computable

Draag nu kandidaten aan! Met de winnaars van vorig jaar nog goed in herinnering, begint Computable opnieuw het traject voor de Computable Awards 2026. Vanaf nu kunnen organisaties, teams, professionals en projecten zich weer aanmelden voor deze prestigieuze ict-prijzen van Nederland, verdeeld over zeventien categorieën. Uniek in 2026: elke (geaccepteerde) inzending krijgt een publicatie Nieuw in het traject van de Computable Awards 2026 is dat alle (geaccepteerde) inzendingen automatisch worden gepubliceerd op Computable.nl. Daarmee krijgt elke inzending, los van nominatie of winst, gegarandeerd redactionele zichtbaarheid binnen het grootste ICT-platform van Nederland. Dit betekent dat organisaties en professionals hun project, oplossing of visie direct onder de aandacht brengen van een breed en relevant publiek van IT-beslissers, specialisten en managers. De Computable Awards zijn daarmee dit jaar niet alleen een wedstrijd, maar ook een krachtig publicatie- en zichtbaarheidstraject voor de gehele sector. Voordragen In totaal zijn er dus zeventien categorieën waarvoor kandidaten zijn aan te dragen. Er mogen een onbeperkt aantal verschillende inzendingen per organisatie of persoon worden gedaan, het meerdere keren indienen van eenzelfde voordracht wordt afgeraden. Meerdere keren dezelfde inzending betekent dat het juryteam van de Computable Awards 2026 een keuze moet gaan maken in welke categorie een eventuele nominatie dan het beste past. Inzending indienen Planning 2026 Het proces rondom de Computable Awards is complex. Er is een fase van indienen, beoordelen, communiceren, stemmen en uiteraard uitreiken. Dit laatste gaat plaatsvinden op 17 november 2026 in Utrecht. Zoals gezegd zijn er meerdere fases die belangrijk zijn. Doordat de uitreiking op 17 november gaat plaatsvinden, ziet het gehele voorafgaande proces er als volgt uit: Start aanmeldingen18 decemberSluiten aanmeldmodule22 op 23 maart (00.00 uur)Bekendmaking genomineerden6 t/m 29 meiStart stemproces1 juniSluiten stemproces4 op 5 oktober (00.00 uur)Uitreiking Computable Awards 202617 november

In het diepste geheim hebben Chinezen een soort replica van ASML’s laatste generatie chipmachine gebouwd. In de hightech-hoofdstad Shenzhen worden testen gedaan met een prototype van een extreem ultraviolette lithografiemachine (EUV) naar Nederlands voorbeeld. Volgens persbureau Reuters die hier uitvoerig en in details over bericht, is het project het resultaat van kopieerwerk door een team van Chinese ingenieurs die eerder voor ASML werkten. Uiterst vernuftige ‘reverse engineering’ ligt aan de grondslag van dit succes. De anonieme bronnen van Reuters melden dat de machine in staat is om extreem violet licht te maken. Van goed werkende chips is echter nog geen sprake. Een hindernis is nog het nabouwen van de optische precisie-systemen die ASML-leveranciers zoals Carl Zeiss hebben ontwikkeld. De machine waarmee sinds begin januari testen worden gedaan, is al wel operationeel. ASML heeft nog niet gereageerd op de jongste berichtgeving. Eerder verwees het hightech-bedrijf uit Veldhoven dergelijke verhalen naar het land der fabelen, met name als het om het klonen van ASML-machines ging. Stellig ontkend werden onlangs nog berichten uit Taiwanese media dat het in China bij de ontmanteling van een ASML-chipmachine van het type DUV (diep ultraviolet) mis was gegaan en dat de reverse engineering tot een defecte machine had geleid. Tegenover Computable stelde een woordvoerster dat het ene onzinverhaal na het andere opdook. ASML-topman Christophe Fouquet zei afgelopen april dat China nog ‘vele, vele jaren’ nodig zou hebben om technisch langszij te komen. Maar Reuters sprak een groot aantal ‘doorgaans goed ingelichte bronnen’ die een ander beeld schetsen. Achterstand inhalen Het bestaan van een prototype suggereert volgens Reuters dat China zijn achterstand wel eens sneller kan inhalen dan chipanalisten verwachten. De regering in Beijing heeft zich ten doel gesteld dat al in 2028 goedwerkende chips van de laatste generatie (EUV) uit dit prototype rollen. Reuters sprak ingewijden die 2030 als haalbaar achten. Dat is veel eerder dan het decennium waar analisten eerder van uit waren gegaan. Reuters vertelt in detail hoe China te werk gaat. Ervaren ingenieurs van Chinese afkomst worden met royale tekenbonussen naar Shenzhen gelokt. Ze krijgen ook een valse id-kaart om identificatie te voorkomen. De hele operatie geldt als ‘top secret’.  De werving richt zich vooral op oudgedienden van ASML die vooral bij de reverse-engineering van de machines goed van pas komen. Reuters ontdekte dat China aanmeldbonussen van 420.000 tot 700.000 dollar en tegemoetkomingen voor de aankoop van een woning biedt. Ook Lin Nan, voormalig hoofd van de afdeling lichtbron-technologie van ASML, zou zijn gerecruteerd. ASML zou bij het volgen van ex-medewerkers worden bemoeilijkt door de strenge Nederlandse privacyregels. Het prototype van de EUV is deels gebaseerd op onderdelen uit oudere ASML-machines. Die zijn via de tweedehands-markt verkrijgbaar. Ook zouden componenten van Nikon en Canon hun weg naar China vinden. In het project speelt Huawei een sleutelrol, aldus Reuters, die hiervoor vier bronnen heeft. Al eerder werd dit techbedrijf in verband gebracht met de ontwikkeling van geavanceerde chipmachines. Het bedrijf is nu betrokken bij zowat de hele ontwikkelingsketen.

BLOG – De spelregels van softwareontwikkeling worden herschreven. Generatieve ai gaat verder dan automatiseren; het verandert het werk van engineers wezenlijk en verschuift de nadruk van handmatig coderen naar coördinatie, validatie en systeemarchitectuur. Dat vraagt om een andere mindset. Uit onderzoek blijkt dat zeventig procent van de ontwikkelaars nu al ai-tools gebruikt (of dat van plan is). Wat vroeger uren programmeren kostte, kan nu in enkele minuten. Dit is een fundamentele verandering in hoe software wordt gebouwd en welke vaardigheden daarvoor nodig zijn. Ai verkort iteratiecycli, haakt in op ci/cd-pijplijnen en stemt infrastructuur autonoom af. In deze nieuwe werkelijkheid moeten softwareontwikkelaars verder gaan dan het uitvoeren van instructies. Er worden strategische beslissingen van ze verwacht over hoe software wordt gebouwd. Ontwikkeltaken Het werk verandert snel: het management-consultancybedrijf Bain & Company constateert een efficiëntiewinst van tien tot vijftien procent over ontwikkeltaken dankzij de inzet van ai. Steeds meer tijd van engineers gaat naar het beoordelen, valideren en cureren van ai-output. Omdat de nadruk steeds vaker ligt op de juistheid en betrouwbaarheid van code, is een andere mindset nodig. En deze ontwikkeling heeft invloed op meer dan alleen individuele taken. Leveringspijplijnen worden steeds ai-gedrevener: in een enquête uit 2025 voeren taakautomatisering (55 procent), code-optimalisatie (48 procent) en softwaretesten (46 procent) de lijst aan van waar organisaties hun ai-investeringen op richten. Bots schrijven tests, doen voorstellen voor pull requests en pushen code naar staging-omgevingen (een soort oefen- of testomgeving voor bijvoorbeeld een applicatie). Ontwikkelaars gaan daardoor geautomatiseerde processen monitoren die voorheen praktisch werk vereisten. Feitelijk wordt iedereen gedwongen als architect te denken Het operationaliseren van ai voegt een extra verantwoordelijkheidslaag toe: modellen kun je niet blind naar operations doorzetten. Ontwikkelaars moeten erop toezien dat systeeminzicht, testen en datapijplijnen op orde zijn. Wat engineering-teams doen, gaat verder dan het leveren van losse features: ontwikkelaars houden toezicht op ai-agenten die code genereren en infrastructuur bijwerken, met oog voor kostenoptimalisatie en compliance. Deze bredere scope maakt dat ontwikkelaars steeds vaker optreden als bewakers van betrouwbaarheid en verantwoordelijkheid gedurende de hele softwarelevenscyclus. Carrière Ontwikkelaars moeten eerder in hun carrière als een architect gaan denken. Ai versnelt het coderen zo sterk waardoor ontwikkelaars zich minder met implementatiedetails bezighouden en meer met het definiëren van wat ze willen bereiken. Een GitHub-onderzoek laat zelfs zien dat door ai vrijgespeelde tijd het vaakst wordt besteed aan systeemontwerp en samenwerking. Start projecten niet met api-calls, maar met een duidelijk begrip van de beoogde zakelijke waarde en organisatiedoelen. De verantwoordelijkheid over systemen ligt niet langer uitsluitend bij senior ontwikkelaars. Junior ontwikkelaars worden gevraagd ontwerpafwegingen te maken, omdat ai de kleinere componenten al afhandelt. Feitelijk wordt iedereen gedwongen als architect te denken, inclusief sociaal-technische aspecten zoals eerlijkheid en privacy. Er ontstaan abstracties op hoger niveau die de scheidslijn tussen coderen en uitrollen vervagen. De rol van de ontwikkelaar omvat nu het ontwerpen van systemen die, met behulp van ai, kunnen evolueren, schalen en begrijpelijk blijven. Minder tijd gaat naar het ontwikkelen van losse features en meer naar de eindverantwoordelijkheid voor complete systemen die de organisatiedoelen weerspiegelen. Vaardigheden De vereiste vaardigheden reiken verder dan traditioneel coderen. Prompt-engineering is inmiddels een essentieel vak. LinkedIn-vacatures waarin ai of generatieve ai wordt genoemd, kenden de afgelopen twee jaar zeventien procent groei in het aantal sollicitaties. Even belangrijk is datageletterdheid: iedere ontwikkelaar moet weten hoe data worden verzameld, verwerkt en waar vooroordelen kunnen ontstaan. Zonder die kennis kun je de betrouwbaarheid van ai-toepassingen niet waarborgen. Uitlegbaarheid is geen optie maar een vereiste. Ontwikkelaars moeten niet alleen kunnen vertellen wat een model doet, maar ook waarom het tot een bepaalde uitkomst komt. Dat gaat samen met ethische afwegingen, waarin eerlijkheid, privacy en verantwoordelijkheid net zo zorgvuldig worden gewogen als performance en kosten. Kennis van gedistribueerde systemen is eveneens cruciaal. Serverless-modellen, streamingplatforms en patronen voor state-management vragen ontwikkelaars minder in code-regels te denken en meer in systeemcompositie. De grenzen tussen software-, data- en machine learning-engineering vervagen, waardoor samenwerking over deze disciplines heen onmisbaar wordt voor betrouwbare ai-gedreven applicaties. Tot slot: continu bij- en omscholen is de norm. Teams reserveren elk kwartaal tijd om snel evoluerende tools opnieuw te leren. Generieke programmeertalen blijven essentieel, maar net zo belangrijk is het vermogen om nieuwe talen en ecosystemen snel eigen te maken. Ontwikkelaars die permanent leren omarmen, zijn het beste in staat om de leiding te nemen. Omslag Het is veel om te beheersen, maar het maakt het werk juist interessanter en bevredigender. En de omslag is al gaande: onderzoeksbureau Gartner verwacht dat in 2028 driekwart van de enterprise-ontwikkelaars ai-codeassistenten gebruikt, een gigantische sprong ten opzichte van de minder dan tien procent begin 2023. Ontwikkelaars die met deze verantwoordelijkheden meegroeien, staan midden in de volgende golf van enterprise-transformatie. Zij vormen niet alleen de software die we gebruiken, maar ook de systemen die bepalen hoe een organisatie werkt en zich ontwikkelt. In het ai-tijdperk groeit elke ontwikkelaar uit tot zowel dirigent als architect. Martijn Kieboom, manager solutions engineering, Confluent

In dit nieuwsoverzicht: AP geeft HAN boete van 175.000 euro, Fujitsu ontwikkelt ai-technologie die samenwerking tussen mens en robot verbetert, Youforce digitaliseert gemeente Rotterdam, Patchmanager onderdeel van I-doit-groep en weer nieuwe miljarden voor Databricks. AP beboet HAN voor rammelende beveiliging servers De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) legt HAN University of Applied Sciences een boete op van 175.000 euro wegens onvoldoende beveiliging van persoonsgegevens. Aanleiding is een hack in 2021 waarbij een aanvaller via een webformulier toegang kreeg tot een web- en databaseserver. Daarbij waren persoonsgegevens van studenten en medewerkers betrokken, waaronder namen, adressen en in sommige gevallen bsn’s. Volgens de AP was de technische beveiliging niet afgestemd op de risico’s en waren toegangsrechten te ruim ingesteld, waardoor een kwetsbaarheid in één applicatie kon leiden tot toegang tot alle data. De Gelderse opleidingsorganisatie voor hoger beroepsonderwijs, met vestigingen in Arnhem en Nijmegen, heeft inmiddels maatregelen getroffen en tekent geen bezwaar aan. Fujitsu verbetert teamwork tussen mens en robot Fujitsu heeft een ai-technologie ontwikkeld die de samenwerking tussen mensen en robots naar een hoger plan moet brengen. De zogenoemde ‘ruimtelijke wereldmodeltechnologie’ gebruikt 3d-scènegrafieken om interacties tussen mensen, robots en objecten in een omgeving realtime te analyseren. In plaats van pixelgebaseerde cameradata modelleert de technologie ruimten als hiërarchische structuren, waardoor dynamische situaties beter te interpreteren zijn. Het systeem kan toekomstig gedrag en intenties voorspellen en zo botsingen voorkomen en samenwerking tussen meerdere robots optimaliseren. De Japanse multinational presenteert de technologie tijdens CES 2026 (van 6 tot 9 januari in Los Angeles) en ziet toepassingen binnen ‘physical ai’ onder meer in kantoren, publieke ruimten en industriële omgevingen. Youforce digitaliseert hr- en salarisprocessen Rotterdam De gemeente Rotterdam heeft gekozen voor Youforce (voorheen Visma Raet) als platform voor hr- en salarissoftware. De overeenkomst start op nieuwjaarsdag en heeft een looptijd van twaalf jaar. De maximale totale contractwaarde wordt in het aanbestedingsbestek geschat op 22,5 miljoen euro. De huidige hr- en salarissoftwareleverancier is ADP (Workforce). Met de implementatie wil de gemeente haar hr-processen verder digitaliseren en automatiseren. Youforce wordt ingezet voor alle medewerkers en moet onder meer salarisverwerking ondersteunen voor verschillende cao’s, waaronder Gemeenten en Sociale Werkvoorziening. Volgens Rotterdam was ervaring met grootschalige salarisverwerking een selectiecriterium. De samenwerking richt zich niet alleen op het gebruik van bestaande functionaliteit, maar ook op doorontwikkeling van het platform om hr-processen toekomstbestendig in te richten. I-doit neemt Patchmanager over I-doit en Patchmanager bundelen hun krachten om een breder softwareaanbod voor it-infrastructuur en -operaties te bieden. Meer precies, het Amsterdamse softwarebedrijf wordt onderdeel van de I-doit-groep, die daarmee – naast logische it-documentatie en configuration management database (voor het beheren, documenteren, koppelen en volgen van configuratie-items gedurende de levenscyclus van bijvoorbeeld een product) – ook fysiek infrastructuur- en connectiviteitsbeheer toevoegt. De combinatie moet klanten een end-to-end-overzicht geven van zowel digitale als fysieke it-omgevingen, waaronder datacenters en netwerken. Beide bedrijven zijn actief in infrastructuurbeheer en digitale weerbaarheid. Investeerder Main Capital Partners behoudt een meerderheidsbelang. De overname past binnen I-doits strategie om uit te groeien tot een toonaangevende Europese aanbieder van infrastructuursoftware. Databricks werkt aan Series L-ronde van 4 miljard dollar na sterke groei Databricks is bezig met een Series L-investeringsronde ter waarde van circa vier miljard dollar, waarmee het data- en ai-bedrijf wordt gewaardeerd op 134 miljard dollar. De financiering volgt op een omzet-run-rate van 4,8 miljard dollar, een groei van 55 procent jaar-op-jaar. Meer dan twee miljard dollar daarvan komt uit datawarehousing en ai-producten. Databricks wil het kapitaal inzetten voor verdere ontwikkeling van zijn platform voor ‘data intelligent applications’, met investeringen in Lakebase, Databricks Apps en Agent Bricks. De ronde wordt geleid door onder meer Insight Partners en Fidelity.

Nederlanders kunnen binnenkort inloggen met de Belgische identiteitsapp Itsme. Het Belgische bedrijf neemt de Nederlandse identificatiedienst iDIN over. De overname betekent dat iDIN op termijn zal opgaan in Itsme. Het is de eerste buitenlandse acquisitie sinds de oprichting van Itsme. Vanaf volgend jaar krijgen alle huidige iDIN-gebruikers toegang tot Itsme, inclusief nieuwe toepassingen zoals gekwalificeerde digitale handtekeningen. Voor consumenten verandert er in eerste instantie nog niets. De overgang start naar verwachting in het voorjaar van 2026 en wordt afgerond in 2028. Gemeenschappelijke wortels Zowel Itsme als iDIN hebben gelijkenissen. Ze zijn namelijk beide ontstaan als initiatief van grootbanken. iDIN werd in 2015 opgezet door Currence, een samenwerkingsverband van Nederlandse grootbanken ING, Rabobank, ABN Amro en ASN Bank. Met de dienst kunnen Nederlanders zich met hun bank-app identificeren bij webwinkels, verzekeraars en andere online omgevingen. Itsme werd twee jaar later, in 2017, opgericht door Belgische grootbanken KBC, ING, Belfius en BNP Paribas Fortis, samen met telecomoperatoren Telenet, Proximus en Orange. Sinds 2021 participeert ook het Belgische overheidsfonds FPIM. Itsme groeide uit tot de grootste aanbieder van mobiele identificatie in België, goed voor meer dan een miljoen acties per dag en 475 miljoen identificatie-acties in 2024. Ter vergelijking: iDIN registreerde vorig jaar 15 miljoen identificatie-acties.Het cruciale verschil tussen de twee zit evenwel in de scope. Waar iDIN zich primair richt op identificatie via bank-apps binnen de Nederlandse privémarkt, gaat Itsme breder en biedt het zes kernfuncties waaronder identificatie, authenticatie, bevestiging en gekwalificeerde ondertekening. Europese expansie, Nederland eerst De overname past in Itsme’s bredere Europese strategie. Eind november 2025 breidde het platform uit naar alle zevenentwintig EU-lidstaten, plus het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en IJsland. Tom Van Den Bosch, ceo van Itsme, benadrukt het belang van de overname: ‘Met de overname van iDIN versterken we onze positie als Europese standaard voor een veilige, digitale identiteit en schakelen we een versnelling hoger in de Nederlandse markt.’ Nederland wordt het eerste land buiten België waar Itsme haar dienstverlening significant uitbouwt.