computable

108 nieuwsberichten gevonden
Zo wil de EU los komen van Amerikaanse tech
7 uur
De Europese Commissie presenteert woensdag een uitgebreid pakket aan plannen om de EU technologisch minder afhankelijk te maken van Amerikaanse tech. Mede op voorstel van de Nederlandse regering is gekozen voor een soevereine technologie-stack die expliciet is opgebouwd rond een vraag-aanbod-kringloop tussen de lagen van de stack, met opensource als een van de belangrijkste drijfveren.  Uitgangspunt hierbij is dat soevereiniteit sterk afhangt van de wisselwerking binnen de volledige technologie-stack, van materialen, hardware en infrastructuur tot software, data en applicaties. EU-techchef Henna Virkkunen licht woensdag het EU Tech Soevereiniteit Pakket toe. Tot de belangrijkste bestanddelen behoren de EU Chips Act 2.0 en de Cloud & AI Development Act (Cada). Concepten hiervan circuleren in brede kring.  De contouren van het beleid zijn duidelijk. Volgens Virkkunen betekent autonomie dat Europa de technologie kan kiezen die past bij haar (democratische) waarden. Van protectionisme zal echter geen sprake zijn. Strategische afhankelijkheden met een hoog risico moeten zoveel mogelijk worden beperkt. Maar de realiteit is dat de band met Amerikaanse tech nagenoeg onmogelijk kan worden doorgesneden. De Commissie beseft dat. Voorspelbare markt De EU zoekt het nu in een zelfversterkende vraag-aanbod-kringloop. De opbouw daarvan heeft consequenties voor de EU Chips Act. Versie 2.0 van deze verordening legt meer nadruk op stimulering van de vraagkant. De wet- en regelgeving in zijn huidige vorm heeft namelijk allerminst tot het gewenste resultaat geleid. Het was de bedoeling om met subsidies veel nieuwe chip-productiecapaciteit naar de EU te halen, maar daar is tot nog toe bar weinig van terechtgekomen. Want de chipfabrikanten zien te weinig vraag naar geavanceerde (ai-)chips uit de EU ontstaan.  De Europese Commissie wil daarom een voorspelbare markt creëren voor fundamentele lagen in de stack zoals infrastructuur en chips. Zo’n markt zal ontstaan door stimulering van technologieën op de hogere lagen van de tech-stack (bijvoorbeeld cloud, ai). Kortom, nodig is een soeverein EU-cloud- en ai-ecosysteem. De Cloud & AI Development Act (Cada) moet daarvoor zorgen.  Aanbestedingen Onderdeel van deze Cada-verordening is een plan om strenge criteria voor cloud-diensten te maken in zeer kritieke overheidsaanbestedingen. Dit kan uitsluiting betekenen van Amerikaanse hyperscalers. De Commissie denkt ook aan verplichte opname van bepaalde software en hardware die in de EU is ontwikkeld. Maar zo’n voorstel lokt vrijwel zeker een furieuze reactie vanuit Washington uit.  Andere criteria voor de selectie van cloudleveranciers voor cruciale overheidsaanbestedingen zijn het niveau van gegevensbescherming en de controle van derde landen over de gegevens en diensten van deze aanbieders. Bij publieke aanbestedingen voor clouddiensten of ai vereist de Commissie dat er toegevoegde waarde bestaat voor de EU, zonder aan te geven hoe dat valt te kwantificeren. Ook de mate waarin hun respectievelijke markten openstaan voor clouddiensten kan meewegen.  De Cada-wet vraagt om een heldere definitie van het begrip soevereine cloud, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende niveaus van autonomie, controle en jurisdictie. Chipsector Samen met Cada moet de EU Chips Act 2.0 de Europese chipsector stimuleren. De Commissie wil ervoor zorgen dat overheden voorrang geven aan processoren afkomstig van EU-startups. Binnenlandse vraag moet deze nieuwkomers op het zadel helpen. Uit interne documenten die naar diverse media zijn gelekt, blijkt dat overheidsaanbestedingen als strategisch instrument worden ingezet om innovaties en het gebruik van betrouwbare chips te bevorderen.  De nieuwe wet moet: criteria voor betrouwbare chips definiëren. Deze betreffen niet alleen de mate van beveiliging, maar ook transparantie van de toeleveringsketen, stabiliteit, toegevoegde waarde en integratie in het EU-ecosysteem; open chiptechnologie ondersteunen, inclusief architecturen zoals RISC-V. Daardoor worden transparantie, flexibiliteit en EU-deelname aan chipontwerp mogelijk. Tevens wordt afhankelijkheid van één leverancier voorkomen; complementariteit met open-sourcehardware- en software-ecosystemen waarborgen;  het chipbeleid afstemmen op de stimulering van cloud en ai, zodat chips uit de EU worden geïntegreerd in EU-datacenters en ai-infrastructuur; gecoördineerde vraag (via Cada en innovatieve overheidsaanbestedingen) benutten als afnamemechanisme om betrouwbare chipoplossingen binnen de EU op te schalen. Er komt ook een Demand Forum waar chipleveranciers samen met vooraanstaande industrieën de technische eisen op elkaar kunnen afstemmen;  voorkomen dat leveringsproblemen zoals bij Nexperia ontstaan. Bedrijven moeten meer proactief informatie delen. En bij het nemen van noodmaatregelen is een beter gestructureerd proces nodig. Bij een crisis wil de Commissie gemeenschappelijke aankopen regelen. Chipleveranciers die overheidssubsidies krijgen, zouden de Commissie voorrang moeten geven bij schaarste.    Opensource Derde poot onder het soevereiniteitsbeleid, na de Chips Act en Cada, is de OpenSourceStrategie, die wordt verweven in het bredere pakket van voorgestelde maatregelen. De strategie moet zorgen voor afstemming met Cada en de nieuwe Chips Act, zodat open standaarden en componenten waar mogelijk in de gehele stack worden gebruikt.  De Europese Commissie wil ook een meer gestroomlijnde, versnelde goedkeuringsprocedure voor datacentra. Deze datacentra krijgen voorrang bij de toegang tot het elektriciteitsnet en lagere netwerkkosten als ze gebruikmaken van in Europa geproduceerde chips of hun energiekosten verlagen. 
Kort: Achmea schudt SAP-compliance op, Plat4mation koopt Deense Adeno (en meer)
15 uur
In dit nieuwsoverzicht: Achmea moderniseert SAP-compliance, ebook Microsoft over ai in de zorg, Addsecure koopt track & trace-activiteiten Spotmaster, Flex IT komt met eigen refurbished label en Plat4mation neemt Adeno over. Achmea automatiseert SAP-compliance en centraliseert securitymonitoring Achmea uit Zeist heeft de compliancerapportage in zijn SAP-omgeving vergaand geautomatiseerd en de securitymonitoring centraal ingericht. Hierdoor kan de verzekeraar continu inzicht geven in de naleving van de eigen basisregels en sneller inspelen op wijzigingen in regelgeving en processen. De aanpak volgt op een modernisering van het SAP-landschap met onder meer SAP S/4Hana en SAP Business Technology Platform. Met oplossingen van het in SAP gespecialiseerde SecurityBridge monitort Achmea gebruikershandelingen en procesafwijkingen en controleert het compliance-eisen geautomatiseerd. Volgens de organisatie is doorlopende monitoring nodig omdat periodieke controles tekortschieten in een dynamische omgeving. Daarnaast moet meer inzicht in gebruikersgedrag bijdragen aan zorgvuldiger werken. Achmea onderzoekt ook de inzet van ai om logdata begrijpelijker te maken voor besluitvorming. Microsoft publiceert ebook over kloof tussen ai-ambitie en uitvoering in zorg Microsoft signaleert dat zorgorganisaties moeite hebben om ai‑toepassingen in de praktijk te brengen. Uit onderzoek onder vijfhonderd besluitvormers blijkt dat ai breed wordt gezien als kansrijk, maar dat gefragmenteerde systemen en verspreide data de inzet belemmeren. Volgens het bedrijf leiden die knelpunten tot trage besluitvorming en missen zorgprofessionals op cruciale momenten relevante inzichten. In een ebook beschrijft Microsoft hoe organisaties deze kloof kunnen verkleinen. Daarbij ligt de nadruk op moderne infrastructuur, geïntegreerde data en ingebouwde governance. Het document biedt volgens Microsoft handvatten om ai‑toepassingen beter te coördineren en besluitvorming te versnellen. Ook moet een gezamenlijke data‑basis bijdragen aan consistentere zorg en bredere opschaling van ai binnen organisaties. AddSecure neemt track & trace-activiteiten Spotmaster over AddSecure, de Zweedse leverancier van mobiele- en iot-beveiligingsoplossingen, neemt alle ’track & trace fleet management’-aansluitingen over van Spotmaster uit Den Bosch, inclusief bijbehorende hardware en serviceactiviteiten. Met de stap wil AddSecure zijn positie in fleetmanagement en het merk Traxgo versterken. De activiteiten worden ondergebracht bij de businessunit Smart Mobility en geïntegreerd in het Traxgo-platform. Volgens het bedrijf moet dit zorgen voor continuïteit voor klanten en toegang tot bredere functionaliteit. Spotmaster, dat zich al jaren richt op fleetmanagement en track-and-trace, verlegt de focus naar softwareontwikkeling en datagedreven diensten. Daarmee wil het bedrijf zich verder specialiseren. AddSecure wil onder de vleugels van de Duitse investeerder Castik Capital Europees groeien in belangrijke internet-of-things (iot)-branches, zoals de auto-industrie. Flex IT introduceert eigen label voor refurbished hardware Flex IT uit Leiden brengt een nieuw merk voor refurbished it-hardware op de markt: Approved Selection. Met dit label wil de aanbieder één vaste kwaliteitsstandaard neerzetten voor apparaten zoals laptops, desktops en workstations. Volgens Flex IT worden de apparaten geselecteerd en refurbished volgens vaste criteria. Ze functioneren volledig en verkeren cosmetisch in goede staat. Waar nodig krijgen apparaten een uniforme afwerking. Elk product wordt standaard geleverd met één jaar garantie, met een optie tot verlenging tot drie jaar. De refurbished markt groeit, maar kent volgens het bedrijf uiteenlopende kwaliteitsniveaus en definities. Met het nieuwe label wil Flex IT daar meer duidelijkheid in brengen, zodat organisaties beter weten wat ze kunnen verwachten bij aanschaf van gebruikte apparatuur. Plat4mation wil positie in Scandinavië versterken met overname Adeno Plat4mation uit Utrecht heeft plannen aangekondigd om het Deense ServiceNow-bedrijf Adeno uit Kopenhagen over te nemen. Met de stap wil de dienstverlener zijn activiteiten in Scandinavië uitbreiden. De regio geldt als groeimarkt voor ServiceNow, onder meer door vraag naar workflowautomatisering en ai-functionaliteit. Plat4mation was er al actief sinds de opening van een vestiging in Zweden in 2024. Door de overname voegt het bedrijf lokale expertise van Adeno toe aan zijn bestaande activiteiten. Adeno richt zich op het realiseren van concrete resultaten bij implementaties van het ServiceNow-platform. De combinatie moet leiden tot een bredere dienstverlening, variërend van advies tot beheer. De overname wordt ondersteund door hoofdinvesteerder Keensight Capital en ServiceNow Ecosystem Ventures.
Nvidia lanceert Windows-pc’s voor ai-agenten
21 uur
Nvidia toont de eerste Windows-laptops die speciaal zijn ontworpen voor het gebruik van ai-agenten die allerlei ‘menselijke’ klusjes kunnen klaren. Deze hardware draait op de RTX Spark, een nieuwe chip die ook geschikt is voor creatieve doeleinden en gaming.  Deze superchip heeft een rekenkracht van 1 petaflop en kent een geheugen van 128 GB. De RTX Spark komt met een Blackwell RTX GPU met 6.144 CUDA cores (shader kernen) en vijfde generatie Tensor Cores. De superchip is verbonden met een 20-core Nvidia Grace CPU. MediaTek, marktleider bij op Arm gebaseerde systems-on-a-chip, werkt hierbij samen met Nvidia.  Nvidia-topman Jensen Huang lanceerde de nieuwe Windows pc’s tijdens de Computex-beurs in Taipei (Taiwan). Asus, Dell, HP, Lenovo, MSI en Microsoft (Surface) behoren tot de pc-leveranciers die het RTX Spark-platform gaan gebruiken. Maar veel details zijn over deze hardware nog niet bekend. De Computex-beurs toont nog nauwelijks ‘lopende’ apparatuur. Verwacht wordt dat de eerste demonstratie-modellen rond oktober beschikbaar komen, waarna de verkoop tegen de Kerst kan beginnen. Mededinger  Voor Intel en AMD betekent dit nieuwe concurrentie. Ze zien zich geconfronteerd met een mededinger die financieel diepe zakken heeft en ook nog eens het imago van een ai-kampioen heeft. Ook kan deze stap gevolgen hebben voor Qualcomm dat met de Snapdragon-X processor naar de markt voor edge computing lonkt. Er bestaan al ai-laptops, maar deze zijn vooral bedoeld voor conversaties met chatbots zoals ChatGPT en Gemini en niet zo zeer voor agent-gestuurde computing. Voor dit laatste is meer rekenkracht nodig.  Ai-workloads Nvidia mikt met zijn nieuwe type pc vooral op ontwikkelaars van ai-agenten. Jensen Huang voelt zich op dit punt gesterkt door het snel stijgende gebruik van opensource-projecten voor ai-agenten zoals OpenClaw en Codex. Nvidia werkt nauw samen met Microsoft om er voor te zorgen dat persoonlijke ai-agenten zich goed ‘thuisvoelen’ in een Windows-omgeving en ook de veiligheid is gewaarborgd.  Voor zeer veeleisende ai-workloads in datacenters introduceert Nvidia Vera, de eerste cpu-speciaal voor ai-agents. Vera is ontwikkeld voor een toekomst waarin ai-agenten de grootste gebruikers van computing zullen zijn, aldus Jensen Huang.  Voor de opensource-ontwikkeling van ai-agenten in ondernemingen lanceert Nvidia een nieuwe Agent Toolkit. Hiermee zijn autonome ai-engineers te bouwen.  Nieuwe tools Ook physical ai krijgt veel aandacht. Nvidia introduceert een uitgebreide collectie tools voor de inbouw van ai-agenten in robotica, autonome voertuigen, vision ai en industriële digital twins.  Verder lanceert Nvidia Cosmos 3, een openwereld-basismodel voor physical ai, gebouwd op een mix van transformer-architectuur die visuele redenering, wereldgeneratie en actievoorspelling in één systeem combineert. Dit model kan tekst, afbeeldingen, video, omgevingsgeluid en acties ‘native’ begrijpen en genereren. De trainings- en evaluatiecycli voor fysieke ai kunnen worden verkort van maanden tot dagen. 
Bestuurders buitenspel, 6 keer strijd in de bedrijfstop
22 uur
Wingtech, de Chinese eigenaar van chipmaker Nexperia, trekt juridisch alle registers open in het conflict over wie het voor het zeggen krijgt bij de Europese bedrijven van de chipfabriek met hoofdkantoor in Nijmegen. De machtsstrijd wordt op vele fronten uitgevochten en escaleert. Deze zaak staat niet op zichzelf. De ict‑sector blijkt een opvallend instabiel speelveld voor topbestuurders. De onderstaande casussen laten een patroon zien van topmensen die soms abrupt, soms sluipend buitenspel worden gezet. 1. Wingtech vs. Nexperia – geopolitiek als breekijzer De bestuurscrisis bij Nexperia is exemplarisch voor de manier waarop geopolitiek en bestuur en toezicht in elkaar grijpen. De Ondernemingskamer schorste Nexperia-topman Zhang Xuezheng in oktober 2025 vanwege ernstige verdenkingen van wanbeleid en belangenverstrengeling. Hij zou de belangen van het Chinese moederbedrijf Wingtech boven die van het in Nijmegen gevestigde Nexperia hebben gesteld en belangrijke beslissingen hebben doorgedrukt zonder overleg met de rest van het bestuur. Wingtech probeert nu via een frontale juridische aanval de regie terug te pakken. Maar de rechter houdt voet bij stuk: de schorsing blijft van kracht en wordt zelfs aangescherpt wanneer blijkt dat ook lagere managers instructies van de geschorste topman bleven opvolgen. Daarmee wordt zichtbaar hoe diep de interne loyaliteitslijnen binnen het bedrijf lopen. Tegelijkertijd waarschuwen geopolitieke analisten dat de Nederlandse ingreep internationale repercussies kan hebben, omdat Nexperia opereert in een sector die direct raakt aan Europese strategische autonomie. 2. Centric – hoe een oprichter zijn bedrijf verliest Waar Nexperia een geopolitiek dossier is, is Centric het schoolvoorbeeld van een oprichter die door de rechter uit zijn eigen bedrijf wordt gezet. Oprichter en directeur Gerard Sanderink raakt jarenlang verwikkeld in een conflict dat de bedrijfsvoering ontwricht. De ondernemer kwam meermaals in het nieuws vanwege verdenkingen van corruptie en een openlijke ruzie met een ex. Ook zou hij onder de invloed staan van zijn nieuwe partner en  Zijn bedrijven hadden daaronder te lijden. Mede daarom werd Sanderink ook geschorst bij bouwbedrijf Strukton. Een groep Nederlandse ondernemers nam it-bedrijf Centric in 2024 over. De Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam oordeelde dat Sanderink jarenlang wanbeleid heeft gevoerd bij Centric. Dit kwam omdat hij privéconflicten vermengde met de zakelijke belangen van het bedrijf. Sanderink gebruikte Centric-kanalen om zijn ex-partner te beschuldigen van fraude. De rechter oordeelde dat hier geen enkel bewijs voor was en verplichtte hem dit te rectificeren. Omdat hij weigerde te stoppen met de lastercampagnes en de rechterlijke vonnissen negeerde, moest hij miljoenen euro’s aan dwangsommen betalen aan zijn ex. Hij werd door de rechtbank tevens veroordeeld tot het terugbetalen van 91 miljoen euro aan Centric vanwege onttrokken gelden en leningen. Vanwege het wanbeleid werd Sanderink door de rechter geschorst als bestuurder. Het tijdelijke bestuur heeft Centric medio 2024 verkocht aan een consortium van Nederlandse investeerders om de rust te herstellen. De casus laat zien hoe governance‑mechanismen functioneren wanneer een bestuurder zelf het grootste risico vormt voor de continuïteit en hoe ver de rechter bereid is te gaan om een bedrijf te beschermen tegen zijn eigen oprichter. Door de onrust in de top werd er ook afscheid genomen van andere topbestuurders binnen het bedrijf. Een ander bekend voorbeeld van een oprichter die uit zijn bedrijf wordt gezet, is Gerard Willemse van ict-dienstverlener Inter Access. Er liep al een onderzoek bij de Ondernemerskamer naar naar het gevoerde beleid bij dat bedrijf dat na herstructurering in 2003 in de financiële problemen raakte. Maar dat onderzoek werd geschorst nadat de investeerder achter Inter Acces en de oprichter een schikking troffen. Naderhand kwam Inter Access in handen van SLTN. 3. OpenAI – de coup die terugsloeg De bestuurscrisis in 2023 bij OpeAI, het bedrijf achter ChatGPT, laat zien hoe macht in moderne ai‑bedrijven niet langer alleen bij het bestuur ligt, maar ook bij medewerkers, investeerders, aandeelhouders en ecosystemen. Wanneer ceo Sam Altman eind 2023 onverwacht wordt ontslagen wegens vermeende ondoorzichtigheid richting het bestuur, raakt de organisatie in totale chaos. Honderden medewerkers dreigen op te stappen, investeerder Microsoft schaart zich openlijk achter Altman en de druk op het bestuur loopt razendsnel op. Binnen vijf dagen keert Altman terug, terwijl juist de bestuurders die hem wegstuurden vertrekken. De casus toont hoe een bestuur dat zijn legitimiteit verliest, zelf buitenspel kan raken — een spiegelbeeld van de klassieke machtsstrijd. Andere voorbeelden van vertrokken bestuurders na ruzies met aandeelhouders of nieuwe eigenaren zijn een inkoopschandaal bij KPN. En een strijd tussen de aandeelhouders van i3 waarna de nieuwe eigenaar Ludo Baauw na allerlei zaken bij de Ondernemingskamer uiteindelijk het bedrijf weer onder de naam i3 in de markt zette. 4. Atos – strategische chaos als sluipmoordenaar Bij ict-dienstverlener Atos is het niet één conflict, maar een opeenstapeling van strategische meningsverschillen die de top onderuit haalt. Het bedrijf verkeert in 2024 in een diepe financiële en organisatorische crisis, waarin de raad van bestuur en de directie lijnrecht tegenover elkaar komen te staan over de toekomst van het bedrijf. Ceo Yves Bernaert vertrekt in 2024 al na drie maanden door een onoplosbaar conflict over opsplitsing, verkoop of herstructurering. Atos verslijt in twee jaar tijd vier ceo’s, wat de diepe bestuurlijke instabiliteit blootlegt. De zaak laat zien hoe strategische chaos uiteindelijk leidt tot bestuurlijke slijtage — en hoe een bedrijf in een neerwaartse spiraal terechtkomt wanneer de top geen gezamenlijke koers meer kan bepalen. Sinds de benoeming van Philippe Salle tot voorzitter van de ‘board of directors’ en chief executive officer met ingang van 1 februari 2025 lijkt de rust wedergekeerd te zijn. 5. Ordina BPO – overnamefrictie als katalysator voor vertrek Na de overname van Ordina BPO door Centric in 2009 botst directeur Reggie de Jong vrijwel direct met de nieuwe leiding. De meningsverschillen over integratie, cultuur en koers lopen zo hoog op dat zij daarna binnen korte tijd vertrekt. De casus laat zien hoe overnames in de ict‑sector vaak governance‑stressmomenten zijn waarin machtsverhoudingen snel verschuiven. Nieuwe eigenaren brengen nieuwe prioriteiten mee en niet elke bestuurder kan of wil daarin mee. Maar er kunnen ook hele andere oorzaken zijn van het gedwongen vertrek van bestuurders. Zoals een buitenechtelijke relatie. Oracle-topman Philips kon opstappen nadat zijn maîtresse foto’s van hen samen op billboards liet verschijnen. Ook de ceo van Astronomer, Andy Byron, stapte op nadat hij op een groot scherm was verschenen. Dat gebeurde nadat hij tijdens een concert van Coldplay door de kisscam werd gepot terwijl hij de hr-directrice van zijn bedrijf innig vasthield. Zij was niet de vrouw waarmee Byron getrouwd is. Na het uitlekken van de beelden stelde het bedrijf de topman eerst op non-actief, waarna hij zijn ontslag indiende. 6. Apple–oprichter wordt weggestuurd, maar keert succesvol terug De machtsstrijd tussen Steve Jobs en John Sculley blijft een vaste referentie in analyses over conflicten aan de top, falen van bestuur, controle en verantwoording (governance). De raad van bestuur van Apple zet mede-oprichter en visionair Jobs in 1985 aan de kant omdat zijn leiderschapsstijl en strategische keuzes te risicovol worden geacht. Deze zaak wordt regelmatig gebruikt als voorbeeld voor moderne bestuursconflicten, omdat het laat zien hoe zelfs visionaire oprichters kunnen worden overruled wanneer de continuïteit van het bedrijf in het geding komt. Jobs keert in nadat hij computerbedrijf NeXT en animatiestudio Pixar heeft opgericht in 1997 terug als Apple-ceo en loodst het bedrijf een zeer succesvolle periode in. De rode draad: macht is fragiel Macht in de ict‑sector is fragiel. Bestuurders worden buitenspel gezet wanneer geopolitieke risico’s te groot worden, een oprichter zelf het grootste risico vormt, een bestuur zijn legitimiteit verliest, aandeelhouders de regie opeisen, strategische chaos de top sloopt of financiële druk escaleert. De sector beweegt snel en wie niet meebeweegt, wordt ingehaald door toezichthouders, aandeelhouders of de realiteit. Maar er is ook plek voor een succesvolle terugkeer. Ceo‑verloop per sectorWereldwijd blijken bestuurders het meest kwetsbaar in drie sectoren: consumentengoederen en retail, technologie/ict en de gezondheidszorg. Vooral in de consumentensector ligt het gedwongen vertrek van ceo’s structureel het hoogst, met jaarlijkse ontslagpercentages tussen 12 en 17 procent. De druk van veranderend consumentengedrag, margestress en hevige concurrentie maakt topbestuurders hier snel vervangbaar.In de gezondheidszorg is het verloop sinds de pandemie sterk toegenomen. Ceo’s en cfo’s vertrekken hier in sommige jaren tot 15 procent, vooral door zware operationele druk, personeelstekorten en maatschappelijke verwachtingen die steeds hoger worden.Ook de technologiesector, inclusief ict‑bedrijven, kent een uitzonderlijk hoog verloop van circa 13 procent per jaar. Een belangrijk verschil: in tech stapt een groot deel van de ceo’s zelf op, gedreven door extreme marktdynamiek, activistische aandeelhouders en de voortdurende noodzaak om te herstructureren of te innoveren.Bron: Novo Executive Reserach en Spencer Stuart.
TU Delft leert drones navigeren met bijenstrategie Bee-Nav
1 dag
Onderzoekers onder leiding van de Technische Universiteit Delft hebben een navigatiemethode voor drones ontwikkeld die is geïnspireerd op het gedrag van honingbijen. De aanpak, Bee-Nav, maakt het mogelijk dat kleine drones met weinig rekenkracht en geheugen zelfstandig hun weg vinden en terugkeren naar hun startpunt. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Drones worden steeds breder ingezet, bijvoorbeeld voor inspecties in kassen, pakketbezorging en controle van industrieterreinen. Een knelpunt blijft de navigatie: die vraagt vaak veel rekenkracht en geheugen, wat drones zwaarder en energie-intensiever maakt. Het onderzoeksteam onderzocht daarom hoe honingbijen dit probleem oplossen. Deze insecten kunnen met een klein brein grote afstanden afleggen en toch nauwkeurig de weg terugvinden. Bijen combineren twee technieken. Enerzijds gebruiken ze odometrie, waarbij ze op basis van visuele beweging inschatten hoe ver en in welke richting ze hebben gevlogen. Anderzijds vertrouwen ze op visueel geheugen: ze onthouden hoe hun omgeving eruitziet rond belangrijke locaties. Vooral dat tweede mechanisme was tot nu toe lastig te vertalen naar toepassingen in robotica. Robotici en biologen Het onderzoeksteam, met robotici van de TU Delft en biologen van Wageningen University & Research (Wageningen) en de Carl von Ossietzky Universiteit Oldenburg (Duitsland), ontwikkelde een methode waarin beide principes samenkomen. Daarbij gebruiken drones eerst een korte ‘leervlucht’ rond hun startpunt. Tijdens die vlucht leggen ze panoramische beelden vast. Een klein neuraal netwerk van slechts 42 kilobyte verwerkt die beelden en leert de relatie met de positie van de drone. Na deze leervlucht kan een drone grotere afstanden afleggen en toch terugkeren naar de basis. Tijdens de vlucht houdt het systeem de route bij via odometrie, terwijl het visuele geheugen helpt bij het nauwkeurig terugvinden van de startlocatie. Tests tonen aan dat afwijkingen in de afstandsmeting geen belemmering vormen voor een succesvolle terugkeer. Verdere verbeteringen Experimenten in binnenruimtes, zoals de Cyberzoo van de Technische Universiteit Delft, lieten consistente resultaten zien. In buitenproeven op het testveld van Unmanned Valley in Valkenburg vloog de drone tot zeshonderd meter ver. Het succespercentage lag daar rond de 70 procent, mede doordat wind de stabiliteit en beeldkwaliteit beïnvloedde. Volgens de onderzoekers zijn verdere verbeteringen nodig om de methode robuuster te maken voor praktijkomstandigheden. Mogelijke toepassingen liggen onder meer in de glastuinbouw, waar lichte drones gewassen kunnen inspecteren en vroegtijdig ziekten of plagen kunnen signaleren. Dat kan helpen om opbrengsten te verhogen en verspilling te beperken, zonder zware of complexe navigatiesystemen.
Was het hacken bij Ajax of gewoon broncodes lezen?
1 dag
Abdoul Rasnab, security-onderzoeker, werkt al meer dan tien jaar aan het verbeteren van de veiligheid bij organisaties. Dat gebeurt doorgaans in stilte, gebonden als zijn bedrijf AquaX is aan non-disclosure overeenkomsten. Bij zijn laatste ontdekking van een enorm aantal kwetsbaarheden bij Ajax liep het echter anders. De politie beschouwt hem niet als ethische hacker. Soms gaat Abdoul Rasnab de weg op van ethische hacks, waar geen beloning tegenover staat en hooguit wat waardering. Zijn laatste ontdekking van een enorm aantal kwetsbaarheden bij Ajax pakte echter anders uit dan hij had gedacht. In plaats van waardering dreigt hij nu in aanraking te komen met het strafrecht. Op beschuldiging van computer-huisvredebreuk hield de politie hem afgelopen dinsdag aan. In maart had hij de officiële Ajax-app gedownload en deze helemaal doorzocht. Naar zijn zeggen niet met hack-tools maar gewoon met een rechtermuisklik; daarmee had hij de broncode van de club-website gelezen. En de onderzoeker vond als het ware op de deurmat de hoofdsleutel die op alle systemen bleek te werken. Vele kwetsbaarheden Ticketing, identiteiten, stadionverboden, beheer en analytics bleken voor de 35-jarige inwoner van de gemeente Buren geen geheimen meer te hebben. De app stuurde Rasnab liefst 538 stadionverboden toe zonder dat hij erom vroeg. Via het TixNGo-ticketsysteem kon hij barcodes opvragen en tickets doorverkopen. Ten bewijze deed hij dat met een ticket van algemeen directeur Menno Geelen, een transactie die hij meteen weer ongedaan maakte. Rasnab kon ook precies zien waar Geelen bij elke thuiswedstrijd zat.Het was ook mogelijk iemands digitale identiteit los te koppelen van een account en de eigen identiteit eraan koppelen. Verder bleken de data van driehonderd mensen die zich als fan bij Ajax hadden ingeschreven, open en bloot te liggen. En dat al zeven jaar lang. Monitoring en logging ontbraken. Rasnan meldde in het kader van ‘responsible disclosure’ aan Ajax ruim 37 kwetsbaarheden. Nieuwe digitale kwetsbaarheid De voetbalclub laakt de handelwijze van de man die zegt de duizenden supporters voor verder onheil te willen behoeden. Ajax meent dat Rasnab zich onrechtmatig toegang heeft verschaft tot bovengenoemde systemen. De club deed dan ook aangifte met als gevolg dat de politie op dinsdag 26 juni Rasnab in verband met de datalek aanhield. De man had in 2017 ook al een lek bij Ajax ontdekt, waarna hij contractueel met de club overeenkwam nooit meer een systeem van Ajax te testen. Maar afgelopen maart ontdekte Rasnab een nieuwe digitale kwetsbaarheid die hij naar eigen zeggen verantwoord onthulde.De man beroept zich op het maatschappelijk belang van de hack. Hij stuurde Ajax een volledige rapportage. De club zei vervolgens dat alles was opgelost. Maar Rasnab checkte dit en vond alleen maar meer gaten. De oprichter van het securitybedrijf AquaX had echter geen opdracht van Ajax om dit te doen. Dit voor de tweede keer ‘testen’ wordt mogelijk als hacken beschouwd. Want meermalen in een systeem kruipen kan de rechter zien als niet-proportioneel, zo blijkt uit jurisprudentie. Ethisch handelen? De politie vindt daarom dat Rasnab geen aanspraak kan maken op de status van ethische hacker. Hij keek niet alleen welke ‘deuren’ bij Ajax open stonden, maar ook wat daarachter zit. De man bracht 55 uur door in de systemen. Hij opende meerdere pagina’s, klikte op ‘Paginabron weergeven’ en spitte elke JavaScript-bestand door; duizenden regels code. En tussen al die regels vond hij de hoofdsleutel. Hij betwist illegaal te werk zijn gegaan. Rasnab zegt niet meer te hebben gedaan dan bestudering van de bestanden die een browser bij het bezoek aan een website downloadt. Daar kwam geen wachtwoord, inlogscherm of hackertool aan te pas.Rasnab: ‘Een moderne app is een doolhof van honderdduizenden bestanden. Dan moet je tools schrijven om automatisch te zoeken naar verborgen sleutels, interne url’s en geheime verbindingen. En die tweede sleutel werd gevonden. Op drie plekken in dezelfde app. En nog veel meer: interne configuraties, koppelingen met gok-platforms, feature flags die nooit publiek hadden mogen zijn. Alsof Ajax hun hele keuken open had laten staan.’Rasnab draaide de app in een gecontroleerde omgeving en onderschepte live het versleutelde verkeer tussen de app en de servers van Ajax. ‘Elke handshake, elk token, elke versleutelde barcode.’ Hij zag precies wat de app achter de schermen deed. Sinds 2019 was de hoofdsleutel ongewijzigd. Uiteindelijk vond hij zonder hack-tools vier (api-)sleutels op vier verschillende plekken, namelijk de website, de app, een testomgeving en een vacaturesite. Rammelende beveiliging Het ticketsysteem gaf bij het invoeren van een willekeurig klantnummer informatie prijs over alle ticketdata zonder controle of het nummer ook echt van de aanvrager was. Ook ontdekte Rasnab dat dertien personen met een actief stadionverbod nog steeds werkende seizoenkaarten hadden. De beveiliging rammelde aan alle kanten. Rasnab beschrijft in een blog ook hoe in een minuut een volledige account valt over te nemen. Hij bouwde daartoe een compleet aanvalspad.  Rasnab: ‘Ajax gebruikt zes verschillende identiteitssystemen die niet met elkaar praten. Zes nummers voor dezelfde persoon, verspreid over zes eilanden die onafhankelijk van elkaar kwetsbaar waren. Geen enkel systeem controleerde of jij was wie je beweerde te zijn.’ In de publiciteit Volgens de security-onderzoeker kan scanner-software de gesignaleerde gebreken niet opsporen omdat niet de softwarecode faalt, maar de logica kapot is. Dat wil zeggen: de volgorde van handelingen, de aannames over wie wat mag. Bij Ajax wemelde het van de logicafouten: meer dan 37. Rasnab bouwde als het ware de brug tussen de eerder genoemde zes eilanden. Volgens hem gaan cybercriminelen op dezelfde manier te werken, met dit verschil dat hij Ajax netjes opbelde en zijn ervaringen deelde. De reactie van Ajax stuit hem tegen de borst. De club verzuimde volgens hem meteen de fanbase veilig te stellen. Alleen het portaal met hun eigen spelersdata ging offline.De club ontkende in eerste instantie bijna alle problemen. Omdat Ajax zo negatief reageerde, gooide Rasnab de zaak in de publiciteit. De club zegt de lekken te hebben gedicht en de beveiliging te hebben aangescherpt.
Kort: Betty Blocks herijkt zichzelf, SoftBank steekt 75 miljard in Franse ai (en meer)
1 dag
In dit nieuwsoverzicht: Betty Blocks damt risico’s vibe coding in, Stephen van Rooyen wordt ceo Ziggo Group, Jaarcijfers NetApp, Ilionx maakt reservisten-afspraak met Defensie en Softbank heeft 75 miljard over voor ai-datacenters Frankrijk. Betty Blocks introduceert platform voor gecontroleerde ai-applicatieontwikkeling Betty Blocks positioneert zichzelf opnieuw: niet langer met low-code, maar middels het ‘AI Application Generation Platform’. Dit zet het bedrijf als alternatief tegenover ‘vibe coding tools’, voor bedrijven waar controle topprioriteit is. Met dat platform kunnen organisaties applicaties genereren en beheren in één omgeving. Het combineert ai-ondersteunde ontwikkeling met bestaande controlemechanismen zoals DTAP, toegangsbeheer en audit trails. Het Betty Blocks-platform zet natural language om in metadata en genereert daaruit React- en WebAssembly-code. Die code is exporteerbaar en kan buiten het platform draaien, om afhankelijkheid van de leverancier te beperken. Volgens ceo Chris Obdam verschuift het knelpunt in softwareontwikkeling. ‘AI heeft in één jaar gedaan wat low-code in tien jaar niet lukte: iedereen kan software bouwen. Maar cio’s weten door die explosie van ‘shadow it’ door vibecoders steeds minder wat er draait’, stelt hij. De uitdaging verschuift daarmee van bouwen naar beheersen. Liberty Global schuift Van Rooyen naar voren als ceo Ziggo Group Moederbedrijf Liberty Global wil Stephen van Rooyen benoemen tot ceo van de nieuwe Ziggo Group, waarin het Nederlandse VodafoneZiggo en het Belgische Telenet uit Mechelen worden samengebracht. Jany Fruytier, nu cfo van Sunrise, is voorgedragen als financieel directeur. De benoemingen hangen samen met de geplande samenvoeging van de Benelux-activiteiten in één beursgenoteerde telecomgroep. De afronding wordt in het derde kwartaal van 2026 verwacht, met een beursgang in 2027. Van Rooyen blijft voorlopig ook ceo van VodafoneZiggo. Volgens Liberty Global moet zijn ervaring bijdragen aan de integratie van de bedrijven. NetApp ziet omzet groeien, cloud en flash trekken aan NetApp uit San Jose heeft over het vierde kwartaal van boekjaar 2026 een omzet van 1,95 miljard dollar geboekt, 12 procent meer dan een jaar eerder. Over het volledige boekjaar komt de omzet uit op 6,93 miljard dollar, een stijging van 5 procent. Met name all-flash opslag en clouddiensten droegen bij aan de groei. De omzet uit all-flash arrays steeg in het vierde kwartaal naar 1,2 miljard dollar (+18 procent). De publieke-cloudactiviteiten kwamen uit op 182 miljoen dollar (+11 procent). Netapp zag de nettowinst in het gebroken boekjaar uitkomen op 1,3 miljard dollar tegenover 1,2 miljard een jaar eerder. Volgens ceo George Kurian profiteert het bedrijf van de vraag naar data-infrastructuur voor AI-toepassingen. NetApp zegt zijn margedoelen te hebben gehaald en verwacht verdere groei door uitbreidingen in het portfolio en samenwerkingen. Ilionx geeft medewerkers ruimte voor rol als reservist Ilionx uit Utrecht heeft het Convenant Reservisten en Werkgevers ondertekend met het ministerie van Defensie. Daarmee ondersteunt de it-dienstverlener medewerkers die zich willen inzetten als reservist, onder meer op het gebied van noodhulp, cyberweerbaarheid en crisisbeheersing. Medewerkers krijgen tijd voor opleiding en bijscholing, inclusief vijf dagen betaald verlof voor de basisopleiding en jaarlijks opleidingsverlof. Ook is flexibiliteit in werktijden mogelijk. Defensie wil het aantal reservisten, nu circa 9.400, de komende jaren uitbreiden. Ilionx wil met het convenant bijdragen aan die groei en tegelijk de ontwikkeling van medewerkers stimuleren. Volgens het bedrijf versterken werkzaamheden als reservist vaardigheden zoals samenwerken onder druk en leiderschap. Het convenant moet het combineren van werk en inzet voor Defensie eenvoudiger maken.  Eerder al maakten Bechtle Groep Nederland (bestaande uit PQR, ARP, Bechtle en Cadmes), Atos en KPM afspraken met Defensie over de inzet van reservisten.  SoftBank pompt tot 75 miljard euro in Franse ai-datacenters SoftBank investeert tot 75 miljard euro in de bouw van ai-datacenters in Frankrijk. Het betreft volgens het Japanse techconglomeraat de grootste Europese investering tot nu toe in ai-infrastructuur. De eerste fase omvat 45 miljard euro voor circa 3,1 gigawatt datacentercapaciteit in de regio Hauts-de-France, met locaties in onder meer Duinkerken en Bouchain. Met het project wil SoftBank inspelen op de snel groeiende vraag naar rekenkracht voor ai-toepassingen en Frankrijk positioneren als belangrijk Europees ai-knooppunt. Voor de bouw werkt het bedrijf samen met onder meer EDF en Schneider Electric. De ontwikkeling past binnen de Franse strategie om digitale soevereiniteit te versterken en een leidende rol te spelen in de ai-waardeketen.
Identificatiemethode Itsme gestart in Nederland
1 dag
Vanaf maandag 1 juni kunnen Nederlandse (volwassen) consumenten de digitale identificatiemethode Itsme gaan gebruiken. Deze van oorsprong Belgische identiteits-app verschijnt dan in het keuzescherm binnen Idin. Via dit scherm kan de gebruiker diens identiteit bij verschillende diensten bevestigen.  Het bestaande Nederlandse online-identificatiesysteem Idin dat in 2016 door de Nederlandse banken werd opgericht, zal eind 2027 volledig plaatsmaken voor Itsme. ABN Amro, Rabobank en ING stoppen dan met Idin, een oplossing die ook wordt gebruikt voor inloggen en leeftijdverificatie. De drie banken hebben deze methode eind vorig jaar verkocht aan Itsme, waar vier Belgische banken, drie telecomproviders en de Belgische overheid in zitten. De drie banken vonden het te lang duren voordat Idin de standaard werd voor digitale identificatie binnen Nederland.  Een belemmering was dat Idin als inlogmethode geen voet aan de grond kreeg bij de overheid.In België bestaat die steun wel. De federale overheid is zelfs de grootste investeerder in Itsme. Ook het gebruik is daar groot. Al meer dan acht miljoen Belgen gebruiken de app die het hoogste Europese betrouwbaarheidsniveau (Eidas ‘high’) kent.  Grote zorgen De app maakt het ook makkelijk om online te bewijzen wie je bent. De officiële introductie van Itsme valt in een periode waarin Nederlanders zich grote zorgen maken over hun online-identiteit. Uit onderzoek in opdracht van Itsme blijkt dat 61 procent ongerust is door nieuws over hacks, datalekken en gegevensmisbruik en 68 procent zich online onveilig voelt. Vier op de tien (40 procent) zeggen slachtoffer te zijn geweest van een datalek en een kwart (25 procent) zegt meegemaakt te hebben dat iemand zonder toestemming toegang had tot een van hun accounts. Itsme kent een brede toepasbaarheid. De app kan bijvoorbeeld ook worden gebruikt om toegang te krijgen tot de EU Digital Wallet die vanaf eind dit jaar geleidelijk wordt geïntroduceerd. Daarnaast geeft Itsme gebruikers meer controle over hoe zij hun data delen en met wie. In de app zien zij welke organisatie om welke gegevens vraagt en bepalen zij zelf of ze daarmee akkoord gaan. Dat sluit aan bij een duidelijke wens onder Nederlanders: 58 procent wil meer controle over welke organisaties hun persoonsgegevens hebben en gebruiken. Meer zekerheid Ook voor organisaties die hun gebruikers moeten identificeren, claimt Itsme voordelen. De dienst zou aanzienlijk minder risico’s met zich mee brengen dan een eigen identificatieproces. Bovendien zou er meer zekerheid bestaan over wie er aan de andere kant zit. Daarnaast blijkt in België dat mensen door de herkenbaarheid en eenduidigheid veel minder snel afhaken als ze via Itsme inloggen. En ook Nederlandse gebruikers zoeken één herkenbare identificatiemethode: maar liefst 87 procent wil minder losse accounts en inlogmethodes, blijkt uit het onderzoek.
Schneider Electric in­tro­du­ceert koel­ma­chi­nes voor ‘moderne datacenter’
1 dag
Schneider Electric kondigt een nieuwe serie koelmachines aan voor datacenters specifiek ingericht voor uitvoeren van ai-workloads en met vloeistofkoeling. De Uniflair XCA-lijn resulteert volgens het Frans technologiebedrijf in een lager energieverbruik, hogere bedrijfszekerheid en meer flexibiliteit bij sterk wisselende warmtebelastingen. De Uniflair XCA-serie bestaat uit luchtgekoelde (XCAC) en free-cooling-modellen (XCAF) en is specifiek ontwikkeld voor datacenters met hoge vermogensdichtheden. Ofwel, ai-workloads en gpu-clusters, die aanzienlijk meer warmte produceren dan traditionele serverinfrastructuren. De koelmachines zijn beschikbaar in zes uitvoeringen met een koelcapaciteit van 1.200 tot 2.500 kilowatt. Schneider Electric rust de systemen uit met olievrije centrifugaalcompressoren op basis van magnetische lagertechnologie. Hierdoor zijn geen smeersystemen nodig, wat het onderhoud moet beperken en het risico op vervuiling van het koelcircuit verlaagt. Chillers Volgens de leverancier behalen de systemen een energie-efficiëntieverhouding (EER) tot 4,66. Daarnaast ondersteunen de chillers hogere watertemperaturen, waardoor ze beter aansluiten op moderne vloeistofgekoelde ai-datacenters. Vooral bij free-cooling-toepassingen kan dat leiden tot aanzienlijke energiebesparingen. In gematigde klimaatzones zou het energieverbruik voor koeling tot zestig procent lager kunnen uitvallen dan bij uitsluitend mechanische koeling. Verder beschikt de XCA-lijn over uitgebreide configuratiemogelijkheden voor onder meer elektrische aansluitingen, hydraulische systemen en geluidsreductie. Ook is een snelle herstartfunctie ingebouwd, waarmee de installatie na een stroomuitval binnen drie minuten weer volledig operationeel moet zijn. De fabrikant voegt daarnaast softwarematige optimalisaties toe, waaronder algoritmen voor variabele pompsnelheden, geavanceerde ventilatorregeling en realtime-monitoring van energieverbruik en waterstromen. Daarmee wil Schneider Electric de efficiëntie verhogen en de stabiliteit van koelinstallaties verbeteren. De eerste Uniflair XCA-systemen worden deze maand wereldwijd geleverd.
Kort: Flagshipstore Amac op Zuidas, partnerschap Fujitsu en Anthropic (en meer)
4 dagen
In dit nieuwsoverzicht: Nieuwe Amac-winkel in Amsterdam, Aizy lijft Uptmz in, Euro-Office beschikbaar als Europees opensourcekantoorpakket, Fujitsu sluit ai-pact met Anthropic en OGD it-partner van Circreate. Amac opent kassaloze winkel op Amsterdamse Zuidas Apple-reseller Amac heeft een nieuwe winkel geopend op de Zuidas in Amsterdam. De vestiging bevindt zich in kantoorgebouw The CubeHouse en telt circa driehonderd vierkante meter. Opvallend is dat de winkel geen vaste kassa of balie heeft. Medewerkers rekenen aankopen af via een mobiel kassasysteem. ‘Amsterdam kent de grootste iPhone-dichtheid van Nederland’, legt Amac-directeur Roelof de Rijk de keuze voor de locatie uit. ‘Voor ons is dit een atypische plek om een winkel te openen, omdat onze filialen meestal gevestigd zijn in drukbezochte winkelgebieden. Maar het succes van de winkel in The Wall bij Utrecht en het gegeven dat de Zuidas het zakelijk hart van Nederland is en een gewilde plek voor bedrijven, maken dit tot een plek waar volgens ons behoefte is aan een Amac-winkel. We verwachten dat de flagshipstore op de Zuidas tot onze meest succesvolle winkels gaat behoren.’ Aizy neemt Uptmz over en bouwt marketingplatform rond ai Het in Breda gevestigde Aizy neemt het performance‑marketingplatform Uptmz uit Den Bosch over. Met de acquisitie ontstaat een platform voor advertentiebeheer op Google, Microsoft en Meta, waarin software, ai‑optimalisatie en ondersteuning worden gecombineerd. De twee bedrijven bedienen samen ruim zeshonderd klanten. Uptmz is opgezet binnen het bureau Springbok Group en staat vanaf 2022 op eigen benen. Het richt zich op automatisering van campagnes voor Google en Microsoft. Aizy legt de nadruk op ai‑gestuurde optimalisatie en multichannel‑advertising. Volgens Aizy speelt de overname in op de vraag naar geïntegreerde oplossingen in online-advertising, waar bedrijven nu vaak nog losse tools gebruiken. Klanten krijgen toegang tot één omgeving voor campagnebeheer, ondersteuning door specialisten en uitbesteding van marketingactiviteiten. Euro-Office komt beschikbaar als Europees opensourcekantoorpakket Het opensourcekantoorpakket Euro‑Office wordt op 9 juni algemeen beschikbaar. De software biedt functies voor tekstverwerking, spreadsheets en presentaties en ondersteunt zowel ODF‑standaarden als bestandsformaten van Microsoft Office, meldt techsite Tweakers. Euro‑Office is een initiatief van meerdere partijen, waaronder Nextcloud uit Karlsruhe (Duitsland). Ook het in Nederland gevestigde Office.eu ondersteunt het project. Het pakket is te integreren met Nextcloud Hub 26, dat gelijktijdig verschijnt. De software is gebaseerd op OnlyOffice, maar als aparte afsplitsing ontwikkeld. Volgens de betrokken partijen speelt het pakket in op de behoefte aan Europese alternatieven voor kantoorsoftware van grote techbedrijven. Euro‑Office was eerder al beschikbaar als testversie en wordt nu als publieke dienst uitgebracht. Fujitsu werkt met Anthropic samen aan inzet van ai in Japan Fujitsu is een partnerschap aangegaan met Anthropic rond de inzet van kunstmatige intelligentie. De samenwerking richt zich op toepassingen in Japan, onder meer bij bedrijven en in sectoren met kritieke infrastructuur. Fujitsu gaat ai‑modellen van Anthropic, zoals Claude, combineren met eigen technologieën en sectorervaring. Het bedrijf past de systemen eerst intern toe om ervaring op te doen en deze vervolgens bij klanten te implementeren. De samenwerking speelt in op de groeiende rol van ai in bedrijfsprocessen en infrastructuur. Tegelijk ligt de nadruk op betrouwbaarheid, beveiliging en naleving van regelgeving. Fujitsu wil ook eigen ai‑technologie, zoals het Kozuchi‑platform en het llm-model Takane, blijven inzetten naast de modellen van Anthropic. Circreate kiest OGD voor beheer en vernieuwing ict-omgeving Circreate Group heeft OGD ict-diensten uit Delft geselecteerd als ict-partner voor de komende vijf jaar. De samenwerking richt zich op het beheer en de doorontwikkeling van de ict-omgeving van de vastgoedonderhoudsgroep. OGD levert een uitbestede dienst voor werkplekken, infrastructuur, servicedesk en regie. Daarmee ondersteunt het bedrijf de dagelijkse operatie en groei van Circreate, dat bestaat uit meerdere zelfstandige ondernemingen. De samenwerking start met een overname van de bestaande ict-omgeving. Daarna werken beide partijen aan verdere standaardisatie en adoptie binnen de organisatie. Circreate Group, gevestigd in Nederland, zocht naar eigen zeggen een partij die overzicht houdt en verantwoordelijkheid neemt voor de inrichting en het beheer van de ict.
Politie zet gigantisch botnet offline
4 dagen
De politie en het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) hebben in een gezamenlijke actie een groot botnetwerk platgelegd. Dit botnetwerk bestond uit tenminste 17 miljoen besmette apparaten. De tweehonderdservers die gebruikt werden om de infrastructuur te hosten, bevonden zich in Nederland. De politie heeft meerdere servers van het botnet voor onderzoek in beslag genomen bij een hostingprovider. Het botnet is door de provider offline gehaald omdat deze gebruikt werd voor criminele doeleinden. Een beveiligingsonderzoeker ontdekte het botnet en waarschuwde het NCSC dat weer de politie inschakelde. Volgens het NCSC gaat het om Asocks dat een residential proxy-netwerk biedt. Zo’n netwerk laat het verkeer van betalende klanten zoals criminelen via de systemen en internetverbindingen van legitieme thuisgebruikers lopen. Hierdoor lijkt het alsof de crimineel een gewone thuisgebruiker is. Dit maakt het voor de politie lastig om de echte dader te vinden.  Een computer kan op verschillende manieren in zo’n netwerk terechtkomen. Soms kiezen mensen hier zelf voor om er geld mee te verdienen. Soms gebeurt het stiekem, omdat er per ongeluk verkeerde software is geïnstalleerd. Residential proxies vormen een dreiging voor de digitale veiligheid, stelt het NCSC. Dat adviseert eindgebruikers om vooral voorzichtig te zijn met het gebruik van gratis vpn-diensten. Een week geleden schakelde de politie in een internationale actie de criminele dienst First VPN uit.
Amerikaanse foundry Polar gaat Nexperia-chips maken
4 dagen
Nexperia gaat de volgende generatie mosfet-chips voor de stroomvoorziening bij de Amerikaanse foundry Polar Semiconductor maken. Dit soort halfgeleiders vindt toepassing in ai-serverinfrastructuur, robotica, auto’s en industriële toepassingen. De chipfabrikant met hoofdkantoor in Nijmegen sluit daartoe een strategische samenwerking met het bedrijf uit Bloomington, Minnesota. Deze deal ondersteunt een uitgebreider portfolio van vermogens-halfgeleiders en versterkt de levering aan klanten wereldwijd.  Vooral herstel van de leveringsketen is cruciaal, nu de verhouding met de Chinese vestigingen – die een deel van het productieproces doen – meer gespannen is dan ooit. Ook Wingtech, Nexperia’s Chinese eigenaar, zorgt met torenhoge schadeclaims voor veel onrust. Met name binnen de Duitse auto-industrie leeft al langere tijd ongerustheid over het lot van Nexperia.  Veilig stellen De Europese bedrijven van Nexperia hadden een niet-Chinese partner hard nodig om ook voor de toekomst de levering van chips veilig te stellen. Stefan Tilger, interim-ceo van Nexperia, bevestigt dat zijn klanten nu meer zekerheid kan worden geboden.  Polar heeft al zes decennia ervaring met de productie van chips voor andere bedrijven (een foundry). Net als Nexperia is het bedrijf een belangrijke toeleverancier van de auto-industrie. Nexperia ontwikkelt een uitgebreid portfolio van de volgende generatie vermogens-mosfet’s, die een breed scala aan spanningsklassen en behuizingstypen omvatten om te voldoen aan de uiteenlopende eisen van de vermogenselektronica. 
Rabobank ruilt in 2028 Siebel in voor Salesforce en Informatica
4 dagen
Rabobank wil zijn Oracle Siebel-crm-(customer relationship management)-legacyomgeving vervangen door een Salesforce/Informatica-mdm-platform dat agent-ai-gedreven is. De migratie moet eind 2028 zijn voltooid. Begin 2000 besloot Rabobank tot de invoering van een groot Siebel-platform; in 2003 ging de crm- (customer relationship management) software-omgeving live, een van de grootste Siebel-implementaties in Nederland. Hoewel Oracle de ondersteuning van Siebel CRM tot zeker 2037 doorzet, heeft de bank voor een nieuwe crm-omgeving gekozen om te komen tot een ‘agentic-ai driven way of working’, bleek uit een presentatie van de Rabobank op een recent Salesforce-evenement in Jaarbeurs Utrecht. De keuze viel in 2025, na een in 2024 gestart selectieproces, op Salesforce CRM en het masterdatamanagement (mdm)-platform van Informatica (sinds november 2025 een dochterbedrijf van Salesforce). Mulesoft, een ander Salesforce-onderdeel, is er voor de integratielaag. Volgens de Rabobank betreft het ‘een moderne, gestandaardiseerde crm‑oplossing die de bank meer snelheid, wendbaarheid en efficiëntie gaat geven.’ Dit jaar start de migratie naar het Salesforce/Informatica-cloudplatform; eind 2028 wordt Siebel volgens de planning uitgefaseerd. Het moet leiden tot een situatie waarin agentic-ai is ingebed in de dagelijkse werkzaamheden van de Rabobank. Bij dit migratietraject krijgt de bank ondersteuning van Capgemini en Deloitte.
Benelux koploper in ai, maar tekort aan digitaal talent speelt parten
4 dagen
Bedrijven in de Benelux omarmen artificiële intelligentie steeds meer en doen dat sneller dan elders in Europa. Al blijft het tekort aan digitaal talent de grootste hindernis om ai verder uit te rollen.Dit is een van de belangrijkste bevindingen in de editie van dit jaar van het rapport ‘Unlocking AI Potential’ voor België en Nederland. Het rapport werd opgesteld door het onafhankelijke adviesbureau Strand Partners, in opdracht van Amazon Web Services (AWS).In het algemeen blijft de ai-adoptie in België en Nederland toenemen: 61 procent van de bedrijven in Nederland heeft ai ingevoerd, tegen 49 procent vorig jaar. In België gebruikt volgens het rapport inmiddels 62 procent van de bedrijven ai, vergeleken met 52 procent vorig jaar.Dankzij deze groei blijven België en Nederland ruim boven het Europese gemiddelde van 54 procent scoren. Dit bevestigt de positie van de Benelux als een van de meest toonaangevende ai-economieën in Europa. Gezocht: digitaal talent De meest opvallende vaststelling voor België is het grote tekort aan digitaal talent. Meer dan de helft van de bedrijven in de Benelux (58 procent) noemt het gebrek aan ai- en digitale vaardigheden een grote hindernis om ai te introduceren of verder uit te rollen. Daarmee is de kloof in België aanzienlijk groter dan elders in Europa. Vaardigheden die bedrijven het vaakst missen bij hun werknemers zijn expertise in ai en machine learning, data-analyse en data-engineering en cybersecurity.‘België en Nederland zijn Europese koplopers op het gebied van AI, maar huidig leiderschap garandeert geen toekomstig leiderschap’, aldus Danielle Gorlick, managing director Benelux bij AWS. ‘Hoewel zes op de tien Belgische en Nederlandse bedrijven ai gebruiken, voelt slechts één op de vier in Nederland en één op de vijf in België zich klaar voor de volgende generatie ervan’, stelt ze. ‘Die kloof dichten is dé uitdaging voor het toekomstige concurrentievermogen van Belgische en Nederlandse bedrijven.’
KPN met Duitsers in soevereine cloud
5 dagen
KPN en Schwarz Digits lanceren een Europese soevereine cloud in Nederland. Nu organisaties steeds meer controle over hun data zoeken, groeit de behoefte aan een soevereine cloud die niet alleen veilig is maar ook buiten de Amerikaanse invloedssfeer staat. Bovendien is KPN met het Duitse alternatief verzekerd van voldoende schaal.  Daarom wordt het voor het telecombedrijf aantrekkelijk de Europese cloud van Schwarz ook voor Nederland toegankelijk te maken. Dat kan al over een jaar gebeuren. KPN investeert substantieel in deze samenwerking, zonder een nader bedrag te noemen.  KPN is verantwoordelijk voor de connectiviteit en it-diensten. De hosting vindt plaats in de datacenters van KPN in Nederland. StackIT, het cloudplatform van het Duitse bedrijf Schwarz dat dezelfde moeder heeft als supermarkt-reus Lidl, levert de Europese cloud-infrastructuur. Dit gebeurt op basis van opensourcesoftware. Binnen Europa De dienst opereert onder Europese jurisdictie, waarbij data binnen Europa worden verwerkt en opgeslagen. Het model ondersteunt portabiliteit en interoperabiliteit, waardoor organisaties hun afhankelijkheid van individuele aanbieders kunnen verminderen en vendor-lock-in kunnen voorkomen. KPN wordt voor zakelijke it-klanten het aanspreekpunt in Nederland. Samen met Schwarz worden eigen oplossingen ontwikkeld. De Duits-Nederlandse samenwerking sluit aan bij KPN’s bredere strategische cloudpropositie, die publieke, hybride en private cloudoplossingen omvat. Verschillende data, applicaties en risiconiveaus vragen om verschillende benaderingen. Medio 2027 De oplossing ‘KPN Sovereign Cloud, powered by StackIT’ is al beschikbaar via de Duitse en Oostenrijkse StackIT-cloudregio’s. De Nederlandse versie is naar verwachting medio 2027 beschikbaar. De oplossing wordt aangeboden via KPN en zijn partners. Vooral de overheid geldt als een potentieel aantrekkelijke markt. Onlangs sloot de rijksoverheid al een omvangrijke raamovereenkomst af met StackIT.  Volgens een woordvoerster van KPN heeft de deal geen gevolgen voor de positie van KPN in de Open Cloud Alliantie (OCA), die zich presenteert als een volwaardig alternatief voor de Amerikaanse hyperscalers. Ludo Baauw, mede-initiatiefnemer van OCA en topman van Intermax, bevestigt: ‘KPN blijft gewoon in de OCA. We kunnen dus ook hun capaciteiten blijvend gebruiken.’
Kort: Main Capital koopt Ferranti, Gr’en blijven kwetsbaar (en meer)
5 dagen
In dit nieuwsoverzicht: Main stapt in bij Ferranti, Librēon weer in zee met QSBN, Boete voor Ticketveiling.nl om biedbot, Murmel herkent accenten beter en M&I-onderzoek naar kwetsbaarheden bij Gemeenschappelijke regelingen (Gr’en).  Main Capital neemt meerderheidsbelang in Ferranti Main Capital Partners neemt softwarebedrijf Ferranti over. De deal is nog afhankelijk van goedkeuring door toezichthouders. Ferranti, gevestigd in Antwerpen, ontwikkelt software voor energie- en nutsbedrijven. Het bedrijf telt circa 285 medewerkers en levert oplossingen aan klanten in meer dan twaalf landen, met nadruk op België, Nederland en het Verenigd Koninkrijk.   Centraal staat het cloudplatform Mecoms 365, gebaseerd op Microsoft Dynamics 365. Dit ondersteunt processen zoals klantadministratie, facturatie en meterdatabeheer. De investeerder wil inzetten op productontwikkeling, internationale groei en overnames van aanvullende softwarebedrijven. Main is sinds september 2022 als software-investeerder in België actief. QSBN krijgt ict‑contract Librēon gegund QSBN uit Etten-Leur heeft de Europese aanbesteding voor ict‑dienstverlening van scholengroep Librēon uit Breda gewonnen. Het contract betreft veertien vo‑scholen en heeft een looptijd tot maximaal 2034 en een waarde van zo’n 700.000 euro. QSBN (voorheen Breen Networks) was al eerder it-parter van Librēon maar dan onder de naam van het onderdeel IT-Workz. De leverancier gaat de cloud- en werkplekomgeving beheren, inclusief Microsoft 365 en Azure. Ook levert QSBN ondersteuning binnen een regiemodel met afspraken over processen en servicesturing. Onderdeel van de roadmap is de invoering van identity & access management (PIAM), bedoeld om toegangsbeheer en compliance te verbeteren.  De dienstverlening richt zich op continuïteit en beveiliging van de digitale omgeving voor circa 9.500 leerlingen en 1.150 medewerkers.   ACM beboet Ticketveiling.nl om inzet biedbot De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft House of Tickets B.V., het bedrijf achter Ticketveiling.nl, een boete van 270.000 euro opgelegd wegens misleiding van consumenten. Het platform liet een algoritme meebieden in veilingen, waardoor deelnemers dachten tegen andere mensen te bieden. De zogeheten biedbot werd tussen 1 augustus en 1 december 2024 ingezet bij ruim zeventigduizend kavels. Daarmee werd de prijs kunstmatig opgedreven. Als de bot won, konden gebruikers het aanbod alsnog accepteren zonder te weten dat zij niet tegen een echte bieder hadden gespeeld. Volgens de ACM schaadt dit het vertrouwen in online-markten. House of Tickets heeft de overtredingen erkend, de werkwijze beëindigd en ziet af van bezwaar. Minder gemurmel met Nederlands spraakmodel Het Nederlandse spraakmodel Murmel presteert beter bij het herkennen van accenten dan gangbare alternatieven. Dat meldt The AI Factory, de Amsterdamse ontwikkelaar van het model. Uit eigen onderzoek blijkt dat Murmel tot 30 procent minder fouten maakt bij sprekers met een Gronings accent. Het model is getest op negen uur audio van Tweede Kamerdebatten met sprekers uit elf provincies. Ook bij Limburgse sprekers en mensen die buiten Nederland zijn geboren, ligt het foutenpercentage lager dan bij andere modellen. Murmel is getraind op duizenden uren Nederlandstalige spraak. Veel bestaande spraakmodellen zijn vooral gericht op Engels, waardoor regionale variaties minder goed worden herkend. Het spraakherkenningsmodel wordt gebruikt voor transcripties van vergaderingen, media en gesprekken in de zorg, ontwikkeld door dr. Maarten Sukel (gepromoveerd in machine learning, Universiteit van Amsterdam) en oprichter van The AI Factory. Onderzoek M&I: privacy en security bij Gr’en blijven kwetsbaar Gemeenschappelijke regelingen (Gr’en) hebben stappen gezet in privacy en informatiebeveiliging, maar blijven organisatorisch kwetsbaar. Dat blijkt uit onderzoek van M&I/Partners, gevestigd in Zeist, onder 31 samenwerkingsorganisaties zoals GGD’en, veiligheidsregio’s, shared service centra en sociaal domein-organisaties. Alle onderzochte organisaties beschikken inmiddels over rollen voor privacy en informatiebeveiliging. Toch blijft de formatie vaak beperkt, waardoor de ontwikkeling stokt rond CMMI-niveau 2 à 3. Hogere volwassenheidsniveaus worden zelden gehaald. De afhankelijkheid van enkele sleutelfunctionarissen vergroot de kwetsbaarheid, bijvoorbeeld bij uitval of personeelsverloop. Ook komen gecombineerde rollen veel voor, wat risico’s oplevert voor onafhankelijkheid en continuïteit. Verder blijkt uit het formatie-onderzoek va M&I dat Gr’en die hun ict (deels) uitbesteden, kleinere teams hebben, wat het risico vergroot dat zij onvoldoende regie voeren op hun informatiebeveiliging.
Nathan Ducastel moet Nederlandse Digitaliseringsstrategie aanjagen
5 dagen
Nathan Ducastel, directeur VNG Realisatie, wordt ambassadeur van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS); een boegbeeld- en aanjaagfunctie die bedoeld is om de uitvoering van de NDS over alle bestuurslagen heen te versnellen. Hij draagt de doelen van de NDS actief uit, verbindt partijen en helpt belemmeringen weg te nemen die de digitalisering van de overheid vertragen. De ambassadeur vertegenwoordigt de interventies die gericht zijn op het wegnemen van structurele belemmeringen, zoals knelpunten in wetgeving, gebrek aan standaardisatie, versnippering in architectuur en uitvoering. Een andere taak is het stimuleren van een sterkere Europese technologie‑markt. Hij moet zich hard maken voor een diverser aanbod van ict-dienstverleners en -leveranciers. Ducastel benadrukt zelf de noodzaak van duidelijke keuzes voor de komende twintig-dertig jaar, omdat veel overheids‑ict aan vernieuwing toe is. De afbouw van legacy kost veel moeite. Tot april van dit jaar ondersteunde een onafhankelijke adviesraad de uitvoering van de NDS; de NDS-Raad. Onlangs besloot staatssecretaris Willemijn Aerdts (EZK) de advisering rond de NDS anders vorm te geven. Als voormalig voorzitter van de NDS-Raad valt met de benoeming van Ducastel de appel niet ver van de boom. Hij heeft een groot politiek-bestuurlijk netwerk en veel ervaring bij de overheid. Ducastel blijft gedetacheerd vanuit de VNG, waar hij lid is van het directie- en managementteam. Hij geldt ook als een van de drijvende krachten achter Common Ground, het meervoudig gebruiken van data bij de bron. 
Eset, Microsoft en Palo Alto Networks stra­te­gi­sche cy­ber­part­ners van Navo
5 dagen
De Navo kondigt strategische partnerschappen aan met drie grote cybersecuritybedrijven: Eset, Microsoft en Palo Alto Networks. De samenwerking is niet-commercieel van aard en moet de collectieve weerbaarheid in cyberspace versterken. De partnerschappen zijn gericht op structurele samenwerking: dialoog tussen overheid en industrie, het delen van dreigingsinformatie, uitwisseling van ‘best practices’ en gecoördineerde activiteiten rond gedeelde belangen. ‘En dit in een tijd waarin kritieke en essentiële infrastructuur wordt aangevallen en kwaadwillende actoren misbruik maken van technologische ontwikkelingen, stelt Jean Ellermann-Kingombe, adjunct-secretaris-generaal van de Navo voor cyber- en digitale transformatie. Bij Eset zien ze de toetreding een formele erkenning van hun rol als Europese cybersecurityspeler met mondiale expertise. Het bedrijf wijst daarbij op zijn ervaring met de bescherming van kritieke infrastructuur, ook in conflictgebieden zoals Oekraïne. Eset kondigde onlangs aan om veertig miljoen euro te gaan investeren in de verdere ontwikkeling van ai-gedreven beveiligingstechnologie. De investering moet de r&d-capaciteit versterken en onder meer de ontwikkeling versnellen van een gelaagde ai-beveiligings-stack.Eset is van origine een bedrijf uit Slovakije. ‘We zijn verheugd om toe te treden tot dit initiatief dat collectieve weerbaarheid centraal stelt’, aldus Martin Talian, chief corporate solutions officer bij Eset. ‘We leven in een tijd van toenemende cyberdreigingen die onze samenleving willen ondermijnen.’ De partnerschappen werden officieel bekendgemaakt op CyCon, een van de meest toonaangevende internationale conferenties over cyberconflicten, georganiseerd door het Navo Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence in Tallinn. Onlangs maakte de Navo nog een samenwerking met Oracle en Thales bekend.
Ai-systemen overtreden massaal EU AI Act en AVG
6 dagen
Geen enkel groot ai-model houdt zich aan de Europese wet- en regelgeving. Het best scorende systeem overtrad de wet in 46 procent van de getoetste gevallen, het slechtst presterende in 93 procent.Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Amsterdamse ai-onderzoekinstituut Aithos. Het ai-onderzoeksinstrument Lara (Legal Assessment for Real-world Agents) toetste toonaangevende commerciële ai-modellen op verboden en risicovolle gedragingen op grond van Europese wet- en regelgeving. Vooral Google gooit er met de pet naar. Google’s Gemini 3.1 Pro (preview release in februari) bleef steken op slechts 10 procent wettelijke naleving (‘legal compliance’). Gemini 2.5-pro zit op 11 procent. Twee Chinese modellen (Alibaba’s qwen3p6-plus en Moonshot AI’s kimi-k2p6) kwamen nog slechter uit de bus.Fundamentele grondrechtenNog het beste bracht het in april gelanceerde Anthropic’s Claude-opus-4-7 er van af met een wettelijke naleving van circa 54 procent. Claude-sonnet-4-6 reikte tot 43 procent, Claude-opus-4-6 haalde 34 procent. OpenAI’s GPT-5.5 scoorde rond de 38 procent, beter dan versie 5.4 die op 17 procent kwam. Het Franse Mistral (large-2512) haalde 12 procent, DeepSeek-v4-pro 11 procent. De toetsen zijn gebaseerd op tien fundamentele grondrechten uit de wet- en regelgeving voor AI in Europa: de AVG (GDPR), die persoonsgegevens beschermt, en de EU AI-verordening (EU AI Act), die scherpe grenzen stelt aan wat AI-systemen wel en niet mogen doen.SchendingenNiet alleen breekt elk van de ‘frontier’-modellen de wet, ook zijn alle geteste wetten gebroken. Op grote schaal vinden schendingen plaats op het gebied van gegevensbescherming, manipulatie, emotieherkenning en psychologische profilering. Ook worden verplichtingen genegeerd om menselijke supervisie toe te passen.Gebrek aan naleving kan leiden tot boetes van maximaal 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde omzet op grond van de EU AI-verordening. Overtreding van de AVG kost maximaal twintig miljoen euro of 4 procent van hun jaarlijkse omzet. Bedrijven die ai-agents bouwen en op de markt brengen – dus niet de makers van het onderliggende ai-model – dragen primair de wettelijke verantwoordelijkheid voor naleving van de EU AI-verordening en de AVG. Organisaties die zo’n agent vervolgens inzetten, zijn daarvoor eveneens aansprakelijk. Serieuze schadeNadia Kadhim, executive drector bij Aithos, benadrukt dat dit geen abstracte wettelijke overtredingen zijn. ‘Wat wij met Lara willen aantonen, is dat de systemen waarop mensen dagelijks vertrouwen, nog niet zijn ingericht om hun rechten te beschermen.’ Volgens haar zouden de uitkomsten niet alleen de bedrijven die commerciële modellen inzetten grote zorgen moeten baren, maar iedereen die met een ai-systeem te maken krijgt. Ze zegt: ‘Deze wetten zijn er niet voor niets: Ai kan echt serieuze schade aan mensen toebrengen. Onze autonomie, onze privacy maar ook andere fundamentele mensenrechten staan op het spel.’Daan Henselmans, research director bij Aithos, legt de werkwijze uit. ‘We plaatsen het model in een actieve simulatie, waarin het e-mails kan lezen, tools kan gebruiken of kan praten met klanten. Lara test hoe ai-systemen zich in de praktijk gedragen, niet hoe ze scoren op een vragenlijst.’ LaraLara is gratis beschikbaar en ontwikkeld met het oog op brede publiekelijke toegankelijkheid. De eerstvolgende update maakt het voor iedereen mogelijk om scenario’s te bouwen om vervolgens de ai-tools die van invloed zijn op hun leven te toetsen op basis van hun eigen voorkeuren. Ook zal Lara worden uitgebreid met de mogelijkheid verschillende nationale en internationale wetten te toetsen.
DNB: cyberincidenten en ai bedreigen financiële stabiliteit
6 dagen
Ook de AFM en het CPB maken zich zorgen De Nederlandsche Bank (DNB) maakt zich zorgen over de financiële stabiliteit, niet alleen door de toenemende geopolitieke spanningen en militaire conflicten maar ook door de grotere kans op cyberincidenten. Dit kan leiden tot verstoringen in de vitale infrastructuur van het financiële systeem.  Cyberdreigingen kunnen zich bovendien in hoog tempo voordoen dankzij krachtige (generatieve) ai-modellen. Daardoor neemt de tijd om digitale kwetsbaarheden te adresseren af. Dit legt de lat hoger voor financiële instellingen om kwetsbaarheden snel te verhelpen en tijdig te herstellen. Zo blijkt uit het halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit van DNB. In navolging van veel ciso’s en het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) ziet de centrale bank een structurele verschuiving in het cyberdreiging-landschap, mede door de snelle ontwikkeling van ai. De tijd wordt steeds korter tussen het moment waarop een kwetsbaarheid in software wordt ontdekt en het moment waarop daar misbruik van gemaakt wordt. Volgens DNB-president Olaf Sleijpen is dringend actie nodig, zowel van financiële instellingen als van beleidsmakers.  Onrust Een bijkomend risico is dat beleggers uitgaan van hoge winstgroei, vooral van techbedrijven die fors in ai investeren, terwijl de gevraagde risicocompensatie laag blijft. Beleggers lijken zich vooralsnog dan ook weinig zorgen te maken over de impact van de omvangrijke ai-investeringen op de winstgevendheid van technologiebedrijven. Tegelijk zijn er toenemende zorgen over de impact van ai op andere sectoren. DNB wijst ook op de recente onrust op de Amerikaanse private credit-markten. Het aandeel software-as-a-service-edrijven, waarbij software als online-dienst wordt geleverd, is de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen in private credit-portefeuilles. Een op de vijf leningen is aan softwarebedrijven. Dat betekent een groter risico op gelijktijdige verliezen bij economische tegenwind. DNB gaat ook uitgebreid in op de opkomst van stablecoins, crypto-activa die hun waarde stabiel proberen te houden ten opzichte van gangbare valuta. AFM en CPB Tegelijk met de DNB kwamen ook de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het Centraal Planbureau (CPB) met hun jaarlijkse risicorapportages. Volgens de AFM verhoogt digitalisering verhoogt de efficiëntie van de financiële sector, maar er is ook een keerzijde. Tegelijk wordt de kwetsbaarheid vergroot door sterke afhankelijkheid van digitale infrastructuur en een beperkte groep cloud- en ai-dienstverleners.  Ook het gebruik van ai op kapitaalmarkten houdt een gevaar in. De complexiteit en beperkte uitlegbaarheid van ai-modellen maken markten minder transparant. Bovendien vergroten zij de risico’s voor marktintegriteit, hogere volatiliteit en onbedoelde manipulatie, met name bij autonoom en homogeen algoritmisch gedrag. Digitalisering en toenemend ai-gebruik vertalen zich in hogere operationele risico’s en cyber-kwetsbaarheden. Die worden versterkt door geopolitieke spanningen en afhankelijkheid van externe it- en datadienstverleners.  Het CPB ziet in de Risicorapportage financiële markten 2026 nieuwe risico’s buiten het traditionele bankensysteem. Grote investeringen in kunstmatige intelligentie worden vaker gefinancierd via complexe schuldconstructies, zoals private credit en financiering buiten de balans. Ook de kredietverlening via niet-bancaire financiële instellingen neemt toe. Dit vraagt om meer inzicht in de hieraan verbonden risico’s en onderlinge afhankelijkheden. Eerder financierden grote techbedrijven hun investeringen grotendeels uit operationele kasstromen. Maar nu wordt er flink geleend. De vraag is wanneer deze investeringen worden terugverdiend.  Koersdalingen? Tegelijkertijd brengt een scenario waarin ai-toepassingen zeer succesvol blijken eveneens aanpassingskosten met zich mee, aldus het CPB. Ai-bedrijven concurreren met meer traditionele software-, data-, en cybersecuritybedrijven. Onverwachte ai-successen kunnen zich voordoen bij relatief onbekende bedrijven, wat de bedrijfsmodellen van de meer gevestigde techbedrijven onder druk zet.  Dergelijke innovaties passen in beginsel binnen een proces van creatieve destructie en kunnen bijdragen aan productiviteitsgroei. Ze kunnen echter gepaard gaan met grote koersdalingen op financiële markten wanneer de winstgevendheid van hooggewaardeerde ondernemingen onder druk komt te staan. Deze onzekerheid vertaalt zich ook naar kredietmarkten, een gevaar dat ook de DNB signaleert.
Spoelstra Spreekt: Te veel moeite
6 dagen
COLUMN – We zijn te gemakkelijk geworden. We willen geen moeite meer doen. Het is allemaal begonnen met de afstandsbediening van de tv. Sindsdien willen we zo veel mogelijk zittend doen. Waarom opstaan, een knopje indrukken en weer gaan zitten, als je dit ook met één vingerbeweging kunt doen? Het moet simpeler en sneller. En dat is gelukt. Misschien wel té goed. Want tegenwoordig automatiseren we alles wat we kunnen automatiseren. Niet dat dit heeft geleid tot minder werknemers – integendeel. De boekhouder deed vroeger de administratie met een rekenmachine en een kladblok. Nu doet hij dat nog steeds, maar dan met een boekhoudprogramma, een functioneel beheerder, een systeembeheerder en een consultant die uitlegt waarom de update van versie 7.3 naar 7.4 ‘kritisch’ is. Er zijn meer mensen bij betrokken dan vroeger. Het voelt wel makkelijker. Dat wel. Zodra we moeten aanwijzen op welke plaatjes een auto te zien is, worden we boos Iets omslachtig doen vinden we zonde. Het mag geen moeite kosten. We willen inloggen met onze wenkbrauwen of door even naar het scherm te zwaaien. Zodra we moeten aanwijzen op welke plaatjes een auto te zien is, worden we boos. En terecht overigens, want telt alleen een bumper ook? En wat als de auto verdeeld is over drie plaatjes, moet je dan alle drie aanklikken? En is een busje eigenlijk een auto? Niemand die het weet. We gokken maar wat net zo lang we binnen zijn. Trage Trudy En gedoe is de vijand. Alles moet makkelijk. Immers, ook Trage Trudy van de receptie moet ermee kunnen werken. Trudy heeft het zichzelf al makkelijk gemaakt door haar wachtwoord op een geeltje te schrijven en dat op haar scherm te plakken. En doordat wij alles zo makkelijk willen maken, maken we het ook makkelijk voor de hacker. Die hoeft niet eens meer in te breken, hij hoeft alleen maar even rond te kijken. Het hoeft echt niet moeilijker. Niemand vraagt om een digitale hindernisbaan. Maar iets meer moeite doen zou de veiligheid al enorm verhogen. Bijvoorbeeld door een extra stap toe te voegen bij het inloggen. Dus niet alleen de wenkbrauwen optillen, maar ook het eerste couplet van het Wilhelmus zingen. Niet dat dit het gaat redden. Dit gaat namelijk moeite kosten, en moeite doen is precies wat we niet meer willen. Bovendien gaat Trage Trudy het eerste couplet van het Wilhelmus gewoon op de zijkant van haar beeldscherm plakken. Op een geeltje. Uiteraard. Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk voor meer informatie op www.jacobspoelstra.nl. Dit artikel staat ook in Computable Magazin 2026 #4.
Kort: TCS komt met variabele soevereine cloud, onderzoek PwC naar de data-economie (en meer)  
6 dagen
In dit nieuwsoverzicht: TCS komt met eigen soevereine cloudopzet, Ajax-hacker gearresteerd, Eraneos koopt Deus, PWV neemt data-economie onder de loep en twee nieuwe deals Main. TCS introduceert soevereine cloud met variabel controleniveau Tata Consultancy Services (TCS) introduceert in Nederland de SovereignSecure Cloud. Deze dienst is gericht op overheden en organisaties in gereguleerde sectoren en combineert cloudgebruik met eisen rond datacontrole en regelgeving. Aanleiding is de groeiende druk vanuit Europese wetgeving zoals AVG, NIS2 en Dora. Ook nationale initiatieven als de Nederlandse Digitaliseringsstrategie en Europese plannen voor cloud- en ai-infrastructuur vergroten de behoefte aan meer grip op data en systemen. De oplossing van TCS bestaat uit drie lagen. Organisaties kunnen kiezen voor cloudgebruik via hyperscalers binnen EU-regels, nationale cloudvoorzieningen met lokale opslag of een centrale aansturingslaag die per toepassing het gewenste niveau van soevereiniteit bepaalt. Daarnaast biedt TCS een beoordelingsraamwerk om per applicatie het juiste beschermingsniveau vast te stellen. Volgens het bedrijf verschuift cloudsoevereiniteit daarmee van een beleidsvraag naar een praktische inrichting van it-omgevingen. Ajax-cyberaanvaller aangehouden De recherche heeft dinsdag een 35-jarige man uit de gemeente Buren aangehouden voor computervredebreuk bij Ajax. De man wordt verdacht van het meerdere keren opzettelijk wederrechtelijk binnendringen in de computersystemen van Ajax. Bij een hack bleek eind maart dat seizoenskaarten konden worden gestolen. Ook was het mogelijk te zien wie er allemaal een stadionverbod had en deze zelfs op te heffen. De politie heeft de woning van de verdachte doorzocht. Daarbij zijn gegevensdragers in beslag genomen voor verder onderzoek. Of de man gegevens van Ajax heeft gestolen, is nog niet bekend. It-beveiliger Acronis leverde Ajax zijn Cyber Protect-suite. Het bedrijf is nog steeds partner van Ajax. [Alfred Monterie] Eraneos neemt ai-specialist Deus over Eraneos, gevestigd in Zürich, neemt het Amsterdamse Deus over, een bureau dat zich richt op het ontwerpen en bouwen van ai-toepassingen. Met de overname wil het adviesbureau organisaties helpen om ai breder toe te passen binnen hun bedrijfsvoering. Volgens Eraneos blijven veel organisaties steken in pilots, doordat strategie, ontwikkeling en implementatie van ai los van elkaar plaatsvinden. DEUS brengt expertise in op het gebied van data, engineering en gebruikerservaring om die kloof te verkleinen. Deus telt ruim honderd medewerkers en heeft naast Amsterdam ook vestigingen in Porto en A Coruña. Binnen Eraneos gaat het bedrijf fungeren als kenniscentrum voor ai. PwC: bijna 10 procent Nederlandse economie draait op data PwC becijfert dat dataproducten in 2024 goed waren voor 9,6 procent van het Nederlandse bbp, circa 108 miljard euro. Daarmee zijn data uitgegroeid tot een belangrijk onderdeel van de economie. Volgens het rapport van het adviesbureau neemt de waarde van data toe doordat organisaties meer inzetten op analyse in plaats van alleen verzamelen. Investeringen in data science stegen van 17,4 miljard euro in 2013 naar 32,2 miljard euro in 2024. Nederland heeft naast wegen, bruggen en dijken ook een grootschalige, digitale data-infrastructuur opgebouwd, stelt PWC vast. Het adviesbureau ziet ook een verband tussen data-investeringen en economische groei. Een stijging van de data-intensiteit met 1 procent hangt samen met 0,13 procentpunt extra groei in het jaar erna. De zorgsector investeert het meest in data, terwijl financiële dienstverlening en ict vooroplopen in data-intensiteit. Tegelijk blijft er krapte aan personeel met datavaardigheden. Main ondersteunt deals van TMA en Xert Twee deelnemingen van Main Capital hebben overnames gepleegd. Zo lijft het Utrechtse TMA implementatiepartner Priman volledig over. Het bedrijf was al aandeelhouder. Priman richt zich op talentgedreven performanceverbetering en helpt organisaties bij het toepassen van talentdata in de praktijk. Het Rotterdamse bedrijf ondersteunt circa dertig grote organisaties, waaronder KPN en meerdere ministeries. Met de overname wil TMA zijn platform voor talentmanagement verder uitbreiden. Eerdere acquisities, zoals Decisionwise, Styr en BrainsFirst, worden daarin geïntegreerd. De combinatie moet organisaties ondersteunen bij talentidentificatie, ontwikkeling en prestaties. De overnames wordt ondersteund door Main die begin 2025 instapte bij TMA. De investeerder heeft ook Xait, een Noorse aanbieder van software voor complexe documentcreatie, geholpen aan een acquisitie: SAE GmbH. Dat is een in Duitsland gevestigde aanbieder van software voor het automatiseren van configuratie-, prijs- en offerteprocessen voor de industrie. Voor Xait, opgericht in 2000 met hoofdkantoor in Stavanger, is het de eerste add-on-overname sinds Main in juli 2025 instapte bij het bedrijf.
Zeven be­lang­rijk­ste trends op Cybersec Europe 2026
6 dagen
We liepen twee dagen rond op Cybersec Europe 2026. We volgden sessies en polsten bij sprekers, deelnemers en exposanten. Op de beursvloer en in het volledige contentprogramma – van main stage tot tech theater en vendor-sessies – kwamen enkele duidelijke trends naar voren die samen de richting van de Europese cyberagenda bepalen.1. Ai als versneller van aanval én verdedigingAi was overal aanwezig op Cybersec Europe 2026, niet zozeer als toekomstvisie maar als dagelijkse realiteit, zowel in defensieve processen als in aanvalstechnieken. ‘Met AI verschuift cybercriminaliteit naar een industriële schaal, waarbij automatisatie de snelheid en complexiteit van aanvallen drastisch verhoogt’, stelt Kristof Lossie, manager security engineering team bij Check Point.Sessies op Cybersec Europe als You’re already using AI. But are you in control?, One Prompt Away from Disaster en Securing the AI Multiverse draaiden om de beveiliging van AI-modellen, prompts, identiteiten en data.Ook de rol van securityteams verandert fundamenteel. David Vanderoost, ceo van het Belgische securitybedrijf Approach Cyber stelt: ‘AI is de olifant in de kamer, zonder twijfel. De securitysector wordt er enorm door uitgedaagd.”2. Digitale soevereiniteit als strategische prioriteitGeopolitieke spanningen vertalen zich steeds sterker naar concrete cybersecuritykeuzes in organisaties. Volgens Anouck Teiller, co-ceo bij HarfangLab, is er een evolutie ten opzichte van vorig jaar in de perceptie van het belang van een sterk Europees cybersecurityframework, vooral gedreven door geopolitieke bezorgdheden. ‘We zien heel duidelijk dat klanten op zoek gaan naar soevereine oplossingen’, oppert ze.En in de praktijk groeit ook de voorkeur voor controleerbare technologie. ‘Overheidsinstellingen beginnen te kijken naar open source-oplossingen puur voor de garantie op soevereiniteit’, bevestigt Wouter Decruy, ceo van Acen.3. Van compliance naar echte cyberweerbaarheidRegelgeving zoals NIS2 en de Cyber Resilience Act blijft een belangrijke drijfveer, maar de nadruk verschuift naar proactieve, continue cyberweerbaarheid. Dat kwam terug in sessies rond resilience, MDR, threat hunting en incident response.Cybersecurity wordt steeds minder een checklist. Al is er nog werk, zeker ook bij de kleinere organisaties. ‘Cybersecurity wordt door hen nog te vaak gezien als een eenmalige actie in plaats van een continu proces’, aldus Eléonore Simonet, Belgische minister van KMO en Middenstand, in haar openingskeynote.4. Cyberoorlog en geopolitiek als permanente realiteitDe geopolitieke dimensie van cybersecurity was prominent aanwezig in het programma, met sessies over digitale oorlogsvoering, Europese defensiesamenwerking en cyberespionage. Met ook met een Belgische minister van defensie – Theo Francken dus – die een keynote kwam verzorgen.Cyber wordt steeds explicieter een onderdeel van bredere geopolitieke machtsverhoudingen, waarbij staten, infrastructuren en bedrijven deel worden van hetzelfde dreigingslandschap. Belangrijke dreigingen zijn cyberespionage, cybersabotage en desinformatie, die vaak samen worden gebruikt om het effect te versterken’, aldus Pierre Ciparisse, commandant van de Belgische Cyber Force.5. It/ot-convergentie en fysieke impact van cyberrisicoDe grens tussen it en ot vervaagt verder, waardoor cyberincidenten steeds vaker ook operationele en fysieke gevolgen hebben. ‘Maar cyberweerbaarheid in industriële en kritieke infrastructuren kan niet louter met technologie worden bereikt’, zo was de boodschap van Marc Samson, adviseur bij Isaca tijdens zijn keynote op main stage. ‘Er is een fundamentele verandering nodig in de manier waarop organisaties leidinggeven, communiceren en beslissingen nemen over de scheidslijn tussen it en ot heen.’Sessies zoals OT Cybersecurity as the Operating Model for Modern Industry en 5 Critical Controls for OT & CPS Security maakten duidelijk dat industriële omgevingen inzake security aandacht verdienen. Dit jaar was er op Cybersec Europe ook voor het eerst een speciaal OT-theater.6. Platformisering zonder vendor lock-inEen duidelijke verschuiving in de markt is de vraag naar geïntegreerde platformen die verschillende securitytools samenbrengen zonder afhankelijkheid van één specifieke leverancier. Wat dat betreft zindert de Crowdstrike-storing van anderhalf jaar geleden toch nog na.Kristof Lossie van Check Point vat die spanning samen vanuit de markt: ‘Klanten zeggen vandaag: we willen de voordelen van een platformaanpak, zonder de vendor lock-in die we niet willen.’Maar die evolutie draait ook om snelheid en samenwerking tussen tools. ‘Tijd is het cruciale element’, benadrukt hij. ‘Als securityoplossingen niet samenwerken, dan ben je simpelweg te traag.’7. De basics: cyberhygiëne, supply chain en menselijke factor blijven cruciaalOndanks alle aandacht voor ai en geopolitiek blijven klassieke risico’s overeind: phishing, menselijke fouten en kwetsbare leveranciers blijven de meest gebruikte aanvalsvectoren. Mkb’ers zijn vaak extra kwetsbaar door beperkte middelen, terwijl supply chain-aanvallen structureel blijven groeien in impact en complexiteit.Want tegelijk blijft de basis onveranderd belangrijk: mensen, processen en supply chains bepalen nog steeds de echte weerbaarheid van organisaties. ‘Elk klein bedrijf dat aandacht besteedt aan zijn cyberbeveiliging is een gemakkelijk doelwit minder’, zo besloot Simonet haar keynote. ‘Maar het is ook een crisis minder en een succesverhaal meer op het gebied van bedrijfscontinuïteit, vertrouwen en groei.’
Anthropic Mythos maakt weg vrij voor publieke release
6 dagen
Anthropic heeft vorige week een eerste voortgangsupdate gepubliceerd over Project Glasswing, het selectieve toegangsprogramma voor zijn controversiële beveiligingsmodel Mythos. De update bevat zowel een opvallende belofte als een bekentenis.Het bedrijf wil Mythos-klasse modellen ooit algemeen beschikbaar stellen, maar erkent tegelijk dat niemand, en dus ook Anthropic zelf niet, vandaag over de nodige veiligheidswaarborgen beschikt om dat te doen. Intussen wordt de toegang tot Mythos uitgebreid naar nieuwe partners, waaronder Amerikaanse en geallieerde overheden. Tot de oprichtende partners van het project behoren Amazon Web Services, Apple, Broadcom, Cisco, CrowdStrike, Google, JPMorganChase, de Linux Foundation, Microsoft, Nvidia en Palo Alto Networks. 23.000 kwetsbaarheden later De cijfers uit de update zijn zowel best indrukwekkend als alarmerend. Mythos scande meer dan duizend opensourceprojecten die een groot deel van de internetinfrastructuur ondersteunen, en vond automatisch 23.019 mogelijke kwetsbaarheden, waarvan 6.202 initieel als hoog of kritiek werden beoordeeld.Maar een ruwe ai-scan is nog geen bewijs. Anthropic filterde die bevindingen eerst intern en rapporteerde 1.752 gevallen aan de betrokken softwareonderhouders. Van die gerapporteerde gevallen bevestigden de maintainers 90,6 procent als een reëel lek, waarvan 62 procent effectief hoog of kritiek ernstig bleek, goed voor 1.094 ernstige kwetsbaarheden. Een van de zwaarste trof de cryptografiebibliotheek WolfSSL, die op miljarden apparaten draait. Mythos construeerde daarvoor een werkend exploit waarmee aanvallers valse certificaten konden aanmaken voor bank- of mailwebsites. De patching loopt echter achter. Van die 1.094 bevestigd ernstige lekken zijn er vooralsnog slechts 75 verholpen. Opensourceonderhouders klagen over een lawine van meldingen en onvoldoende capaciteit om bij te benen. Dat bevestigt wat critici in april al aanstipten: Mythos voegt druk toe aan een al overbelast beveiligingsecosysteem. Of hoe ai vaak voor meer uitdagingen dan oplossingen zorgt
Vervanging verkiezingssoftware op goede spoor
1 week
De Kiesraad zit op schema met het project Abacus, nieuwe software voor de berekening van verkiezingsuitslagen. Het doel om de huidige (Duitse) programmatuur (OSV2020) daarmee te vervangen is een stuk dichterbij gekomen.   Fleur van Leusden, ciso bij de Kiesraad, meldt dat dit opensourceproject, een eigen ontwikkeling, goede voortgang boekt. Een succesvolle oplevering ligt in het verschiet. Omdat de broncode openbaar is, kan iedereen meekijken en zelf ook wat bijdragen. De software is ontwikkeld in de programmeertaal Rust. Vervanging van OSV2020 was nodig omdat dit oude programma onvoldoende aansloot op het proces van uitslagvaststelling. Bovendien moest beter invulling worden gegeven aan het wettelijke opensource-vereiste in het Kiesbesluit. De voorloper van Abacus werd voortijdig beëindigd.  Het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) concludeerde eind 2025 dat de Kiesraad snel lering heeft getrokken en met Abacus effectief heeft gehandeld. Wel drong het AcICT aan op meer sturing. Zo moest nader worden gespecificeerd wanneer Abacus goed genoeg is. De Kiesraad kwam met de toezegging dit verder uit te werken. 
Hoe betrouwbaar is onze software?
1 week
Van vertrouwen naar bewijs | Interview Marieke Huisman Software is uitgegroeid van ondersteunend hulpmiddel tot kritieke infrastructuur. In een wereld van geopolitieke spanningen, digitale afhankelijkheid en toenemende systeemcomplexiteit wordt betrouwbaarheid een strategische factor. Volgens Marieke Huisman, hoogleraar Software Reliability aan de Universiteit Twente, is het tijd voor een omslag: van impliciet vertrouwen naar aantoonbaar bewijs. ‘Onze maatschappij draait op software’, stelt Huisman. ‘Van financiële systemen tot energievoorziening: alles is digitaal.’ Software is daarmee niet langer alleen een technisch vraagstuk, maar ook een geopolitieke factor. Europa is in hoge mate afhankelijk van buitenlandse technologie, met name van Amerikaanse cloud- en platformleveranciers. Die afhankelijkheid beperkt de controle over data en systemen en brengt risico’s met zich mee voor digitale soevereiniteit. Softwareketens zijn bovendien internationaal en complex, waardoor organisaties beperkt zicht hebben op de herkomst en werking van componenten. Zolang systemen functioneren, blijft die afhankelijkheid grotendeels onzichtbaar — tot het misgaat. Volgens Huisman zou het helpen als kritieke software, zoals systemen rond DigiD, vaker opensource beschikbaar is. ‘Dan kan een brede groep experts meekijken en fouten sneller aan het licht brengen.’ Hoewel organisaties daar terughoudend in zijn, kan meer transparantie volgens haar juist bijdragen aan betere softwarekwaliteit. Huisman wijst erop dat afhankelijkheden ook een strategische dimensie hebben. Moderne systemen, inclusief defensietoepassingen, zijn in sterke mate softwaregedreven. ‘Dat onderstreept hoe belangrijk het is om te begrijpen en te beheersen hoe software zich gedraagt, zeker wanneer die afkomstig is uit internationale ketens’, aldus de hoogleraar. Tegelijkertijd is het maatschappelijke besef van deze afhankelijkheid beperkt. Software is zo diep verankerd in het dagelijks leven dat ze grotendeels onzichtbaar blijft. Juist in tijden van internationale spanningen krijgt die afhankelijkheid extra gewicht. De kwetsbaarheid neemt verder toe door de groeiende complexiteit van software. Moderne systemen bestaan uit miljoenen regels code en zijn opgebouwd uit externe libraries, api’s en diensten. Volledige controle is daardoor nauwelijks haalbaar. Nieuwe ontwikkelingen versterken dat effect. De opkomst van ai-gegenereerde code versnelt softwareontwikkeling, maar vermindert vaak het inzicht in de werking ervan. Ontwikkelaars vertrouwen steeds vaker op automatisch gegenereerde code zonder die volledig te doorgronden. Dat leidt tot software die wel functioneert, maar waarvan het gedrag niet altijd volledig begrepen wordt. Juist in die context neemt het belang van verificatie toe. Huisman: ‘Het is noodzakelijk om niet minder, maar juist méér te verifiëren: als software essentieel is, moet aantoonbaar zijn wat systemen doen.’ Wiskundige modellen De technieken om software systematisch te controleren zijn niet nieuw; de eerste ideeën stammen uit de jaren zestig en zeventig. Formele methoden maken gebruik van wiskundige modellen om eigenschappen van software te bewijzen, bijvoorbeeld door gewenst gedrag exact te specificeren of alle mogelijke toestanden van een systeem te analyseren. In theorie bieden deze technieken krachtige mogelijkheden om fouten vroegtijdig op te sporen. In de praktijk blijft toepassing echter achter. Volgens Huisman ligt dat niet aan de effectiviteit, maar aan de toegankelijkheid. ‘De methoden zijn complex en vereisen specialistische kennis, wat voor veel ontwikkelteams een drempel vormt. Daarnaast spelen tijdsdruk en kosten een rol: verificatie wordt nog vaak gezien als extra stap, terwijl de baten zich later uitbetalen.’ Dat leidt tot een klassiek spanningsveld tussen korte- en langetermijnbelangen. Onder druk van deadlines en budgetten krijgen snelheid en functionaliteit vaak prioriteit boven zekerheid. Toch is de economische logica volgens Huisman helder: fouten die laat worden ontdekt, zijn aanzienlijk duurder om te herstellen. In kritische systemen kunnen ze bovendien leiden tot verstoringen, beveiligingsincidenten en reputatieschade. De waarde van verificatie zit juist in het voorkomen van problemen. VerCors Om de kloof tussen theorie en praktijk te verkleinen, werkt Huisman met haar onderzoeksgroep aan VerCors (Verification of Concurrent Software), een verificatietool die sinds 2011 in ontwikkeling is. ‘Het doel is formele methoden toegankelijk te maken voor reguliere ontwikkelaars. De tool analyseert broncode en controleert of die voldoet aan gespecificeerde eigenschappen, zodat fouten vroeg zichtbaar worden. Ontwikkelaars krijgen directe feedback over mogelijke problemen en oplossingen.’ De ontwikkeling van dergelijke tools blijft volgens haar echter een uitdaging. Programmeertalen, frameworks en ontwikkelmethoden veranderen snel, waardoor onderzoek zich continu moet aanpassen. Het doel is verificatie zo te integreren in bestaande workflows dat het net zo vanzelfsprekend wordt als testen of code review. Perspectief In de loop van haar carrière heeft Huisman haar perspectief op softwareverificatie zien verschuiven. Waar ze aanvankelijk uitging van volledig bewezen, foutloze software, erkent ze dat volledige zekerheid in de praktijk zelden haalbaar is. De complexiteit en schaal van moderne systemen maken sluitend bewijs vrijwel onmogelijk. Dat maakt verificatie echter niet minder relevant. Het doel verschuift naar aantoonbare kwaliteitsverbetering en het zo vroeg mogelijk opsporen van fouten, zegt ze daarover. Betrouwbaarheid en veiligheid zijn daarbij nauw verweven. Softwarefouten vormen vaak de basis voor beveiligingslekken, variërend van onbedoelde datatoegang tot exploiteerbare kwetsbaarheden. Volgens Huisman ontstaan deze risico’s vaak doordat het gedrag van software niet expliciet wordt vastgelegd en gecontroleerd. Verificatietechnieken kunnen helpen om die eigenschappen inzichtelijk te maken en te borgen. Veiligheid moet daarom geen sluitpost zijn, maar een integraal onderdeel van ontwerp en ontwikkeling. Kloof Er bestaat nog altijd een kloof tussen academisch onderzoek en de praktijk. Universiteiten richten zich op fundamentele inzichten en publicaties, terwijl bedrijven behoefte hebben aan direct toepasbare oplossingen. Ook binnen de academie speelt een spanningsveld: promovendi moeten publiceren, terwijl het ontwikkelen van bruikbare tools andere prioriteiten vraagt. Voor implementatie zijn vaak aanvullende rollen nodig, gericht op engineering en productontwikkeling. Tegelijkertijd ziet Huisman dat bedrijven zich meer en meer bewust zijn van het belang van softwarekwaliteit. De uitdaging ligt in het aantonen van de meerwaarde en het praktisch toepasbaar maken van technieken. Ook bij de overheid is ruimte voor verbetering. Besluitvorming over digitale systemen vindt niet altijd plaats met voldoende technische kennis, terwijl de impact groot is. Volgens Huisman vraagt dat om meer inhoudelijke expertise bij beleidsmakers. Geen enkele partij kan dit vraagstuk alleen oplossen. Bedrijven brengen praktijkervaring, de wetenschap methodologische kennis en de overheid sturingskracht. Juist de combinatie daarvan is nodig om softwarebetrouwbaarheid structureel te verbeteren. Studenten Onderwijs speelt hierin een belangrijke rol. Studenten leren niet alleen programmeren, maar vooral hoe ze software bouwen die begrijpelijk en controleerbaar is. Het gaat niet om de hoeveelheid code, maar om de kwaliteit en de verantwoording ervan. Daarmee ontstaat een nieuwe generatie ontwikkelaars die betrouwbaarheid als uitgangspunt neemt. De conclusie: in een samenleving waarin software de ruggengraat vormt van vrijwel alle processen, volstaat impliciet vertrouwen niet langer. Systemen worden complexer, afhankelijkheden nemen toe en de impact van fouten groeit. Organisaties moeten daarom toewerken naar aantoonbare controle over hun software. Zekerheid zal nooit absoluut zijn, maar met betere methoden, tooling en samenwerking kan de betrouwbaarheid aanzienlijk worden vergroot. Of zoals Huisman het samenvat: ‘We moeten van vertrouwen naar bewijs. Alleen dan houden we grip op de systemen die ons dagelijks leven bepalen.’ Profiel | Marieke Huisman Marieke Huisman is hoogleraar Software Reliability aan de Universiteit Twente. Haar onderzoek richt zich op formele methoden voor softwareverificatie en het vroegtijdig opsporen van fouten in complexe systemen. Zij leidt de ontwikkeling van de verificatietool VerCors en werkt op het snijvlak van theorie en praktijk. Voor de liefhebber Hoe werkt VerCors in de praktijk? In dit voorbeeld ziet VerCors dat de implementatie iets anders doet dan de specificatie zegt.  In vector-add.c een functie die 2 arrays optelt, plus specificaties die dit beschrijven (alle commentaarregels). Context beschrijft dingen die voor en na de functie moeten gelden, ensures is een postconditie: dit geldt na afloop. De specificaties op regel 10 en 11 beschrijven het gedrag van één loop iteratie. Deze specificaties kunnen we verifiëren. Als de specificaties veranderen, bijv. op regel 11 in: ensures a[i]==b[i]+c[i] + 1; Dan verschijnt de volgende foutmelding: Marieke Huisman: ‘De specificatie met de Perm op regel 10 heeft te maken met het feit dat we over concurrent programma’s redeneren (het zegt of een thread mag lezen of schrijven naar een geheugenlocatie die mogelijk door meerdere threads gelezen wordt). Eén van de onderzoeksonderwerpen voor ons is hoe we kunnen zorgen dat zoveel min mogelijk annotaties geschreven moeten worden door de persoon die de code wil verifiëren. De specificatie op regel 4 is wat we echt willen weten, de rest zou je willen genereren. Een ander onderwerp is om zo goed mogelijke informatie te geven als de code niet verifieert.’ Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #4.
Amerikaanse overname Solvinity ketst af; DigiD gered
1 week
Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Economische Zaken en Klimaat) verbiedt de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Hiermee wordt voorkomen dat DigiD onder de invloedssfeer van de regering Trump komt.  Aerdts volgt met deze vergaande maatregel het advies van het Bureau Toetsing Investeringen (BTI). De toezichthouder die de veiligheidsrisico’s van de voorgenomen transactie onderzocht, adviseert een volledig verbod. BTI concludeert dat deze beoogde overname van Solvinity mogelijk een risico vormt voor het publieke belang. Deze toetsing is gebaseerd op de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie (WOZT). Solvinity, die het beheer van het DigiD-platform ondersteunt, geldt als onderdeel van de digitale infrastructuur. Het besluit van Aerdts is op Pinkstermaandag genomen. Er was haast mee omdat voltooiing van de transactie aanstaande was. Het gebeurt zelden dat het BTI overnames verbiedt.  BTI De staatssecretaris benadrukt in een brief aan de Tweede Kamer dat de investeringstoets risico-gebaseerd is. Het BTI oordeelt landenneutraal. Dat wil zeggen dat er geen sprake is van anti-Amerikaanse gevoelens. Het gaat er alleen om risico’s voor het publieke belang te voorkomen. De WOZT is gelijkelijk van toepassing op alle investeerders, ongeacht het land van herkomst. Aerdts voegt hier aan toe dat Nederland grote waarde hecht aan de aanwezigheid van buitenlandse, waaronder nadrukkelijk ook Amerikaanse technologiebedrijven en hun bijdrage aan de Nederlandse economie en digitale infrastructuur.  Doemscenario De brief laat onvermeld welke risico’s precies zijn meegewogen. De Tweede Kamer krijgt daar in een vertrouwelijk overleg nog een toelichting op. Vooral uitval van DigiD als de regering in Washington Nederland wil ‘straffen’ is een doemscenario dat zeker onder ogen zal zijn genomen. Ook was er brede maatschappelijke angst dat persoonlijke gegevens van Nederlandse burgers bij de regering Trump zouden belanden. Er bestonden ook twijfels of mitigerende maatregelen voldoende zouden zijn om de beschikbaarheid en privacy te waarborgen. Kyndryl zegt in een persverklaring ‘uiterst teleurgesteld’ te zijn over het verbod. De it-dienstverlener voelt zich slachtoffer van ‘de politisering van het proces’.
Kort: Opensource-sector trekt aan de EU-bel, recordjaar voor Lenovo (en meer)
1 week
In dit nieuwsoverzicht: zorgen over vage opensource-strategie EU, Nextview breidt uit naar Noordse regio, Teamenergie zet ai-samenwerkingsplatform op, beste boekjaar Lenovo en advies aan kabinet: ga weg van X. Opensource-bedrijven vragen EU om ‘opensource-first’-beleid Een coalitie van Europese opensource-bedrijven roept de Europese Unie op om opensource standaard mee te nemen bij de inkoop van software. In een open brief aan de Europese Commissie, lidstaten en het Europees Parlement pleiten de partijen voor een ‘opensource-first’-beleid. De brief is mede opgesteld door bedrijven als Suse, Nextcloud en OpenNebula. Zij pleiten ervoor dat overheden eerst beoordelen of er een geschikt opensource-alternatief is, voordat zij kiezen voor gesloten software. De initiatiefnemers roepen andere bedrijven op om de open brief te ondertekenen. De oproep komt in aanloop naar het Tech Sovereignty Package, dat de Europese Commissie op 3 juni wil presenteren. De coalitie wijst erop dat de opensource-strategie mogelijk geen deel meer uitmaakt van het pakket. Volgens de ondertekenaars kan een vaste toets op opensource bijdragen aan minder afhankelijkheid van leveranciers en meer transparantie bij overheidsinkoop. Nextview neemt Pole Consulting over voor uitbreiding in Scandinavië Nextview Consulting uit Amsterdam neemt Pole Consulting uit Stockholm over. Met de deal wil het bedrijf zijn positie als Salesforce-partner in Scandinavië versterken en inspelen op de groeiende vraag naar ai-toepassingen. De medewerkers van Pole, gespecialiseerd in Salesforce-projecten, worden onderdeel van het Nordics-team van Nextview. Klanten krijgen toegang tot een breder Europees netwerk en aanvullende diensten, waaronder ondersteuning rond data en ai. Na afronding telt Nextview, opgericht in 2009, meer dan tweehonderd specialisten en is het actief in zeven Europese landen. Het bedrijf richt zich op advies, implementatie en beheer van Salesforce-oplossingen. Ai-platform laat teams zelf hun ontwikkeling sturen Teamenergie uit Naarden introduceert een ai-platform waarmee teams hun eigen ontwikkeling kunnen analyseren en verbeteren. De oplossing combineert een teamanalyse met een interventieplan en een ai-coach die vragen beantwoordt. De methode is ontwikkeld door onderzoeker Cees van der Zwan, die honderden teams onderzocht. Volgens het bedrijf heeft een groot deel van de gangbare interventies weinig tot negatief effect. Het platform moet gerichter advies geven, afgestemd op de ontwikkelfase van een team. Teamenergie stelt dat organisaties met de aanpak minder afhankelijk zijn van externe coaches en kosten kunnen besparen. De tool is gebaseerd op data uit meer dan zeshonderd teammetingen en richt zich op prestatie, samenwerking en inzetbaarheid. Lenovo sluit sterkste boekjaar uit de geschiedenis af Lenovo Group heeft in het boekjaar 2025/26 een recordomzet van 83,1 miljard dollar gerealiseerd, een stijging van 20 procent. De aangepaste nettowinst kwam uit op twee miljard dollar, 42 procent hoger dan een jaar eerder. De groei wordt volgens het bedrijf vooral gedreven door ai-activiteiten. Die verdubbelden op jaarbasis en zijn goed voor een derde van de totale omzet. In het vierde kwartaal steeg de omzet zelfs met 27 procent tot 21,6 miljard dollar. Alle businessgroepen realiseerden een dubbelcijferige omzetgroei over het volledige boekjaar. Volgens Lenovo onderstrepen de resultaten de kracht van de groep in een complexe marktomgeving, gekenmerkt door onder meer voorrraadtekorten en stijgende componentkosten. De groei wordt daarbij sterk gedreven door Lenovo’s hybride ai-strategie en de toenemende vraag naar ai-apparatuur, ai-infrastructuur en ai-services. Lenovo verhoogde zijn investeringen in onderzoek en ontwikkeling met 9 procent. Negatief ambtelijk memo over X De Voorlichtingsraad, bestaande uit de communicatie-directeuren van alle ministeries, adviseert het kabinet om zich grotendeels terug te trekken van X. Zo blijkt uit een intern memo waarover De Volkskrant bericht. Dit Amerikaanse communicatieplatform zou ‘actief’ desinformatie, racisme, haatzaaien en andere strafbare content faciliteren. Sinds de overname door Elon Musk is X sterk gepolariseerd geraakt door minder moderatie en wijzigingen in het algoritme. Het gebruik door de rijksoverheid staat daardoor op gespannen voet met de eigen wettelijke normen, aldus de ambtenaren.  Uit onderzoek van De Volkskrant blijkt bovendien dat politici op X veel bedreigingen en opruiing ontvangen. Een vertrek zou gevolgen hebben voor de accounts van bewindspersonen en ministeries; alleen in diplomatie en crisissituaties zou X nog worden gebruikt. Na de zomer volgt een besluit. [Alfred Monterie]
Wingtech opent frontale juridische aanval op Nexperia
1 week
Wingtech, de Chinese eigenaar van Nexperia, trekt juridisch alle registers open in het conflict over de vraag wie het voor het zeggen krijgt bij de Europese bedrijven van de chipfabriek met hoofdkantoor in Nijmegen. De machtsstrijd wordt op vele fronten uitgevochten en escaleert verder. In China heeft Wingtech Nexperia Holding, Nexperia BV, Itec BV en drie Europese bestuurders aansprakelijk gesteld voor verliezen die voorlopig worden geraamd op bijna 1 miljard euro maar die mogelijk nog kunnen oplopen. Eerder claimde Wingtech ook nog eens acht miljard dollar van de Nederlandse staat. Dat moet via een internationale arbitrageprocedure. Wingtech-eigenaar Zhang Xuezheng (alias mr. Wing) wil de volledige macht terug over de Europese vestigingen. Het is nog niet zeker of de Middenklasse Volksrechtbank van Guangdong de zaak wil behandelen. Wingtech beschuldigt Nexperia Europa van onrechtmatig handelen. De Chinezen verwijten de bestuurders Ruben Lichtenberg, Achim Kempe en Stefan Tilger dat door hun toedoen mr. Wing de controle over Nexperia is kwijtgeraakt.  Schuld in de schoenen schuiven Deze drie managers beschuldigden Wing vorig jaar september van ernstig wanbeleid toen deze cruciale kennis en productiemiddelen zou hebben geprobeerd naar China over te hevelen. Ook zou hij bezig zijn geweest Nexperia Europa financieel uit te hollen. Het trio stapte naar de Ondernemingskamer die hen in het gelijk stelde. Mr. Wing werd tijdelijk geschorst. De rechtbank wees in zijn plaats een niet-uitvoerende bestuurder aan. Verder is er een vervolgonderzoek gaande dat nog niet is afgerond.  Een dag voor de uitspraak van de Ondernemingskamer had het ministerie van EZK de macht van mr. Wing al ingeperkt. Deze maatregel werd in november opgeschort, mede om een chipcrisis te voorkomen. De Chinese autoriteiten hadden Nexperia China in oktober verboden om bepaalde volledig afgewerkte componenten en halffabricaten naar Europa uit te voeren. De leveringsketen raakte hierdoor ontwricht, wat vooral de Duitse auto-industrie als belangrijke afnemer schaadde.   Hoewel China zelf de leveringsketen verstoorde, schuift Wingtech de Nederlandse regering, de Ondernemingskamer en het eerder genoemde trio bestuurders alle schuld in de schoenen. Nexperia stelt in een reactie dat ‘het nooit de bedoeling is geweest om de belangen van de aandeelhouders van Wingtech te schaden, noch die van klanten en partners wereldwijd’. Het bedrijf zegt dat het alleen een onderzoek heeft verzocht ‘om een einde te maken aan ernstig wanbeleid’. Onrechtmatig handelen? De rechtszaak tegen Nexperia Europa vindt zijn basis in de Chinese anti-sanctiewetgeving. Wingtech meent dat de gedaagden onrechtmatig hebben gehandeld of geholpen bij de uitvoering van discriminerende beperkingen door het ministerieel besluit en de uitspraak van de Ondernemingskamer. Het Chinese bedrijf eist dat Nexperia Holding en Nexperia BV de Ondernemingskamer vragen het onderzoek naar vermeend wanbeleid door mr. Wing te stoppen. Ook moeten zij het ministerie van EZK ertoe bewegen de voorlopig bevroren maatregel tegen de Chinese eigenaar definitief in te trekken zodat deze weer volledig vrij spel heeft. De drie gedaagde managers dienen beide zaken in gang te zetten. Lukt dat niet dan moet Nexperia heel Nexperia Semiconductor en alle Chinese dochters kosteloos overdragen aan Wingtech. De drie managers zijn ook hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de bijna één miljard euro schade die Wingtech zegt te hebben geleden. Het wordt voor hen en Nexperia Europa extra moeilijk als de uitspraken van de Ondernemingskamer en die van Chinese rechter conflicteren, terwijl er ook nog een internationale arbitrageprocedure loopt.
Huawei beweert zonder ASML top van chipindustrie te bereiken
1 week
Huawei verwacht over vijf jaar chips te kunnen maken van slechts 1,4 nanometer, zonder dat daarvoor de meest geavanceerde machines van ASML nodig zijn.  Daarmee zou de achterstand op het Taiwanese TSMC, dat verwacht in 2028 dit soort chips op grote schaal te kunnen vervaardigen, nog slechts een jaar of drie bedragen. TSMC zal hiervoor de laatste generatie machines van ASML gebruiken die voor Huawei vanwege de Westerse sancties taboe zijn.  De Chinese techgigant borduurt voort op een manier van chipontwerp die afwijkt van wat andere fabrikanten zoals TSMC doen. Voor deze technologie zouden geen ASML-machines nodig zijn waardoor China zijn eigen weg kan gaan. Hoewel Huawei nog geen onafhankelijke data kan overleggen over de prestaties die met deze techniek momenteel haalbaar zijn, is het concern ervan overtuigd dat het op de goede weg zit.  Schaalwet Tijdens het IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) lichtte Huawei het tipje van de sluier op. He Tingbo, hoofd van de chiptak van Huawei, presenteerde op Pinkstermaandag in Shanghai de Tau (τ) schaalwet, een nieuw principe voor de toekomstige ontwikkeling van de halfgeleiderindustrie. Haar speech droeg de titel ‘Een nieuw pad voor halfgeleiders in de praktijk’. De nadruk ligt op geavanceerde methoden van ‘packaging’ in plaats van op verdere miniaturisering van transistors. Een slimme architectuur, kortere bewegingen van data en nauwere integratie moeten Huawei op chipgebied langszij brengen met TSMC. De Tau-wet stelt voor om geometrische schaling te vervangen door tijdschaling (τ) als nieuw leidend principe voor de evolutie van zowel halfgeleiders als elektronische systemen. Op basis van dit principe kunnen innovatieve technologieën zoals LogicFolding worden gebruikt om de signaalvertraging continu te comprimeren en de transistor-dichtheid gestaag te verbeteren, wat de voortdurende evolutie van halfgeleiders en elektronische systemen zal stimuleren. Wet van Moore De afgelopen jaren heeft de Wet van Moore – die de halfgeleiderindustrie al meer dan vijf decennia leidt – te maken gekregen met ernstige fysieke beperkingen en afnemende economische rendementen. De wereldwijde industrie wordt steeds meer beperkt door de vertraging in de geometrische schaalvergroting van transistors en de afname van de kosten per transistor. Volgens He Tingbo moet de industrie nu de uitdaging aangaan om de fysieke beperkingen van traditionele processen te overwinnen en een nieuw, duurzaam evolutiepad te vinden dat kan voldoen aan de snelgroeiende vraag naar rekenkracht. Dit is waar de τ-schaalwet in beeld komt. Innovatieve basistechnieken Gebaseerd op deze wet heeft Huawei innovatieve basistechnieken ontwikkeld, zoals LogicFolding, en een co-optimalisatiemechanisme op meerdere niveaus opgezet dat zich uitstrekt over halfgeleidercomponenten, circuits, chips en systemen. Dit mechanisme is erop gericht de tijdconstante τ systematisch te verkorten om de prestaties, energie-efficiëntie en transistordichtheid op elk niveau te verhogen. Niveaus + Op componentniveau gaat het om optimalisatie van de weerstand en parasitaire effecten. Gesleuteld wordt aan de capaciteit van transistors en interconnecties om de tijdconstante τ op apparaatniveau in de onderliggende fysieke laag te minimaliseren. + Op circuitniveau wordt de LogicFolding-architectuur toegepast. Dit om de fysieke grenzen van traditionele circuitlay-outs te doorbreken, de kritieke-padbekabeling aanzienlijk te verkorten, de resistieve en capacitieve belasting van signaalpropagatie effectief te verminderen en uiteindelijk de transistordichtheid en circuitprestaties te verhogen. + Op systeemniveau worden de interconnectieprotocollen geherdefinieerd voor computersystemen met UnifiedBus. Dit om uniforme geheugenadressering en native geheugensemantiek voor SuperPoDs te bereiken Kirin-chips Huawei stelt al 381 soorten chips op basis van de τ-schaalwet te hebben ontworpen en in massaproductie te hebben genomen. De Kirin-chips, die naar verwachting komend najaar op de markt komen, zullen de allereerste zijn die de LogicFolding-architectuur toepassen. De fabrikant verwacht dat dit de prestaties van de chips aanzienlijk zal verbeteren.  Deze architectuur zal omstreeks 2030 ook zijn toepassing vinden in de Ascend-chips die de Chinese ao-modellen moeten aandrijven. Tegen 2031 zullen de high-end chips die Huawei ontwerpt op basis van de τ-schaalwet naar verwachting een transistordichtheid hebben die gelijkwaardig is aan die van 14 Å (1,4 nm) processen. He Tingbo riep wetenschappers, ingenieurs en industriële partners op tot nauwe samenwerking bij de τ Scaling Law.

Pagina's

Abonneren op computable