computable

In dit nieuwsoverzicht: Toedracht neergeschoten politie‑ict’er nog onduidelijk, ai-pact Accenture en Microsoft, jaarcijfers Visma, Oracle brengt Java 26 uit en zaai-geld voor Specssan. Neergeschoten Iraanse politie-ict’er fel op regime De 36‑jarige man die donderdag in Schoonhoven werd neergeschoten, is een medewerker van het Politiedienstencentrum (PDC) in Odijk. Het slachtoffer ligt zwaargewond in het ziekenhuis. De dader is voortvluchtig. De man is een uitgesproken tegenstander van het Iraanse regime, maar een verband daarmee is nog niet vastgesteld. Volgens de politie is de toedracht nog onduidelijk en wordt rekening gehouden met meerdere scenario’s. ‘Gezien de Iraanse achtergrond van het slachtoffer zijn de NCTV, OM, politie en de lokale gezagen alert en nemen zij de veiligheidsmaatregelen die nodig zijn’, reageert minister David van Weel van Justitie en Veiligheid. Om welke maatregelen het gaat, is niet bekend gemaakt. Accenture en Microsoft vormen gezamenlijke ai‑engineeringtak Accenture en Microsoft starten een gezamenlijke engineeringpraktijk om bedrijven te helpen artificiële intelligentie (ai) sneller te ontwikkelen en in te voeren. Teams van beide partijen gaan bij klanten aan de slag om toepassingen met Microsoft‑technologie binnen dagen operationeel te krijgen. Volgens Accenture blijven veel ai‑projecten steken omdat organisaties wel technologie hebben, maar onvoldoende expertise om deze breed toe te passen. Door duizenden engineers te bundelen willen de bedrijven de stap van ai-experiment naar -gebruik versnellen. De nieuwe praktijk bouwt voort op de bestaande samenwerking tussen beide technologiebedrijven. Visma ziet omzet en klantenbestand verder groeien in 2025 Visma heeft in 2025 een jaaromzet van 2,8 miljard euro geboekt, een stijging van 17 procent. Het klantenbestand groeide met 22 procent naar 2,4 miljoen in Europa en Latijns-Amerika. De brutowinst (ebitda) steeg tot 975 miljoen euro. Visma nam vorig jaar 28 softwarebedrijven over in Europa en Latijns‑Amerika. Daarmee betrad het bedrijf onder meer de Braziliaanse markt via Conta Azul en versterkte het zijn positie in Europa met partijen als het Franse Evoliz en een minderheidsbelang in Accountable uit België. Het Noorse softwareconcern meldt verder dat binnen de groep inmiddels 250 ai‑projecten draaien. Voorbeelden zijn Smartscan, dat documentverwerking grotendeels automatiseert, en Taxy.io, dat in Duitsland miljoenen fiscale cases afhandelde. Oracle introduceert Java 26 met nieuwe ai‑ en cryptofuncties Oracle kondigt de beschikbaarheid aan van Java 26, de nieuwste versie van de bekende programmeertaal annex ontwikkelplatform. Oracle JDK 26 (JDK = Java Development Kit) biedt volgens het softwareconcern duizenden verbeteringen die de productiviteit van ontwikkelaars verhogen, de taal vereenvoudigen en ontwikkelaars helpen ai- en cryptografiefuncties te integreren in hun applicaties. Oracle kondigt ook het nieuwe Java Verified Portfolio (JVP) aan, een selectie van door het bedrijf ondersteunde tools, frameworks, bibliotheken en services waarmee ontwikkelaars hun ontwikkelinitiatieven verder kunnen stroomlijnen en versterken. Ook biedt Oracle nu commerciële ondersteuning voor JavaFX, een op Java gebaseerd ui-framework, en Helidon, een Java-framework voor microservices. Daarnaast is Oracle van plan om de releasecyclus van Helidon af te stemmen op die van Java en Helidon voor te stellen als een OpenJDK-project.   Specscan haalt zaaigeld op voor automatisering bouwvoorbereiding Specscan, gevestigd in Goes, heeft seed‑kapitaal opgehaald bij Impuls Zeeland en Rabobank. De startup ontwikkelt een platform dat de pre‑constructiefase in de bouw automatiseert. Het systeem zet Stabu‑bestekken en technische documenten om in werkpakketten die direct naar onderaannemers en leveranciers kunnen worden gestuurd. Volgens oprichter Oscar Meijerink verkorten aannemers hiermee het offertetraject met 70 tot 90 procent. Het platform analyseert documenten, vergelijkt offertes automatisch en doet voorstellen voor geschikte partijen op basis van projectdata. Specscan koppelt met Microsoft‑omgevingen zoals SharePoint en Teams en kan binnen één minuut worden gestart. Onderaannemers en leveranciers gebruiken het gratis. Ongeveer honderd aannemers testen het systeem; binnen twee maanden volgt bredere beschikbaarheid.

Social engineering is een succesvolle aanvalsmethode in het Nederlandse bedrijfsleven en bij overheden. Aanvallers gaan steeds geraffineerder te werk in het misbruiken van menselijk gedrag. Ze spelen in op reflexen als urgentie, vertrouwen en autoriteit. En dat zijn precies de factoren die medewerkers ertoe brengen om zélf de digitale deur open te zetten.De recente onthulling dat Russische staatshackers Signal‑ en WhatsApp‑accounts van Nederlandse ambtenaren hebben overgenomen, laat zien hoe geraffineerd social engineering inmiddels is geworden. Aanvallers spelen in op urgentie, vertrouwen en autoriteit. Ze creëren een geloofwaardig verhaal, doen zich voor als collega, leverancier of leidinggevende, of zetten slachtoffers onder druk. Zo kunnen organisaties die de beveiliging technisch op orde hebben toch in de problemen komen.De Fraudehelpdesk, een landelijk meldpunt waar particulieren en ondernemers terecht kunnen voor vragen, advies en het melden van online fraude en oplichting, ziet dagelijks nieuwe varianten opduiken. Criminelen ontwikkelen voortdurend nieuwe methoden om slachtoffers te misleiden. Daarmee verschuift de dreiging steeds verder van techniek naar menselijk gedrag, ziet het door het Ministerie van Justitie en Veiligheid opgezette meldpunt. In dit artikel zetten we de bekendste vormen van social engineering op een rij:1. Phishing bestaat uit e‑mails die lijken te komen van banken, cloudproviders of interne afdelingen. Een voorbeeld uit de Nederlandse praktijk is de fraude bij bioscoopketen Pathé (2018), waarbij criminelen zich via e‑mail voordeden als de ceo en 19 miljoen euro  lieten overmaken.2. Spearphishing is een gerichte phishing met kennis van de organisatie of persoon. Zo werd de Universiteit Maastricht in 2019 getroffen door een gerichte spearphishingcampagne die leidde tot een grote ransomware-uitbraak. De aanval begon met een zeer geloofwaardige phishingmail gericht op specifieke medewerkers.3. Vishing is telefonische oplichting waarbij aanvallers zich voordoen als it‑support of bank. Volgens de Fraudehelpdesk is de situatie waarbij criminelen zich telefonisch voordoen als bankmedewerkers en slachtoffers overtuigen om geld ‘veilig te stellen’ een groeiend probleem.4. Smishing is phishing via sms of WhatsApp. De Rijksoverheid waarschuwt dat twee op de drie Nederlanders jaarlijks nep‑sms’jes of misleidende WhatsApp‑berichten ontvangt, vaak uit naam van banken, pakketdiensten of MijnOverheid.5. Pretexting is een verzonnen scenario dat vertrouwen wekt. Zoals de Ubiquiti‑fraude (hoewel internationaal) is qua methode identiek aan Nederlandse ceo‑fraudezaken. In Nederland waarschuwt de politie expliciet voor pretexting waarbij criminelen zich voordoen als accountant, auditor of leverancier om betalingen af te dwingen.6. Tailgating staat voor meelopen met medewerkers om fysieke toegang te krijgen. De Nederlandse beveiligingsbranche rapporteert regelmatig tailgating‑incidenten. Een bekend voorbeeld is een test van beveiligingsbedrijf Northwave, waarbij een ‘mystery guest’ zonder pasje meerdere kantoorpanden in Nederland binnenkwam door simpelweg mee te lopen met medewerkers.Nog complexere social engineeringDe genoemde zes methoden vormen de basis, maar de afgelopen jaren is er een duidelijke verschuiving zichtbaar naar complexere, psychologisch verfijnde varianten. De nieuwe generatie social engineering die in ons land de kop opsteekt, combineert psychologische druk met nieuwe technologieën zoals ai en deepfakes. Het gaat bijvoorbeeld om:7. Deepfake‑stemfraude. PwC Nederland waarschuwt dat deepfake‑technologie wordt gebruikt om stemmen van leidinggevenden na te bootsen en zo betalingen af te dwingen. PwC noemt dit expliciet een groeiende vorm van imitatiefraude.8. Quishing (QR‑phishing). De Rijksoverheid meldt dat twee op de drie Nederlanders jaarlijks nep‑sms’jes, misleidende appjes of valse e‑mails ontvangen, waaronder qr‑links die naar nep‑inlogpagina’s leiden.9. Business Email Compromise, ofwel BEC‑fraude, wordt door Nederlandse instanties genoemd als groeiende vorm van imitatiefraude. De politie koppelt BEC expliciet aan moderne identiteitsfraude en deepfake‑technieken. Het is een vorm van cyberfraude waarbij criminelen e-mails vervalsen om geld of gevoelige informatie te ontfutselen. Oplichters doen zich vaak voor als directieleden (ceo-fraude) of vertrouwde leveranciers om medewerkers te misleiden en betalingen te laten doen. 10. Helpdesk‑spoofing. Ook nep‑helpdesks die bellen vanaf gespoofde nummers vormen een groeiend probleem. Criminelen doen zich voor als bank‑ of it‑medewerkers en nemen op afstand de systemen over van slachtoffers.11. Social‑media‑impersonatie is de term die gebruikt wordt voor criminelen die zich steeds vaker voordoen als overheidsinstanties of bedrijven via gespoofde nummers en nep‑profielen.12. Usb‑lokacties zijn campagnes waarbij een usb-stick met schadelijke software wordt achtergelaten. Als een medewerker de usb-stick in een apparaat plaatst dat aan het netwerk gekoppeld is dan starten in de systemen vaak allerlei processen waarmee criminelen netwerken binnendringen, data stelen of gijzelen en systemen platgooien.De gevolgen van social engineering zijn vaak groter dan de initiële schade. Denk aan: financiële verliezen door frauduleuze betalingen, verstoring van bedrijfsprocessen, reputatieschade, verlies van klantvertrouwen, juridische gevolgen bij datalekken. De Fraudehelpdesk benadrukt dat meldingen cruciaal zijn om nieuwe trends te herkennen en organisaties tijdig te waarschuwen.Hoe kunnen bedrijven en organisaties zich wapenen tegen social engineering? Effectieve verdediging vraagt om een combinatie van techniek, proces en mens veelgenoemde manieren om weerbaarder te zijn tegen social engineering:Doorlopende bewustwordingstraining met realistische scenario’s.Zero‑trust‑principes waarbij geen enkele aanvraag blind wordt vertrouwd.Strakke financiële processen zoals het vier-ogenprincipe.Technische maatregelen zoals multifactor-authenticatie (mfa), phishingfilters en regels rondom identiteitsgebruik (identity governance).Incidentmeldingen bij de Fraudehelpdesk om trends vroeg te signaleren.

Het opzeggen of niet nakomen van het contract met het Amerikaanse Fast Enterprises voor de bouw van een nieuw omzetbelasting-systeem gaat zo’n 200 miljoen euro kosten.  Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) zei dit donderdagmiddag tijdens een debat in de Tweede Kamer over de Belastingdienst. Hij noemde dit bedrag op vragen van kamerleden die er veel moeite mee hebben dat Nederland met deze aanbesteding opnieuw een stukje digitale soevereiniteit opgeeft. Het bedrag lijkt te zijn afgeleid uit de contractwaarde van negentien miljoen euro per jaar gedurende een periode van tien jaar.  Zelfbouw Stoppen met Fast en opnieuw beginnen met vervanging van het huidige systeem gaat flink in de papieren lopen. Nog even doorgaan met het huidige, veertig jaar oude btw-systeem kost ook veel. Want dat systeem kan niet communiceren met andere belangrijke systemen. Gegevens moeten nu met de hand worden overgetypt, vertelde Eerenberg, wat de kans op fouten vergroot. Zelfbouw, een optie die de eigen it-afdeling van de Belastingdienst zeker mogelijk acht, kost volgens Eerenberg veel tijd. De ambtelijke top van zijn ministerie meent dat dit drie tot zes jaar moet kosten.  Luc Stultiens, kamerlid voor GroenLinks-PvdA, vroeg Eerenberg om een toezegging dat geen onomkeerbare stappen worden genomen voordat alternatieven zijn gewogen. Hij wil kunnen wegen of uitbesteding aan Fast veilig genoeg is. Henk-Jan Oosterhuis (D66) vindt de risico’s ondanks de mitigerende maatregelen die Eerenberg heeft aangekondigd, toch nog onaanvaardbaar hoog. Met name GroenLinks-PvdA en D66 twijfelen of het Amerikaanse Fast het aangewezen bedrijf is dat het btw-systeem moet moderniseren.  Onafhankelijk oordeel Om die twijfels weg te nemen laat de staatssecretaris een onafhankelijke derde partij een oordeel vellen of de risico’s van uitbesteding aan een Amerikaanse partij aanvaardbaar zijn en de verzachtende maatregelen voldoende zijn. Uiterlijk in juni moet dit onafhankelijke oordeel op tafel liggen. Hoewel de deal met Fast voorlopig niet in het geding is, is het dus nog geen gelopen race.  It-expert Marcel van Kooten, gespecialiseerd in advies over sourcing en strategie, zegt: ‘Het is goed dat er een onafhankelijk onderzoek komt. Dat zou dan niet moeten plaatsvinden door een marktpartij die nu al tot de hofhouding van de Belastingdienst behoort, maar bijvoorbeeld door de Auditdienst Rijk.’ Verder wil Eerenberg bekijken of medewerkers van de Belastingdienst zelf ook de systemen van de omzetbelasting kunnen beheren. Overigens doet de Belastingdienst al het beheer en onderhoud van de infrastructuur, zegt Van Kooten, die zeer kritisch staat tegenover de deal met de Amerikanen. Fast doet het technisch applicatiebeheer en voert wijzigingen in de software door.  Eerenberg staat een verschuiving van housing naar hosting voor. Daarbij wil hij de grens opzoeken van wat kan en mag gelet op de bestaande contracten.  De staatssecretaris zei volledig de ambitie van het kabinet te onderschrijven om Nederland digitaal onafhankelijker te maken. De Belastingdienst moet zelfs koploper worden, zei hij. Maar zo gemakkelijk gaat dit niet. Op de plank ligt een groot aantal projecten die wachten op verdere ontwikkeling. Zelf doen betekent dat prioriteiten worden bijgesteld. Bovendien wordt de autonomie beperkt door de netcongestie. Schaarste aan stroom staat uitbreiding van datacenters in de weg. 

Microsoft kondigt een doorbraak aan in de infrastructuur achter ai en cloud. Het bedrijf introduceert twee netwerktechnologieën die datacenters zowel sneller als energiezuiniger maken. De ontwikkeling komt op een moment dat de explosieve groei van ai de grenzen van bestaande infrastructuur bereikt. Datacenters verbruiken wereldwijd steeds meer energie. Ze vormen daarmee een groeiende zorg  voor zowel techbedrijven als overheden.  Microsoft zet nu in op twee innovaties. Zo is de verwachting dat MicroLed-technologie tot de helft minder energie verbruikt dan huidige optische verbindingen die op lasers zijn gebaseerd. Data zijn ook goedkoper te verzenden dan via koper en glasvezel. De tweede innovatie is hollow core fiber, een nieuwe generatie glasvezel die data tot bijna vijftig procent sneller verstuurt en de latency (vertraging in het netwerk) met circa een derde verlaagt. Hollow core fiber duikt al op in Azure-datacenters, terwijl MicroLed naar verwachting eind 2027 commercieel beschikbaar is. Volgens Microsoft zijn deze stappen nodig om ai op grote schaal mogelijk te blijven maken zonder dat het energieverbruik even hard meegroeit. Microsoft ziet goedkope MicroLeds als een efficiënter alternatief voor de kabels die momenteel data in datacenters transporteren. Onlangs is een proof-of-concept-project afgerond met MediaTek en andere leveranciers. Beeldvormende glasvezel ziet eruit als standaardglasvezel, maar van binnen bevat het duizenden kernen. De technologie bestond al in de kabels die worden gebruikt voor medische endoscopie, waarbij in feite een kleine camera in het menselijk lichaam wordt gebracht. MicroLed-bekabeling verandert de manier waarop data worden verzonden. Het is mogelijk om duizenden parallelle kanalen in één kabel te transporteren.

Recruiters worden overspoeld door geïnteresseerde jobkandidaten. Voor sommige middenkaderfuncties is op een jaar tijd het aantal sollicitaties meer dan verdubbeld. De economische onzekerheid speelt hierbij een rol, maar artificiële intelligentie (ai) nog veel meer. Uit onderzoek van het Amsterdamse werving- en selectiebureau Robert Walters blijkt dat 56 procent van de professionals ai gebruikt bij het solliciteren, en bijna één op de vijf doet dat regelmatig. Dat heeft zijn weerslag. Ai-tools zoals LazyApply en automatische sollicitatiebots stellen kandidaten in staat om tientallen vacatures in enkele minuten te bestoken, vaak zonder de functie goed gelezen te hebben. Het resultaat is een toestroom die recruiters nauwelijks kunnen bijhouden. ‘Sommige recruiters krijgen meer dan achthonderd sollicitaties voor een middenkadervacature, en dat is meer dan het dubbele van vorig jaar’, zegt Tom Lakin, strategisch adviseur bij Robert Walters. De kwestie is natuurlijk om die sollicitaties te valoriseren. Werkgevers zien steeds meer generieke, ai-gegenereerde cv’s binnenkomen, waardoor het moeilijker wordt om de sterke kandidaten te onderscheiden van de rest. ‘Veel sollicitaties lijken bijna identiek. In een markt die door ai wordt aangedreven, is menselijk oordeel dus essentieel.’ Robot versus robot Om de toestroom te beheren, grijpen organisaties op hun beurt naar ai-gestuurde screeningsystemen. Wat dus op een robot-versus-robotconstructie lijkt. Maar zo’n robot langs de kant van de werkgever is ook geen zorgeloos verhaal, aldus de specialisten bij het bureau. Geautomatiseerde selectie vergroot namelijk het risico op onbewuste vooroordelen, vermindert transparantie en duwt het menselijke oordeel naar de achtergrond.Daarom dat de recruitment-specialist pleit voor een hybride aanpak. ‘Slimme teams automatiseren het probleem niet volledig weg, maar plaatsen de menselijke beoordeling terug centraal: door vaardigheden vroeg in het proces te toetsen, ai-shortlists kritisch te bekijken en selectietools regelmatig te evalueren.’

In dit nieuwsoverzicht: Mastercard organiseert voor derde keer Mastercard For Fintechs-programma, Vertiv en Nvidia verbeteren infrastructuur ai-fabrieken, Workday plaatst ai-assistent in hr- en financeplatform en TrendAI meldt zich bij ai-partnerprogramma HPE. Mastercard start nieuwe editie fintech-programma Mastercard lanceert de derde editie van zijn Mastercard For Fintechs, een programma, gericht op het versnellen van fintechstartups en scale-ups in Nederland en Europa. Deelnemers krijgen toegang tot kennis, mentoring en het internationale netwerk van de betaaldienstverlener. De winnaar ontvangt honderdduizend euro aan marketingondersteuning en toegang tot het partnershipprogramma Start Path. Ook wachten er masterclasses, netwerksessies en begeleiding door experts uit het betaalecosysteem. Fintechs met een operationeel product in onder meer Nederland, België en Frankrijk kunnen zich aanmelden. Na lokale halve finales volgt een Europese eindronde in Italië. Met het programma wil Mastercard innovatie en samenwerking binnen het fintech-ecosysteem stimuleren. Vorig jaar namen ruim honderd Europese startups deel; het Nederlandse regtechbedrijf Cense won de competitie. Vertiv en Nvidia verbeteren infrastructuur ai-fabrieken Vertiv, een leverancier van kritieke digitale infrastructuur, ontwikkelt samen met hardwareproducent Nvidia een geconvergeerde fysieke infrastructuur voor ai-fabrieken, gebaseerd op het Nvidia Vera Rubin DSX-referentieontwerp. De oplossing combineert stroomvoorziening, koeling en besturing in een geïntegreerd model, met als doel implementaties te versnellen en risico’s te beperken. Centraal staan zogeheten SimReady-modellen en herhaalbare infrastructuurblokken, die vooraf via simulaties gevalideerd zijn. Daarmee kunnen datacenteroperators sneller opschalen en de complexiteit van ai-omgevingen beter beheersen. De aanpak richt zich op volledige systeemintegratie, van netaansluiting tot chipkoeling. Volgens beide partijen maakt dit snellere ingebruikname en efficiënter energiegebruik mogelijk. De oplossing is bedoeld voor grootschalige ai-fabrieken en moet ook doorwerken naar hyperscale- en colocatie-omgevingen. Workday verwelkomt ai-assistent Sana voor hr en finance Workday brengt met Sana een conversatiegerichte ai-ervaring naar zijn platform voor hr- en financiële processen. De wereldwijd beschikbare oplossing combineert een ai-interface met agents die taken kunnen uitvoeren binnen en buiten Workday. De Sana Self-Service Agent beschikt over meer dan driehonderd vaardigheden en automatiseert onder meer salaris-, verlof- en administratieve processen. Met Sana Enterprise koppelt Workday daarnaast systemen als Microsoft Outlook, Google Gmail en Salesforce om workflows over applicaties heen te coördineren. Volgens Workday leidt de integratie van ai in kernsystemen tot hogere nauwkeurigheid en betere compliance. De oplossing is per direct beschikbaar voor klanten via het bestaande abonnementsmodel. TrendAI treedt toe tot ai-partnerprogramma van HPE Trend Micro sluit met zijn ai-beveiligingstak TrendAI aan bij het Unleash AI-partnerprogramma van Hewlett Packard Enterprise (HPE). Doel is organisaties te ondersteunen bij het veilig versnellen van ai-initiatieven op basis van HPE Private Cloud AI. De samenwerking maakt het mogelijk om beveiligingsplatform TrendAI Vision One direct te integreren in ai-omgevingen. Daarmee krijgen bedrijven inzicht in en controle over de ai-levenscyclus, van infrastructuur en modellen tot applicaties. Volgens beide partijen helpt de integratie om implementatierisico’s te verlagen en governance en compliance te waarborgen. Het Unleash AI-programma van HPE richt zich op een ecosysteem van partners dat organisaties ondersteunt bij het opschalen en operationaliseren van ai-toepassingen.

De Hoge Raad vraagt in een tussenarrest duidelijkheid over financiële instellingen die klanten verplichten een selfie en kopie van hun identiteitsbewijs te verstrekken.De zaak gaat over creditcardmaatschappij ICS, die de overeenkomst met een kaarthoudster beëindigde omdat zij weigerde mee te werken aan een nieuwe online-identificatie. De kaarthoudster beriep zich op privacybezwaren tegen het opslaan van pasfoto en selfie.De Hoge Raad maakt voorlopig onderscheid tussen gewone foto’s en biometrische gegevens. Het enkel opslaan van een foto vormt volgens het hof nog geen verwerking van biometrische gegevens; daarvoor is bijvoorbeeld een gezichtsherkenningsprofiel nodig.Complexer is de verhouding tussen de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en de AVG. ICS stelde dat zij op grond van de Wwft verplicht was kopieën van identiteitsbewijzen te bewaren, inclusief pasfoto. De Hoge Raad merkt op dat ‘art. 33 Wwft’ op verschillende manieren is uit te leggen en dat de AVG minimale en proportionele verwerking van persoonsgegevens vereist. Ook speelt mee dat een foto informatie kan bevatten over ras of etnische afkomst, die extra bescherming geniet onder ‘art. 9 AVG’.Geen duidelijk antwoordOmdat de bestaande rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU hierover geen duidelijk antwoord geeft, kondigt de Hoge Raad prejudiciële vragen aan over de verplichtingen uit de vierde anti-witwasrichtlijn en de voorwaarden waaronder foto’s als bijzondere persoonsgegevens mogen worden opgeslagen.Het arrest is een tussenarrest (ECLI:NL:HR:2026:392). De Hoge Raad beslist dus nog niet of ICS de overeenkomst terecht beëindigde. Wel is de uitspraak van belang voor de grens tussen Wwft-verplichtingen en privacyrechten van klanten bij financiële instellingen.

Nederlandse ziekenhuizen zetten in 2026 flinke stappen in de inzet van artificiële intelligentie (ai), maar de hoge verwachtingen worden nog niet volledig waargemaakt. Dat blijkt uit de ‘AI Monitor Ziekenhuizen 2026’ van M&I/Partners, waaraan 52 ziekenhuizen deelnamen. Hoewel ziekenhuizen positieve effecten verwachten op de ervaring van medewerkers en patiënten, is er weinig optimisme over de financiële impact: 46 procent voorziet een negatieve invloed op de zorgkosten. In de afgelopen drie jaar is het daadwerkelijke gevolg van ai in veel ziekenhuizen beperkt zichtbaar, waardoor verwachtingen hoger liggen dan de realiteit. De inzet van ai groeit, maar blijft kleinschalig: 53 procent van de toepassingen is beperkt van omvang, grootschalige implementatie blijft achter (8%). De ai-readiness verbetert wel, vooral op het gebied van expertise en strategieontwikkeling. Tegelijkertijd zijn er knelpunten, zoals beperkte financiële ruimte (45%), onvoldoende ai-bewustzijn bij medewerkers (42%) en een beperkt transformatievermogen om ai daadwerkelijk te implementeren (39%). Bijna de helft van de ziekenhuizen heeft een uitgewerkte ai-visie en -strategie, en driekwart beschikt over een ai-beleid. De focus verschuift daarbij van puur medische toepassingen naar ondersteuning van zorgprocessen en bedrijfsvoering, met name in zorgadministratie en facturatie (80%), diagnostiek (71%) en communicatie (65%). De achtste editie van de ‘AI Monitor Ziekenhuizen’ biedt hiermee een actueel overzicht van de ambities, inzet en uitdagingen van ai binnen de Nederlandse ziekenhuissector, en laat zien dat veel verwachtingen nog niet volledig zijn ingelost.

De ondernemingsleiding van ASML zal er een zware dobber aan hebben om het vertrouwen te herstellen in de koers die de chipmachinefabrikant gaat varen. Een meerderheid van het personeel meent dat het hogere bedrijfskader verkeerd zit met de manier waarop de ingrijpende herstructurering wordt aangepakt. Van de 14.073 ASML-medewerkers die reageerden op een tevredenheidsonderzoek, is het merendeel negatief gestemd. Vooral in de technologie-organisatie – die volgens ASML te stroperig en bureaucratisch zou zijn – is het ongenoegen groot. In de afdeling IT & Data mist iets meer dan de helft vertrouwen in de aanpak. Hard Uit de enquête blijkt dat de reorganisatieplannen bijzonder hard zijn aangekomen. Eind januari maakte ASML bekend dat van de 4.500 technologisch leidinggevenden er ruim drieduizend niet nodig zijn. Voor zo’n 1.400 van hen – bijna de helft van dit ‘overtollige’ management – ziet de raad van bestuur nog kansen voor een overstap naar een technische rol. Voor de medewerkers kwam die radicale ingreep als een donderslag bij heldere hemel. Wel blijkt uit de meting van het sentiment onder hen dat een ruime meerderheid begrijpt dat de transformatie nodig is. Te veel tijd gaat verloren aan vergaderen. In de technologie-organisatie en IT & Data ziet een grote meerderheid geen verbetering in hoe efficiënt en goed georganiseerd de werkprocessen in hun sector verlopen. De rest van het bedrijf is milder. Tegenover begrip voor de onderbouwing van de reorganisatie staat onzekerheid over welke veranderingen in de komende maanden worden verwacht. Vooral in de technologie-organisatie overheersen twijfels. Een overgrote meerderheid aldaar gelooft allerminst dat de transformatie een positief effect heeft op ASML’s toekomst op de lange termijn. In de afdeling IT & Data bestaat meer vertrouwen in de goede afloop.  Op de vraag of de medewerker vooruitgang merkt in hoe goed deze begrijpt wat er van hem/haar wordt verwacht, geeft een miniem percentage een positief antwoord. De enquête vond tussen 6 en 13 maart plaats. In die periode viel ook de eerste walk-out bij ASML Veldhoven. Alle werknemers konden aan het onderzoek meedoen. In de hele organisatie deed een derde dat. Bij technologie gaf 51 procent zijn mening, bij IT & Data was dat 41.  Zwaar Binnen technologie wordt vooral Delivery & Engineering (D&E) zwaar getroffen, ASML’s grootste organisatie voor onderzoek en ontwikkeling. Die afdeling heeft de taak om de technologie-roadmap om te zetten in werkende lithografiesystemen.  ASML wil D&E veranderen in een deel dat Delivery heet, waar de verantwoordelijkheid ligt op product- en moduleniveau, en een Foundation om synergieën tussen producten en modules te verbeteren. Dit laatste kan door ontwerp-gemeenschappelijkheid mogelijk te maken en competenties, middelen en methodes te behouden en te ontwikkelen. D&E is gestructureerd in functionele clusters, elk met een competentie zoals software en algoritmes alsmede system engineering. Oplossing Peter Reniers, bestuurder Metaalbond FNV, ziet in de enquête-uitslag een bevestiging dat ASML-medewerkers er allerminst van overtuigd zijn dat deze nieuwe organisatie de oplossing is voor de stroperigheid. D&E kende eerdere reorganisaties zonder dat dit probleem werd aangepakt. Hij vraagt zich af wat de ASML-top van het verleden heeft geleerd en waarom nu ineens een zware sanering met gedwongen ontslagen nodig is.  Jarenlang leed de organisatiestructuur onder achterstallig onderhoud, aldus Reniers. ‘Als de leiding dit eerder had onderkend en aangepakt, hadden noodzakelijke aanpassingen gefaseerd en in overleg met OR en vakbonden kunnen plaatsvinden. De onrust en onzekerheid die nu onder medewerkers ontstaat, is daardoor het gevolg van keuzes die de organisatie zelf heeft gemaakt.’ Volgens Reniers kan het gebrek aan vertrouwen in het management ook de cultuur van creativiteit en innovatie schaden. En daar moet ASML het juist van hebben, stelt hij. ASML ziet in de enquête-uitslag het positieve punt dat de beweegredenen achter de reorganisatie worden onderkend. ASML stelt verder in een reactie de resultaten van de enquête intern te hebben gedeeld met alle medewerkers. ‘De resultaten bevestigen wat we dagelijks horen, in vergaderingen en in informele gesprekken. Een transformatie met zo’n impact op medewerkers creëert onzekerheid. Het kan de motivatie tijdelijk ondermijnen. De enquête laat dit duidelijk zien. We hebben de enquête niet gehouden om gerustgesteld te worden, maar om te begrijpen waar we staan en waar we actie moeten ondernemen. We begrijpen dat mensen willen weten wat er gaat gebeuren. Daarom werken we er hard aan om zo snel mogelijk duidelijkheid te scheppen.’ ASML bleek niet bereid de plannen in te trekken. Vanavond houdt FNV Metaal ledenvergaderingen waarin het sociaal plan van ASML wordt besproken.

Ondernemers die in Nederland zaken met elkaar doen, zouden vanaf 1 januari 2030 verplicht elektronische facturen moeten sturen, zegt Ernst & Young (EY) in een advies aan het kabinet. Belangrijkste aanbeveling is de introductie van een brede vorm van e-facturatie en e-rapportage in Nederland; dus ook voor binnenlandse transacties. Vanaf midden 2030 geldt deze verplichting in de hele EU sowieso voor facturen tussen bedrijven in verschillende landen. Die digitale facturen sturen dan automatisch gegevens mee naar de Belastingdienst, zodat die de btw beter kan controleren. Deze elektronische facturen moeten aan een vastgestelde EU-norm voldoen. Dit vraagt inspanningen van alle betrokken partijen waaronder veel ondernemers, fiscaal dienstverleners en softwareontwikkelaars in Nederland.  ViDA EY deed op verzoek van het ministerie van Financiën onderzoek naar een aantal beleidsvragen die samenhangen met het onderwerp e-facturatie en digitale rapportage. De Europese Unie heeft het pakket btw-regels voor het digitale tijdperk (ViDA ofwel Vat in the Digital Age) een jaar geleden officieel aanvaard.  De huidige rapportageverplichting van grensoverschrijdende handel in de EU is niet meer actueel. Dit beperkt de effectiviteit voor de fraudebestrijding. Daarnaast bestaan er tussen lidstaten verschillen in de nationale digitale rapportageverplichtingen die gelden voor de btw. Deze fragmentatie leidt tot extra administratieve lasten voor exporteurs en importeurs. De inzet van e-facturatie en digitale rapportage moet soelaas brengen.  Volgens de nieuwe regels moeten de facturen in principe voldoen aan de Europese norm, het zogeheten EN16931-format, en moeten in een gestructureerd formaat worden verzonden. Tegelijkertijd moeten de kerngegevens van deze facturen vrijwel real-time worden gerapporteerd aan de nationale belastingdiensten.  Twee scenario’s EY onderzocht twee centrale vragen:  In hoeverre is het noodzakelijk om de doelstellingen en randvoorwaarden van e-facturatie en digitale rapportageverplichtingen (de zogenoemde infrastructuur) concreet in regelgeving vast te leggen; Welke voor- en nadelen bestaan er voor Nederland bij het invoeren van een eerdere verplichting voor binnenlandse e-facturatie en/of digitale rapportage;  Daartoe werden twee scenario’s gedefinieerd. Zowel ViDA-A als ViDA-B kent verplicht gebruik van e-facturen voor prestaties waarvoor de digitale rapportageverplichtingen gelden. Deze verplichtingen gelden voor leveringen binnen de EU en bepaalde verlegde prestaties alsmede voor verwervingen. ViDA-B voegt daar verplichtingen voor binnenlandse b2b-prestaties aan toe. Dit laatste is, zoals gezegd, een beleidskeuze voor Nederland.  Peppol Wat betreft de gewenste centrale digitale infrastructuur hebben vrijwel alle partijen die EY sprak, een voorkeur voor Peppol. Dit is een internationaal afgestemd netwerk voor e-facturatie, oorspronkelijk ontwikkeld voor overheidsopdrachten, maar tegenwoordig breed inzetbaar voor alle soorten facturen. In Nederland is er al een governance-organisatie voor Peppol (de Nederlandse Peppolautoriteit, NPa) met toezicht via de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Bedrijven en softwareleveranciers geven aan dat zij liever voortbouwen op dit bestaande netwerk dan dat er een geheel nieuw systeem wordt opgelegd. Peppol biedt een standaard die interoperabel en schaalbaar is, kent meerdere dienstverleners (zogenaamde Access Points of Peppol-dienstverleners) waardoor er keuze en concurrentie is, en is internationaal breed gedragen. Als Nederland Peppol als verplicht kanaal neemt, sluit het aan op omringende landen die vaak hetzelfde doen. Dit maakt grensoverschrijdend zakendoen eenvoudiger omdat men niet voor elk land een ander technisch systeem hoeft te gebruiken. Voor de twee alternatieven voor Peppol, een eigen nationaal platform en een Frans model met gecertificeerde platforms, bestaat in Nederland minder enthousiasme. Die vallen af. De aanbeveling is dan ook om onder voorwaarden voor zowel de e-facturen als de digitale rapportage één uniforme infrastructuur te kiezen, namelijk Peppol. Op dit moment is EN16931 reeds de verplichte standaard voor e-facturen aan de overheid; het ligt voor de hand die standaard te verbreden naar alle b2b-facturen. Wat zijn de baten? EY verwacht belangrijke baten. Elektronisch factureren maakt factuurverwerking efficiënter: waar nu nog vaak handmatig gegevens van een papieren of PDF-factuur worden overgetypt, gebeurt dit straks automatisch. Onafhankelijke analyses tonen aan dat dit leidt tot ongeveer 55–70 procent kostenbesparing per factuur vergeleken met papieren processen. Uit internationale benchmarks blijkt bijvoorbeeld een gemiddelde besparing van zo’n vijf à zes euro per verzonden factuur en zelfs acht euro per ontvangen factuur door over te stappen op volledig digitaal. Naast pure kostenbesparing is er ook een tijdsvoordeel: digitale facturen worden gemiddeld sneller verwerkt en betaald, wat de cashflow bij bedrijven verbetert. Uit evaluaties blijkt bijvoorbeeld dat e-facturatie betaaltermijnen verkort en het aantal betwiste facturen reduceert, wat weer scheelt in incasso- en correctiewerkzaamheden. Ook de overheid profiteert. Met digitale rapportage heeft de Belastingdienst een veel beter en actueler zicht op transacties.

Nebius Group, het ai-cloudbedrijf met hoofdkantoor aan de Amsterdamse Zuidas, heeft overeenkomsten met Meta (Facebook, WhatsApp, Instagram) afgesloten die kunnen oplopen tot 27 miljard dollar (23,5 miljard euro). Inclusief een deal met Microsoft hebben de Zuidas-Russen al voor 46 miljard dollar aan contracten binnengesleept. Daarbovenop komt nog een investering van twee miljard van Nvidia. Volgens Arkady Volozh, oprichter en ceo van Nebius, kan zijn bedrijf hierdoor zijn kernactiviteiten op het gebied van ai-cloud versnellen. ‘We zullen blijven leveren,’ zegt de Russische ondernemer die zijn bedrijf twee jaar geleden afsplitste van Yandex, het ‘Russische Google’. Nebius is vanaf dag één gebouwd voor ai, aldus Volozh. ‘Het is geen aanpassing van een algemene cloud, maar ontworpen voor wat ontwikkelaars daadwerkelijk nodig hebben,’ verklaart hij zijn succes. ‘Dedicated’ capaciteit Nebius gaat vanaf begin 2027 gedurende vijf jaar voor twaalf miljard dollar aan ‘dedicated’ capaciteit leveren op meerdere locaties, gebaseerd op een van de eerste grootschalige implementaties van het Nvidia Vera Rubin-platform. Bovendien heeft Meta zich ertoe verbonden om, in verband met de toegang tot deze implementaties, extra beschikbare rekenkracht af te nemen in bepaalde toekomstige Nebius-clusters. Dit totaalbedrag kan oplopen tot vijftien miljard dollar over een periode van vijf jaar. Daarnaast wil Nebius nog andere klanten bedienen met zijn ai-cloud. Ook met Microsoft werd een grote deal gesloten. In september 2025 kwam het tot een vijfjarige overeenkomst met een waarde van 19 miljard dollar. Hyperscale-cloud Nebius bouwt een compleet platform waarmee ontwikkelaars en bedrijven de regie over hun ai-toekomst in handen kunnen nemen; van data- en modeltraining tot implementatie in productie. Het bedrijf heeft datacenters in Finland, New Jersey, een colocaties in Missouri, Surrey (Verenigd Koninkrijk), Keflavik (IJsland) en Parijs. Vanuit Amsterdam leidt Volozh zijn team dat merendeels bestaat uit Russische emigranten.  Een week geleden kondigde de Russische ondernemer een strategisch partnerschap met Nvidia aan voor de volgende generatie hyperscale-cloud voor de ai-markt. Nvidia investeert twee miljard dollar in Nebius, waardoor het Amsterdamse bedrijf de uitbouw van zijn complete ai-cloudplatform kan versnellen.  Nebius kan in een vroegtijdig stadium rekenen op steun van Nvidia bij de adoptie van de nieuwste generatie van het Accelerated Computing Platform. Ze gaan samen ai-fabrieken bouwen en de systeemsoftware daarvoor ontwikkelen.Nebius krijgt ook voorrang bij het gebruik van Nvidia-computerarchitecturen. 

ASML legt een laatste, dringend verzoek van de FNV naast zich neer om de aangekondigde reorganisatie in te trekken die impact heeft op 12 procent van de functies. De chipmachinefabrikant wil daarmee de stroperigheid en bureaucratie binnen het overigens zeer winstgevende bedrijf terugdringen. Maar deze aanpak roept volgens bestuurder Peter Reniers (Metaalbond FNV) vragen op. In een proces dat zich de afgelopen tien tot vijftien jaar heeft voltrokken, had de ondernemingsleiding eerder kunnen ingrijpen. Nu vindt de correctie wel heel abrupt plaats. Fasering had de huidige onrust en onzekerheid onder de werknemers grotendeels kunnen voorkomen, aldus de vakbond. ASML stelt daar tegenover dat de operatie vooral bedoeld is om het bedrijf toekomstbestendig te maken. Een stapsgewijze aanpak zou volgens de directie niet tot het gewenste resultaat hebben geleid. Ongerust Maandag hadden de bonden opnieuw een gesprek met ASML over het sociaal plan. Bepaald niet gerust is Reniers over de lengte (twee jaar) en werkingssfeer van het sociaal plan. Hij is bang dat ASML in de toekomst de voorwaarden van het sociaal plan als basis neemt voor nieuwe reorganisaties in de rest van het bedrijf als gevolg van de vervanging van medewerkers door ai. ASML ontkent dat daarvan sprake is, maar Reniers vreest dat met dit plan een business case voor de toekomst is geschapen. De FMV fileerde dan ook recent het sociaal plan. Teleurgesteld is Peter Reniers over de hoogte van de transitievergoeding die ASML biedt. Die bedraagt een derde maandsalaris per dienstjaar vermenigvuldigd met een factor twee. Volgens ASML is die marktconform. Reniers zag bedrijven als Signify, Philips en NXP met een factor van ongeveer 1,85 komen. Maar volgens hem kan ASML met zijn miljardenwinst daar best boven uitstijgen. Nog weinig concreet ASML heeft nog niet veel maatregelen genomen om het aantal gedwongen ontslagen te beperken. Zo is er nog geen zicht op een vertrek- of plaatsmakersregeling. Wel wil ASML de externe inhuur op de door de reorganisatie getroffen onderdelen stopzetten. Geen duidelijkheid bestaat er over de ‘farmout’-contracten waarbij uitbesteding als reorganisatiemiddel wordt ingezet en tot verdringing van arbeid leidt. ASML bekijkt wel wat de eigen mensen weer zelf kunnen doen. Verder zal de fabrikant tijdelijke contracten binnen de getroffen afdelingen (D&E of IT & Data) die worden geraakt, niet meer verlengen. Daaronder valt ook de it. Tijdelijke contracten buiten deze afdelingen die mogelijk een passende plek kunnen bieden aan boventallige medewerkers, worden verlengd tot 1 oktober aanstaande. Medewerkers hebben ook een baangarantie van minimaal zes maanden, wat voorspelbaarheid op korte termijn garandeert, aldus ASML in een reactie. Maar de FNV vindt dat meer een opvangperiode dan een baangarantie. Herplaatsing vindt eerst binnen het eigen bedrijfsonderdeel plaats. Vervolgens gebeurt dit organisatiebreed binnen ASML. Boventallige medewerkers krijgen voorrang bij het vervullen van openstaande functies.

Nederland staat voorzichtig positief tegenover de Europese plannen om NIS2 te vereenvoudigen, maar alleen als de kern van de richtlijn overeind blijft. Het kabinet wil minder administratieve lasten en meer uitvoerbaarheid, maar verzet zich tegen elke wijziging die cybersecurity-normen verzwakt of nationale beleidsruimte beperkt.Dit blijkt uit een fiche, een officieel beoordelingsdocument waarmee het kabinet de Tweede Kamer informeert over de voorstellen van de Europese Commissie. Simplificatie van NIS2 staat daarin centraal. Maar voordat deze vereenvoudiging in Nederland een feit wordt, moet eerst nog het ‘oorspronkelijke NIS2’ worden geïmplementeerd. Dat gaat in Den Haag erg traag. ‘In België lukte de implementatie één jaar en een kwartaal na het van kracht worden van deze EU-richtlijn ter verhoging van de digitale weerbaarheid. De Nederlandse ambtenaren hadden voor de omzetting van NIS2 in nationale wetgeving echter ruim twee keer zoveel tijd nodig. Pas op 23 maart aaanstaande. kan de Tweede Kamer over de Cyberbeveiligingswet in debat. Ergens in het tweede kwartaal van dit jaar valt de implementatie te verwachten.  Tegens én voorsSimplificatie mag geen excuus worden voor nieuwe vertraging, stelt het kabinet. Evenmin mogen de voorstellen leiden tot afzwakking van risicobeheer, incidentmelding of supply‑chain‑eisen. Nederland is ook tegen een beperking van de nationale ruimte om sectoren toe te voegen of strengere eisen te stellen.Het kabinet ziet deze voorstellen van de Commissie wel zitten: Minder rapportage- en documentatieverplichtingen moeten leiden tot lagere regeldruk; Eenduidige definities en sectorafbakening om de implementatie te versnellen;Betere uitvoerbaarheid voor bedrijven en toezichthouders, inclusief eenvoudiger incidentmeldingen;Meer aansluiting op andere EU‑kaders zoals Dora, CER en GDPR;Micro- of kleine dns-dienstverleners vallen niet langer onder NIS2;Hetzelfde geldt voor kleine stroomproducenten zonder impact op de stabiliteit van het elektriciteitsnet;NIS2 wordt wel van toepassing op Eudi-wallets en European Business Wallets;   Het toepassingsbereik wordt uitgebreid met hyperscalers die onderzeese datakabels in Nederland willen aanlanden.Er komt een nieuwe categorie ‘small mid cap’ bedrijven die toezichthouders niet meer vooraf maar achteraf gaan controleren Betere datacollecties over ransomware-aanvallen.

BLOG – Ai staat op de agenda van elke boardroom, maar de stap van experiment naar structurele uitvoering blijkt voor veel organisaties nog te groot. Zo zegt nog niet eens de helft van de organisaties wereldwijd klaar te zijn voor grootschalige adoptie. Veel bedrijven worstelen nog met de vraag waar ai nu écht waarde oplevert. Het antwoord ligt zelden in grootschalige, allesomvattende ai-programma’s die in een keer van scratch af aan worden opgebouwd. Een gefaseerde, return-on-investment (roi)-gedreven aanpak waarin waarde snel wordt bewezen, opgeschaald en uiteindelijk geïndustrialiseerd, levert meer succes op. Uit welke fases bestaat zo’n roi-gedreven aanpak? Fase 1: Bewijs snel waarde De eerste fase draait om focus en discipline. In plaats van ai breed uit te rollen, selecteren organisaties ‘thin-slice’ use-cases voor veelvoorkomende processen die vaak een knelpunt vormen. Denk aan wachtwoordresets, orderstatusvragen, factuurbeoordelingen of het samenvatten van field service-notities. Cruciaal in deze fase is het vastleggen van de nulmeting. In nauwe samenwerking met financiële afdeling worden verschillende parameters objectief vastgesteld, zoals sla’s, average handle time en klantbeoordelingsscores. Op basis daarvan worden drempelwaarden afgesproken. Dit voorkomt dat ai-initiatieven blijven hangen in ‘interessant, maar onduidelijk rendement’. Integendeel: het biedt objectief inzicht in de meerwaarde van een ai-use-case. Daarnaast worden eenmalig randvoorwaarden ingericht, zodat elke nieuw use-case automatisch dezelfde beheerlaag krijgt. Denk aan toegangscontrole, prompt-hygiëne, menselijke verificatie en continue evaluatie. Door governance vooraf te regelen, kan de organisatie later sneller schalen. Fase 2: Schaal wat werkt, stop wat niet werkt Waar fase 1 bewijst óf ai waarde kan leveren, draait fase 2 om hóé die waarde duurzaam wordt vergroot. Door continu te meten hoeveel waarde ai-oplossingen opleveren, wordt inzicht gecreëerd in waar de winst wordt geboekt. Menselijke verificatie is hierbij onmisbaar om hallucinatie en bias te voorkomen. Opschaling gebeurt via dezelfdeworkflow. Organisaties breiden stap voor stap uit: van eenvoudige deflectie (vragen afvangen) naar het prioriteren en toewijzen van issues, samenvattingen en uiteindelijk (semi-)automatische afhandeling. Dit volgt het natuurlijke pad van eerst processen optimaliseren en daarna pas de stap zetten naar automatisering. Om schaalbaarheid te waarborgen, wordt een herbruikbaar playbook vastgelegd: templates, prompt-packs, goedkeuringsflows en dashboards. Hierdoor kunnen use -ases snel worden gerepliceerd over meerdere landen en businessunits heen, met waar nodig varianten voor lokale dataopslag en compliance. Use-cases die structureel onder de roi-drempels blijven, worden vervolgens bewust afgebouwd. Dit is geen falen, maar een teken van ai-volwassenheid. Fase 3: Van experiment naar productie In de derde fase verschuift de focus van losse use-cases naar portfolio-discipline. Initiatieven worden geprioriteerd op basis van aantoonbare kpi-impact: productiviteit, efficiëntie, klantervaring en kostenreductie. Productiviteits- en efficiëntiewinst zijn hiervan de belangrijkste en zouden leidend moeten zijn in de ai-roadmap. Minstens zo belangrijk is talent en verandermanagement. ai-adoptie piekt vooral binnen functies op HBO+-niveau, binnen deze groep is het potentieel dus het grootst. Door deze werknemers actief mede-eigenaar te maken van de ontwikkeling van ai-agents en -oplossingen, ontstaat vertrouwen én betere kwaliteit. Dit zorgt voor een vliegwiel voor verdere adoptie binnen de organisatie. Tot slot worden risk en governance opgeschaald. Richtlijnen en compliance-processen worden gestandaardiseerd. Niet verrassend is dit voor de meeste organisaties de meest effectieve én meest gebruikte maatregel om ai veilig en verantwoord onderdeel te maken van de operationele werkzaamheden. Van belofte naar structurele waarde Een succesvolle ai-strategie is geen technologische sprint, maar een bedrijfsmatige discipline. Door klein te beginnen, scherp op roi te sturen en alleen op te schalen wat bewezen waarde levert, transformeert ai van een belofte naar een structurele motor voor productiviteit en groei. Organisaties die deze aanpak volgen, implementeren niet méér ai – ze realiseren vooral méér rendement. Alex Hendrikse, business development lead EMEA North ServiceNow