computable
101 nieuwsberichten gevonden
Bert Hubert: Stimulering doorbraaktechnologie moet echt nationaal
4 weken
Het ministerie van Economische Zaken bleek recent voorstander van een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (Nadi), naar het voorbeeld van het Amerikaanse Darpa. Maar, waarschuwt Bert Hubert, publiek denker en technologie-commentator, zo’n agentschap moet in eerste instantie Nederlands blijven en niet meteen al bij de start in een Europees jasje worden gestoken. Want dan komt het om in de procedures.
Hij vreest dat het dan dezelfde kant opgaat als het r&d-programma Horizon Europe. Hoewel dit uitgebreide programma geweldig onderzoek mogelijk maakt, is het voor de deelnemers ‘een totale hel’. Hubert spreekt uit ervaring want hij behoorde tot de expert reviewers voor een Galileo-project. In zijn blog zegt hij: ‘Het is werkelijk niet te doen. Als je innovatie anders uitpakt dan verwacht, maar nog steeds nuttig is, dan ben je je Horizon Europe-geld gewoon kwijt. Een ‘pivot’, zoals dat dan heet naar aanleiding van je ontdekking, is administratief onmogelijk.’
Formulieren-imperium
Ook in Duitsland waar al zo’n agentschap bestaat, kon nog net op tijd worden voorkomen dat deze instelling uitmondde in een formulieren-imperium. Te veel bureaucratie zoals bij Horizon Europe leidt niet tot baanbrekende of disruptieve innovaties. En juist voor het realiseren van innovaties die de technologische status quo doorbreken, is te veel papierwerk een belemmering.
Hubert denkt dat traditionele subsidiemodellen niet tot de doorbraken leiden die Nadi beoogt. Hij zegt: ‘Klassieke manieren om wetenschap en innovatie te stimuleren zijn erg ongeschikt voor disruptieve innovatie, ideeën die misschien helemaal niet gaan werken, maar als ze dat wel doen de wereld kunnen veranderen. En dat soort innovatie hebben we keihard nodig. De Duitse overheid heeft hiervoor een succesvol agentschap geschapen waar dit wel lukt, maar dat ging niet zonder slag of stoot.’ In het begin kozen de Duitsers voor een stroperige opzet, maar die verkeerde werkwijze werd bijtijds verlaten.
Bureaucratisch bolwerk
Volgens Hubert laat de Duitse ervaring zien dat je juist buiten de bestaande organisatievormen moet opereren. Doe je dat niet, dan verandert elke vooruitstrevende innovatiegroep vroeg of laat in een bureaucratisch bolwerk waar mensen vooral bezig zijn met het verantwoorden van innovatie-uren in meerjarige ‘work packages’.
Huberts boodschap is vooral gericht op het ministerie van Economische Zaken dat het idee voor een soort Darpa stevig heeft omarmd. In het innovatie-actieplan behoort een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie tot de negen actiepunten van dit departement. Ook het Deltaplan voor de ai-transitie pleit hiervoor evenals het rapport-Wennink.
Europese club
Topadviseur Wennink, voormalig topman van ASML, vindt dat dit Nadi doorbraaktechnologie van startkapitaal moet voorzien. Belangrijke voorwaarden zijn dat het fonds op veel grotere afstand van de politiek opereert, dat investeringen beter worden gecoördineerd binnen één overkoepelende strategie, en dat de snelheid van uitvoering beter wordt verankerd. Zo’n agentschap moet een autonome publieke organisatie worden met een meerjarig budget van 1,5 tot twee miljard euro en een heldere missie.
Hubert zegt dat dit agentschap op termijn best wel in een Europese club valt onder te brengen. Maar doe dit pas als het plantje in een eenvoudigere omgeving tot wasdom is gekomen, zo besluit hij.
Computable Kerstpuzzel 2025 ‘Van A tot Z’
4 weken
2025 was het jaar van de digitale soevereiniteit. Het leidde tot veel discussie, niet alleen in de ict-sector maar ook daarbuiten. In politiek Den Haag en in EU-kringen werd er eveneens volop over gediscussieerd. Computable publiceerde er een themanummer over met ook praktische tips over hoe je over kunt stappen van Amerikaanse hyperscalers naar Europese alternatieven. Al gebeurt dat nog slechts mondjesmaat. Maar wie weet wordt 2026 het jaar van de migraties!
Er gebeurde gelukkig nog wel meer in de ict-wereld. Ai was natuurlijk dominant aanwezig, waarbij de industrie al roept dat de volgende stap – agi (artificial general intelligence) – steeds realistischer wordt. Het idee dat ai de menselijke cognitieve vaardigheden kan evenaren of overtreffen, zorgt voor torenhoge verwachtingen; de ai-goudkoorts stuwt de investeringen in (jonge) bedrijven tot grote hoogte. Hoe lang gaat dat nog goed?
Verder kwamen er in 2025 weer de, helaas gebruikelijke, hacks en andere cybersecurity-narigheid voorbij, was er opnieuw allerlei quantum-nieuws, waren er volop overnames en werden de Computable-artikelen over het UWV het beste gelezen.
En de roep om een aparte minister van Digitale Zaken viel weer herhaaldelijk te horen. Niet alleen in de aanloop naar de verkiezingen maar ook daarna, middels brieven aan informateurs en formateurs. We zullen zien of het nieuwe kabinet in 2026 zo’n nieuwe post krijgt.
‘Van A tot Z’
In de Computable Kerstpuzzel 2025 ‘Van A tot Z’ komt dit ict-jaar nog een keer langs in de vorm van cryptische omschrijvingen over bedrijven, instellingen, personen, zaken en ontwikkelingen die in het nieuws zijn geweest. Aan u, puzzelaar, de opdracht om dit alfabet te ontcijferen en bij alle 26 letters het juiste antwoord te vinden. De website van Computable biedt daarbij uitkomst.
Stuur de oplossing via het online-invulformulier www.computable.nl/kerstpuzzel-2025 voor 12 januari 2026 naar de redactie. Deelnemers met het juiste antwoord maken kans op een mooie prijs.
Veel plezier met puzzelen en succes!Klik hier voor een pdf van de Computable Kerstpuzzel 2025 ‘Van A tot Z’
Wat zit er in de prijzenpot?
– Drie VVV-cadeaukaarten
– Twee tickets voor The Art of Banksy. Voor het eerst komt de internationaal toonaangevende tentoonstelling The Art of Banksy naar Utrecht. Vanaf 2 april 2026 opent Koninklijke Jaarbeurs haar deuren voor deze unieke expositie met meer dan 150 originele en gecertificeerde werken van de wereldberoemde, maar anonieme street-artkunstenaar Banksy.
– Een exemplaar van ‘Source Code – Mijn oorsprong’, beschikbaar gesteld door uitgeverij Querido. In dit boek blikt Microsoft-oprichter Bill Gates terug op zijn jeugd. De miljardair en filantroop weidt niet uit over Microsoft, de Gates Foundation of de toekomst van technologie, maar vertelt zijn persoonlijke, nog onbekende verhaal.
Nexperia-eigenaar Wingtech dreigt met schadeclaim van 8 miljard
4 weken
Het lijkt vrijwel uitgesloten dat het conflict tussen Nederland en China over Nexperia dit jaar wordt opgelost. Ook binnen de chipmaker is er weinig zicht op vrede tussen de Europese bedrijven van de chipmaker en de vestigingen in China. De interne machtsstrijd duurt onverminderd voort. Van een verzoenende ‘kerstgedachte’ is geen sprake.
Ruby Yang, de hoogste bestuurder van Wingtech, gooide begin deze week tijdens een interview met persbureau Bloomberg nog eens extra olie op het vuur. Als Nexperia’s Chinese meerderheidsaandeelhouder Wingtech niet snel de zeggenschap terug krijgt, dreigt een schadeclaim tegen Nederland die kan oplopen tot 8 miljard dollar.
Yang wil internationale arbitrage als de Ondernemingskamer niet de geschorste Nexperia-topman Zhang Xuezheng (alias Wing, tevens Wingtech-eigenaar) weer in zijn functie van ceo bij Nexperia terugzet waardoor hij weer zeggenschap over de chipmaker krijgt. De Ondernemingskamer verweet Zhang roekeloos gedrag toen deze Chinees de ontmanteling inzette van de Europese bedrijven van Nexperia waaronder die in Nijmegen. China, waar Staat en rechtspraak nauwelijks van elkaar zijn gescheiden, ziet de schorsing als een politieke zet.
In hetzelfde Bloomberg-interview geeft Ruby Yang er ook weinig blijk van om tot een constructieve dialoog te willen komen. De spreekbuis van Wing zegt dat de drie managers van Nexperia Europa die de zaak tegen Wing bij de Ondernemingskamer aanhangig hadden gemaakt, ‘hun dominante positie als interim-management hebben misbruikt om hun eigen salarissen aanzienlijk te verhogen’. Nexperia Nijmegen ontkent deze insinuaties ten stelligste.
Chiptekorten
Volgens Ruby Yang moet rekening worden gehouden met chiptekorten zolang het conflict onopgelost blijft. Vooral de Europese auto-industrie kan daar last van krijgen. Het geschil bedreigt de wereldwijde toeleveringsketen van Nexperia-chips.
Tussen Wingtech en de door de Ondernemingskamer aangestelde beheerders van de aandelen van Nexperia BV heeft inmiddels een eerste gesprek plaatsgevonden. Vervolggesprekken zijn noodzakelijk. Wingtech eist de controle over Nexperia en herstel van alle aandeelhoudersrechten.
De interne verhoudingen binnen Nexperia zijn er de laatste maanden bepaald niet beter op geworden. Nexperia Europa stopte de levering van wafers aan de fabriek in China, naar zijn zeggen omdat betalingen uitbleven. De Chinese vestiging stopte een tijd lang met het doorsturen van bewerkte halffabricaten naar Europa. Nog steeds is de leveringsketen weinig optimaal.
Beide partijen beschuldigen elkaar ervan een oplossing uit de weg te gaan. Het onderlinge vertrouwen blijft laag.
T-Systems bouwt mee aan Europees alternatief voor ChatGPT
4 weken
Europa en Duitsland in het bijzonder nemen hun ai-toekomst in eigen handen; met het Soofi-project (Sovereign Open Source Foundation Models) als een belangrijke mijlpaal op dit pad. Het moet Europa’s antwoord op ChatGPT worden. T-Systems en moederbedrijf Deutsche Telekom zijn ict-partners.
Bij dit Europees alternatief (Soofi) voor ai-modellen uit de VS en China ligt de nadruk op Europese talen en industriële en publieke toepassingen. T-Systems bouwt mee aan een nieuw soeverein Europees taalmodel. De Duitse onderneming levert de infrastructuur voor dit grootschalige onderzoeksproject. Deze voorziening richt zich op de ontwikkeling van een opensource-llm (large language model) van circa honderd miljard parameters.
T-Systems en Deutsche Telekom
De volledige ontwikkeling, training en beheer liggen in Europese handen. Het model wordt getraind op de nieuwe Industrial AI Cloud van T-Systems, een onderdeel van een van de grootste ai-fabrieken van Europa. De infrastructuur voldoet aan hoge eisen op het gebied van databescherming, security en betrouwbaarheid.
Moederconcern Deutsche Telekom gaat de complete technische infrastructuur voor het project leveren. T-Systems wordt operationeel verantwoordelijk voor de soevereine ai-computerinfrastructuur voor Soofi, inclusief datacenters, connectiviteit en cybersecurity.
Basis leggen
Dr. Ferri Abolhassan, ceo T-Systems International en bestuurslid Deutsche Telekom, zegt: ‘Met Soofi leggen we de basis voor de inzet van kunstmatige intelligentie op industrieel niveau, zonder de controle over data, modellen en processen te verliezen.’
Volgens de initiatiefnemers ontbrak het dusver aan een Europees groot taalmodel (llm) van voldoende omvang dat kan dienen als uitgangspunt voor branchespecifieke specialisaties, resource-efficiënte afgeleiden en streng gereguleerde toepassingen.
Bovendien definieert Europa zijn eigen standaarden met de EU AI-wet en strenge regels voor gegevensbescherming, die niet altijd vanaf het begin in mondiale modellen worden opgenomen. Vooral in gevoelige sectoren zoals onderwijs, geneeskunde, bestuur en productie is ai nodig die de Europese waarden respecteert, transparantie biedt en ‘compliance by design’ mogelijk maakt.
Opensource
Soofi zal opensource zijn. Het model biedt gebruikers in de EU een gratis basis voor eigen ai-toepassingen. Het vervangt Teuken7B, een meertalig ai-model met zeven miljard parameters dat Fraunhofer in 2024 heeft getraind voor alle Europese talen.
Bedrijven kunnen op Soofi voortbouwen om hun eigen domeinspecifieke taalmodellen te ontwikkelen – voor gereguleerde sectoren, gevoelige dataomgevingen of meertalige Europese markten. En dit alles zonder afhankelijk te zijn van niet-Europese basistechnologie.
Het consortium omvat vooral Duitse onderzoeksinstellingen, startups en het KI Bundesverband. Alle EU-lidstaten en het hele Europese bedrijfsleven kunnen ervan gebruik maken.
Nieuwe datacenters in aanbouw in Amsterdam, Vijfhuizen en Oude Meer
4 weken
Er verrijzen volgend jaar weer vier nieuwe datacenters: éen in Amsterdam (Westpoort) en drie in de gemeente Haarlemmermeer: Vijfhuizen en Oude Meer. Opmerkelijk omdat beide gemeentes liever geen nieuwe locaties willen hebben. De bouw van de tweede datacenters van EdgeConnex levert lokaal wel de nodige onrust op.
Westpoort
Pure Data Centres Group (Pure DC), een Britse bouwer en exploitant van datacenters, gaat een nieuw, groot datacenter in het Westpoort-gebied in Amsterdam neerzetten. Bij de lancering is de campus al volledig verhuurd met stroom en vergunningen. Het bedrijf beweert één miljard euro in de ontwikkeling van deze hyperscaler te investeren. Met de aanduiding AMS01 komt de locatie van Pure DC te bestaan uit drie torens van 85 meter. Elk van de drie torens zal 26 MW aan datahallen huisvesten.
De aankondiging van Pure DC staat haaks op het beleid van de gemeente Amsterdam om tot 2035 geen nieuwe datacenters meer toe te laten of uit te breiden. Uitgezonderd zijn projecten die een aanvraag hebben ingediend vóór 28 december 2023 of waarmee al verregaande gesprekken zijn. Dat zal opgaan voor het Pure DC-project want de plannen voor een datacentercampus aan de Donauweg 12 bestaan al enige tijd. In eerste instantie was het een project van de Caransa Groep, die eerder de Amsterdam Data Tower in Science Park in Watergraafsmeer ontwikkelde. Het kwam niet van de grond waarna het werd verkocht aan de investeerders Great Grey Investment en Tikehu Capital. Het complex (100.000 m2) kreeg de naam Silver Falcon mee, maar er ontstond discussie onder de aandeelhouders. Kortgeleden nam Pure DC de hele boel over. Het bedrijf verwacht in januari 2026 met de bouw van de datahallen te kunnen beginnen, bijna tien jaar na de eerst plannen.
Vijfhuizen
Het datacenter in Vijfhuizen is van de Australische vastgoedontwikkelaar Goodman Group. Dat bedrijf heeft al datacenters in Frankfurt, Tokyo, Hongkong en Sydney maar wil uitbreiden in Europa. Daarvoor sloot Goodman recent een Europees datacenterpact met de Canada Pension Plan Investment Board (CPP Investments). Er wordt 2,2 miljard euro gestoken in nieuwe datacenters in Frankfurt, Parijs (twee) en de regio Amsterdam (AMS01). Alle projecten beschikken over stroomaansluitingen, bouwvergunningen en vergevorderde infrastructuurwerkzaamheden, waardoor de bouw kan starten vóór 30 juni 2026, stellen de twee partijen in een persbericht.
Die AMS01-locatie bevindt zich overigens niet in Amsterdam maar in Vijfhuizen aan de Hybrideweg en ligt pal aan de A9, bij het Rottepolderplein en de Ringvaart. Aan de overkant staat het reeds draaiende rekencentrum van Cyrus One. De datacenter-campus (51.000 m2) omvat straks twee gebouwen met aparte ingangen, een kantoor, een technische ruimte en een mechanische/energiezone. De twee datacentergebouwen bestaan elk uit twee verdiepingen met in totaal drie datahallen per verdieping. Elke hal heeft een it-capaciteit van 4 MW.
Oude Meer
Overigens wil Haarlemmermeer ook minder datacenters, maar de gemeente is daarbij minder uitgesproken dan Amsterdam (‘pas na 2030 een bouwstop en alleen datacenters in enkele gebieden die voldoen aan strenge voorwaarden op het gebied van innovatie, duurzaamheid en milieuvriendelijkheid.’) Over de plannen van de Goodman Group (ligt op een bedrijventerrein) was tot nu toe geen wanklank te horen, maar dat geldt niet voor de bouw van twee grote datacenters (AMS10 en AMS 13) van het Amerikaanse EdgeConneX. Bewoners van Aalsmeerderbrug en Oude Meer trokken recentelijk aan de bel bij de gemeente over deze volgens hen ‘geplande kolossen die letterlijk tegen de dorpskern aan worden gebouwd’, schijft de lokale webkrant HC Nieuws. Zij zouden lang aan het lijntje zijn gehouden. ‘Vier jaar lang kregen wij te horen dat het te druk was, dat vragen geen prioriteit hadden of dat gegevens ‘nog niet beschikbaar’ waren van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Voor mensen die op enkele meters van zo’n project wonen, voelt dat als een klap in het gezicht’, zei een vertegenwoordigster van de omwonenden tijdens een vragenuur in de gemeenteraad.
Maar volgens B&W gaat de gemeente niet over de vergunningen en is de provincie Noord-Holland het bevoegd gezag. Wel werd namens de gemeenteraad aan de provincie gevraagd om de bouw stil te leggen. De provincie had eerder EdgeConneX een gedoogbeslissing verstrekt waardoor met delen van de bouw van AMS10 mocht worden gestart vóórdat de vergunning was afgegeven, aldus HC Nieuws. De provincie stelde op vragen van de lokale krant geen juridisch middel te zien om de werkzaamheden op te schorten. Ook zijn er tijdens de bouwfase geen klachten of handhavingsverzoeken binnengekomen bij de omgevingsdienst. ‘Om toch in te grijpen, zou de gedoogbeslissing moeten worden ingetrokken. Dat zou volgens de provincie vrijwel zeker leiden tot een juridische procedure met exploitant EdgeConneX’, schrijft de nieuwswebsite.’
De datacenterexploitant zei tegen HC Nieuws geschrokken te zijn van alle commotie en de verwijten van inwoners over gebrekkige communicatie en zelfs intimidatie. Algemeen directeur Dick Theunissen van EdgeConneX meldde dat er inmiddels gesprekken lopen met de omwonenden over hun zorgen en verwijten.
ASML voert Computable 100 aan
4 weken
De top 3 van de Computable 100 is stationair ten opzichte van de vorige editie: ASML, Microsoft en Apple voeren de lijst aan.
Het jaarlijkse Computable-onderzoek naar het imago van ict-bedrijven toont hoe de markt aankijkt tegen ict-bedrijven. Van oudsher domineren de wereldspelers de bovenste regionen, en ook het Nederlandse ASML behoort al jaren tot die categorie die verder vooral bestaat uit Amerikaanse bedrijven.
De hoofdlijst is een totaalscore die is gebaseerd op zes verschillende onderdelen. Zo wordt uitgevraagd hoe bedrijven het als zakenpartner doen, hoe innovatief ze zijn, wie aantrekkelijke werkgevers zijn voor ict’ers en welke medewerkers over het hoogste kennisniveau beschikken. Daarnaast worden deze bedrijven beoordeeld op basis van duurzaamheid en financiële stabiliteit. ASML voert vijf deellijsten aan en moet alleen Microsoft als favoriete zakenpartner voor laten gaan.
Dat ASML jaar na jaar zo hoog scoort is niet verwonderlijk. Het zeer winstgevende bedrijf behoort tot de absolute wereldtop in de semiconductor-industrie en levert lithografie-machines aan andere wereldspelers als TSMC en Samsung. Daarnaast is er rond het bedrijf een ecosysteem ontstaan van ruim 5000 leveranciers waarvan zo’n 1600 in Nederland, waarmee veel zowel directe als indirecte hoogwaardige werkgelegenheid is gecreëerd. ASML behoort aantoonbaar tot de meest innovatieve technologiebedrijven ter wereld.
In 2024 gaf ASML circa 4,3 miljard euro uit aan r&d, ongeveer vijftien procent van de totale omzet. Van de circa 42.000 medewerkers wereldwijd werkt ongeveer 35 procent direct in r&d-functies gericht op ondermeer software, mechatronica, optica en systeemarchitectuur. Het sterkste bewijs van innovatiekracht is de technologische marktpositie. ASML heeft nagenoeg 100% marktaandeel in EUV-lithografie.
Stijgers en dalers
De bedrijven in de top 10 zijn nagenoeg constant. Alleen Cisco is eruit gevallen en IBM is naar de 10e plaats gestegen. Onderin de lijst zijn de fluctuaties heviger met 45 plaatsen winst voor Asus en 34 plaatsen verlies voor Ingram Micro.
Nederlandse bedrijven
Van de top 100 bedrijven hebben er 39 Nederlandse wortels. Beschouw je alleen de Nederlandse bedrijven, dan wordt de top 3 van de totaallijst en alle deellijsten uiteraard aangevoerd door overall winnaar ASML. Ook Afas is in alle lijsten in de top 3 te vinden. Verder ranken dienstverlener Linkit en betaalplatform Adyen hoog.
Topics
Tot slot is aan de respondenten gevraagd welke bedrijven het goed doen in specifieke ict-topics. (Deze resultaten tellen niet mee in de totaaluitslag.) ASML zien we hier niet vaak terug. In de top 3’s komen Microsoft, KPN en Accenture vaak naar voren.
Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #1.
Verantwoording imago-onderzoekEnigma Research Enigma Research heeft gebruik gemaakt van online kwantitatief marktonderzoek. De resultaten zijn verwerkt met behulp van het (mobiele) onderzoekssysteem van Enigma Research. In totaal 634 personen deden aan dit onderzoek mee. In het onderzoek werd specifiek gevraagd naar het imago als zakenpartner, als werkgever, op het gebied van innovatie, op basis van het kennisniveau van de medewerkers, qua financiële stabiliteit, duurzaamheid en 25 ict-deelgebieden.De berekening vond plaats door de deeltotalen op te tellen en te indexeren ten opzichte van de nummer één. Mocht er ergens een gelijke stand optreden, dan werd in de hoofdlijst de onderlinge verhouding bepaald op basis van het totaal aantal gegeven beoordelingen (waarbij minder beoordelingen bij een gelijke score voorgaat). In de deelcategorieën werd bij een gelijke stand de onderlinge verhouding bepaald op basis van meest gegeven hoogste scores.
Bert Peters, oprichter Linkit, overleden
4 weken
Bert Peters is afgelopen 20 december op 66-jarige leeftijd overleden. Peters richtte Linkit in 1998 op vanuit zijn woonkamer en bouwde het uit tot een van de grotere Nederlandse it-dienstverleners.
‘We zijn diep bedroefd te moeten delen dat onze oprichter, Bert Peters, is overleden. Zijn ondernemersgeest, energie en focus op langdurige relaties vormden de basis van ons bedrijf’, laat Linkit in een Linkedin-post weten. ‘Hij zal niet alleen herinnerd worden als de oprichter, maar ook om het vertrouwen, de warmte en de inspiratie die hij bracht aan de mensen om hem heen.’
Linkit begon in 1998 als detacheerder. Een belangrijke klant was KLM dat ruim vijfentwintig jaar geleden het bedrijf inschakelde voor de inhuur van ict-personeel, als de eerste klant van Linkit, dat kort daarvoor was opgezet door oud-KLM’er Peters. Vorig jaar vierden de twee organisaties het zilveren jubileum van hun samenwerking.
Peters bouwde Linkit daarna gestaag uit tot een bredere it-dienstverlener die ook regelmatig grote opdrachten via aanbestedingen bij de overheid binnenhaalde. Inmiddels werken er 1400 mensen bij het bedrijf met hoofdkantoor in De Meern. Linkit is ook in het buitenland actief, onder andere met een Outsystems-tak in Zuid-Afrika.
FC Utrecht
Ook FC Utrecht heeft met grote verslagenheid en verdriet kennisgenomen van het overlijden van Peters. Hij was al jaren nauw betrokken bij de voetbalclub toen hij op 20 februari 2020 aandeelhouder werd. In datzelfde jaar werd Peters met Linkit ‘Official Partner’. Afgelopen zomer werd die samenwerking verder verdiept met het academiepartnerschap.
Bij de start van het partnership in 2020 sprak Peters zijn warme gevoelens voor de club uit: ‘Dit partnership voelt voor mij en voor ons als thuiskomen. Als Utrechts it-bedrijf zijn we trots dat we onze naam mogen verbinden aan een fantastische Utrechtse club.’
Ter nagedachtenis aan Peters speelde de eredivisieclub uit de Domstad op 21 december de wedstrijd tegen PSV met rouwbanden. Voorafgaand aan het duel werd een minuut stilte gehouden.
Expertisecentrum bij Groningse ai-fabriek opent al in april
4 weken
De ai-fabriek in Groningen kan al in april aanstaande starten met de opening van het expertisecentrum waar op den duur zo’n vijftig mensen komen te werken. De openstelling van de ai-supercomputer wordt nu eind 2027 of begin 2028 voorzien. Dit hangt af van de aanbesteding door de EuroHPC Joint Undertaking (EuroHPC JU). In totaal is met de ai-fabriek ruim tweehonderd miljoen euro gemoeid.
Dit blijkt uit een brief aan de Tweede Kamer waarin het kabinet de laatste stand van zaken meldt. De Groningse ai-fabriek maakt de ontwikkeling van verantwoorde en geavanceerde ai-modellen en -toepassingen toegankelijk. De doelgroep bestaat uit het innovatief mkb, startups, onderzoekers en overheden.
De voorbereidingen voor het beschikken van de subsidie aan het consortium voor de ai-fabriek zijn in de afrondende fase. Het is van belang dat (potentiële) gebruikers zo snel mogelijk aan de slag kunnen met het voorbereiden van aanvragen om te kunnen rekenen. De doelgroepen zouden al vroegtijdig geholpen kunnen worden met het aanvragen van rekentijd. Bestaande supercomputers in andere lidstaten bieden daartoe kansen. Dit biedt de mogelijkheid om al vóór ingebruikname van de Nederlandse supercomputer ervaring op te doen, projecten voor te bereiden en te starten en kennis te vergaren. Het potentieel van de Groningse ai-fabriek kan zo sneller worden benut.
Die fabriek, een publieke faciliteit, is gericht op de pre-commerciële fase. Daarnaast komen er in Europa ook ai-gigafabrieken, grote privaat-publieke reken- en datacentra bestemd voor het trainen en runnen van de volgende generatie ‘frontier’ ai-modellen. De Europese Commissie stelt voor om binnen de EU vijf ai-gigafabrieken te ontwikkelen. Verwacht wordt dat in het eerste kwartaal van 2026 de officiële call hiervoor open gaat. Vooraf moeten consortia die willen meedingen, een financiële commitment afgeven. Het kabinet moet daarover nog een besluit nemen.
Volgende ai-modellen
Met het oog op dit initiatief voor ai-gigafabrieken heeft Economische Zaken aan het bureau Ecorys gevraagd om te onderzoeken wat de meerwaarde is van het vestigen van zo’n ai-gigafabriek in Nederland. Vanuit gebruikersfunctionaliteit hangen nut en noodzaak af van het ontwerp van deze fabriek, aldus Ecosys in een rapport. Voor ai-inferencing (het inzetten van reeds getrainde ai-modellen) volstaat een federatief model met kleinere ai-gigafabriek faciliteiten (multi-site).
De meerwaarde van een centrale (single-site) ai-gigafabriek ligt vooral in het kunnen trainen van de volgende generatie ‘frontier’ ai-modellen. Op dit moment is echter nog geen Nederlandse onderneming hiertoe in staat. Wel verwacht Ecorys dat de vraag naar rekenkracht, in ieder geval voor inferencing, in de toekomst sterk zal toenemen in Nederland. Daardoor kan een ai-gigafabriek voor ai-inferencing wél van meerwaarde kan zijn.
Een gefaseerde uitrol van rekenkrachtcapaciteit kan ervoor zorgen dat het rekenkracht-aanbod meegroeit met de vraag, aldus Ecosys. Naast gebruikersfunctionaliteit vormen de hoge kosten, de locatiekeuze en de energievoorziening, mede door de bestaande netcongestie, belangrijke uitdagingen.
Digipoort in 2026 afgerond, voortgang bij het Federatief Datastelsel
4 weken
De herbouw van Digipoort, de centrale ict-voorziening die het berichtenverkeer afhandelt tussen bedrijven en overheidsorganisaties, wordt in 2026 afgerond. Verder zijn voor het Federatief Datastelsel dit jaar drie standaarden ontwikkeld en in beheer genomen. Dit staat in de planning voor de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) die de Programmeringsraad GDI voor 2026 heeft opgesteld. De Meerjarenvisie Digitale Overheid (MIDO) vormt de basis voor deze programmering. Het is een volgende stap in de voortdurende digitalisering en verbetering van overheidsdiensten.
Ondanks het pleidooi van het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) om de herbouw van Digipoort tijdelijk stil te leggen, zette voormalig staatssecretaris Szabó deze operatie afgelopen mei toch door. Digipoort biedt ruim 100 bestaande soorten berichtenstromen naar organisaties a;s de Belastingdienst, UWV, Kamer van Koophandel, DUO en De Nederlandsche Bank.
Halverwege 2026 moeten alle gebruikers van de oude naar de nieuwe Digipoort zijn gemigreerd. Dan zullen alle berichtenstromen van de afnemers via deze hernieuwde ict-voorziening lopen.
Daarna zal de oude Digipoort worden ontmanteld. Het veilig en gestandaardiseerd versturen van bedrijfsmatige en financiële rapportages is uiterst belangrijk. Deze gegevensuitwisseling draagt bij aan de administratieve lastenverlichting voor ondernemers.
De migraties van DigiD en DigiD Machtigen zijn in volle gang. Digipoort KvK Groot en BSN-koppelregister zijn inmiddels succesvol in productie op de nieuwe basis-ict-infrastructuur van Logius, Picard geheten, en de platformlaag Logius Private Cloud (LPC). Het momenteel veel besproken Solvinity bouwde ditfundament waarop alle GDI‑voorzieningen (DigiD, MijnOverheid, Digipoort, eHerkenning, Berichtenbox) uiteindelijk moeten draaien. Solvinity levert ook de PaaS-diensten (LPC) bovenop Picard.
Federatief Datastelsel
Ook bij het Federatief Datastelsel (FDS) dat moet uitgroeien tot een uniform data-ecosysteem van de Nederlandse overheid, wordt voortgang gemeld. De omslag van traditionele it naar een api-ecosysteem krijgt zijn beslag. Dit jaar 2025 zijn drie standaarden ontwikkeld en in beheer genomen. Dit zijn de Federated Service Connectivity (FSC), de Federatieve Toegangsverlening (FTV) en het Logboek Dataverwerkingen (LDV).
Verder meldt de Programmeringsraad GDI te streven naar verdere verplichtstelling van gebruik van het Diginetwerk, het afsprakenstelsel dat ervoor zorgt dat de besloten it‑netwerken van overheidsorganisaties met elkaar worden gekoppeld. De governance is versterkt vanwege het belang van Diginetwerk voor overheidsbrede besloten cloudconnectiviteit en weerbaarheid.
De programmering van de GDI meldt nog weinig over de plannen voor een soevereine cloud. Dit jaar is als eerste opgeleverd de versneller ‘Uniforme definities voor de verschillende soorten cloud’.
Gen-ai zet digitale transformatie in de hoogste versnelling
4 weken
BLOG – Snelheid is niet langer een concurrentievoordeel, maar een voorwaarde om te overleven in een veranderende markt. Waar transformatietrajecten vroeger drie tot vijf jaar duurden, verwachten klanten nu binnen een jaar tastbare resultaten. Om hierop in te kunnen spelen, moeten bedrijven hun transformatiestrategieën ingrijpend herzien. Hoe maken organisaties in het gewenste tempo de benodigde stappen?
Het zal niet verrassend zijn dat generatieve ai (gen-ai) centraal zou moeten staan bij een vernieuwde strategie. Door de steeds snellere adoptie ervan, wordt de lat alsmaar hoger gelegd. Ai is inmiddels in veel bedrijfsprocessen geïntegreerd; volgens het CBS wordt zelfs het merendeel van de omzet gegenereerd door bedrijven die ai-technologie gebruiken. Het verhoogt bovendien de productiviteit van ontwikkelaars en helpt it-teams sneller en slimmer oplossingen te leveren die bijdragen aan transformatie en meer impact hebben op het bedrijfsresultaat.
Ondanks de marktvraag naar snellere doorlooptijden en economische kansen, vertrouwen veel bedrijven nog steeds op verouderde systemen en gefragmenteerde data, die schaalbaarheid en vooruitgang belemmeren. Veel it-teams houden vast aan traditionele werkwijzen en passen zich moeilijk aan, wat digitale transformaties vertraagt en innovatie afremt.
Een extra uitdaging is dat ondanks de versnelde adoptie van ai, 52 procent van de projecten volgens Gartner nooit de productiefase bereikt. Gemiddeld duurt het acht maanden om van prototype naar productie te gaan. Lange doorlooptijden remmen de vooruitgang en maken het lastig om wendbaar en innovatief te blijven.
Wat de reden ook is, bedrijven kunnen niet anders dan ai omarmen en het gebruiken om sneller te innoveren om hun concurrentievoordeel te behouden.
Concept
In het afgelopen jaar is de ai-hype verschoven van een theoretisch concept naar een concrete oplossing die softwareontwikkeling ingrijpend verandert. Een rapport van OutSystems en KPMG toont aan dat 93 procent van de leidinggevenden van plan is de ai-investeringen te vergroten. Gen-ai biedt ongekende mogelijkheden door softwareontwikkeling te stroomlijnen met automatische codegeneratie, snelle prototyping en het vertalen van code van de ene programmeertaal naar de andere. Agentic ai gaat zelfs een stap verder door zelfstandig acties uit te voeren, beslissingen te nemen en complete processen te coördineren. Bedrijven die deze innovaties omarmen benutten gen-ai niet alleen voor efficiëntie, maar als motor van verandering en een drijvende kracht achter digitale transformatie.
Zo realiseren bedrijven waarde in maanden in plaats van jaren
Gen-ai in softwareontwikkeling helpt bedrijven hun digitale transformatie te versnellen door de ontwikkeltijd en kosten drastisch te verlagen. Hierdoor moeten sectoren hun systemen aanpassen om relevant te blijven. Het combineren van gen-ai met low-code kan daarnaast bijdragen aan de efficiëntie van softwareontwikkeling. Low-code maakt complexe taken eenvoudiger, waardoor it-teams gen-ai-oplossingen snel kunnen aanpassen, itereren en implementeren. Zo bouwen bedrijven in recordtijd ai-gedreven applicaties, waardoor ze in maanden waarde kunnen realiseren, in plaats van jaren.
Terwijl bedrijven deze transformatie doormaken moeten ze ook overwegen of ze software zelf bouwen of kopen voor maximale efficiëntie. Omdat software sneller moet worden ontwikkeld, zoeken bedrijven naar betere samenwerking tussen gen-ai en menselijke expertise. Agentic ai versterkt die samenwerking nog meer door medewerkers in gewone taal met systemen te laten communiceren. Zulke samenwerkingen versnellen ontwikkeltrajecten en helpen bedrijven concurrerend te blijven.
Uitdagingen
Hoewel de adoptie van ai kansen biedt, brengt het ook de nodige uitdagingen met zich mee. Zonder goed beheer leidt de druk om snel te ontwikkelen tot technical debt en ongebruikte code. Wanneer duidelijke richtlijnen ontbreken vergroot ai-code daarnaast het risico op technical debt, waardoor schaalbaarheid en onderhoud lastiger worden. Dit kan uiteindelijk weer leiden tot verminderde concurrentiekracht.
De inzet van gen-ai brengt verder serieuze veiligheidsrisico’s met zich mee. Veel modellen zijn getraind op datasets die soms gevoelige informatie bevatten, wat kan leiden tot potentiële schendingen van privacy. Bovendien houden gen-ai-modellen niet altijd rekening met recente kwetsbaarheden, waardoor systemen vatbaar blijven voor hackers en cyberdreigingen. Daarom is het cruciaal dat bedrijven duidelijke governance- en compliancekaders opstellen om een ethische en veilige toepassing van ai te waarborgen. Zowel voor de bescherming van gevoelige informatie als het garanderen van transparantie.
Eisen
Tegenwoordig wordt het succes van digitale transformatie gemeten aan de hand van concrete bedrijfsresultaten zoals time-to-market, klanttevredenheid en kostenefficiëntie. Bedrijven willen snel applicaties bouwen met gen-ai, maar moeten daarbij tegelijk voldoen aan eisen voor kwaliteit, veiligheid en governance.
Het gebruik van ai-gedreven low-codeplatformen stelt bedrijven in staat hun doelen te bereiken en deze maatstaven te realiseren. Gen-ai heeft de mogelijkheden voor efficiënte innovatie aanzienlijk vergroot, waardoor digitale transformatie niet langer een langdurig proces hoeft te zijn.
Wie zich net zo snel weet te transformeren als gen-ai, wint in een wereld waarin snelheid allesbepalend is.
Harmen Hoogwout, regional vice president, Northern Europe, OutSystems
Kort: EyeTi lijft Azerty, Uni Systems bouwt EU-breed cyberrapportagesysteem (en meer)
4 weken
EyeTi neemt Azerty over, Omnidocs koopt Officeatwork, Enisa kiest Uni Systems, Integrity360 lijft Cresco Cybersecurity in en BAM Telecom en Glasdraad sluiten beheercontract. Dit zijn de onderwerpen in dit nieuwsbericht.
Azerty sluit zich aan bij EyeTi voor uitbreiding it-diensten
Azerty, een leverancier van it-hardware uit Raalte, treedt toe tot EyeTi, een collectief van gespecialiseerde it-bedrijven. Met deze samenwerking wil Azerty zijn aanbod uitbreiden met aanvullende it-oplossingen en diensten. Het bedrijf behoudt zijn eigen merkidentiteit, maar krijgt toegang tot expertise op het gebied van processen, financiën en duurzaamheid. Ook het onderdeel A-Force, dat softwarediensten aan Azerty, gaat mee. EyeTi richt zich op samenwerking tussen zelfstandige bedrijven, waaronder Aces Direct, om klanten een breed portfolio te bieden.
Omnidocs versterkt positie in DACH-regio met overname Officeatwork
Het Deense softwarebedrijf Omnidocs, gesteund door investeerder Main Capital Partners, heeft een meerderheidsbelang verworven in Officeatwork. Dit Zwitserse bedrijf, opgericht in 1975, biedt Microsoft 365-geïntegreerde oplossingen voor documentcreatie en bedient meer dan vijfhonderd klanten wereldwijd. De overname is een belangrijke stap in de internationale groeistrategie van Omnidocs en vergroot de aanwezigheid in de DACH-markt aanzienlijk. Het is de vierde add-on acquisitie sinds de samenwerking met Main. Eerder nam Omnidocs onder andere het Nederlandse Xential over.
Enisa kiest Uni Systems voor EU-breed cyberrapportagesysteem
Het Griekse Uni Systems is door het EU-agentschap Enisa geselecteerd voor de ontwikkeling van het Single Reporting Platform (SRP), een centraal meldingsplatform voor cyberincidenten en kwetsbaarheden onder de Cyberweerbaarheidsverordening (CRA). Het SRP wordt de hoeksteen voor fabrikanten om te voldoen aan de nieuwe EU-rapportageverplichtingen. Uni Systems leidt een consortium met het Franse Wavestone en het Luxemburgse Cyber Competence Center. Het raamcontract heeft een looptijd van vier jaar en een waarde van elf miljoen euro. Het project moet meldingsprocessen vereenvoudigen en samenwerking tussen betrokken partijen versterken, waarmee de digitale weerbaarheid van Europa aanzienlijk wordt verbeterd.
Integrity360 betreedt Benelux-markt met overname Cresco Cybersecurity
Integrity360, een Ierse aanbieder van cyberbeveiligingsdiensten, heeft Cresco Cybersecurity overgenomen in het kader van zijn internationale groeistrategie. Cresco, opgericht in 2020 en gevestigd in Brussel, is een adviesbureau dat klanten in de hele Benelux bedient. Het bedrijf telt dertig medewerkers en beschikt over diepgaande expertise in ethisch hacken, offensieve beveiliging en compliance, waaronder penetratietests, red teaming en advies rond NIS2-normen. Financiële details van de transactie zijn niet bekendgemaakt.
BAM Telecom en Glasdraad sluiten meerjarig beheercontract voor glasvezelnetwerken
BAM Telecom en Glasdraad hebben een meerjarig contract gesloten voor het beheer en onderhoud van glasvezelinfrastructuur in de werkgebieden van Glasdraad in Nederland. BAM Telecom neemt vanaf 1 januari 2026 het volledige beheer op zich, inclusief onderhoud, monitoring en optimalisatie van het netwerk. Het doel is een stabiele en toekomstbestendige verbinding voor bewoners en bedrijven. De samenwerking richt zich op continuïteit, kwaliteit en innovatie in digitale infrastructuur. Glasdraad wil met deze stap betrouwbare glasvezelverbindingen realiseren, vooral in buitengebieden, terwijl BAM Telecom zijn expertise inzet voor professioneel netwerkbeheer.
Pagina's
