlijk worden beperkt met de juiste aanpak. Organisaties die inzetten op redundantie, beveiliging en proactief beheer, beschermen niet alleen hun infrastructuur, maar ook hun reputatie en klanttevredenheid. Iot-betrouwbaarheid is dus zeker geen bijzaak, maar een strategische noodzaak.Rob Snijders is managing director bij Wireless Logic Benelux.

De Europese Innovatie Raad (EIC) lanceert woensdag 3 juni een miljardenfonds dat de meest veelbelovende Europese scale-ups op gebied van deep tech vleugels moet geven.  De officiële introductie van het Scaleup Europe Fund vindt plaats tijdens de EIC Summit in Brussel waar bijna ttweeduizend ondernemers, investeerders, onderzoekers en beleidsmakers samenkomen. Op elke euro die de EU bijdraagt, leggen private investeerders 3,5 euro bij. In totaal komt op deze manier vijf miljard euro aan groeikapitaal beschikbaar.  Inmiddels zijn bijna 350 investeringsrondes in startups en mkb-bedrijven afgerond. De nadruk ligt op investeringen in kansrijke gebieden zoals kunstmatige intelligentie, quantumtechnologie, chiptechniek, robotica en autonome systemen. Naast de Europese Commissie behoort ook het pensioenfonds ABP tot de oprichters van het fonds. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen had het fonds eerder aangekondigd. Tijdens het evenement in Brussel wordt ook het EU Innovatie Platform gelanceerd, een digitaal trefpunt voor innovatieve bedrijven die met EU-steun werken, de investeerderswereld en service providers. 

In dit nieuwsoverzicht: Achmea moderniseert SAP-compliance, ebook Microsoft over ai in de zorg, Addsecure koopt track & trace-activiteiten Spotmaster, Flex IT komt met eigen refurbished label en Plat4mation neemt Adeno over. Achmea automatiseert SAP-compliance en centraliseert securitymonitoring Achmea uit Zeist heeft de compliancerapportage in zijn SAP-omgeving vergaand geautomatiseerd en de securitymonitoring centraal ingericht. Hierdoor kan de verzekeraar continu inzicht geven in de naleving van de eigen basisregels en sneller inspelen op wijzigingen in regelgeving en processen. De aanpak volgt op een modernisering van het SAP-landschap met onder meer SAP S/4Hana en SAP Business Technology Platform. Met oplossingen van het in SAP gespecialiseerde SecurityBridge monitort Achmea gebruikershandelingen en procesafwijkingen en controleert het compliance-eisen geautomatiseerd. Volgens de organisatie is doorlopende monitoring nodig omdat periodieke controles tekortschieten in een dynamische omgeving. Daarnaast moet meer inzicht in gebruikersgedrag bijdragen aan zorgvuldiger werken. Achmea onderzoekt ook de inzet van ai om logdata begrijpelijker te maken voor besluitvorming. Microsoft publiceert ebook over kloof tussen ai-ambitie en uitvoering in zorg Microsoft signaleert dat zorgorganisaties moeite hebben om ai‑toepassingen in de praktijk te brengen. Uit onderzoek onder vijfhonderd besluitvormers blijkt dat ai breed wordt gezien als kansrijk, maar dat gefragmenteerde systemen en verspreide data de inzet belemmeren. Volgens het bedrijf leiden die knelpunten tot trage besluitvorming en missen zorgprofessionals op cruciale momenten relevante inzichten. In een ebook beschrijft Microsoft hoe organisaties deze kloof kunnen verkleinen. Daarbij ligt de nadruk op moderne infrastructuur, geïntegreerde data en ingebouwde governance. Het document biedt volgens Microsoft handvatten om ai‑toepassingen beter te coördineren en besluitvorming te versnellen. Ook moet een gezamenlijke data‑basis bijdragen aan consistentere zorg en bredere opschaling van ai binnen organisaties. AddSecure neemt track & trace-activiteiten Spotmaster over AddSecure, de Zweedse leverancier van mobiele- en iot-beveiligingsoplossingen, neemt alle ’track & trace fleet management’-aansluitingen over van Spotmaster uit Den Bosch, inclusief bijbehorende hardware en serviceactiviteiten. Met de stap wil AddSecure zijn positie in fleetmanagement en het merk Traxgo versterken. De activiteiten worden ondergebracht bij de businessunit Smart Mobility en geïntegreerd in het Traxgo-platform. Volgens het bedrijf moet dit zorgen voor continuïteit voor klanten en toegang tot bredere functionaliteit. Spotmaster, dat zich al jaren richt op fleetmanagement en track-and-trace, verlegt de focus naar softwareontwikkeling en datagedreven diensten. Daarmee wil het bedrijf zich verder specialiseren. AddSecure wil onder de vleugels van de Duitse investeerder Castik Capital Europees groeien in belangrijke internet-of-things (iot)-branches, zoals de auto-industrie. Flex IT introduceert eigen label voor refurbished hardware Flex IT uit Leiden brengt een nieuw merk voor refurbished it-hardware op de markt: Approved Selection. Met dit label wil de aanbieder één vaste kwaliteitsstandaard neerzetten voor apparaten zoals laptops, desktops en workstations. Volgens Flex IT worden de apparaten geselecteerd en refurbished volgens vaste criteria. Ze functioneren volledig en verkeren cosmetisch in goede staat. Waar nodig krijgen apparaten een uniforme afwerking. Elk product wordt standaard geleverd met één jaar garantie, met een optie tot verlenging tot drie jaar. De refurbished markt groeit, maar kent volgens het bedrijf uiteenlopende kwaliteitsniveaus en definities. Met het nieuwe label wil Flex IT daar meer duidelijkheid in brengen, zodat organisaties beter weten wat ze kunnen verwachten bij aanschaf van gebruikte apparatuur. Plat4mation wil positie in Scandinavië versterken met overname Adeno Plat4mation uit Utrecht heeft plannen aangekondigd om het Deense ServiceNow-bedrijf Adeno uit Kopenhagen over te nemen. Met de stap wil de dienstverlener zijn activiteiten in Scandinavië uitbreiden. De regio geldt als groeimarkt voor ServiceNow, onder meer door vraag naar workflowautomatisering en ai-functionaliteit. Plat4mation was er al actief sinds de opening van een vestiging in Zweden in 2024. Door de overname voegt het bedrijf lokale expertise van Adeno toe aan zijn bestaande activiteiten. Adeno richt zich op het realiseren van concrete resultaten bij implementaties van het ServiceNow-platform. De combinatie moet leiden tot een bredere dienstverlening, variërend van advies tot beheer. De overname wordt ondersteund door hoofdinvesteerder Keensight Capital en ServiceNow Ecosystem Ventures.

Wingtech, de Chinese eigenaar van chipmaker Nexperia, trekt juridisch alle registers open in het conflict over wie het voor het zeggen krijgt bij de Europese bedrijven van de chipfabriek met hoofdkantoor in Nijmegen. De machtsstrijd wordt op vele fronten uitgevochten en escaleert. Deze zaak staat niet op zichzelf. De ict‑sector blijkt een opvallend instabiel speelveld voor topbestuurders. De onderstaande casussen laten een patroon zien van topmensen die soms abrupt, soms sluipend buitenspel worden gezet. 1. Wingtech vs. Nexperia – geopolitiek als breekijzer De bestuurscrisis bij Nexperia is exemplarisch voor de manier waarop geopolitiek en bestuur en toezicht in elkaar grijpen. De Ondernemingskamer schorste Nexperia-topman Zhang Xuezheng in oktober 2025 vanwege ernstige verdenkingen van wanbeleid en belangenverstrengeling. Hij zou de belangen van het Chinese moederbedrijf Wingtech boven die van het in Nijmegen gevestigde Nexperia hebben gesteld en belangrijke beslissingen hebben doorgedrukt zonder overleg met de rest van het bestuur. Wingtech probeert nu via een frontale juridische aanval de regie terug te pakken. Maar de rechter houdt voet bij stuk: de schorsing blijft van kracht en wordt zelfs aangescherpt wanneer blijkt dat ook lagere managers instructies van de geschorste topman bleven opvolgen. Daarmee wordt zichtbaar hoe diep de interne loyaliteitslijnen binnen het bedrijf lopen. Tegelijkertijd waarschuwen geopolitieke analisten dat de Nederlandse ingreep internationale repercussies kan hebben, omdat Nexperia opereert in een sector die direct raakt aan Europese strategische autonomie. 2. Centric – hoe een oprichter zijn bedrijf verliest Waar Nexperia een geopolitiek dossier is, is Centric het schoolvoorbeeld van een oprichter die door de rechter uit zijn eigen bedrijf wordt gezet. Oprichter en directeur Gerard Sanderink raakt jarenlang verwikkeld in een conflict dat de bedrijfsvoering ontwricht. De ondernemer kwam meermaals in het nieuws vanwege verdenkingen van corruptie en een openlijke ruzie met een ex. Ook zou hij onder de invloed staan van zijn nieuwe partner en  Zijn bedrijven hadden daaronder te lijden. Mede daarom werd Sanderink ook geschorst bij bouwbedrijf Strukton. Een groep Nederlandse ondernemers nam it-bedrijf Centric in 2024 over. De Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam oordeelde dat Sanderink jarenlang wanbeleid heeft gevoerd bij Centric. Dit kwam omdat hij privéconflicten vermengde met de zakelijke belangen van het bedrijf. Sanderink gebruikte Centric-kanalen om zijn ex-partner te beschuldigen van fraude. De rechter oordeelde dat hier geen enkel bewijs voor was en verplichtte hem dit te rectificeren. Omdat hij weigerde te stoppen met de lastercampagnes en de rechterlijke vonnissen negeerde, moest hij miljoenen euro’s aan dwangsommen betalen aan zijn ex. Hij werd door de rechtbank tevens veroordeeld tot het terugbetalen van 91 miljoen euro aan Centric vanwege onttrokken gelden en leningen. Vanwege het wanbeleid werd Sanderink door de rechter geschorst als bestuurder. Het tijdelijke bestuur heeft Centric medio 2024 verkocht aan een consortium van Nederlandse investeerders om de rust te herstellen. De casus laat zien hoe governance‑mechanismen functioneren wanneer een bestuurder zelf het grootste risico vormt voor de continuïteit en hoe ver de rechter bereid is te gaan om een bedrijf te beschermen tegen zijn eigen oprichter. Door de onrust in de top werd er ook afscheid genomen van andere topbestuurders binnen het bedrijf. Een ander bekend voorbeeld van een oprichter die uit zijn bedrijf wordt gezet, is Gerard Willemse van ict-dienstverlener Inter Access. Er liep al een onderzoek bij de Ondernemerskamer naar naar het gevoerde beleid bij dat bedrijf dat na herstructurering in 2003 in de financiële problemen raakte. Maar dat onderzoek werd geschorst nadat de investeerder achter Inter Acces en de oprichter een schikking troffen. Naderhand kwam Inter Access in handen van SLTN. 3. OpenAI – de coup die terugsloeg De bestuurscrisis in 2023 bij OpeAI, het bedrijf achter ChatGPT, laat zien hoe macht in moderne ai‑bedrijven niet langer alleen bij het bestuur ligt, maar ook bij medewerkers, investeerders, aandeelhouders en ecosystemen. Wanneer ceo Sam Altman eind 2023 onverwacht wordt ontslagen wegens vermeende ondoorzichtigheid richting het bestuur, raakt de organisatie in totale chaos. Honderden medewerkers dreigen op te stappen, investeerder Microsoft schaart zich openlijk achter Altman en de druk op het bestuur loopt razendsnel op. Binnen vijf dagen keert Altman terug, terwijl juist de bestuurders die hem wegstuurden vertrekken. De casus toont hoe een bestuur dat zijn legitimiteit verliest, zelf buitenspel kan raken — een spiegelbeeld van de klassieke machtsstrijd. Andere voorbeelden van vertrokken bestuurders na ruzies met aandeelhouders of nieuwe eigenaren zijn een inkoopschandaal bij KPN. En een strijd tussen de aandeelhouders van i3 waarna de nieuwe eigenaar Ludo Baauw na allerlei zaken bij de Ondernemingskamer uiteindelijk het bedrijf weer onder de naam i3 in de markt zette. 4. Atos – strategische chaos als sluipmoordenaar Bij ict-dienstverlener Atos is het niet één conflict, maar een opeenstapeling van strategische meningsverschillen die de top onderuit haalt. Het bedrijf verkeert in 2024 in een diepe financiële en organisatorische crisis, waarin de raad van bestuur en de directie lijnrecht tegenover elkaar komen te staan over de toekomst van het bedrijf. Ceo Yves Bernaert vertrekt in 2024 al na drie maanden door een onoplosbaar conflict over opsplitsing, verkoop of herstructurering. Atos verslijt in twee jaar tijd vier ceo’s, wat de diepe bestuurlijke instabiliteit blootlegt. De zaak laat zien hoe strategische chaos uiteindelijk leidt tot bestuurlijke slijtage — en hoe een bedrijf in een neerwaartse spiraal terechtkomt wanneer de top geen gezamenlijke koers meer kan bepalen. Sinds de benoeming van Philippe Salle tot voorzitter van de ‘board of directors’ en chief executive officer met ingang van 1 februari 2025 lijkt de rust wedergekeerd te zijn. 5. Ordina BPO – overnamefrictie als katalysator voor vertrek Na de overname van Ordina BPO door Centric in 2009 botst directeur Reggie de Jong vrijwel direct met de nieuwe leiding. De meningsverschillen over integratie, cultuur en koers lopen zo hoog op dat zij daarna binnen korte tijd vertrekt. De casus laat zien hoe overnames in de ict‑sector vaak governance‑stressmomenten zijn waarin machtsverhoudingen snel verschuiven. Nieuwe eigenaren brengen nieuwe prioriteiten mee en niet elke bestuurder kan of wil daarin mee. Maar er kunnen ook hele andere oorzaken zijn van het gedwongen vertrek van bestuurders. Zoals een buitenechtelijke relatie. Oracle-topman Philips kon opstappen nadat zijn maîtresse foto’s van hen samen op billboards liet verschijnen. Ook de ceo van Astronomer, Andy Byron, stapte op nadat hij op een groot scherm was verschenen. Dat gebeurde nadat hij tijdens een concert van Coldplay door de kisscam werd gepot terwijl hij de hr-directrice van zijn bedrijf innig vasthield. Zij was niet de vrouw waarmee Byron getrouwd is. Na het uitlekken van de beelden stelde het bedrijf de topman eerst op non-actief, waarna hij zijn ontslag indiende. 6. Apple–oprichter wordt weggestuurd, maar keert succesvol terug De machtsstrijd tussen Steve Jobs en John Sculley blijft een vaste referentie in analyses over conflicten aan de top, falen van bestuur, controle en verantwoording (governance). De raad van bestuur van Apple zet mede-oprichter en visionair Jobs in 1985 aan de kant omdat zijn leiderschapsstijl en strategische keuzes te risicovol worden geacht. Deze zaak wordt regelmatig gebruikt als voorbeeld voor moderne bestuursconflicten, omdat het laat zien hoe zelfs visionaire oprichters kunnen worden overruled wanneer de continuïteit van het bedrijf in het geding komt. Jobs keert in nadat hij computerbedrijf NeXT en animatiestudio Pixar heeft opgericht in 1997 terug als Apple-ceo en loodst het bedrijf een zeer succesvolle periode in. De rode draad: macht is fragiel Macht in de ict‑sector is fragiel. Bestuurders worden buitenspel gezet wanneer geopolitieke risico’s te groot worden, een oprichter zelf het grootste risico vormt, een bestuur zijn legitimiteit verliest, aandeelhouders de regie opeisen, strategische chaos de top sloopt of financiële druk escaleert. De sector beweegt snel en wie niet meebeweegt, wordt ingehaald door toezichthouders, aandeelhouders of de realiteit. Maar er is ook plek voor een succesvolle terugkeer. Ceo‑verloop per sectorWereldwijd blijken bestuurders het meest kwetsbaar in drie sectoren: consumentengoederen en retail, technologie/ict en de gezondheidszorg. Vooral in de consumentensector ligt het gedwongen vertrek van ceo’s structureel het hoogst, met jaarlijkse ontslagpercentages tussen 12 en 17 procent. De druk van veranderend consumentengedrag, margestress en hevige concurrentie maakt topbestuurders hier snel vervangbaar.In de gezondheidszorg is het verloop sinds de pandemie sterk toegenomen. Ceo’s en cfo’s vertrekken hier in sommige jaren tot 15 procent, vooral door zware operationele druk, personeelstekorten en maatschappelijke verwachtingen die steeds hoger worden.Ook de technologiesector, inclusief ict‑bedrijven, kent een uitzonderlijk hoog verloop van circa 13 procent per jaar. Een belangrijk verschil: in tech stapt een groot deel van de ceo’s zelf op, gedreven door extreme marktdynamiek, activistische aandeelhouders en de voortdurende noodzaak om te herstructureren of te innoveren.Bron: Novo Executive Reserach en Spencer Stuart.

Abdoul Rasnab, security-onderzoeker, werkt al meer dan tien jaar aan het verbeteren van de veiligheid bij organisaties. Dat gebeurt doorgaans in stilte, gebonden als zijn bedrijf AquaX is aan non-disclosure overeenkomsten. Bij zijn laatste ontdekking van een enorm aantal kwetsbaarheden bij Ajax liep het echter anders. De politie beschouwt hem niet als ethische hacker. Soms gaat Abdoul Rasnab de weg op van ethische hacks, waar geen beloning tegenover staat en hooguit wat waardering. Zijn laatste ontdekking van een enorm aantal kwetsbaarheden bij Ajax pakte echter anders uit dan hij had gedacht. In plaats van waardering dreigt hij nu in aanraking te komen met het strafrecht. Op beschuldiging van computer-huisvredebreuk hield de politie hem afgelopen dinsdag aan. In maart had hij de officiële Ajax-app gedownload en deze helemaal doorzocht. Naar zijn zeggen niet met hack-tools maar gewoon met een rechtermuisklik; daarmee had hij de broncode van de club-website gelezen. En de onderzoeker vond als het ware op de deurmat de hoofdsleutel die op alle systemen bleek te werken. Vele kwetsbaarheden Ticketing, identiteiten, stadionverboden, beheer en analytics bleken voor de 35-jarige inwoner van de gemeente Buren geen geheimen meer te hebben. De app stuurde Rasnab liefst 538 stadionverboden toe zonder dat hij erom vroeg. Via het TixNGo-ticketsysteem kon hij barcodes opvragen en tickets doorverkopen. Ten bewijze deed hij dat met een ticket van algemeen directeur Menno Geelen, een transactie die hij meteen weer ongedaan maakte. Rasnab kon ook precies zien waar Geelen bij elke thuiswedstrijd zat.Het was ook mogelijk iemands digitale identiteit los te koppelen van een account en de eigen identiteit eraan koppelen. Verder bleken de data van driehonderd mensen die zich als fan bij Ajax hadden ingeschreven, open en bloot te liggen. En dat al zeven jaar lang. Monitoring en logging ontbraken. Rasnan meldde in het kader van ‘responsible disclosure’ aan Ajax ruim 37 kwetsbaarheden. Nieuwe digitale kwetsbaarheid De voetbalclub laakt de handelwijze van de man die zegt de duizenden supporters voor verder onheil te willen behoeden. Ajax meent dat Rasnab zich onrechtmatig toegang heeft verschaft tot bovengenoemde systemen. De club deed dan ook aangifte met als gevolg dat de politie op dinsdag 26 juni Rasnab in verband met de datalek aanhield. De man had in 2017 ook al een lek bij Ajax ontdekt, waarna hij contractueel met de club overeenkwam nooit meer een systeem van Ajax te testen. Maar afgelopen maart ontdekte Rasnab een nieuwe digitale kwetsbaarheid die hij naar eigen zeggen verantwoord onthulde.De man beroept zich op het maatschappelijk belang van de hack. Hij stuurde Ajax een volledige rapportage. De club zei vervolgens dat alles was opgelost. Maar Rasnab checkte dit en vond alleen maar meer gaten. De oprichter van het securitybedrijf AquaX had echter geen opdracht van Ajax om dit te doen. Dit voor de tweede keer ‘testen’ wordt mogelijk als hacken beschouwd. Want meermalen in een systeem kruipen kan de rechter zien als niet-proportioneel, zo blijkt uit jurisprudentie. Ethisch handelen? De politie vindt daarom dat Rasnab geen aanspraak kan maken op de status van ethische hacker. Hij keek niet alleen welke ‘deuren’ bij Ajax open stonden, maar ook wat daarachter zit. De man bracht 55 uur door in de systemen. Hij opende meerdere pagina’s, klikte op ‘Paginabron weergeven’ en spitte elke JavaScript-bestand door; duizenden regels code. En tussen al die regels vond hij de hoofdsleutel. Hij betwist illegaal te werk zijn gegaan. Rasnab zegt niet meer te hebben gedaan dan bestudering van de bestanden die een browser bij het bezoek aan een website downloadt. Daar kwam geen wachtwoord, inlogscherm of hackertool aan te pas.Rasnab: ‘Een moderne app is een doolhof van honderdduizenden bestanden. Dan moet je tools schrijven om automatisch te zoeken naar verborgen sleutels, interne url’s en geheime verbindingen. En die tweede sleutel werd gevonden. Op drie plekken in dezelfde app. En nog veel meer: interne configuraties, koppelingen met gok-platforms, feature flags die nooit publiek hadden mogen zijn. Alsof Ajax hun hele keuken open had laten staan.’Rasnab draaide de app in een gecontroleerde omgeving en onderschepte live het versleutelde verkeer tussen de app en de servers van Ajax. ‘Elke handshake, elk token, elke versleutelde barcode.’ Hij zag precies wat de app achter de schermen deed. Sinds 2019 was de hoofdsleutel ongewijzigd. Uiteindelijk vond hij zonder hack-tools vier (api-)sleutels op vier verschillende plekken, namelijk de website, de app, een testomgeving en een vacaturesite. Rammelende beveiliging Het ticketsysteem gaf bij het invoeren van een willekeurig klantnummer informatie prijs over alle ticketdata zonder controle of het nummer ook echt van de aanvrager was. Ook ontdekte Rasnab dat dertien personen met een actief stadionverbod nog steeds werkende seizoenkaarten hadden. De beveiliging rammelde aan alle kanten. Rasnab beschrijft in een blog ook hoe in een minuut een volledige account valt over te nemen. Hij bouwde daartoe een compleet aanvalspad.  Rasnab: ‘Ajax gebruikt zes verschillende identiteitssystemen die niet met elkaar praten. Zes nummers voor dezelfde persoon, verspreid over zes eilanden die onafhankelijk van elkaar kwetsbaar waren. Geen enkel systeem controleerde of jij was wie je beweerde te zijn.’ In de publiciteit Volgens de security-onderzoeker kan scanner-software de gesignaleerde gebreken niet opsporen omdat niet de softwarecode faalt, maar de logica kapot is. Dat wil zeggen: de volgorde van handelingen, de aannames over wie wat mag. Bij Ajax wemelde het van de logicafouten: meer dan 37. Rasnab bouwde als het ware de brug tussen de eerder genoemde zes eilanden. Volgens hem gaan cybercriminelen op dezelfde manier te werken, met dit verschil dat hij Ajax netjes opbelde en zijn ervaringen deelde. De reactie van Ajax stuit hem tegen de borst. De club verzuimde volgens hem meteen de fanbase veilig te stellen. Alleen het portaal met hun eigen spelersdata ging offline.De club ontkende in eerste instantie bijna alle problemen. Omdat Ajax zo negatief reageerde, gooide Rasnab de zaak in de publiciteit. De club zegt de lekken te hebben gedicht en de beveiliging te hebben aangescherpt.

Vanaf maandag 1 juni kunnen Nederlandse (volwassen) consumenten de digitale identificatiemethode Itsme gaan gebruiken. Deze van oorsprong Belgische identiteits-app verschijnt dan in het keuzescherm binnen Idin. Via dit scherm kan de gebruiker diens identiteit bij verschillende diensten bevestigen.  Het bestaande Nederlandse online-identificatiesysteem Idin dat in 2016 door de Nederlandse banken werd opgericht, zal eind 2027 volledig plaatsmaken voor Itsme. ABN Amro, Rabobank en ING stoppen dan met Idin, een oplossing die ook wordt gebruikt voor inloggen en leeftijdverificatie. De drie banken hebben deze methode eind vorig jaar verkocht aan Itsme, waar vier Belgische banken, drie telecomproviders en de Belgische overheid in zitten. De drie banken vonden het te lang duren voordat Idin de standaard werd voor digitale identificatie binnen Nederland.  Een belemmering was dat Idin als inlogmethode geen voet aan de grond kreeg bij de overheid.In België bestaat die steun wel. De federale overheid is zelfs de grootste investeerder in Itsme. Ook het gebruik is daar groot. Al meer dan acht miljoen Belgen gebruiken de app die het hoogste Europese betrouwbaarheidsniveau (Eidas ‘high’) kent.  Grote zorgen De app maakt het ook makkelijk om online te bewijzen wie je bent. De officiële introductie van Itsme valt in een periode waarin Nederlanders zich grote zorgen maken over hun online-identiteit. Uit onderzoek in opdracht van Itsme blijkt dat 61 procent ongerust is door nieuws over hacks, datalekken en gegevensmisbruik en 68 procent zich online onveilig voelt. Vier op de tien (40 procent) zeggen slachtoffer te zijn geweest van een datalek en een kwart (25 procent) zegt meegemaakt te hebben dat iemand zonder toestemming toegang had tot een van hun accounts. Itsme kent een brede toepasbaarheid. De app kan bijvoorbeeld ook worden gebruikt om toegang te krijgen tot de EU Digital Wallet die vanaf eind dit jaar geleidelijk wordt geïntroduceerd. Daarnaast geeft Itsme gebruikers meer controle over hoe zij hun data delen en met wie. In de app zien zij welke organisatie om welke gegevens vraagt en bepalen zij zelf of ze daarmee akkoord gaan. Dat sluit aan bij een duidelijke wens onder Nederlanders: 58 procent wil meer controle over welke organisaties hun persoonsgegevens hebben en gebruiken. Meer zekerheid Ook voor organisaties die hun gebruikers moeten identificeren, claimt Itsme voordelen. De dienst zou aanzienlijk minder risico’s met zich mee brengen dan een eigen identificatieproces. Bovendien zou er meer zekerheid bestaan over wie er aan de andere kant zit. Daarnaast blijkt in België dat mensen door de herkenbaarheid en eenduidigheid veel minder snel afhaken als ze via Itsme inloggen. En ook Nederlandse gebruikers zoeken één herkenbare identificatiemethode: maar liefst 87 procent wil minder losse accounts en inlogmethodes, blijkt uit het onderzoek.