computable

In dit nieuwsoverzicht: IBM stelt dat organisaties wereldwijd fors meer investeren in quantumcomputing, ai-tool van Microsoft goed nieuws voor kankeronderzoek, wetenschappelijke positie van Nederland bladdert volgens NWO en Surf af, nieuw directieteam voor Seven Stars, en Main zet geld op Duitse logistieke softwarespecialist Eikona. IBM ‘waarschuwt’ Europa dat investeringen in quantumcomputing stijgen Uit onderzoek van IBM blijkt dat organisaties wereldwijd fors meer investeren in quantumcomputing: gemiddeld gaat elf procent van het r&d-budget naar de technologie, tegenover zeven procent vorig jaar. Toch blijft de voorbereidingsgraad laag met een gemiddelde Quantum Readiness Index van 28 op honderd (weliswaar een stijging van zes punten tegenover 2023). Vooral het tekort aan gekwalificeerd talent remt vooruitgang, gevolgd door de onvolwassenheid van de technologie, onduidelijke tijdslijnen voor use-cases en dure hardware. IBM waarschuwt dat bedrijven die nu een quantumstrategie ontwikkelen een aanzienlijk hogere roi kunnen verwachten. Ofwel, Europa — en België in het bijzonder — moet versneld investeren in talent, ecosystemen en praktische implementaties om competitief te blijven. Microsoft presenteert ai-doorbraak in kankeronderzoek Microsoft Research heeft met GigaTime een ai-tool ontwikkeld die volgens een in het wetenschappelijk tijdschrift Cell gepubliceerd artikel een belangrijke stap betekent voor kankeronderzoek. De technologie zet standaard microscopiebeelden om in virtuele kaarten die laten zien hoe tumor- en immuuncellen samenwerken of elkaar tegenwerken. Dit biedt nieuwe kansen om immunotherapie gerichter in te zetten. GigaTime werd getest op gegevens van meer dan 14.000 patiënten en leverde ruim 1.200 nieuwe biologische inzichten op. De tool bouwt voort op eerdere ai-innovaties van Microsoft en is volledig opensource beschikbaar gesteld om wereldwijd onderzoek te versnellen. NWO en Surf: digitale onderzoeksinfrastructuur in Nederland kraakt Nederland dreigt zijn wetenschappelijke positie te verliezen door achterblijvende investeringen in digitale onderzoeksinfrastructuur, waarschuwen de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en ict-onderwijscoöperatie Surf in een rapport. Door de snel groeiende behoefte aan supercomputers, data-opslag, ai-voorzieningen en netwerkcapaciteit ontstaat een structureel tekort. Sinds 2019 zijn budgetten nauwelijks geïndexeerd, waardoor Nederland op de Europese lijst is weggezakt van plek zeven naar twintig. Zonder ingrepen dreigen cruciale faciliteiten uit ons land te verdwijnen. De organisaties adviseren het kabinet jaarlijks 165 miljoen euro extra te investeren in rekenkracht, data-infrastructuur, security en internationale aansluitingen om het wetenschappelijke vestigingsklimaat veilig te stellen. Seven Stars versterkt directieteam Seven Stars, onderdeel van Circle8Group, krijgt een nieuw directieteam. Corianna Geersing, sinds 2021 chief people officer, krijgt de stoel van managing director. Suheyla Kaygin, eerder business unit manager Oost-Nederland, neemt de rol van director operations op zich. Met de benoemingen wil de it-bemiddelaar zijn groei en professionalisering versnellen. Geersing richt zich op de commerciële strategie en klantrelaties, terwijl Kaygin de operatie verder gaat structureren voor schaalbaarheid. Volgens Circle8Group behoudt Seven Stars hiermee zijn ‘menselijke cultuur’, gecombineerd met duidelijke strategische koers. Het bedrijf bemiddelt jaarlijks ruim zeshonderd it-professionals en vierde dit jaar zijn twintigjarig bestaan. Main Capital neemt meerderheidsbelang in logistieke softwarespecialist Eikona Main Capital Partners heeft een meerderheidsbelang verworven in het Duitse Eikona AG, leverancier van modulaire logistieke software. De overname maakt deel uit van een strategische heroriëntatie, waarbij oprichter Manuel Drescher en het management aan boord blijven voor continuïteit. Eikona, goed voor zo’n honderd medewerkers, ondersteunt meer dan 350 Europese klanten en verwerkt jaarlijks ruim vijftig miljoen logistieke zendingen via zijn enterprise-platform. Dat platform fungeert als centrale data-laag voor logistieke netwerken en vergroot interoperabiliteit in een gefragmenteerde markt. Main zegt kansen te zien om Eikona uit te bouwen tot een pan-Europese speler in netwerkgerichte logistieke software.

Al sinds eind 2019 toen Wingtech een meerderheidsbelang in chipmaker Nexperia verwierf, probeerde het Chinese bedrijf octrooien van Nexperia naar China door te sluizen. De toenmalige Nexperia-ceo Frans Scheper zegt in The New York Times het ministerie van Economische Zaken toen al te hebben gewaarschuwd voor de lekkage van cruciale kennis. Het was Scheper meteen duidelijk wat de intenties waren van de nieuwe eigenaar Zhang Xuezheng. Wingtech’s controlerende aandeelhouder deed direct pogingen om onderzoek en intellectueel eigendom van Europa naar China over te hevelen. Scheper zei eerder tegen RTL Z dat Zhang van Nexperia een Chinees bedrijf wilde maken. De top van Nexperia was destijds tegen de overname. Zhang verving een groot deel van het management in Europa. Scheper werd met vervroegd pensioen gestuurd. Al die tijd bleef het ministerie met Zhang in gesprek. Volgens Scheper wisten de ambtenaren dat Zhang in China een strafblad had wegens het stelen van bedrijfsgeheimen. Ontmanteld? Afgelopen zomer nam de angst toe dat de Europese fabrieken van Nexperia zouden worden ontmanteld. In september jongstleden was Economische Zaken op de hoogte gesteld van ‘vergevorderde plannen om de Europese productie- en onderzoekslocaties’ van Nexperia te sluiten of aanzienlijk te verkleinen. In oktober besloot minister Vincent Karremans (Economische Zaken) Zhang de pas af te snijden. Als de Chinees zijn plannen zou uitvoeren om Nexperia Europa leeg te trekken dan moest het ministerie wel ingrijpen. Bijna tegelijk onthief de Ondernemingskamer Zhang tijdelijk uit zijn functie als ceo van Nexperia BV. Volgens The New York Times speelde ook mee dat de Europese bedrijven van Nexperia, als onderdeel van een Chinese onderneming die op de zwarte lijst staat, geen toegang meer zouden krijgen tot Amerikaanse software en apparatuur. De regering in Washington beschuldigt Wingtech ervan kritieke chiptechnologie van Amerikaanse bondgenoten te kapen. Niet accuut De Tweede Kamer vroeg zich vorige week donderdag tijdens een Kamerdebat af waarom het ministerie niet eerder heeft ingegrepen. Karremans zegt dat de situatie eind 2019 niet zo acuut was als nu. Zhang’s plannen waren toen minder vergevorderd. Er waren wel zorgen, vooral bij klanten, maar minder concreet. Eind 2023 ging het ministerie met Zhang in gesprek om de risico’s te beperken. Inzet was de harde kanten van zijn plannen weg te halen. De Chinees deed alsof hij inschikkelijk was. Volgens Karremans handelde hij echter anders. ‘Achter onze rug om’, voegde de minister eraan toe. Op vragen van het PVV-kamerlid Alexander Kops zei Karremans dat hij de verkoop van de strategisch belangrijke chipmaker met hoofdkantoor in Nijmegen in 2019 nog niet had kunnen tegenhouden. Want de Wet vifo waarmee het kabinet een veto kan uitspreken tegen overnames die de nationale veiligheid in gevaar brengen, was toen nog niet van kracht. Philips verkocht Nexperia in 2017 aan Chinese investeerders die het bedrijf in 2019 doorverkochten aan Zhang’s Wingtech.

Tussen kweker en koper Kunstmatige intelligentie speelt een belangrijke en groeiende rol in de logistiek van Royal FloraHolland. Met voorspellende modellen, slimme transportplanning en geautomatiseerde verdeling verandert het bloemenveilingconcern zijn supply chain, verlaagt het bedrijf de kosten en versnelt het de route van miljoenen bloemen naar internationale kopers. Nauwkeurige voorspellingen van aanvoervolumes, slimme planning van transport, optimalisatie van orderpickprocessen: Royal FloraHolland realiseert al aanzienlijke efficiëntiewinsten met ai. Met 2500 medewerkers, 4500 kwekers, 2300 kopers, 23.500 bloemen- en plantensoorten, honderdduizend transacties en twintig miljoen bloemen per dag, én vijf miljard euro omzet per jaar lijkt de organisatie de ideale supply chain om ai te gebruiken. Wat doet Royal FloraHolland nog meer met kunstmatige intelligentie? Computable vroeg het aan manager Data Services Remco Wilting. Hoe gebruiken jullie momenteel ai in de supply chain? Remco Wilting: ‘Binnen Royal FloraHolland zetten we ai in om ervoor te zorgen dat de aangevoerde bloemen en planten van de kweker zo snel en efficiënt mogelijk bij de juiste koper terechtkomen. Dat doen we op verschillende manieren binnen de supply chain. Zo gebruiken we voorspellende modellen die het aanvoervolume per locatie inschatten en algoritmes die de voorraden van logistieke middelen, zoals karren en bloemenfusten, monitoren. Ook plannen we met behulp van ai het transport van producten en logistieke middelen tussen onze verschillende vestigingen, zoals Aalsmeer, Naaldwijk en Rijnsburg.’ “Ai wordt vaak gezien als een heilige graal, met torenhoge verwachtingen over wat het kan betekenen” – Remco Wilting, manager Data Services Royal FloraHolland ‘Daarnaast passen we ai toe om het verdeelproces en het orderpick-proces te optimaliseren. In dit verdeelproces worden grote partijen bloemen en planten die binnenkomen in de verdeelhal toegewezen aan de juiste kopers, zodat elk product op de correcte kar komt. Ai helpt om dit proces te versnellen en te stroomlijnen, zodat miljoenen producten in zeer korte tijd hun weg vinden naar de klanten. Verder ondersteunen ai-modellen onze kwaliteitsmedewerkers door die aanvoerstromen te signaleren waar de kans op kwaliteitsissues het grootst is. Tot slot onderzoeken we hoe we agentic ai kunnen inzetten om de supply chain verder te verbeteren en processen slimmer en flexibeler te maken.’ Hoe beïnvloedt ai-gebruik jullie bottom line? ‘Ai wordt binnen de supply chain van Royal FloraHolland vooral ingezet om processen efficiënter te maken en kosten te verlagen. Door betere voorspelling van aanvoervolumes, optimalisatie van het intervestigingstransport, – het transport tussen onze vestigingen Aalsmeer, Naaldwijk, Rijnsburg, Eelde -, en het stroomlijnen van het verdeelproces hebben we significante besparingen gerealiseerd in onze logistieke operatie. Daarnaast helpt ai ons verspilling in het proces te verminderen, medewerkers efficiënter in te zetten en producten sneller bij de juiste koper te krijgen, wat ook bijdraagt aan hogere omzet en klanttevredenheid.’ Wat zijn jullie (algemene) ai-plannen voor de komende vijf jaar? ‘Binnen Royal FloraHolland zijn we continu bezig met digitalisering en innovatie. Zo optimaliseren we onze bedrijfsvoering. Om het gebruik van ai binnen het bedrijf te versnellen, hebben we een ai-lab opgericht, dat het toepassen van ai in het dagelijkse werk stimuleert en diverse bedrijfsprocessen ondersteunt met agentic ai. Daarnaast zien we grote kansen voor robotica om ons logistieke proces verder te verbeteren en efficiënter te maken.’ Wat zijn de valkuilen bij implementatie van ai in de supply chain? ‘Het optimaliseren van processen heeft niet alleen invloed op de efficiëntie, maar kan ook het gevoel en de beleving van medewerkers raken. Het is dus altijd belangrijk rekening te houden met de mensen die werken binnen de supply chain. Uiteindelijk moeten zij deze processen accepteren en vertrouwen.Daarnaast werken we actief aan zaken als veiligheid op de vloer. Bijvoorbeeld door het verminderen van het aantal keren dat medewerkers elkaar moeten kruisen.’ Ai komt niet off-the-shelf, hoe train en beveilig je het allemaal? ‘We trainen en supervisen onze ai in huis. In sommige gevallen wordt gebruik gemaakt van pre-trained modellen, die door ons zelf worden gefinetuned op de use-case.De modellen die we binnen Royal FloraHolland ontwikkelen worden uitgebreid getest op kwaliteit en we houden altijd rekening met onzekerheid. Modellen zijn nooit feilloos. Beslissingen die impact hebben worden niet autonoom gemaakt. Daarnaast trainen we medewerkers in het gebruik van ai, waarbij we tevens aandacht besteden aan de betrouwbaarheid van de antwoorden.’ Hoe soeverein zijn jullie ai en data? ‘Onze ai-toepassingen worden geautomatiseerd getraind, met duidelijke controles om de kwaliteit en betrouwbaarheid van de modellen te waarborgen. We monitoren de systemen continu en zetten alerts in wanneer er afwijkingen of risico’s optreden. Bij de toepassing van de modellen kiezen we bewust voor ondersteuning van de medewerker: de ai adviseert en optimaliseert, maar de uiteindelijke beslissingen blijven altijd in handen van de medewerker.’ Hoe bereid je de menselijke workforce voor op ai? ‘We hebben hier twee aanpakken voor: bottom-up en top-down. Bij bottom-up gaat het om het stimuleren van het gebruik van ai-tools door medewerkers en hen in staat stellen om zelf te experimenteren. Top-down is in de vorm van trainingen. Zowel op het gebied van wat kunstmatige intelligentie is en wat het wel en niet kan, als het gebruik in de praktijk.Voor de projecten waar we ai-toepassingen implementeren is er altijd een nauwe samenwerking met de gebruikers zelf. De acceptatie en optimaal gebruik zijn belangrijke aandachtspunten.’ Welke rollen en taken zijn er bijgekomen door ai? ‘Er zijn geen nieuwe rollen, maar er is wel sprake van een verbreding van de rollen die te maken hebben met ai. Niet alleen de medewerkers vanuit data science, zoals data scientists, data engineers, ml-engineers en ai-engineers, hebben een rol, ook zie je verantwoordelijkheden vanuit compliance en security. Denk aan ciso’s, auditors en compliance officers.’ Welke uitdagingen brengt ai nog meer? Remco Wilting ‘Ai wordt vaak gezien als een heilige graal, met torenhoge verwachtingen over wat het kan betekenen. Het is daarom belangrijk om realistisch te blijven en goed te kijken naar de daadwerkelijke toegevoegde waarde van ai, gecombineerd met zorgvuldig verwachtingsmanagement. Uiteindelijk verandert het werk en kunnen veel taken door ai worden overgenomen, maar dit gaat niet vanzelf en vereist duidelijke begeleiding en betrokkenheid van medewerkers.’ De manager Data Services van Royal FloraHolland waarschuwt ten slotte: ‘Draagvlak en acceptatie zijn cruciaal, omdat ai alleen effectief is wanneer mensen erop vertrouwen en weten hoe ze het op de juiste manier kunnen gebruiken. Tegelijkertijd is ai geen oplossing voor alles: het is een hulpmiddel dat processen ondersteunt, maar geen vervanging van kritisch menselijk inzicht.’ Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2025 #7.

Supply chain executives zetten hun geld vooral op werkkapitaaloptimalisatie, maar gebruiken artificiële intelligentie (ai) vaak verkeerd. Slechts vier op de tien zet ai in voor risicobeheersing, terwijl drie op de tien werkkapitaal als belangrijkste investeringsdoel noemt. Logistieke bedrijven gebruiken ai vooral voor vraagvoorspelling en voorraadbeheer, maar vermijden automatisering die disrupties voorkomt. Dat concludeert FourKites, aanbieder van een supply-chain-netwerk, uit eigen onderzoek onder zo’n vijfhonderd leidinggevenden. ‘Managers willen werkkapitaalverbeteringen, maar ze analyseren problemen in plaats van ze te voorkomen,’ aldus de ontwikkelaar van ai-agents voor supply chain platforms. Volgens het onderzoek leidt werkkapitaaloptimalisatie met 27,6 procent de investeringsprioriteiten, bijna dubbel zoveel als concurrentievoordeel (14,9 procent) en driemaal duurzaamheid (8,4 procent). Toch zet slechts 37 procent ai in voor risicobeheersing, de plek waar cashverlies door vertragingen en noodtransport kan worden voorkomen. West-Europese bedrijven lopen achter op Amerikaanse. Zo gebruiken slechts 33 procent van de Duitse bedrijven ai voor risicobeheersing tegenover 48 procent in de VS. Ook plannen slechts 20 procent van hen ai voor autonome uitvoering, vergeleken met 31 procent in de VS. Bedrijven richten zich liever op voorraadbeheer, met 31 procent respectievelijk 55 procent, terwijl juist automatisering van disruptiemanagement directe besparingen oplevert, aldus het bedrijf. Supply chain al goedkoper door ai-agents Het onderzoek laat verder zien dat integratieproblemen vaker worden genoemd dan datakwaliteit: 46 procent ziet legacy-integratie en toolfit als grootste obstakel. Organisaties die sterk inzetten op autonome besluitvorming zeggen dat werkkapitaaloptimalisatie pas lukt door disrupties te voorkomen. Deze groep gebruikt ai-agenten al om detentiekosten en noodtransport te vermijden, terwijl concurrenten blijven debatteren over de rol van ai buiten forecasting. Het rapport benadrukt dat interoperabiliteit en vertrouwen in autonome systemen cruciaal zijn om de kloof tussen strategie en uitvoering te dichten. ‘De echte verschuiving naar agentische workflows zal plaatsvinden binnen bedrijven, waar gesloten omgevingen en strikt toezicht bedrijven in staat stellen de uitvoering veilig te automatiseren,’ aldus Sriram Nagaswamy, manager technologie FourKites tegen Computable. Hij denkt dan ook dat consumenten-ai in 2026 waarschijnlijk eerder een geavanceerd onderzoeksinstrument blijft dan een echte agent. ‘De veiligheidsrisico’s die gepaard gaan met het verlenen van autonome toegang tot financiële rekeningen of open webnavigatie aan software zijn simpelweg te groot, waardoor de uiteindelijke ‘actie’ bij mensen blijft.’

In dit nieuwsoverzicht: Apothekenketen Benu doet toch mee met Mitz, Frontria-consortium tegen fake news door ai, DDD onderzoekt geïntegreerd luchtruimbeeld, KickstartAI benoemt nieuwe ceo, en overname Pay-Check door VCSW. Apothekenketen Benu doet toch mee met Mitz Apothekenketen Benu, met ruim driehonderd vestigingen, sluit zich aan op Mitz, de landelijke online-toestemmingsvoorziening voor medische gegevens, ontwikkeld door zorgaanbieders en beheerd door VZVZ, zo meldt de laatste. Het platform legt via DigiD vast of patiënten toestemming geven voor gegevensuitwisseling, wat volgens VZVZ een uniforme en veilige manier is om toestemming te controleren, cruciaal bij medicatie-uitwisseling in spoedsituaties. Het platform kwam recent echter in het nieuws, omdat is gebleken dat die toestemming automatisch geldt voor álle apotheken en dus misbruik – zoals inzien van privacy-gevoelige gegevens van patiënten elders – vrij eenvoudig is. VZVZ erkent die problemen. Frontria-consortium tegen fake news door ai Fujitsu heeft Frontria opgericht, een internationaal consortium met meer dan vijftig organisaties met als doel desinformatie en misinformatie door ai tegen te gaan en de betrouwbaarheid van systemen te vergroten, zo meldt het bedrijf. De afgelopen jaren veroorzaakte desinformatie tientallen miljarden euro economisch verlies per jaar. Frontria wil via kennisdeling, sectorinzichten en gezamenlijke ontwikkeling van intellectueel eigendom concrete toepassingen realiseren. Deelnemers komen uit Japan, Europa, Noord-Amerika, India en Australië, en uit sectoren zoals financiën, media en juridische dienstverlening. Tegen het einde van het fiscale jaar 2026 moet het consortium meer dan honderd organisaties omvatten en meerdere toepassingen ontwikkelen. DDD onderzoekt geïntegreerd luchtruimbeeld De stichting Dutch Drone Delta (DDD) start samen met Port of Rotterdam, AirHub, NLR, ROC van Amsterdam en bedrijven uit het havengebied een verkenning naar één geïntegreerd luchtruimbeeld. Het project richt zich op het combineren van radar-, rf-, camera- en akoestische sensoren om drone-activiteit realtime inzichtelijk te maken. Het gaat nadrukkelijk niet om neutralisatie, maar om informatiepositie en veiligheid. Het model moet opschaalbaar zijn naar andere havens en luchthavens zoals Schiphol. Het project kent vier fasen: governance, technische integratie, scenario-oefeningen en opschaling. De stichting wil hiermee marktpartijen, overheid en kennisinstellingen verbinden rond veilige en toekomstbestendige luchtvaartintegratie. KickstartAI benoemt nieuwe ceo KickstartAI heeft Erick Webbe benoemd tot ceo. Het voormalig hoofd data science bij Bol volgt Sander Stomph op. Hij was al bestuurslid namens Ahold Delhaize en start op 1 januari 2026. Webbe benadrukt dat Nederland te voorzichtig is met ai-adoptie, terwijl twee derde van de ondernemers kampt met personeelstekorten. KickstartAI, een initiatief van ING, KLM, NS en Ahold Delhaize, wil de toepassing van ai versnellen via concrete projecten. Voorbeelden zijn bagageherkenning bij NS, volumevoorspelling bij Bol, een digitale financiële gids bij ING en maaltijdplanning bij KLM. De organisatie ziet zich als neutrale kennisleider om versnippering te verminderen. Overname Pay-Check door VCSW VCSW uit Gouda heeft de overname bekend gemaakt van Pay-Check, een dienstverlener in salarisadministratie en hr-processen. Het is de vierde overname van VCSW dit jaar, na Unifortis, HR Navigator en Kijk op Verzuim. Het bedrijf ziet de integratie van salarisadministratie, data, compliance en regelgeving als essentieel voor werkgevers. Klanten van heet Houtense Pay-Check krijgen door de overname toegang tot het platform van de nieuwe moeder.

Nu de geopolitieke spanningen oplopen, is het van groot belang dat Nederland op gebied van high tech zogenoemde control points in handen krijgt; unieke en moeilijk vervangbare strategische posities in wereldwijde waardeketens. Peter Stolk, bestuursvoorzitter van Nxtgen Hightech, pleitte daarvoor. Stolk deelde zijn standpunt tijdens een toelichting op de mid-term evaluatie van Nxtgen. Na twee jaar uitvoering presenteerde dit Nederlandse tech-programma de belangrijkste resultaten van de eerste fase.  Nxtgen investeert tot 2030 ruim één miljard euro in de ontwikkeling van nieuwe generaties hightech apparatuur. Het programma telt zestig projecten met 330 partners in zes domeinen: laser-satellietcommunicatie (veiligere en snellere uitwisseling van data via licht en laser), composieten (geautomatiseerde productie van zeer sterke materialen), semicon (snelle en energiezuinige chips), agrifood, biomed en energie. Stolk: ‘Het streven is om in elk focusgebied zo’n control point te bezitten. Het is niet nodig de gehele waardeketen te beheersen.’ Vooral de maakindustrie en in het bijzonder de machinebouw rond halfgeleidertechnologie zijn en blijven een belangrijk speerpunt, aldus Stolk. Artificial intelligence speelt in het programma meer op de achtergrond. ‘We zijn vooral een hardware-programma,’ aldus de bestuursvoorzitter.  Complete project-consortia nodig De tussentijdse evaluatie van Nxtgen Hightech kwam kort voordat oud-ASML-topman Peter Wennink aanstaandee vrijdag zijn rapport uitbrengt. Het vorige kabinet had hem gevraagd te onderzoeken hoe de Nederlandse economie verder kan worden aangezwengeld.  Vooruitlopend op de conclusies van Wennink zei Stolk dat complete project-consortia nodig zijn: van het laboratorium tot partijen die de markt snappen. Een andere les uit de afgelopen periode is de noodzaak een consequente focus te hebben op de business en toepassingen. Verder heeft men geleerd dat een langdurige publiek-private investering nodig is: van idee tot en met productieomgeving. Tenslotte is ook doorselecteren gewenst van de meest kansrijke projecten. In 2027 volgt weer zo’n moment om het kaf van het koren te scheiden. Doel van Nxtgen is in 2040 voor zes tot negen miljard euro bij te dragen aan de economie alsmede in te spelen op maatschappelijke uitdagingen rond bijvoorbeeld de zorg, veiligheid en strategische autonomie.