computable

Bij Unica is het omzet-aandeel van gespecialiseerde bedrijvenclusters, met name op gebied van ict, vorig jaar gestegen naar 45 procent. De technische dienstverlener doorbrak in 2025 de omzetgrens van één miljard euro. Unica zet steeds meer in op digitalisering en innovatiekracht om integrale oplossingen te bieden waarbij het de regiefunctie bekleedt. Unica ICT Solutions (dienstverlening) en Unica Datacenters (ontwerp, bouw en onderhoud van datacenters) groeiden mee met hun klanten die steeds digitaler worden Hetzelfde geldt voor Unica Industry Solutions (industriële automatisering/procestechnologie), Unica Building Intelligence (intelligente gebouwautomatisering) en Unica Access & Security (toegangsverlening en beveiliging). De bedrijfsomzet groeide met 9 procent tot 1,017 miljard uro (2024: € 937 miljoen). Daarbij liet het operationele resultaat (ebitda) een groei zien naar 133 miljoen euro, een groei van 15 procent ten opzichte van 2024 (117 miljoen euro). De nettowinst nam toe met 17 procent naar 62,8 miljoen euro (2024: 53,9 miljoen). Veiligheid Unica constateert een toenemende behoefte aan veiligheid, vanwege de spanningen en onzekerheden in de wereld. Met oplossingen op het gebied van onder meer technische beveiligingsoplossingen, brandveiligheid, toegangscontrole, dataveiligheid en industriële veiligheid voorzien tal van Unica-bedrijven in deze toenemende behoefte. Het merendeel van de omzetgroei werd organisch gerealiseerd, aangevuld met drie acquisities. In maart 2025 nam Unica smart data en service specialist MPL over, een specialist op het gebied van smart building concepten en data-integratie. Daaropvolgend werd meet- en regeltechniek specialist Erco overgenomen en eind 2025 sloot Niemeijer Installatietechniek zich aan bij Unica. Het bedrijf telt ruim 4.750 medewerkers. De aanhoudende schaarste op de arbeidsmarkt, met name in de ict en techniek, blijft voelbaar.

China staat waarschijnlijk op gelijke voet met de Verenigde Staten op het gebied van offensieve cybercapaciteiten. Dat meldt de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) in haar jaarverslag over 2025.Het Chinese Volksbevrijdingsleger reorganiseerde in 2024 zijn cyber-eenheden en bracht daarbij technische capaciteiten samen. Dit stelt Chinese hackers in staat hun tooling en infrastructuur voortdurend aan te passen en zeer flexibel in te spelen op kansen en veranderende omstandigheden. Tot die conclusie komt de MIVD. De dienst schat in dat China hierdoor offensieve cybercapaciteiten beter kan integreren met militaire operaties.De MIVD verwacht dit jaar een verdere toename in het aantal campagnes gericht op het misbruiken van kwetsbaarheden, waaronder in edge devices zoals routers, firewalls en vpn-oplossingen. Chinese statelijke actoren hebben toegang tot specialistische kennis over westerse hard- en software. Dit is mogelijk door een divers en uitgebreid ecosysteem van Chinese bedrijven en kennisinstellingen die offensieve cyberoperaties faciliteren. Ook het Chinese Volksbevrijdingsleger, de gewapende vleugel van de Communistische Partij van China en met ruim twee miljoen actieve leden het grootste leger ter wereld, zoekt naar ingangen in westerse technologie. De MIVD onderkende in 2025 dat meerdere onderdelen binnen dezelfde eenheid zelfs concurreren om kwetsbaarheden te vinden in een bepaald type edge device.CyberspionageDe militaire inlichtingendienst neemt structurele Chinese cyberspionage waar die gericht is tegen de westerse defensie-industrie. Door hun gebruik van onbekende software kwetsbaarheden (zero days) en snelle operationalisering van reeds gepubliceerde kwetsbaarheden wordt de weerbaarheid hiertegen steeds lastiger. De MIVD stelt vast dat detectie, respons en mitigatie vaak onvoldoende opgewassen zijn tegen de omvangrijke en professionele Chinese cyberdreiging.De dreiging vanuit Noord-Koreaanse it’ers was eerst voornamelijk gericht op de VS. Deze dreiging heeft zich echter ontwikkeld richting Europa. De MIVD maar ook de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD; voor binnenlandse veiligheid) hebben verschillende cyberaanvallen tegen Nederlandse bedrijven en personen waargenomen. Een aantal van deze operaties is zeer waarschijnlijk uitgevoerd door of met behulp van Noord-Koreaanse it’ers. Deze aanvallen waren voornamelijk gericht op het ontvreemden van cryptocurrency en mogelijk ontvreemden van bedrijfsinformatie.   De Noord-Koreanen laten zich onder valse identiteit inhuren door buitenlandse organisaties om it-werkzaamheden te verrichten. Zij voeren hun werkzaamheden als voltijds-medewerker of contractant op afstand uit. Doorgaans voeren zij uitsluitend hun contractuele taken uit en werken vaak tegelijkertijd voor meerdere bedrijven. Het primaire doel van deze werkwijze is financiering van het regime door inkomen af te staan. Noord-Korea probeert zeer waarschijnlijk op deze wijze buitenlandse valuta te verkrijgen. Naast deze Noord-Koreaanse it’ers zijn er ook werknemers die legitiem arbeid verrichten en tevens cryptocurrency of data stelen.RussischNet als voorgaande jaren zijn Russische cyber-actoren zeer actief op het gebied van offensieve cyberoperaties richting Europa. Het gaat hierbij zowel om actoren die direct gelieerd zijn aan de Russische inlichtingendiensten, als om pro-Russische aanvallers die verder afstaan van de Russische overheid maar wel worden gesteund door de staat. Het aantal verschillende Russische cyber-actoren neemt tevens toe. Hun operaties variëren van relatief eenvoudig spear phishing tot het gebruik van geavanceerde malware om toegang te krijgen tot systemen van overheden, bedrijven en instanties.

Event | Hannover Messe 2026 Het Franse Dassault Systèmes en de Japanse technologieleverancier Omron werken samen om productieomgevingen slimmer, flexibeler en beter beheersbaar te maken. Daarvoor willen ze digital-twin-technologie voor ontwerp en planning koppelen met de machines, robots en sensoren op de werkvloer. Dat melden de bedrijven op de industriebeurs Hannover Messe. Volgens Dassault Systèmes en Omron werken in veel fabrieken productontwerp, automatisering en productie nog te veel langs elkaar heen. Dat leidt tot langere opstarttrajecten, een grotere kans op fouten en minder ruimte om snel bij te sturen. Door de virtuele en fysieke wereld directer met elkaar te verbinden, kunnen fabrikanten en machinebouwers productiesystemen sneller ontwerpen, realistischer testen en betrouwbaarder uit te rollen, luidt de verwachting van beide bedrijven. Virtual Twin of Production Systems De samenwerking brengt het platform 3D UNIV+RSES van Dassault Systèmes samen met Omrons Sysmac-platform voor industriële automatisering. Daarmee kunnen fabrikanten productiesystemen in één doorlopende digitale omgeving ontwerpen, simuleren, valideren en voorbereiden op ingebruikname. Een belangrijk onderdeel daarvan is de zogeheten Virtual Twin of Production Systems, een virtuele kopie van een productielijn waarmee bedrijven bijvoorbeeld robotgedrag, logistieke stromen en de werking van een nieuwe lijn kunnen testen voordat er fysiek iets wordt gebouwd. Virtual Companions Die koppeling tussen it (informatietechnologie) en ot (operationele technologie) creëert een digitale keten die al begint vóór de ingebruikname en daarna doorloopt in de operatie, stellen de partijen. Productielijnen worden eerst in een virtuele omgeving ontworpen en getest, met steun van Virtual Companions. Bedrijven kunnen daar scenario’s voor prestaties, veiligheid en onderhoud doorrekenen en fouten opsporen voordat ze in de praktijk problemen veroorzaken. Zodra de fysieke productielijn draait, worden realtime-data van sensoren, controllers en robots teruggekoppeld naar de virtuele tweeling. Daardoor kunnen bedrijven verschillen tussen simulatie en werkelijkheid sneller zien, systemen nauwkeuriger afstellen en voorspellend onderhoud inzetten. Dat helpt om kosten en risico’s te verlagen. Nieuwe fase ‘De maakindustrie gaat een nieuwe fase in. Samen met Omron bouwen we aan levende productiesystemen: ai-gedreven, zelfverbeterend en softwaregedefinieerd, waarin de virtuele en fysieke wereld in één continue leerlus samenkomen”, zegt Pascal Daloz, ceo van Dassault Systèmes, softwareleverancier voor 3d-ontwerp, planning en product lifecycle management (plm). Volgens Motohiro Yamanishi, topman van de Industrial Automation Company van Omron, verwacht door de samenwerking klanten ‘een integrale oplossing te kunnen bieden, van simulatie tot volledig geïmplementeerde, intelligente productie. In Nederland is Omron onder meer actief in Den Bosch; Computable nam kortgeleden een kijkje in de fabriek. Het Japanse concern levert medische precisietechnologie een produceert apparaten en systemen voor industriële toepassingen.

COLUMN – Op zich goed nieuws van de week. Oekraïne heeft een overwinning behaald met inzet van alleen maar robots en drones. Er kwam op het slagveld geen mens aan te pas en er vielen dus ook geen slachtoffers. Tenminste, aan de kant van Oekraïne. In Rusland dachten ze daar heel anders over; zij hadden wel veel slachtoffers. Maar op zich was dit dus goed nieuws. Ik zeg erbij ‘op zich’, want als het zo kan, dan kan het ook andersom. We denken dat techniek altijd voor ons gaat werken, maar het kan ook de andere kant op vallen. Kunnen we dan nog wel terug? De angst die Robert Oppenheimer ook voelde bij de ontwikkeling van de atoombom. Nee, we komen geen mensen maar robots te kort Wat als het tegen je keert? Een soort Planet of the Apes, maar dan met robots. Ik zag het schrikbeeld waarin robots door de straten marcheren en wij angstig in onze huizen zitten. Dictators hebben geen handlangers meer nodig, een paar robots is genoeg. En goede wifi natuurlijk. Voor je het weet, is Elon Musk de baas. Of is hij dit al? Knopje We hebben op een knopje gedrukt en kunnen niet meer terug. Ik las van de week ook dat Defensie mensen te kort komt. Ik dacht: nee, we komen geen mensen maar robots te kort. Toevallig hebben we al een robot als premier. Als je hem een vraag stelt, dan verblikt of verbloost hij niet, maar volgt er een volkomen voorgeprogrammeerd antwoord. Ik vermoed dat Jetten een rechtstreekse verbinding met ChatGPT heeft. Dus misschien kunnen we Robot Jetten inzetten. Het zal niet genoeg zijn, we zullen er meer moeten hebben. Het is niet meer een kwestie van wie het sterkst is en de meeste mankracht heeft, maar wie over de beste techniek beschikt. En laten we proberen dat we die techniek zelf in handen krijgen én houden. Robot Jetten, doe er iets aan. Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk hier voor meer informatie.

Nederland krijgt tien toezichthouders die gaan letten op de naleving van de ai-verordening. Het merendeel richt zich op een specifieke sector en speelt daar al een rol in. Dit blijkt uit een brief van staatssecretaris Willemijn Aerdts (EZK) aan de Tweede Kamer.Coördinatie en kennisdeling liggen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Voor de toezichtgebieden uit de ai-verordening die niet aansluiten op bestaande bevoegdheden van toezichthouders, wordt voorgesteld om de AP als markttoezicht-autoriteit aan te wijzen. Dit gaat om een groot deel van de hoog-risicotoepassingsgebieden, de transparantieverplichtingen en de verboden ai-praktijken.De Nederlandse uitvoeringswet treedt naar verwachting later in werking dan wordt voorgeschreven vanuit de ai-verordening. Het gaat om een nieuw stelsel waarin veel bestaande autoriteiten met elkaar zullen moeten samenwerken. De ai-verordening is op 1 augustus 2024 in werking getreden en heeft als doel de ontwikkeling en toepassing van veilige en betrouwbare ai-systemen te bevorderen, om zo de grondrechten van EU-burgers te beschermen en om innovatie te stimuleren.Bestaande taken en bevoegdhedenOmdat ai breed wordt ingezet, hebben veel toezichthouders al met ai te maken vanuit hun bestaande taken en bevoegdheden. Zo kan de Autoriteit Consument en Markt (ACM) al ingrijpen wanneer algoritmes worden gebruikt om consumenten te misleiden. De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) kan al toezien op algoritmes die worden gebruikt voor de stabiliteit en veiligheid van telecomnetwerken. De AP heeft al ruime handhavende bevoegdheden vanuit de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De privacywaakhond kan ingrijpen wanneer een (voorgenomen) verwerking van persoonsgegevens voor of door algoritmes niet rechtmatig, behoorlijk of transparant plaatsvindt. De ai-verordening is aanvullend op een bestaand veld van regelgeving en toezicht. Behalve de RDI let ook de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) op kritieke infrastructuur. Voor financiële dienstverlening door financiële instellingen zijn de Autoriteit Financiële Markten (AFM)  en De Nederlandsche Bank de aangewezen partijen. Op ai in producten die onder bestaande productregelgeving vallen, houden toezicht de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA), de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA), de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de eerder genoemde ILT en RDI. Voor het toezicht op hoog-risico ai-systemen die worden ontwikkeld en gebruikt in het juridisch apparaat wordt de procureur-generaal bij de Hoge Raad (PGHR) aangewezen. 

Een overgrote meerderheid van de Tweede Kamer doet een dringend beroep op de regering om af te zien van verlenging van het DigiD-contract met Solvinity. Deze Nederlandse it-dienstverlener dreigt namelijk in Amerikaanse handen te vallen. Daniël van den Berg (JA21) stemde als enige tegen. Volgens hem generaliseert de motie alle Amerikaanse bedrijven ten onrechte als potentiële doorgeefluiken van persoonlijke gegevens van Nederlandse burgers aan de regering Trump. Ook zou de motie op gespannen voet staan met het aanbestedingsbeleid.  De indieners van de motie, Barbara Kathmann (PRO) en Chris Stoffer (SGP), zien die bezwaren niet. Volgens hen kan het beheer van het DigiD-platform in 2028 bij het aflopen van het contract met Solvinity naar een Nederlands bedrijf worden overgeheveld dat buiten de invloedssfeer van de Amerikaanse overheid valt. De veiligheid en betrouwbaarheid van DigiD zouden daarmee gebaat zijn. Vooral uitval van DigiD als de regering in Washington Nederland wil ‘straffen’ is een doemscenario dat de Kamer vreest. Waarschuwing Welke gevaren Nederland loopt, krijgt de Tweede Kamer binnenkort vertrouwelijk te horen. Dit naar aanleiding van waarschuwing van de hoogste privacy-ambtenaar van Logius, Pieter van Oordt, dat de Kamer in februari van dit jaar informatie is onthouden over hoe de overname van DigiD de veiligheid van Nederland kan bedreigen. Het ministerie van BZK stuurde de Kamer toen een samenvatting, maar de volledige ciso-impactanalyse (het meest relevante technische advies) ontbrak. Deze analyse concludeerde dat mitigerende maatregelen onvoldoende zijn om de beschikbaarheid en privacy te waarborgen. Staatssecretaris Eric van der Burg (BZK) suggereert in zijn brief van vandaag dat Van Oordt informatie uit deze impactanalyse – een gerubriceerd document – met de media heeft gedeeld. De privacy-officer ontkent dit en meldt dat hij juist een verzoek van NRC afgewezen om het document te verstrekken; de krant bevestigt dat ook. Van Oordt beklaagt zich erover dat zijn superieuren hem over deze kwestie niet hebben gehoord en meteen hun conclusies hebben getrokken. Van Oordt start uit het oogpunt van reputatieschede een juridische procedure op.

Het Duitse technologieconcern Schaeffler heeft tijdens de opening van de Hannover Messe de Hermes Award 2026 ontvangen. De prijs werd toegekend voor een platform voor sterk geïntegreerde actuatoren, bedoeld voor toepassing in de gewrichten van humanoïde robots. Actuatoren zijn onderdelen die een stuur- of regelsignaal omzetten in een beweging of kracht. Ze vormen de ‘spieren’ van een machine of systeem. Bij het bekroonde actuatorplatform van Schaeffler is de benodigde installatieruimte ongeveer twintig procent kleiner dan bij bestaande oplossingen in de markt. Dat moet grootschaliger inzet van servicerobots, waaronder humanoïde robots, mogelijk maken. De Hermes Award, een innovatieprijs, wordt al meer dan twintig jaar jaarlijks uitgereikt door Deutsche Messe aan een exposant van de Hannover Messe. Op de industriële vakbeurs is dit jaar extra veel aandacht voor humanoïde robots in industriële omgevingen. Hermes Startup Award 2026 naar BTRY De Hermes Startup Award 2026 is toegekend aan BTRY. De startup uit Zwitserland ontwikkelt ultradunne en volledig flexibele solid state (‘vaste stof’)-batterijen. Deze batterijen laden snel op, werken bij temperaturen tot 150 graden Celsius en bevatten geen vloeibare elektrolyten. Met een dikte vanaf 0,1 millimeter kunnen ze binnen een minuut worden opgeladen en ontladen. De productietechniek is afkomstig uit de halfgeleiderindustrie en gebruikt geen toxische oplosmiddelen. De batterijen zijn bedoeld voor toepassingen als iot-sensoren, wearables en medische apparatuur.

De Nederlandse sourcingindustrie staat er in 2026 goed voor. Dat blijkt uit de Dutch IT Sourcing Study 2026 van Eraneos en Whitelane Research. Het onderzoek laat een markt zien die volop in beweging is, met verschuivingen richting insourcing en vooral nearshoring, terwijl ai wel breed wordt toegepast maar nog weinig veranderingen teweegbrengt. Hoewel 36 procent van de organisaties de komende twee jaar meer wil uitgeven aan externe it-leveranciers, kiest een groeiend deel voor de tegenovergestelde richting, blijkt uit de Dutch IT Sourcing Study 2026 van Eraneos en Whitelane Research, gebaseerd op bijna tweeduizend klant‑leveranciersrelaties bij ruim 350 grote organisaties (met een omzet boven de één miljoen). Ruim een kwart (26 procent) plant juist minder externe it-uitgaven (in 2025 was dit 20 procent). Deze organisaties nemen eerder uitbesteed werk weer in eigen beheer, waarmee de insourcingtrend die sinds 2023 zichtbaar is, verder doorzet. Volgens Marcel Blommestijn, lead sourcing advisory bij Eraneos NL, heeft die groei een duidelijke oorzaak. ‘Vijf jaar geleden lag insourcing rond de twaalf à dertien procent. Nu zitten we op 26 procent. Organisaties willen kritieke kennis behouden en zien dat ze bepaalde activiteiten financieel aantrekkelijker zelf kunnen uitvoeren.’ Vooral key‑applicaties en ontwikkel‑ en beheeractiviteiten worden terug naar binnen gehaald, net als delen van cybersecurity. Blommestijn plaatst daarbij wel een kanttekening: ‘Voor offshore‑deliverymodellen kun je je afvragen of je dat intern veel goedkoper kunt doen. Maar sommige sectoren, zoals de overheid, de financiële dienstverlening en de nutssector, worden door regelgeving beperkt in wat ze extern mogen neerzetten.’ Nearshoring groeit door Dat verklaart ook waarom nearshoring zo sterk groeit. Maar liefst 36 procent van de organisaties wil meer gebruikmaken van nearshore‑capaciteit, terwijl slechts negen procent dat wil afbouwen. Nearshoring biedt zowel culturele als regelgevende voordelen en wordt gezien als compromis tussen kostenbeheersing en soevereiniteitsbehoeften. De vraag is zo groot dat tarieven in nearshoremarkten aantoonbaar stijgen. ‘Je ziet die tarieven langzaam omhooggaan’, bevestigt Blommestijn. ‘Maar nearshoring blijft aantrekkelijk vanwege de balans tussen kosten, kwaliteit en compliance. Die trend zie je overigens ook op internationaal niveau; Nederland wijkt daarin niet af. Deze ontwikkeling past bij een volwassen markt waarin organisaties bewuste strategische keuzes maken.’ Outsourcing blijft ondertussen een stabiele pijler van de Nederlandse it‑sector. Organisaties geven aan dat vooral schaalbaarheid (53 procent), toegang tot nieuwe technologie (49 procent) en focus op kernactiviteiten (46 procent) bepalend zijn. In veel sectoren, waaronder overheid en financiële dienstverlening, staat kostenreductie bovendien hoger op de agenda dan in andere domeinen. Applicatie‑ en infrastructuurdiensten blijven veruit de grootste groeicategorieën onder outsourcingkopers. Ai: wijdverspreid, maar nog niet transformerend Ai en generatieve ai hebben inmiddels hun weg gevonden naar vrijwel alle grote organisaties in Nederland. Slechts twee procent gebruikt geen enkele ai‑toepassing. De meeste organisaties werken met generieke tools zoals ChatGPT en Microsoft Copilot, terwijl twintig procent experimenteert met eigen ai‑oplossingen. Toch blijft de échte impact beperkt. Slechts vijftien procent ziet ‘aanzienlijke zakelijke impact’, en slechts één procent noemt de impact transformerend. De overgrote meerderheid gebruikt ai om processen efficiënter te maken. ‘AI wordt nog vooral als productiviteitsmiddel gezien,’ zegt Blommestijn. “Organisaties focussen vooralsnog op automatiseren, niet op vernieuwen.’ Soevereiniteit drukt zwaar op cloud- en sourcingsbeslissingen Volgens het onderzoek krijgt it‑soevereiniteit een steeds grotere rol in de strategische besluitvorming. Gemiddeld zegt 37 procent dat het een ‘gemiddelde tot grote’ invloed heeft op de it‑strategie, maar in de publieke sector stijgt dat tot 62 procent, bij financiële dienstverleners tot 64 procent. De zorgen richten zich op de afhankelijkheid van Amerikaanse hyperscalers, de schurende wetgeving tussen EU‑regels en Amerikaanse regelgeving, en de wens om gevoelige data volledig onder Europese jurisdictie te houden. ‘De publieke sector gelooft niet dat hyperscalers hun soevereiniteitsproblemen gaan oplossen’, zegt Blommestijn. ‘Veertig procent zegt letterlijk dat de oplossing níét bij hyperscalers vandaan gaat komen.’ Het gevolg is dat organisaties hun cloudstrategie aanpassen. Een kwart van de respondenten wil de afhankelijkheid van hyperscalers afbouwen. Bij de overheid gaat dat zelfs om 45 procent. De beweging richting private cloud of Europese alternatieven wordt steeds sterker, al blijft het gebruik van de publieke cloud als geheel wel verder groeien – alleen minder snel dan enkele jaren geleden werd voorspeld. Ondertussen proberen leveranciers en beleidsmakers de discussie te structureren via Europese frameworks. Toch blijft er veel onzekerheid, zegt Blommestijn. ‘De definitie van soevereiniteit verschilt per organisatie. Die discussie is flink in beweging.’ Nederlandse providers De studie van Eraneos en Whitelane laat zien dat Nederlandse it‑dienstverleners wederom sterk presteren, vooral op applicatiegebied. Schuberg Philis en Levi9 voeren zelfs de algemene tevredenheidslijst aan met een score van 89 procent. Ook Sogeti Nederland scoort bovengemiddeld op applicatieservices, net als Ilionx (op zowel applicatiediensten als cloud- en infrastructuur-services). Nederlandse providers bedienen vaak een ander segment dan internationale spelers. Ze richten zich meer op business‑kritische systemen en complexe applicaties, en minder op grootschalige cloud‑ en infrastructuurdiensten. ‘Je kunt die segmenten eigenlijk niet op één hoop gooien’, zegt Blommestijn. ‘Applicatieservices scoren traditioneel hoger dan infrastructuur, dat ligt niet aan de aanbieders maar is een andere waarderingscultuur.’ Volwassen markt Over het geheel genomen scoort geen enkele provider in het onderzoek onder de 6,7. Dat betekent dat de markt volwassen en stabiel is, met weinig uitval. ‘De markt neemt eigenlijk nauwelijks afscheid van partijen’, aldus Blommestijn. ‘Dat is tekenend voor een gezonde sector.’ Het Franse Atos bijvoorbeeld heeft internationaal moeilijke jaren achter de rug, maar is in Nederland niet weggezakt. De prestaties zijn stabiel en op sommige onderdelen is zelfs verbetering zichtbaar. ‘Gezien de turbulentie is dat echt knap’, zegt Blommestijn. ‘Atos heeft veel voor zijn kiezen gehad, maar blijft overeind.’ De Eraneos-adviseur wijst ook nog op de Amerikaanse dienstverleners Epam en DXC, die aan een opmars bezig zijn. Epam is succesvol met nearshore-diensten, terwijl DXC goed presteert met applicatieservices en netwerkdiensten. De integratie van het in 2019 gekochte Zwitserse (oorspronkelijk Russische) Luxoft blijkt een succes, aldus Blommestijn. Indiase leveranciers veranderen hun model Over de Indiase it‑dienstverleners stelt hij dat die hun strategie aanpassen. Door de groeiende vraag naar nearshoring investeren ze meer in Europese deliverycenters en (Nederlandse) lokale teams. Overnames doen ze zelden; ze bouwen liever zelf capaciteit op. TCS is met afstand de grootste speler. Het bedrijf telt in Nederland ongeveer tweeduizend medewerkers en draait naar schatting één miljard euro omzet. Bovendien is TCS één van de weinige Indiase spelers die zich actief richt op de publieke sector. ‘Als je voor de overheid werkt, moet je in Nederland mensen hebben. Dat heeft TCS goed begrepen’, zegt Blommestijn. De Dutch IT Sourcing Study 2026 laat een Nederlandse markt zien die vol beweging zit, stelt Blommestijn. De diversiteit in aanbieders – van Nederlandse spelers en nearshorebedrijven tot internationale dienstverleners en Indiase giganten – maakt de markt flexibel en concurrerend. ‘De it-boardroom heeft het drukker dan ooit. Maar het beeld is gezond: de Nederlandse sourcingmarkt is volwassen, divers en strategisch sterker dan veel mensen denken.’ Recordaantal providers in tevredenheidsranglijst De algemene tevredenheidsranglijst omvat 43 it-dienstverleners, het hoogste aantal tot nu toe in de Dutch IT Sourcing Study 2026. Levi9 en Schuberg Philis delen de eerste plaats (89 procent), gevolgd door EPAM (87 procent), TCS (82 procent) en CGI (81 procent). Daarnaast behalen in totaal tien aanbieders uitzonderlijke prestaties in de categorieën: •             Applicatieservices: DXC Technology, Epam, Levi9, Schuberg Philis •             Cloud- en infrastructuurdiensten: CGI, Schuberg Philis, T-Systems, Wipro •             Werkplekdiensten: TCS •             Netwerk- en connectiviteitsdiensten: DXC Technology, Schuberg Philis •             Beveiligingsdiensten: Deloitte, Northwave, Schuberg Philis

In de rubriek De Overstap gidst de doorgewinterde ict-journalist Robbert Hoeffnagel de ict-pro en -beslisser naar alternatieve zakelijke oplossingen. Deel 3: opensource-consortia, tweederde Europeanen wil weg bij Big Tech, ATproto is open protocol voor soevereine data-uitwisseling, weg bij Notion en veel tips en trics voor thuis en op kantoor.Door de trend richting digitale soevereiniteit wint opensource-software snel terrein. Vaak gaat het om uitstekende software die functioneel gelijkwaardig is aan closedsource-software, maar dan wel met als voordeel dat er geen vendor lock-in is en er bovendien een community achter zo’n project staat.Voor grotere enterprise-organisaties die willen overstappen naar opensource-oplossingen is met name service en support cruciaal. ‘Grote klanten willen één aanspreekpunt, één contract, één verantwoordelijke partij’, vertelde Ronny Lam, directeur van de Dutch Opensource Business Alliance, in een interview. DOSBA werkt daarom aan een innovatieve constructie om dit goed te regelen. Het idee? Opensource-bedrijven bundelen hun krachten per klant, onder een speciale merknaam. Lam noemt dit ‘consortia’: meerdere specialisten en individuele opensource-bedrijven die nauw samenwerken en richting de klant optreden als één geoliede supportorganisatie. ‘De klant merkt niet dat er achter de schermen meerdere bedrijven betrokken zijn’, legt Lam uit. ‘Zij zien één contract, één supportteam, één domeinnaam, één factuur—precies zoals ze gewend zijn bij traditionele leveranciers.’Deze aanpak kan een gamechanger worden, denkt Lam. Niet alleen voor opensource-bedrijven, die zo grote klanten kunnen bedienen, maar juist ook voor die klanten zelf. Zij krijgen toegang tot innovatieve, open technologie, zonder in te leveren op service en zekerheid. Volgens Lam is het dan ook een win-win-situatie. Opensource-bedrijven kunnen opschalen zonder hun identiteit te verliezen, terwijl grote organisaties de support krijgen die ze nodig hebben. Zo maken we opensource niet alleen technisch, maar ook organisatorisch toekomstbestendig.’Een groeiende roep om digitale onafhankelijkheidDigitale soevereiniteit is een onderwerp dat steeds meer aandacht krijgt in Europa. Uit recent onderzoek van YouGov, gedeeld met Tech Policy Press, blijkt dat bijna tweederde van de Europeanen het een goed idee vindt om Amerikaanse technologieën te vervangen door Europese alternatieven. Toch zijn er nog wel twijfels of deze verschuiving realistisch is.Uit de enquête, gehouden onder meer dan duizend respondenten in vijf grote EU-landen, blijkt dat 62 procent van de Europeanen openstaat voor Europese alternatieven voor Amerikaanse datadiensten en betalingssystemen. Voor videoconferentie, zoals Zoom, is dit 59 procent. Slechts 13 procent vindt het een slecht idee om over te stappen, terwijl 25 procent onzeker is.Toch is er nog wel wat twijfel over de haalbaarheid van deze transitie. Zo’n 41 procent van de respondenten vindt het onrealistisch om Amerikaanse techdiensten volledig te vervangen, tegenover 40 procent die het wel haalbaar acht. In Duitsland is het pessimisme het grootst: 51 procent denkt dat een verschuiving onrealistisch is. Frankrijk is juist het meest optimistisch, met 45 procent dat de overstap wel mogelijk acht.Een opvallende bevinding is dat veel Europeanen, ondanks de politieke ambities, weinig weten over concrete plannen. Zo had 89 procent van de Franse respondenten nog nooit gehoord van het plan om Zoom en Microsoft Teams te vervangen door een Frans alternatief tegen 2027.Op zoek naar Europese alternatieven?Als de migratie naar Europese it-infrastructuren en -applicaties net zo voortvarend verloopt als er websites worden opgezet om de weg te wijzen naar Europese alternatieven, dan zitten we wel goed. Want er is alweer een nieuwe website bij gekomen: Go European. De website was op het moment van schrijven nog in beta (vandaar dit adres: https://beta.goeuropean.org/, het wordt straks https://goeuropean.org). We hebben in deze rubriek al eerder vergelijkbare websites genoemd, maar bij Go European kwam ik toch weer een flink aantal – voor mij in ieder geval – nieuwe bedrijven en producten tegen die zich met name op professionele it richten.Voor wie zelf weg wil bij de bekende Amerikaanse aanbieders kan zijn hart ophalen bij Reddit. Ik geef toe, dat is een Amerikaanse firma, maar subreddits als r/DigitalEscapeTools, r/BuyFromEU, r/LinuxQuestions of r/DeGoogle bieden tijdens de migratie die we nastreven toch wel degelijk erg veel inspiratie en advies voor wie op zoek is naar Europese dan wel opensource-alternatieven voor privé te gebruiken applicaties.Overigens is Reddit ook erg interessant voor wie vastloopt in een migratie. Kanalen als r/SelfHosted, r/Nextcloud of r/MistralAI fungeren in feite als forums waar gebruikers elkaar helpen als er ergens iets mis gaat met een migratie, installatie of bijvoorbeeld het zelf opzetten van AI-agents. Voor een eigen projectje heb ik dankbaar gebruik gemaakt van die hulp via r/Proxmox.Ook interessant om te lezen: ‘Getting off US tech: a guide’. Dit is een blog post van Paris Marx. Ook deze Canadese techwatcher wil zoveel mogelijk afstand doen van Amerikaanse tech.Werken met CharlesDaarnaast stuurde Yanis Kerdjana mij een bericht. Hij is een van de oprichters van het in Parijs gevestigde Ideta. Deze firma helpt bedrijven om eenvoudig gespreksassistenten (chatbots) te creëren op diverse communicatiekanalen, zoals Messenger, SMS, Slack, WeChat, Skype for Business, en zelfs spraakgestuurde platformen zoals Google Home.Met zijn bericht wilde hij graag iets vertellen over Charles, een side project waar hij aan werkt. Het is een (jawel) Chrome-extensie, maar dan eentje met een interessant doel.Hij schrijft: ’Ik werk aan een klein project (…). Het heet Charles en is een Chrome-extensie die tijdens het surfen Europese alternatieven voor GAFAM-diensten voorstelt. Het idee is om soevereiniteit zichtbaar en bruikbaar te maken in het dagelijks gebruik, niet alleen in beleidsplannen.’Voor de goede orde: GAFAM staat uiteraard voor Google, Apple, Facebook (nu Meta), Amazon en Microsoft. Ik heb het inmiddels toegevoegd aan Chrome op mijn Mac Mini. Zodra ik er meer ervaring mee heb, zal ik dat hier laten weten.ATproto: een open protocol voor soevereine data-uitwisselingATproto, het open protocol waarop Bluesky – het bekende alternatief voor X/Twitter – is gebouwd, ontwikkelt zich in rap tempo tot meer dan alleen een fundament onder nieuwe sociale netwerken. Voor enterprise-omgevingen is het vooral interessant als bouwsteen voor soevereine, schaalbare en interoperabele data-uitwisseling.Tijdens de tweede ATmosphere-conferentie (ATmosphereConf 2026), eind maart aan de Universiteit van British Columbia in Vancouver, werd duidelijk dat het AT Protocol (ATproto) langzaam opschuift van experimentele technologie richting serieuze enterprise-toepassingen. Hoewel het binnen traditionele it-omgevingen nog relatief onbekend is, is het erg relevant voor wie bezig is met onderwerpen als digitale soevereiniteit, datacontrole en vendor lock-in.In de kern is ATproto een open standaard voor het publiceren en distribueren van zelf-authentiserende data in een gedecentraliseerd model. Dat klinkt lekker abstract, maar het komt hier op neer: waar klassieke platforms data centraliseren en daarmee controle en afhankelijkheid creëren, draait ATproto dit model om. Organisaties blijven eigenaar van hun data, identiteit en interacties, en bepalen zelf waar en hoe die data wordt opgeslagen en gedeeld. Voor enterprise-gebruikers betekent dit dus dat zij niet langer volledig afhankelijk zijn van de infrastructuur en voorwaarden van grote techbedrijven.Die controle wordt technisch mogelijk gemaakt via zogeheten personal data repositories (PDS’en). Dit zijn opslagomgevingen waarin data per gebruiker of organisatie wordt beheerd. Bedrijven (maar hetzelfde geldt voor consumenten die een op ATproto gebaseerde app gebruiken) kunnen deze zelf hosten of onderbrengen bij een vertrouwde partij. Daarmee ontstaat een architectuur waarin data fysiek en juridisch beter te positioneren is, wat direct relevant is voor compliance met regelgeving zoals de AVG.Voor enterprise-organisaties ligt de waarde van ATproto dan ook niet in het sociale aspect, maar in de onderliggende principes. Het protocol past binnen de bredere ontwikkeling richting data sharing-ecosystemen. Hiermee kunnen organisaties gecontroleerd data uitwisselen met partners, klanten of overheden. Denk aan ketens in de logistiek, samenwerkingen in de zorg of gegevensuitwisseling in de financiële sector. In dergelijke omgevingen is het cruciaal dat data niet alleen veilig wordt gedeeld, maar ook dat eigenaarschap en herkomst aantoonbaar blijven. In sommige toepassingen wordt er zelf een zogeheten billing-mechanisme in opgenomen, zodat het ook mogelijk is om voortoegang of gebruik van bepaalde data een vergoeding te vragen.Zover is het rond ATproto zeker nog niet. Het protocol is nog volop in ontwikkeling. Er wordt gewerkt aan verdere standaardisatie binnen de Internet Engineering Task Force (IETF), wat belangrijk is voor bredere adoptie in enterprise-architecturen. Tegelijkertijd ontstaat er steeds meer apps en diensten die het protocol benutten, zoals Margin, Semble en Surf. Ik gebruik momenteel zelf Surf. Het is een soort zoekmachine in social berichten over een bepaald onderwerp. Ook tools als Graze.social laten zien hoe flexibel het model is. Zie het als een soort marktplaats voor feeds. Je kunt zelf een feed samenstellen en via Graze beschikbaar maken. Andersom geldt ook: interesse in een bepaald onderwerp? Er bestaat ongetwijfeld al een feed over die je nu heel simpel kunt gaan volgen.Voor enterprises is ATproto niet zozeer een kant-en-klare oplossing is, maar eerder een nieuwe architectuurbenadering. Het vraagt om een andere manier van denken over data: minder als iets dat binnen één platform leeft, maar meer als een asset die onafhankelijk van applicaties kan worden beheerd en gedeeld.Wil je weg bij Notion? Kijk dan eens naar DocmostNotion is een soort alles-in-een workspace die functies combineert voor notities, databases, projectmanagement, wiki’s en samenwerking. Het is een heel flexibel platform dat zich aanpast aan verschillende gebruiksscenario’s, van persoonlijke planning tot complexere bedrijfsprocessen. Het is vooral populair door zijn modulaire opzet en gebruiksvriendelijkheid. Voor grote organisaties wordt het vaak ingezet als aanvulling op omgevingen als SAP, SharePoint of Confluence. Veel mensen gebruiken het ook privé.Ook ik gebruikte Notion lange tijd. Het is echter closedsource-software. Tijd dus om een alternatief te zoeken. Docmost is dan zeker een kandidaat. Het wil vergelijkbare functionaliteit bieden, maar dan op basis van een opensource-licentie, met een enterpriselicentie voor wie grootschalige omgevingen wil opzetten. Het is self-hosted en positioneert zichzelf als collaboratieve wiki- en documentatiesoftware.Productief met Europese techIn Europa wordt keihard gewerkt aan het ontwikkelen van talloze tools die de zakelijke gebruiker met Europese dan wel opensource-tools kunnen helpen om maximaal productief te zijn. Daarbij gaat het vaak om relatief bescheiden functies die in de dagelijkse praktijk echter zeer handig zijn. Een mooi voorbeeld daarvan is een uitbreiding die Proton voor zijn online agenda heeft uitgebracht. Hiermee kunnen gebruikers eenvoudig afspraken laten inplannen via hun agenda. De feature maakt het mogelijk om beschikbare tijdslots te delen met anderen, waarna zij zelf een geschikt moment kunnen kiezen en direct een afspraak kunnen vastleggen, zonder handmatige afstemming. Wereldschokkend nieuw? Nee, zeker niet. Maar wel superhandig voor wie weg wil bij Big Tech en toch heel makkelijk afspraken voor calls of meetings willen kunnen maken.Deze zogeheten appointment scheduling-functionaliteit is – zoals gezegd – geïntegreerd in Proton Calendar en sluit aan bij bestaande mogelijkheden zoals het beheren van agenda’s, het versturen van uitnodigingen en het inzichtelijk maken van beschikbaarheid. Het onderscheid zit vooral in de combinatie van gebruiksgemak en privacy: afspraken en bijbehorende gegevens blijven end-to-end versleuteld, waardoor zelfs Proton zelf geen inzicht heeft in de inhoud. Daarmee is het een privacyvriendelijk alternatief voor bekende planningsdiensten, terwijl het tegelijkertijd inspeelt op de groeiende behoefte aan Europese productiviteitstools.Ook fraai: IntraVox. Dit is een app waarmee gebruikers binnen het Nextcloud-platform een compleet intranet kunnen optuigen. Ontwikkeld in Nederland, maar daarover in de volgende aflevering van deze rubriek meer.Ik wil weg maar hoe dan?Tenslotte nog een tool voor de categorie ‘ik-wil-weg-maar-weet-niet-zo-goed-hoe’. Het gaat om Jasper. Dit is een oplossing voor mensen die willen stoppen met Instagram, maar wel graag hun foto’s en video’s mee willen nemen. Ik heb het niet geprobeerd want heb geen Instagram-account, maar uit wat ik er over lees werkt het prima.Heb je naar aanleiding van deze rubriek tips, reacties of opmerkingen, stuur ze naar redactie@computable.nl.

TenneT kan nieuw te bouwen datacenters voorlopig niet aansluiten op het overvolle hoogspanningsnet rond Vijfhuizen, nabij Schiphol, Hoofddorp en Haarlem. Hoewel eerder wél toegezegd, pauzeerde de netbeheerder afgelopen januari meerdere aanvragen tot 2035 om overschrijding van de transportcapaciteit en risico op stroomuitval te voorkomen. Datacenter-bedrijf Goodman stapte naar de rechter.Goodman, dat al fors investeerde, eist nu via de rechter dat TenneT de beloofde 70 MW‑aansluiting levert. Het Australische datacenter-bedrijf dreigt met een dwangsom van vijfhonderdduizend euro per dag vanaf 1 juni. Zo meldt NOS.nl.De zaak legt de structurele netcongestie bloot: niet alleen datacenters, maar ook scholen en gemeentelijke gebouwen krijgen geen aansluiting. Experts vrezen schade aan het investeringsklimaat, omdat bedrijven geen zekerheid meer hebben over stroomtoegang. Juristen zien een sterke toename van rechtszaken tegen netbeheerders, al winnen die doorgaans. Woensdag volgt de uitspraak, met mogelijk grote financiële en beleidsmatige gevolgen voor Tennet en Nederland.TenneT breidt de capaciteit van het hoogspanningsstation in Vijfhuizen flink uit, maar toch nog weinig om aan de vraag van bedrijven naar nieuwe stroomaansluitingen te voldoen. Volgens TenneT komt de netveiligheid in gevaar als de transportcapaciteit op het hoogspanningsnet te zwaar wordt belast. Ook in andere delen van Nederland is de netcongestie veel ernstiger dan eerst werd gedacht. TenneT investeerde vorig jaar al 14,8 miljard euro in het hoogspanningsnet in Nederland en Duitsland.

Interview | ceo Alexandra Schless NorthC Datacenters ontpopt zich steeds meer als een Europees alternatief voor Amerikaanse spelers. Met nu al vijfentwintig datacenters in Nederland, Duitsland en Zwitserland staat het bedrijf uit Oude Meer aan de vooravond van een versnellingsfase: sneller bouwen, eerder ‘powered land’ veiligstellen en capaciteit toevoegen in meerdere Europese regio’s. Computable sprak met ceo Alexandra Schless over de strategie erachter. Wie op bezoek is bij NorthC Datacenters op de locatie in Oude Meer op het Fokker Logistics Park bij Schiphol hoort en ziet het ene na het andere vliegtuig voorbij scheren. Sommige bezoekers vinden de locatie nog wel eens apart, zo vlak bij een vliegveld. ‘Maar’, vertelt ceo Alexandra Schless, ‘dan leg ik uit dat als je je parallel aan een start- of landingsbaan zit, het gevaar nagenoeg nihil is. Het datacenter is ook gebouwd op veilige afstand en bevindt zich niet in een aanvliegroute.’ De hoofdlocatie ligt in het hart van de metropoolregio Amsterdam, een belangrijk knooppunt voor logistieke en digitale connectiviteit binnen Europa. En daar passen de ambities van NorthC goed bij. Het bedrijf wil uitgroeien tot een van de grootste, regionaal opererende Europese datacenterspelers. NorthC is in oktober 2019 ontstaan uit de fusie tussen de datacenterbedrijven The Datacenter Group (TDCG) en NLDC (het oude co-locatiebedrijf van KPN). Beide bedrijven waren eerder dat jaar opgekocht door de Duitse vermogensbeheerder DWS. Met het kapitaal van deze investeerder kocht én bouwde NorthC de afgelopen jaren diverse andere datacenters in Nederland, Duitsland en Zwitserland. Tot eind vorig jaar: toen koos DWS voor een exit en verkocht zijn meerderheidsbelang aan het Franse Antin Infrastructure Partners. Waarom is Antin bij NorthC ingestapt en waarom kiezen júllie voor Antin? Alexandra Schless: ‘Antin bevindt zich met zijn investeringsportefeuille precies in onze hoek: digitale infrastructuur met een sterke regionale component. Ze hebben een bewezen trackrecord in het uitbouwen van platforms zoals van Eurofiber en het Britse Pulsant en investeren al langer in connectiviteit en datacenters. Voor onszelf is dit het moment om te versnellen: sneller nieuwe datacenters bouwen, in meer regio’s capaciteit toevoegen en ‘powered land’ – grond mét zekere stroomaansluiting – vroegtijdig vastleggen. De vraag naar computerkracht groeit, gedreven door de hybride-cloudvraag en de snel opkomende ai‑inference‑ en high performance computing‑cases. De stap van DWS naar Antin is daarom logisch: de vorige aandeelhouder zat er circa zes jaar in, en voor de volgende sprong is extra kapitaal nodig.’ Wat is de kern van jullie strategie om een regionale topspeler in Europa te worden? ‘Twee sporen. Eén: dieper gaan in bestaande landen, met name Duitsland dat met al die deelstaten een uitgesproken regionale economie heeft. Klanten uit München willen lokale capaciteit om hun data daar neer te zetten, net zoals bijvoorbeeld Hamburg, Frankfurt, Düsseldorf en Berlijn hun eigen vraag kennen. Duitsland is een grote markt en maakt als land een digitale inhaalslag. In onze gesprekken met organisaties gaat het vaak over hun cloudstrategie. Wat komt er in de private cloud? In hoeverre gebruiken ze een publieke cloud? En wat gaan ze zelf nog on-premises in een datacenter beheren? Je merkt dat klanten van een cloud-first-strategie naar hybride oplossingen gaan. Dat ze de systemen met gevoelige data in eigen beheer willen houden met eigen technische mensen, een tendens die ook in andere landen te zien is. Daarvoor zoeken organisaties ondersteuning van regionale partners. Wij zijn in Europa zo’n regionale speler.’ Dat betekent veel overnames? ‘Niet per se. We bouwen ook nieuwe datacenters, zoals recent aangekondigd, in Genève, of we breiden bestaande locaties uit. En ja, we nemen ook geregeld locaties over. Zo hebben we vorig jaar een aantal datacenters van Colt gekocht, voornamelijk Duits, – een welkome versneller aldaar -, maar ook één in Amsterdam. Met als extra voordeel dat we op deze manier toch kunnen uitbreiden in deze metropoolregio ondanks het huidige moratorium. Want de locatie van Colt is een bestaand datacenter met aansluiting én vergunning. Ons tweede spoor voor een regionale toppositie in Europa is het gericht uitbreiden naar aangrenzende markten. Zo kijken we nu naar Oostenrijk en België. Voorwaarde is altijd dat zich een goede kans moet aandienen, zoals een bestaand datacenter dat te koop staat of grond mét stroomcapaciteit dat beschikbaar is.’ En gaat er na de overname door Antin ook iets aan de dienstverlening veranderen? Bijvoorbeeld het uitbreiden met managed services? ‘Nee, de focus blijft colocatie. We beheren géén klantomgevingen, dat laten we aan onze partners. Die scheiding geeft klanten keuzevrijheid: ze brengen hun eigen engineers mee of kiezen een managed-service‑partner uit ons ecosysteem. Wat wél verandert is onze snelheid en schaal: met Antin kunnen we sneller bouwen en eerder capaciteit ontsluiten in de regio’s waar de vraag piekt. Dat is precies waar klanten om vragen.’ ‘De wereld is veranderd: we moeten veel nadrukkelijker kijken waar we data onderbrengen en of dit niet gewoon een Nederlandse danwel Europese partij kan zijn’ Hybride cloud en regionale colocatie zijn tegenwoordig vaste onderdelen van de discussies over digitale autonomie en soevereiniteit. Waar staat NorthC in dit debat? ‘Heel concreet: wij bieden Europese regie. We opereren als een Europees platform met een Europese aandeelhouder, wat voor publieke en gereguleerde sectoren relevant is. Klanten willen contractuele en operationele controle in Europa; wij faciliteren dat met regionale locaties en een cloud‑ en carrier‑neutraal ecosysteem van lokale partners. De wereld is veranderd: we moeten veel nadrukkelijker kijken waar we data onderbrengen en of dit niet gewoon een Nederlandse danwel Europese partij kan zijn. We zijn bij NorthC wel realistisch: je stapt niet van de ene op de andere dag weg bij Amerikaanse clouds. Maar je kunt wél een plan maken: wat is écht gevoelig en moet Europees? Begin daar, zet stappen en laat het minder‑kritische voorlopig staan. Dat gesprek voeren we dagelijks met overheden, semi‑overheden en zorginstellingen. In de gezondheidszorg wordt bijvoorbeeld veel nagedacht over ai-toepassingen en het omgaan met en opslaan van data. Een goed voorbeeld is Juvoly, een startup die spraakgestuurde software voor medische verslaglegging aanbiedt. Dat bedrijf heeft er bewust voor gekozen om het trainen en het hosten van zijn ai-modellen niet in een buitenlandse cloud te doen maar in een eigen Nvidia-gpu-cluster in een Nederlandse locatie, namelijk het NorthC-datacenter in Rotterdam.’ Hoe bepalen jullie waar en hoe jullie nieuwe capaciteit toevoegen? ‘We werken ‘powered‑land‑first: we zoeken locaties waar we zeker stroom kunnen krijgen en schalen vervolgens modulair op. Onze ‘sweet spot’ zit nu grofweg tussen 4,5 en 8 MW per site; we starten bijvoorbeeld met 1,5–3 MW en groeien in stappen mee met de klantvraag. Dat is een andere dynamiek dan een 100 MW‑campus in één keer neerzetten zoals hyperscalers dat doen. Verder moet er natuurlijk goede connectiviteit beschikbaar zijn voor klanten. Onze flexibele aanpak sluit goed aan bij netbeheerders en gemeenten. In Duitsland zien we congestie rond Frankfurt, net als in de regio Amsterdam; buiten die knooppunten is meer mogelijk. Met een modulaire opzet en restwarmte‑projecten kun je jezelf bovendien zichtbaar in de lokale energie‑ en warmtetransitie inpassen.’ Wat in de cloud kan, gaat naar de cloud; wat gevoelig is of specifieke latency danwel controle vergt, houden ze dichtbij in colo. Die mix neemt alleen maar toe Hoe verhouden jullie je eigenlijk tot de hyperscalers? ‘We bedienen een ander stuk van het ecosysteem. Hyperscalers bouwen centraler en heel groot, voor de wereldwijde markt. Wij leveren regionale colocatie met lage latency, dicht bij de business en eindgebruiker. Klanten willen keuzevrijheid en hybride architecturen: wat in de cloud kan, gaat naar de cloud; wat gevoelig is of specifieke lage latency danwel controle vergt, houden ze dichtbij in regionale datacenters. Die mix neemt alleen maar toe. Een paar decennia geleden, toen de datacentermarkt begon, had je vooral de knooppunten in Flap – Frankfurt, Londen, Amsterdam, Parijs. Toen ik in 2019 met bedrijven en overheden ging praten, kreeg ik vaak als boodschap mee: ‘als wij met een datacenter in zee gaan, dan het liefst een partij die dichtbij zit.’ Dat is vanaf dag één de propositie van NorthC Datacenters: wij zijn die regionale speler.’ Zijn er nog witte vlekken in Nederland? ‘De ‘centrale driehoek’ Amsterdam–Rotterdam–Eindhoven blijft voor ons essentieel. In Eindhoven hebben we kortgeleden een tweede datacenter gebouwd; die regio bruist door de High Tech‑campus, de chipindustrie rond ASML en de internationale r&d. Daarnaast hebben we in Groningen twee locaties, waar we diensten aan onder meer de rijksoverheid bieden. Verder kijken we naar de uitbreiding van de locatie in Nieuwegein en ook wel met een schuin oog naar het oosten van het land.’ Jullie nieuwe eigenaar Antin kocht in 2015 glasvezelaanbieder Eurofiber uit Maarssen. Dat bedrijf is daarna fors gegroeid middels onder meer de aankoop van datacenters in Nederland en Frankrijk en blijft overnemen. Gaat dit niet botsen met jullie ambities en was het niet logischer geweest om NorthC onder te brengen bij Eurofiber? ‘Nee, Eurofiber heeft een andere focus, namelijk op het fibernetwerk en het aanbieden van diensten daaromheen. Bij ons is de propositie richting klanten puur op datacenters gericht. Ik zie dat niet als directe competitie.’  Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #3.

De Europese Commissie gunt een aanbesteding van 180 miljoen euro voor soevereine cloud aan vier Europese aanbieders. Europese instellingen, bureaus, agentschappen en dergelijke kunnen voor dat bedrag over een periode van zes jaar Europese cloud-diensten aanschaffen. Zo is vandaag bekend gemaakt. De vier gegunde aanbieders zijn Europese bedrijven: Post Telecom (Luxemburg) met zijn Franse partners CleverCloud en OVHcloud, het Duitse StackIT, Scaleway (Frankrijk) en Proximus (België), dat samenwerkt met Clarence, Mistral en S3NS (een joint venture van Thales en Google Cloud),  Simon Besteman, hoofd public affairs bij de Dutch Cloud Community (DCC), is verheugd over de wijze waarop de Europese Commissie de digitale soevereiniteit van de Europese Unie versterkt. Hij zegt: ‘Dus zie je: het is mogelijk. Er zijn Europese alternatieven. Waar wachten we nog op?’ Weinig Nederlands Overigens is de Nederlandse betrokkenheid bij dit kwartet Europese bedrijven beperkt. Proximus is in Nederland actief onder de naam Proximus NXT Nederland, het voormalige Telindus. Scaleway, dochter van de Franse Iliad Group, heeft ook activiteiten in Nederland. Achter StackIT zit de Duitse Schwarz Group, eigenaar van Lidl en Kaufland.  Deze aanbesteding ondersteunt de bredere inspanningen van de Commissie om haar eigen soevereiniteit te versterken en de strategische controle over belangrijke technologieën en infrastructuur te verstevigen. De gegunde aanbieders zijn geselecteerd op basis van hun aansluiting bij het Cloudbeleid van de Commissie. ‘Brussel’ meet de soevereiniteit aan de hand van acht doelstellingen. Deze omvatten strategische, juridische, operationele en milieuoverwegingen, evenals transparantie in de toeleveringsketen, technologische openheid, veiligheid en naleving van EU-wetgeving.  Strenge waarborg-niveaus De vier contracten zijn parallel toegekend om diversificatie en veerkracht te waarborgen en overmatige afhankelijkheid van één aanbieder te voorkomen. Om in aanmerking te komen, moesten de aanbieders voldoen aan strenge waarborg-niveaus die garanderen dat niet-EU derde partijen beperkte controle hebben over de technologieën die de aanbieders gebruiken of de diensten die zij leveren. Grootschalig gebruik van de EU-cloud is een voorwaarde voor het verbeteren van de digitale soevereiniteit van de EU. De Commissie vindt zelf dat ze het goede voorbeeld geeft, aangezien de aanbesteding voor de soevereine cloud een nieuwe maatstaf zet voor wat ‘soeverein’ in de praktijk betekent voor clouddiensten.

Ict-leveranciers kunnen binnenkort de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op hun dak krijgen. Op korte termijn wil de privacywaakhond bij een aantal marktpartijen controleren hoe ze hun digitale beveiliging hebben geregeld. Door een actievere rol te spelen hoopt de AP dat deze organisaties tijdig maatregelen treffen.Ict-bedrijven verwerken vaak grote hoeveelheden persoonsgegevens namens veel klantorganisaties. Als bij ict-leveranciers een datalek plaatsvindt, zijn de gevolgen al snel enorm. Vandaar dat preventieve controle bij ict-leveranciers volgens de AP een doelgerichte, effectieve manier is om de begrensde middelen als toezichthouder in te zetten.Dat de AP overgaat tot deze aanpak, hangt samen met de groeiende risico’s van cyberaanvallen en grote datalekken die mensen in Nederland treffen. De AP zal meerdere ict-organisaties bekijken. En ze, waar nodig, van advies voorzien en verder op weg helpen.ZorgsectorSinds kort controleert de AP ook bij zorgorganisaties hoe het ervoor staat met de bescherming en beveiliging van gevoelige gegevens. De cyberbeveiliging is nadrukkelijk een onderdeel van deze steekproef.Directe aanleiding van deze bezoeken door de AP is het datalek van vorig jaar bij Clinical Diagnostics. Dit bedrijf werd vorig jaar slachtoffer van ransomware. Hackers hadden toegang tot de data van 850.000 vrouwen die hadden meegedaan aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker.Net als bij de controles op ict-leveranciers is het doel van de AP om zorgorganisaties de juiste richting op te helpen bij het beschermen van persoonsgegevens.

In Nederland zijn inmiddels ongeveer duizend bedrijven in Chinese handen, en ieder jaar komen daar nieuwe bij. Dat kan leiden tot onrust: wat betekent zo’n overname voor medewerkers, en voor de kennis en ervaring binnen het bedrijf? Een sterke ondernemingsraad kan daarbij het verschil maken, schrijven onderzoekers van de Radboud Universiteit en King’s College London in een publicatie in het British Journal of Industrial Relations. Deze studie is extra actueel nu Nexperia, de chipfabrikant met hoofdvestiging in Nijmegen, sinds de overname door Wingtech weinig plezier beleeft aan de Chinese eigenaar. Deze case staat buiten het onderzoek, maar is wel typerend. Tina Miedtank, management-onderzoeker aan de Radboud Universiteit en hoofdauteur van de studie: ‘Het China-verhaal is behoorlijk negatief. We zien dit steeds meer als een bedreiging nu ze onze bedrijven overnemen.’ Het onderzoek laat zien dat ‘sterke West-Europese instituties werknemers juist goed kunnen beschermen.’ Miedtank en collega’s onderzochten twee met elkaar vergelijkbare Duitse bedrijven die werden overgenomen door Chinese staatsbedrijven. Beide bedrijven wisten, dankzij een sterke ondernemingsraad (OR), ervoor te zorgen dat werknemers hun positie en arbeidsvoorwaarden vrijwel volledig konden behouden. ‘De manier waarop dat gebeurde, verschilde echter flink tussen de twee bedrijven. Er was wel één duidelijke constante: de belangrijke rol van de OR,’ legt Miedtank uit.