computable

Fysiogroep Nederland (FGN) werkt met it-dienstverlener Easy Office Online om een gestandaardiseerde it-omgeving in te richten voor zijn tientallen zelfstandig opererende fysiotherapiepraktijken. De stroomlijning van de werkprocessen is ook nodig om overnames goed te kunnen integreren, zoals recent met de overgenomen Logopediegroep Nederland (LGN). FGN is een snelgroeiende speler in de paramedische zorg. Het Amsterdamse bedrijf is in 2018 opgericht met als missie het samenbrengen van fysiotherapiepraktijken om gezamenlijk sterker te staan en de kwaliteit van de zorgverlening richting patiënten te verbeteren. De fysiotherapiemarkt is versnipperd met zo’n 29.000 fysiotherapeuten in Nederland. Inmiddels bestaat FGN uit tientallen entiteiten met honderden medewerkers. Kortgeleden nam het nog LGN over, dat zes praktijken verspreid over het land kent. It speelt een belangrijke rol in de groei van de organisatie. Door werkplekken, communicatie en beveiliging centraal te organiseren, ontstaat rust in de organisatie en ruimte voor verdere uitbreiding, stelt financieel directeur Robert Oudshoorn van FGN. Standaardisatie was hard nodig; iedere organisatie had zijn eigen manier van werken. ‘De één werkte volledig in een Google-omgeving, de ander gebruikte Dropbox of lokale opslag. Dat maakte samenwerken en kennisdelen lastig en zorgde voor onnodige variatie in werkprocessen.’ Die verschillen raakten niet alleen de it, maar ook administratieve processen, overlegstructuren en bereikbaarheid. Maatwerk FGN zocht daarom een it-partner die niet alleen systemen kon beheren, maar ook kon meedenken over hoe werkprocessen eenvoudiger en consistenter ingericht kunnen worden. Oudshoorn kreeg een sterke aanbeveling voor Easy Office Online vanuit een van de deelnemingen. ‘We zochten een partij die alle it-vraagstukken voor FGN oplost. Door onze landelijke spreiding was maatwerk noodzakelijk. Een grote it-partij maakt de oplossing te duur en onnodig complex. Waar tegenover staat dat een kleine it-partner onze snelle groei en de complexiteit van onze processen niet aan kan. We zochten een partij die in het midden zat. Easy Office Online sloot aan op onze behoeften.’ De it-dienstverlener uit Deventer heeft de verschillende praktijken samengebracht binnen één Microsoft 365-omgeving, waarbij ruimte blijft voor regionale en discipline-specifieke verschillen. Niet iedere medewerker krijgt overigens dezelfde digitale werkplek; voorzieningen worden afgestemd op wat in de praktijk nodig is. ‘Een fysiotherapeut of logopedist heeft andere eisen dan een stafmedewerker’, aldus Oudshoorn. ‘Door dat onderscheid te maken, blijft de omgeving overzichtelijk.’ Gefaseerde aanpak Ook beveiliging is onderdeel van de gestroomlijnde aanpak. Easy Office Online heeft technische beveiligingsmaatregelen ingericht, zoals multifactorauthenticatie en centrale back-ups, aangevuld met een bewustwordingsprogramma voor de 1300 medewerkers, belangrijk, omdat zorgverleners werken met gevoelige patiëntgegevens.  Easy Office Online ondersteunt daarnaast bij randvoorwaarden zoals internetverbindingen en telefonie, zodat praktijken bereikbaar blijven tijdens veranderingen. Daarmee fungeert het bedrijf als één aanspreekpunt voor it-gerelateerde vragen binnen alle regio’s. Bij de integratie van LGN-praktijken hanteert FGN een gefaseerde aanpak. Medewerkers stappen niet direct over op nieuwe systemen en werkwijzen. Eerst wordt gekeken hoe bestaande processen verlopen en waar standaardisatie waarde toevoegt. ‘We willen voorkomen dat mensen tegelijk te maken krijgen met een overname én een compleet nieuwe manier van werken’, zegt Oudshoorn. ‘Door het stap voor stap te doen, ontstaat meer begrip en acceptatie.’ De eerste praktijken zijn inmiddels opgenomen in de it-beheeromgeving van Easy Office Online.

De Tweede Kamer heeft geen goed woord over voor de weigering van het kabinet geld uit te trekken voor de digitale infrastructuur. Voor de ai-gigafabriek in Rotterdam noch voor de aanleg van zeekabels is staatsgeld beschikbaar. ‘Als je geen geld hebt, beloof dan geen dingen die je niet kunt waarmaken’, was de veel gehoorde klacht van Kamerleden tijdens een debat. Of zoals GroenLinks-PvdA-kamerlid Barbara Kathmann in goed Rotterdams zei: ‘Er is geen rooie rotcent beschikbaar voor de digitale infrastructuur. Het budget voor digitale autonomie is nul euro. Dat voor de uitvoering van de Nederlandse Digitalisering Strategie (NDS) is eveneens nul euro. De ambities zijn torenhoog. Maar zonder geld niet te staven.’ Ook Daniël van den Berg (JA 21) sprak van loze ambities, ‘waarmee de weg naar de hel is geplaveid.’ Henk Vermeer (BBB) ergert zich eveneens aan de vele loze woorden die het kabinet op dit gebied uitspreekt, terwijl er gewoonweg geen budget voor is. ‘Willemijn Aerdts ondertekent nu haar brieven met staatssecretaris Digitale Economie en Soevereiniteit.’ Volgens Vermeer kan de D66-politica daar beter staatssecretaris van Digitale Dromen onder zetten. Markt lost het op? Aerdts liet duidelijk weten dat Nederland geen rekenkracht uit de geplande Rotterdamse ai-fabriek wil vooruit bestellen; een voorwaarde tot deelname aan de EU-tender voor maximaal vijf ai-gigafabrieken.  Ze lichtte haar brief aan de Tweede Kamer hierover toe. De bewindsvrouw verwees meermalen naar het rapport-Wennink met de conclusie dat deelname van de rijksoverheid niet nodig zou zijn omdat de markt dit zelf oplost. Maar volgens Han de Groot van het bedrijf Volt, initiatiefnemer tot de Nederlandse ai-gigafactory, is die aanname onjuist. Hij zegt: ‘Subsidies zijn inderdaad niet nodig, maar een rol van de overheid als ‘launching customer’ wél. Dit punt kwam ook meerdere keren terug in het debat, opgebracht door Barbara Kathmann, Henk Vermeer, Daniël van den Berg en Sara El Boujdaini (D66). Volgens De Groot is het onderliggende probleem marktfalen. ‘In Europa is de vraag naar ai-rekenkracht sterk versnipperd: honderdduizenden bedrijven hebben behoefte aan compute, maar treden niet als één koper op. In de VS wordt die vraag wél gebundeld via hyperscalers en juist daardoor ontstaan grootschalige investeringen in ai-infrastructuur. In Europa ontbreekt zo’n bundelende partij. Er is geen Europese hyperscaler die deze rol vervult. Gevolg is dat investeringen onvoldoende op gang komen. Europa zit op 5 procent versus de VS op 75 procent van de wereldwijde ai-rekenkracht-capaciteit. Launching customer De Groot vervolgt: ‘Daarom is tijdelijke publieke coördinatie nodig. Niet via subsidies, maar via het bundelen van vraag, bijvoorbeeld doordat de rijksoverheid optreedt als ‘launching customer’ en via gezamenlijke Europese inkoop (EuroHPC), waarvoor Nederland nu juist heeft bedankt. Overheid en Europa kunnen zo tijdelijk de rol vervullen die in de VS door hyperscalers wordt gespeeld en daarmee investeringen mogelijk maken die de markt nu niet zelfstandig realiseert.’ Vooruit halen (in tijd) van inkoopkosten van ai-rekencapaciteit (‘gpu-uren’) die de overheid in de toekomst toch moet maken, betekent dat de EU mee helpt het project van de grond te tillen. Maar de staatssecretaris vindt dat de markt het maar moet oppakken. Barbara Kathmann vindt dat geen oplossing, nu het ernaar uitziet dat de markt hier faalt.

Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) roept Nederlandse organisaties op om haast te maken met het patchen van een kritieke kwetsbaarheid in Fortinet FortiClient EMS. Het Amerikaanse cyberagentschap Cisa op zijn beurt draagt overheidsinstanties in de VS op om de update voor het beveiligingslek binnen drie dagen te installeren. Volgens The Shadowserver Foundation zijn in Nederland 45 FortiClient EMS-systemen vanaf het internet toegankelijk. Hoeveel er daarvan kwetsbaar zijn, is onbekend. FortiClient EMS (Endpoint Management Server) is een oplossing waarmee beheerders op afstand systemen beheren waarop de FortiClient-software draait. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om zaken als antivirussoftware, webfilters, vpn en signature-updates in te stellen. Een gecompromitteerd EMS kan dan ook vergaande gevolgen hebben. Op 4 april waarschuwde Fortinet voor een ‘Improper Access Control’-kwetsbaarheid in de software. Daardoor kan een aanvaller ongeautoriseerde code of commando’s op het systeem uitvoeren. Verdere details over de kwetsbaarheid zijn niet gegeven.Bij het uitbrengen van de beveiligingsupdates meldde Fortinet ook dat aanvallers actief misbruik van het probleem maken. Het NCSC kwam vanwege de kwetsbaarheid al met een standaardbeveiligingsbulletin, maar geeft nu ook een aparte waarschuwing af. ‘Deze kwetsbaarheid wordt beoordeeld als zeer ernstig en bevindt zich in de fase van actief misbruik.’ Het NCSC adviseert daarom om de beschikbare update meteen te installeren. ‘Er is op dit moment (nog) geen publieke proof-of-concept-code of exploit bekend. Het NCSC verwacht echter wel op korte termijn dat de die code beschikbaar komt, waardoor de kans op scanverkeer en grootschalig misbruik toeneemt. Cyberagentschap Cisa houdt een overzicht bij van actief aangevallen kwetsbaarheden. Het Amerikaanse cyberagentschap kan federale overheden verplichten om deze beveiligingslekken binnen een bepaalde termijn te patchen. Normaliter wordt hiervoor een periode van twee weken gehanteerd. Alleen in het geval van ernstige kwetsbaarheden wijkt het Cisa hier vanaf, wat het ook doet in het geval van het Fortinet-lek. Federale overheidsinstanties hebben nu drie dagen de tijd gekregen om de beschikbaar gestelde update te installeren.The Shadowserver Foundation, een stichting die onderzoek naar kwetsbare systemen op internet doet, detecteerde wereldwijd 1.800 FortiClient EMS-systemen die vanaf het internet toegankelijk zijn, waarvan 45 in Nederland. Het is onbekend hoeveel van deze systemen nog niet zijn gepatcht.

COLUMN – We gaan naar de maan! Tenminste, als Donald Trump nog langer aan de macht blijft, zit die kans er dik in. De oranje kleuter is hard op weg om van deze planeet een grote puinhoop te maken. Maar we gaan ook weer echt naar de maan. Afgelopen week gingen voor het eerst sinds 1972 weer astronauten richting de maan. In dat jaar waren we al tot de conclusie gekomen dat op de maan net zo veel te doen is als in Stadskanaal. Dus daarna zijn ze niet meer gegaan. Waarom ze nu gaan? Dat weten ze zelf ook nog niet maar daar hopen ze tijdens de reis achter te komen. Even voor de boomers: fomo is fear of missing out Een aantal jaren geleden was er een gevleugelde uitspraak onder jongeren: omdat het kan! Waarom koop je een nieuwe telefoon? Omdat het kan! Dit lijkt ook met de maanmissie het geval te zijn. Waarom gaan we naar de maan? Nou, gewoon omdat het kan! We zijn nu al drie jaar in Noord-Italië op vakantie geweest, dit jaar gaan we naar de maan. En daarbij, we hebben de achterkant nog nooit gezien, ze schijnen er prachtige muziek te draaien. Fomo De echte reden waarom we naar de maan willen, is omdat China ook gaat. Oftewel, de regeringsleiders wereldwijd nemen beslissingen alsof ze een stel gen Z’ers met fomo zijn. Even voor de boomers: fomo is fear of missing out. Oftewel, je bent bang om het feestje te missen. Oh, en als je niet weet wat een boomer is, dan ben je er waarschijnlijk zelf een. Misschien een gekke gedachte, maar als we al dat geld wat we in de ruimtevaart steken, nu eens spenderen aan de energietransitie? Dan zijn we misschien ook iets minder afhankelijk van olie. En dan hoeft die oranje kleuter er ook niet zo’n puinhoop van te maken in de wereld. We hoeven niet naar de maan, je mist er niks. Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk hier voor meer informatie.

Het in Den Haag gevestigde drone-softwarebedrijf AirHub heeft een Series A-investeringsronde van 4,4 miljoen euro afgerond. Met het kapitaal wil het bedrijf zijn software voor drone-operaties in sectoren als veiligheid, defensie, openbare orde en kritieke infrastructuur verder ontwikkelen en internationaal opschalen. De investering komt van Keen Venture Partners, Runway FBU en de bestaande aandeelhouders Lumaux en Lumo Labs. AirHub ontwikkelt software waarmee organisaties drone-missies kunnen plannen, uitvoeren en beheren in complexe operationele omgevingen. De kern van het aanbod is het AirHub Drone Operations Center, een platform dat ondersteuning biedt bij mission planning, realtime-operatie tijdens incidenten, live-videostreaming voor commandovoering en administratieve processen zoals compliance en rapportage. Daarmee positioneert het bedrijf drones niet als losse tools, maar als onderdeel van reguliere operationele processen. De vraag naar dit soort software neemt toe. Drones worden steeds vaker ingezet bij onder meer politieoptreden, grensbewaking, incidentrespons en inspecties van infrastructuur. In Europa speelt daarbij ook het onderwerp digitale en operationele soevereiniteit een rol: organisaties zoeken technologie die controle over data, processen en systemen binnen de eigen jurisdictie mogelijk maakt. AirHub profileert zich nadrukkelijk als Europese leverancier voor deze toepassingen. Gebruikers Het bedrijf heeft inmiddels klanten in verschillende landen. Tot de gebruikers behoren onder meer de politie van Dubai, de Portugese brandweer, de Belgische federale politie, beveiligingsbedrijven Prosegur en Securitas, de Nederlandse Douane, en infrastructuur- en energiebedrijven zoals Shell, Boskalis en ProRail. De software wordt gebruikt voor onder meer ‘Drone as First Responder’-toepassingen, incidentmanagement, inspecties en beveiligingstaken. Met de nieuwe financiering wil AirHub het internationale team uitbreiden, het Drone Operations Center doorontwikkelen en het productportfolio verbreden. Daarbij horen MilHub, gericht op defensietoepassingen, en SecHub, bedoeld voor bredere beveiligingsoperaties. SecHub bevat ook functionaliteit voor het detecteren en beheersen van dreigingen die uitgaan van drones. Sneller groeien Volgens medeoprichter en co-ceo Thomas Brinkman stelt de investering AirHub in staat om sneller te groeien als Europese softwareleverancier voor organisaties die opereren in omgevingen waar betrouwbaarheid en controle centraal staan. Medeoprichter en co-ceo Stephan van Vuren benadrukt dat de software is ontwikkeld voor gebruik tijdens echte incidenten, onder hoge druk. Investeerder Keen Venture Partners brengt ervaring mee in defensie- en security-technologie binnen Europa. Runway FBU, verbonden aan de Noorse Aker Group, richt zich op toepassingen in kritieke infrastructuur en industriële omgevingen. Lumaux en Lumo Labs blijven AirHub ondersteunen bij de volgende groeifase.

De Nederlandse hostingmarkt laat ook in 2025 een hoog niveau van klanttevredenheid zien. Dat blijkt uit een overzicht van de best beoordeelde webhosters, samengesteld door hostingvergelijkingssite Webhosters.nl. Winnaar is Theory7.net. De webhostingvergelijker baseert zich op klantreviews en concludeert dat de verschillen aan de top klein zijn. Meerdere aanbieders scoren sterk, wat wijst op een volwassen en competitieve markt. Voor deze editie hanteerde Webhosters.nl een ondergrens van minimaal vijftien reviews per aanbieder. Daarmee wil de site voorkomen dat hostingbedrijven met slechts enkele beoordelingen hoog in de lijst eindigen, terwijl ook kleinere aanbieders voldoende kans houden om opgenomen te worden. Het gemiddelde cijfer in de top tien ligt hoog, wat volgens de samenstellers aangeeft dat Nederlandse hostingbedrijven over de hele linie goed presteren op klanttevredenheid. Top 10 De nummer één van 2025 is Theory7.net, met een score van 5,00 op basis van achttien reviews. Op korte afstand volgen Hoasted (4,98), Esmero (4,95), Cloud86 (4,94) en VDX (4,91). Ook buiten de top vijf blijven de cijfers hoog. SiteGround scoort 4,90, Mijn.host 4,88 en Junda 4,85. Bhosted.nl komt uit op 4,78. Yourhosting valt op met een score van 4,68, gebaseerd op 1.910 reviews. Dat is veruit het hoogste aantal beoordelingen in de lijst, wat volgens Webhosting.nl laat zien dat ook bij grotere volumes een stabiele waardering mogelijk is. Diverse factoren Uit de resultaten blijkt dat klanten niet alleen kijken naar prijs, snelheid en techniek. Factoren als support, bereikbaarheid en de algemene klantervaring wegen steeds zwaarder mee. Opvallend is verder dat namen als Hoasted, Cloud86, VDX, Mijn.host en SiteGround vaker terugkeren in de hogere regionen van eerdere edities, wat volgens de vergelijker duidt op structureel goede prestaties. Buiten de top tien zijn er eveneens diverse positief beoordeelde aanbieders, waaronder WebOké, Site.nl, Budget Webhosting, Versio en HostSlim B.V., allemaal actief vanuit Nederland. Vooral Versio springt eruit met 336 reviews en een gemiddelde score van 4,47. Meer reviewsWebhosters.nl kondigt aan dat voor de editie van 2026 de minimale ondergrens wordt verhoogd naar dertig reviews per aanbieder. Daarmee wil de vergelijkingssite de betrouwbaarheid van het overzicht verder vergroten en hostingbedrijven stimuleren actief met klantfeedback te blijven werken.

BLOG – Power usage effectiveness (PUE) is de bekendste efficiëntie-metric in de datacentersector. De eenvoud van de metric heeft ertoe geleid dat PUE breed wordt toegepast, geciteerd en zelfs ingezet als marketinginstrument. Tegelijkertijd is diezelfde eenvoud een valkuil. Wie PUE gebruikt zonder context of aanvullende metrics kan tot verkeerde conclusies komen. In het ergste geval ontstaan zelfs prikkels die haaks staan op daadwerkelijke energiebesparing. Dit artikel schetst de ontstaansgeschiedenis van PUE, legt in eenvoudige bewoordingen uit wat PUE meet, waarom een dalende PUE niet automatisch betekent dat een datacenter efficiënter wordt, en waarom verschillen tussen hyperscalers en co-locatiedatacenters essentieel zijn. Daarnaast wordt de server idle coefficient (SIC) geïntroduceerd als noodzakelijke aanvulling en wordt duidelijk waarom het huidige PUE-denken soms een ongewenste economische prikkel creëert, met name in co-locatieomgevingen. Wat is PUE? PUE beantwoordt één kernvraag: hoeveel energie is nodig om 1 kWh bij de it-apparatuur te krijgen? De formule luidt als volgt: PUE = totale energie van het datacenter / energieverbruik van de it-apparatuur De teller omvat het totale energieverbruik, inclusief koeling, ups-verliezen en verlichting. De noemer betreft alleen de it-apparatuur zoals servers en storage. Een PUE van 2,0 betekent dat er voor elke kWh it-verbruik nog 1 kWh extra nodig is. Bij een PUE van 1,1 is dat slechts 0,1 kWh. Van PUE 3,0 naar 1,1 Toen PUE in 2007 werd geïntroduceerd door The Green Grid, was de gemiddelde efficiëntie van datacenters laag. Veel enterprise- en vroege co-locatiedatacenters draaiden met zware overdimensionering, inefficiënte ups-systemen en weinig aandacht voor airflow en thermisch ontwerp. PUE-waarden rond 2,5 tot 3,0 waren geen uitzondering. In de vijftien jaar daarna heeft de sector grote stappen gezet. Warm- en koudgangscheiding, containment, vrije koeling, hogere aanvoertemperaturen en efficiëntere ups-topologieën hebben de facilitaire overhead sterk verlaagd. Vooral hyperscalers hebben deze optimalisaties op grote schaal doorgevoerd, met PUE-waarden rond 1,1 en soms zelfs lager. Deze cijfers gelden echter vooral voor best-in-class-omgevingen. Wereldwijd ligt de gemiddelde PUE hoger, onder meer door oudere datacenters, multi-tenantomgevingen en variabele bezettingsgraden. PUE is geen maat voor totale efficiëntie Een misvatting is dat PUE gelijkstaat aan totale efficiëntie. De metric zegt niets over de hoeveelheid nuttig werk van it, de efficiëntie van servers, de CO₂-uitstoot, of de absolute energievraag. Een dalende PUE betekent daarom niet automatisch energiebesparing. Omdat het een ratio is, kan PUE verbeteren doordat de overhead daalt, maar ook doordat het it-verbruik stijgt terwijl de overhead gelijk blijft. In dat laatste geval neemt het totale energieverbruik juist toe. Hyperscalers versus co-locatie Hyperscalers hebben duidelijke voordelen: volledige controle over it en faciliteiten, hoge bezettingsgraad en homogene omgevingen. Idle it is direct een kostenpost, waardoor efficiëntie op alle niveaus wordt nagestreefd. Bij co-locatiedatacenters ligt dat anders. Daar is sprake van heterogene omgevingen, wisselende bezetting en beperkte invloed op klant-it. Extra capaciteit voor flexibiliteit en redundantie verhoogt de overhead. Een hogere PUE betekent hier dan ook niet automatisch een slechter ontwerp, maar vaak een andere context. De ontbrekende schakel: SIC Waar PUE stopt, begint de server idle coefficient SIC. Deze metric laat zien welk deel van het it-verbruik wordt veroorzaakt door servers die weinig werk doen. In veel gevallen blijft het energieverbruik van servers relatief constant, ook bij lage belasting. Daardoor bestaat een aanzienlijk deel van het it-verbruik uit idle-energie. Hier ontstaat een spanningsveld. Wanneer it efficiënter wordt ingezet, bijvoorbeeld door virtualisatie of consolidatie, daalt het it-verbruik. De noemer van de PUE wordt kleiner, terwijl de facilitaire energie grotendeels gelijk blijft. Het gevolg is dat de PUE stijgt, ondanks daadwerkelijke energiebesparing. Dit leidt tot een paradox: efficiëntere it kan resulteren in een slechtere PUE-score. Dit effect heeft ook economische implicaties. PUE beloont volume in plaats van efficiëntie: meer it-verbruik leidt tot een betere score, zelfs als dat verbruik weinig waarde toevoegt. In co-locatiemodellen speelt bovendien dat elektriciteit vaak wordt doorbelast aan klanten. Minder verbruik betekent lagere inkomsten, terwijl de kosten grotendeels vast blijven. Hierdoor zijn kpi’s en verdienmodellen niet altijd in lijn met it-efficiëntie. Bij hyperscalers speelt dit minder, omdat zij zowel it als infrastructuur beheren. Energiecijfers Datacenters geven vaak geen absolute energiecijfers vrij vanwege concurrentieoverwegingen. Toch wordt dit argument minder houdbaar. Factoren zoals netcongestie en regelgeving vragen om meer transparantie. Die transparantie is te bieden zonder commerciële schade, bijvoorbeeld via geaggregeerde cijfers, bandbreedtes of normalisatie per rack. Conclusie PUE heeft een belangrijke rol gespeeld in het verbeteren van datacenter-efficiëntie. Maar in de huidige context is het onvoldoende als enige maatstaf. Zonder aanvullende metrics zoals de SIC ontstaat een situatie waarin it-efficiëntie niet zichtbaar wordt en zelfs negatief kan uitpakken in de score. Een realistische beoordeling van datacenters vraagt daarom om een bredere blik, waarin zowel facilitaire efficiëntie als daadwerkelijk it-gebruik worden meegenomen. Alleen dan ontstaat inzicht in de volledige keten: van workload tot energieverbruik. Marco Verzijl, medeoprichter Stichting Save Energy Foundation

Het kabinet steunt de aanpassingen in de Omnibus Digitaal en de Omnibus AI die de Europese Commissie wil doorvoeren, zolang de doelen van deze digitale wetgeving overeind blijven. Een deel van de voorstellen gaat echter verder dan versimpeling, verduidelijking en stroomlijning. Hier is het kabinet kritisch op, zeker als een voorstel niet effectief de regeldruk verlaagt.Dit bleek donderdag tijdens een technische briefing die de Tweede Kamer kreeg van ambtenaren van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Justitie en Veiligheid (JenV). Medio november 2025 presenteerde de Europese Commissie herzieningen van de digitale wetgeving en de AI Act. Over de Omnibus AI bereikte de Europese Raad half maart een compromis. Uitkleed-appsHet kabinet is blij dat de registratieplicht behouden blijft voor ai-systemen die in een hoog-risico context worden gebruikt, maar zelf geen hoog-risico ai-systeem zijn. Gebruik van bijzondere persoonsgegevens voor bias-detectie moet beperkt blijven tot strikt noodzakelijke verwerkingen. Toegevoegd aan de lijst met verboden ai zijn de zogenoemde uitkleed-apps, software die seksuele of naaktbeelden kan genereren dan wel kinderpornografisch materiaal.Verder zijn de uiterste data verschoven wanneer systemen aan de AI Act moeten voldoen. Voor hoog-risico ai-systemen is de deadline bepaald op 2 december 2027. Ai in gereguleerde producten moet vanaf 2 augustus 2028 voldoen aan de eisen.De Omnibus Digitaal bevat voor Nederland een aantal hete hangijzers. Het kabinet heeft moeite met de aanpassing van de definitie van het begrip persoonsgegevens. De voorgestelde wijziging beperkt de reikwijdte van de AVG (algemene verordening gegevensbescherming) aanzienlijk. Bovendien wordt de rechtsonzekerheid erdoor vergroot. Het kabinet is ook weinig enthousiast over de verruiming van de grondslag ‘gerechtvaardigd belang’ bij het verwerken van persoonsgegevens voor het trainen en exploiteren van ai. Deze verruiming zou afbreuk doen aan de rechtsbescherming die de AVG biedt. Voorgesteld wordt dat gerechtvaardigd belang grondslag is, tenzij wetgeving uitdrukkelijk toestemming vereist of de belangen (of fundamentele rechten en vrijheden van de betrokkene) zwaarder wegen.Administratieve lastMet name voor het midden- en kleinbedrijf betekent de DPIA (Data Protection Impact Assessment) een zware administratieve last. De Europese Commissie stelt een lijst op van gegevensverwerkingen waarvoor zo’n DPIA verplicht is. Het kabinet vindt dat de EDBP (European Data Protection Board) dat moet doen in plaats van de Commissie zelf. Als de Commissie dat doet, kan dat leiden tot meer politieke besluitvorming.Tenslotte is Nederland ook tegen een uitzondering die de Commissie wil maken op het verbod op het verwerken van bijzondere persoonsgegevens voor zogenoemde residuele (bijzondere) persoonsgegevens (bijvoorbeeld ras, seksuele oriëntatie en religie) bij ontwikkeling en exploitatie van ai-systemen en -modellen. Het gaat om gegevens die eigenlijk niet mogen worden verwerkt maar waarvan het verwijderen onevenredig veel moeite kost. Het kabinet vreest dat zeker bij grootschalige verwerkingen te gemakkelijk een beroep op deze uitzonderingsbepaling wordt gedaan. Juist omdat het om gevoelige gegevens kan gaan, wil Nederland deze uitzonderingsbepaling schrappen.

De Overstap, deel 2In deze aflevering van de rubriek over digitale soevereiniteit: Franse middelbare scholen op Europese cloud, NLNet Labs van Github naar Codeberg, office.eu wil kantoorpakket toesnijden op branches, Teams in tijden van NIS2 plus tips en trics voor thuis.Terwijl Europa worstelt met de afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen, toont de Franse regio Île-de-France hoe een digitale migratie naar soevereine oplossingen in de praktijk werkt. Sinds september 2024 maken bijna 550.000 middelbare scholieren, leraren en medewerkers gebruik van Monlycée, een digitaal leerplatform gebaseerd op de open source collaboration-software van NextCloud.Digitale soevereiniteit is hot. Maar hoe gaan we die overstap van big tech naar Europese oplossingen aanpakken? In de rubriek De Overstap gidst de doorgewinterde ict-journalist Robbert Hoeffnagel de ict-pro en -beslisser naar alternatieve zakelijke oplossingen.De keuze voor deze Duitse technologie, geïmplementeerd door het Franse Leviia, is een bewust afscheid van Microsoft-diensten. ‘We wilden ons losmaken van Amerikaanse bouwstenen’, vertelde Bernard Giry, plaatsvervangend directeur-generaal voor digitale transformatie bij de regio Île-de-France, in een interview met de Franse website Republik IT.De schoolregio Île-de-France, met een jaarlijks budget van vijf miljard euro en 11.000 medewerkers, beheert 470 openbare scholen. Voor de digitale leeromgeving kozen zij voor een hybride aanpak: de e-mail wordt verzorgd door Worldline (met redundante hosting in Noord-Frankrijk en de Auvergne), terwijl Leviia – een relatief klein Frans softwarebedrijf – NextCloud inzet voor bestandsdeling en samenwerking. ‘We willen een soevereine, open source-oplossing die we zelf kunnen beheren’, legt Giry uit. De data wordt gehost door Free Pro, waardoor alle gegevens binnen Europa blijven.De overstap was niet zonder uitdagingen. Zo eisten leraren opmerkelijk genoeg naast LibreOffice ook Microsoft Office ‘omdat leerlingen die software later in bedrijven zouden tegenkomen’. Toch blijft het doel duidelijk: ‘We willen niet langer zo afhankelijk zijn van de Amerikanen’, benadrukte Giry. De migratie van een half miljoen gebruikers is inmiddels afgerond, met verdere uitbreidingen op de planning.De Franse overheid zet sowieso breed in op digitale soevereiniteit. Zo schrapt ze Zoom en Microsoft Teams en vervangt deze door Visio, een open source-alternatief. Ook andere Franse regio’s en steden, zoals Lyon, Grenoble en Chamonix, volgen het voorbeeld van Île-de-France. Een aanpak die in schril contrast staat met wat we in Nederland tegenkomen. Hier zijn Office 365 en Google Workspace nog altijd heer-en-meester in onderwijsland.Giry benadrukt dat een volledige breuk met Microsoft niet van de ene op de andere dag kan. ‘We moeten stap-voor-stap werken. In ons geval is betrouwbaarheid cruciaal: alles moet 365 dagen per jaar functioneren.’ Voor de interne it van de regio blijft Office 365 voorlopig in gebruik, maar een herziening staat gepland voor 2028.NLNet Labs vertrekt bij GithubEerder al gaf ik in deze rubriek aan dat Github (onderdeel van Microsoft) een zeer overheersende positie heeft als het gaat om het hosten van softwareprojecten. NLNet Labs, een organisatie die zich bezig houdt met het ontwikkelen van open source-software en internetstandaarden, heeft de laatste tijd goed nagedacht over de plek waar zij hun code hosten. ‘Momenteel maken we gebruik van Github voor het hosten en publiceren van onze code, evenals voor het draaien van onze continue integratie (CI). Al enige tijd overwegen we echter om hiervan af te stappen’, schrijft de organisatie in een recent verstuurde nieuwsbrief. Dat heeft geleid tot een keuze voor Codeberg.Als non profit-organisatie sluit Codeberg veel beter aan bij wat de missie is van NLNet Labs, schrijft de organisatie. ‘Daarnaast voelen we ons, vanuit geopolitiek oogpunt, prettiger bij het hosten van onze code binnen de Europese Unie. Bovendien maken we ons zorgen over de sterke opmars van taalmodellen (llm’s) in ons dagelijks werk en willen we liever zelf beslissingen nemen.’De komende tijd zullen de projecten van NLNet Labs stapsgewijs naar dit platform worden verplaatst. ‘Dit zal een gecoördineerd (en enigszins geleidelijk) proces zijn, zodat we kunnen zorgen dat de migratie soepel verloopt. Op korte termijn zullen we Github-mirrors beschikbaar stellen voor iedereen die afhankelijk is van die URL’s. Het eerste project is al gemigreerd: Roto is nu te vinden op Codeberg.’ Roto is overigens een embedded scripting taal voor Rust.De grootste uitdaging bij deze overstap is het overzetten van de CI, aldus NLNet Labs. Door de  donatie van een server kan men nu zelf Forgejo Actions (workflow files) en Woodpecker (een CI/CD engine) draaien. ‘Zo kunnen we al onze CI-processen uitvoeren zonder de CI-runners van Codeberg te overbelasten.’office.eu richt zich op MKBNee, office.eu is geen poging van Microsoft of een partner van dit concern om Office 365 te verpakken als digitaal soevereine oplossing. Wat het wel is? Een nieuwe en op open source-technologie gebaseerde kantooromgeving van een in Den Haag gevestigde startup met Europese ambities.‘We hosten in Duitsland en gebruiken open source-oplossingen als basis om een zo intuïtief mogelijke kantooromgeving voor met name kleinere bedrijven en organisaties aan te bieden’, vertelt Maarten Roelfs, een van de oprichters. ‘Waar veel open source-projecten nog wel eens last van hebben, is een overdaad aan keuzes. Daar zitten de meeste kleinere ondernemers helemaal niet op te wachten. Die willen gewoon it die werkt en dan graag zo intuïtief mogelijk. Daarom zetten wij doelbewust heel veel functies uit. Als de klant verder in het adoptieproces is en er nieuwe wensen komen, kunnen we in overleg altijd extra functies weer aan zetten.’Interessant is dat office.eu ook nadrukkelijk kijkt naar mogelijkheden om op open source gebaseerde kantoorsoftware te combineren met branchegerichte functionaliteit. ‘We willen graag met ontwikkelaars van branchepakketten samenwerken. Die staan daar zeker voor open, want we merken dat veel van dit soort bedrijven nauwelijks meer marge kunen maken op de wederverkoop van Microsoft-oplossingen. Maar zij hebben wel de contacten binnen specifieke branches en beschikken over zeer relevante kennis van die branches – of het nu gaat om installateurs, fysiotherapeuten of transportbedrijven, noem maar op. Open source-kantoorsoftware in combinatie met hun branche-oplossing biedt serieuze kansen om het mkb naar digitaal soevereine cloudomgevingen te helpen.’Zoek Europese alternatievenOp zoek naar alternatieven voor hyperscaleroplossingen? Neem eens een kijkje bij European Tech Map. Hier is een – je zou bijna zeggen – Google-achtige zoekmachine te vinden om in de EU ontwikkelde applicaties en infrastructuuroplossingen te doorzoeken en te bekijken. Er zijn namelijk veel meer hoogwaardige Europese alternatieven dan we ons vaak realiseren. De stand staat bij deze portal inmiddels op ruim 1850 Europese IT-bedrijven uit 37 landen die oplossingen aanbieden in 87 categorieën.NIS2 en rode vlaggenIk spreek nogal wat bedrijven. Vaak via video calls. Dan gaan na enige tijd toch wat dingen opvallen. Discussies over digtale soevereiniteit worden dan vaak gevoerd via … jawel: Teams. Zoom is vaak niet toegestaan ‘want dat wil eerst dingen installeren en dat mag niet van IT’. Tools als Jitsi Meet kent al helemaal niemand.Vaak zijn de bedrijven die ik spreek onderdeel van wat wel de kritieke infrastructuur van Nederland wordt genoemd. Die vallen dus onder de Cyberbeveiligingswet ofwel NIS2. ‘Maar’, zo vraag ik aan het einde van dit soort calls eigenlijk steevast: ‘hoe zit het dan met jullie afhankelijkheid van niet-Europese hyperscalers? Moeten jullie dat op basis van NIS2 niet aanmerken als risicofactor?’ Meestal is het dan even stil, maar vaak volgt dan al snel een glimlach: ‘Ja. dat weten we. We werken er aan.’Dat klinkt als een dooddoener, maar dat is het vaak toch niet. Soms zijn de directies van deze organisaties wel degelijk van dit risico op de hoogte en heeft men reeds opdracht gegeven om alternatieven te ontwikkelen. Maar dat kost tijd. In andere gevallen is de glimlach wat meewarig. En volgt er als commentaar: ‘We hebben de directie hierover geïnformeerd, maar zij geloven de verhalen van de hyperscalers dat zij Europese soevereine alternatieven beschikbaar hebben. Ook maken directies nog wel eens opmerkingen als: zorg dat onze data versleuteld en veilig is, dan kunnen we altijd bij onze eigen gegevens. Zonder dat men zich realiseert dat er in het ergste geval helemaal geen technische infrastructuur meer is om bij die versleutelde data te komen’.Mijn conclusie tot nu toe? Het spreekwoordelijke kwartje begint bij steeds meer organisaties te vallen, maar we zijn er nog lang niet. En menig directie en it-afdeling schrikt van de enorme klus die geklaard moet worden. En toch zal het moeten – willen zij zich tenminste aan de wet houden.Tips voor een persoonlijke migratieOok privé moeten we natuurlijk stappen maken. Dat is prima te doen, voor wie de weg weet. Een paar tips:Voor wie privé weg wil bij Office 365 maar toch graag online teksten en spreadsheets gebruikt: Libre Office heeft het in 2022 gestaakte project rond een online-versie van dit officepakket opnieuw opgestart. Er is helaas nog geen datum voor de lancering. Een prima alternatief is Collabora Online.Op zoek naar een open source-oplossing om jouw eigen digitale boekenverzameling te beheren? Kijk eens naar Kavita.Goed nieuws voor iedereen die liever geen iPhone of Android telefoon meer gebruikt. Motorola gaat nauw samenwerken met GrapheneOS voor een zeer privacygerichte telefoon. En op LinkedIn deed Rik Viergever, Chief Operating Officer van Murena, de firma achter het Europese e/OS besturingssysteem voor smart phones, onlangs een oproep aan Europese banken en andere geïntereseerden om te zorgen dat bankapps zo snel mogelijk vlekkeloos draaien op e/OS. Dat is een belangrijke ontwikkeling. Op ieder forum over alternatieven voor iOS en Android lees je namelijk steevast de bezorgde vraag: maar draait mijn banking app wel op e/OS, Sailfish enz.? Werk aan de winkel dus voor de Europese banken.

Steeds meer gemeenten gebruiken generatieve ai-toepassingen. Vooral voor taken binnen de interne bedrijfsvoering, zoals het automatisch schrijven, samenvatten en analyseren van teksten, wordt naar generatieve ai-toepassingen gegrepen. We zetten de belangrijkste taken waar ai wordt ingezet op een rij. Waar ai enkele jaren geleden nog gold als experimenteel terrein is het inmiddels doorgedrongen tot de kern van de gemeentelijke bedrijfsvoering, blijkt uit de AI Monitor 2025 van M&I Partners waar dertig Nederlandse gemeenten aan meewerkten. Computable tekende eerder al op dat duidelijke kaders en aandacht voor digitale soevereiniteit achterblijven. In dit artikel noemen we de vijf belangrijkste gebieden waarop gemeenten generatieve ai inzetten. 1. Samenvatten, analyseren en informatie verwerkenGemeenten gebruiken ai intensief om grote hoeveelheden informatie te verwerken. Toepassingen zijn onder meer: Samenvatten van beleidsstukken, rapporten en verslagen. Vergelijken en analyseren van omgevingsplannen. Analyseren van enquêtes en peilingen. Zoeken naar relevante bronnen en verwijzingen. Signaleren van inconsistenties of verouderde beleidsinformatie. Deze toepassingen leveren volgens de ondervraagden directe tijdwinst op en helpen medewerkers sneller tot onderbouwde adviezen te komen. 2. Ondersteuning Ai fungeert ook steeds vaker als een digitale collega die de effectiviteit van ambtenaren vergroot en werkondersteuning biedt. Gemeenten zetten ai in voor het plannen, structureren en creëren van overzicht, brainstormen en genereren van ideeën. Ook het voor het maken van procestekeningen en voor ondersteuning bij programmeren en coderen schakelen ambtenaren de hulp van generatieve ai in. Denk ook aan het genereren van afbeeldingen voor interne communicatie. Zo verschuift ai van puur tekstverwerking naar bredere werkondersteuning. 3. Tekstproductie en schrijfondersteuningGeneratieve ai wordt veel gebruikt voor schrijfwerk, zoals het herschrijven en verbeteren van teksten. Het aanpassen van mails en brieven naar B1‑taalniveau is ook een populaire taak waarbij gen-ai wordt ingezet. Ook het opstellen van presentaties en schrijven van vacatureteksten. Vooral het herschrijven naar begrijpelijke taal wordt gezien als waardevolle ondersteuning richting inclusieve communicatie, blijkt uit het onderzoek. 4. Chatbots en assistentenGemeenten ontwikkelen steeds vaker ai‑gestuurde assistenten voor interne en externe dienstverlening. Zoals chatbots voor klantcontactcenter‑medewerkers (kcc). Chatbots voor interne servicedesks en agents voor het genereren van bewonersbrieven. Deze toepassingen moeten de druk op frontoffice‑teams verlagen en de responstijd verbeteren. 5. Data- en informatieanalyseTot slot wordt ai ingezet voor het analyseren van complexe datasets en juridische informatie: Data‑analyse voor beleid en uitvoering. Ophalen en interpreteren van relevante wetgeving. Analyseren van grote hoeveelheden tekst- of beleidsdata. Hiermee ontstaat een fundament voor datagedreven werken, al blijft de volwassenheid sterk wisselen per gemeente.

De NLdigital Werkgeversvereniging heeft een akkoord bereikt met CNV en de Unie voor de cao voor de informatie-, communicatie- en kantoortechnologiebranche (ICK-cao) 2026/27. Het gaat onder meer om een salarisverhoging van 3 procent. De leden van vakbond FNV stemden tegen. Over de gehele looptijd van twaalf maanden van de ICK-cao 2026/27 is een totale salarisverhoging van 3 procent afgesproken. Per 1 april 2026 wordt het loon met 1,5 procent verhoogd en per 1 januari 2027 komt er nog eens 1,5 procent bij. Op andere onderwerpen bewegen de werkgevers zeer beperkt. Aan het opnemen in de cao van een minimum voor de reiskosten per kilometer en het verkorten van de eigen reistijd, gebeurt ook dit jaar niets. De Regeling Vervroegde Uittreding (RVU), die het voor werknemers mogelijk maakt om maximaal 3 jaar vóór hun AOW-leeftijd te stoppen met werken, keert niet terug.   Desondanks sloten CNV en De Unie hun ledenraadpleging af met een positief stemresultaat. De leden van de FNV hebben tegen het eindbod van de NLdigital Werkgeversvereniging gestemd. De cao ICK is met name bedoeld voor bedrijven uit de hardwaresector. Het merendeel van de leden van de NLdigital Werkgeversvereniging valt er onder; denk aan grote bedrijven als Ericsson, Ricoh, Canon, Xerox en HP. Maar ook diverse kleinere bedrijven en zogeheten volgers hanteren de cao ICK: dat zijn bedrijven die de overeenkomst wel overnemen maar niet rechtstreeks meepraten aan de onderhandelingstafel. Ook ict-concern Atos volgt sinds kort ten dele deze cao.

De metaalwerkgevers verenigd in de FME maken zich zorgen over het uitblijven van grootschalige digitalisering in het mkb. En dat terwijl de productiviteit achterblijft en de druk op kosten en personeel toeneemt. De Nederlandse maakindustrie kan zich geen stilstand meer veroorloven, stelt Theo Henrar, voorzitter van FME. Om die reden heeft FME de Smart Industry Productiviteitsagenda 2026–2028 opgesteld. Henrar overhandigde die agenda tijdens een bedrijfsbezoek bij Festo aan minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat). De agenda bevat een concreet uitvoeringsprogramma waarmee mkb-bedrijven hun productiviteit met 15 tot 25 procent kunnen verhogen door slimme inzet van digitalisering, ai en werkplekinnovatie. Deze productiviteitsagenda kiest nadrukkelijk voor inzet van bestaande technologie boven experiment. Geen nieuwe ideeën, maar de nadruk op veranderprojecten die voor het gros van de maakbedrijven snel renderen. Technologie, organisatie en menselijk kapitaal worden hierbij integraal benaderd. De urgentie is groot, aldus Henrar. De maakindustrie draagt jaarlijks ruim 116 miljard euro bij aan de Nederlandse economie, maar de productiviteitsgroei stagneert. Tegelijkertijd erkent een overgrote meerderheid van de industriële mkb‑bedrijven het belang van digitalisering. Toch blijft daadwerkelijke implementatie achter: plannen genoeg, maar weinig meetbare resultaten op de werkvloer. De agenda omvat onder meer een Blauwdruk Digitale Fabriek. Met deze praktische stappenplannen en referentiearchitecturen kunnen bedrijven gestructureerd transformeren: van standaardisatie en modularisatie naar digitalisering en robotisering.

Ict-nestors Jan Baan en Ad Nederlof hebben de handen ineengeslagen voor een alternatief voor de esg-software van Amerikaanse aanbieders. Hun tool ESG Collect & Report biedt software voor het verzamelen en extern publiceren van informatie over duurzame bedrijfsvoering, zonder dat die data in handen komen van een leverancier uit de VS.   Esg staat voor: environmental, social en governance, oftewel: milieu, maatschappij en bestuur. Het slaat op de toenemende verplichting van bedrijven om gegevens over de duurzaamheid van hun bedrijfsvoering te publiceren. Volgens Baan en Nederlof vinden veel grote organisaties het verzamelen en extern publiceren van die informatie lastig. Het duo wijst erop dat dit nu vaak versnipperd plaatsvindt. Bijvoorbeeld in Excel‑bestanden. Ook kunnen data vaak pas verzameld worden na allerlei interne verzoeken, benadrukken ze. Baan en Nederlof vinden dat het huidige geopolitieke ict-landschap een risico vormt waarin gevoelige bedrijfsinformatie in handen komt van Amerikaanse leveranciers van esg-software die op dit moment de Europese markt domineren. Vandaar dat ze nu de markt op gaan met een Europees alternatief. Dat gebeurt via Tangelo Software, aanbieder van onder meer een applicatie voor het maken van jaarverslagen. Dat bedrijf is onderdeel is van de Vanad Groep, een conglomeraat van ict- en softwarebedrijven van oprichter Ad Nederlof. Jan Baan tekende met Rappit voor de ontwikkeling van de software. Rappit is het bedrijf waar zijn zoon Ardjan Baan ceo is en Baan als oprichter en voorzitter aan verbonden is. Ad Nederlof Vriendschap Jan Baan en Ad Nederlof kennen elkaar goed. Ze bouwden een jarenlange vriendschap op in de vorige eeuw toen Baan wereldwijd furore maakte met erp-softwareleverancier Baan Company en Nederlof onder meer topfuncties bekleedde bij Oracle en Genesys. Volgens het duo brengt hun oplossing ‘de ontbrekende schakel’ in de esg-keten doordat deze oplossing organisaties kan helpen om ‘betrouwbaar, controleerbaar en volgens Europese en internationale ISSB standaarden data te verzamelen én te publiceren.’ Ze zeggen in te springen op het gat tussen dataverzameling en externe rapportage door met hun software bedrijven te beoordelen op duurzaamheid, maatschappelijke verantwoordelijkheid en goed bestuur.  Jan Baan Als tweede reden om samen te werken, noemen de ict-iconen ‘de groeiende afhankelijkheid van Amerikaanse software voor gevoelige bedrijfsinformatie.’ Veel organisaties zijn volgens hen zoek naar Europese alternatieven op het gebied van governance, databescherming en publieke infrastructuren. Volgens Nederlof geeft ESG Collect & Report bedrijven controle over hun eigen data. ‘Met deze software kunnen deze data makkelijk worden ontsloten naar de markt toe, bijvoorbeeld middels publicatie in het jaarverslag.’ Baan voegt toe: ‘We zien dagelijks hoe groot de behoefte is aan innovatieve, toekomstbestendige software. Daarom hebben Ad en ik, met duurzaamheid hoog op de agenda, de handen ineengeslagen.’ Volgens Baan kunnen klanten moderne applicaties realiseren die klaar zijn voor ai-toepassingen. SAP en OracleDe markt voor esg-software in de Verenigde Staten wordt gedomineerd door een mix van gevestigde bedrijfssoftwarebedrijven en gespecialiseerde saas-aanbieders die zich richten op databeheer, rapportage (cdrd/sec), en CO2-boekhouding. De leveranciers leggen verschillende accenten in hun reportages, sommigen zijn meer gericht op wet- en regelgeving, andere meer op klimaat en CO2-uitstoot. Ook beschikken grote erp-softwareleveranciers als SAP en Oracle over eigen esg-platformen die vaak geïntegreerd zijn in de erp-suite. Computable CaféComputable sprak Ad Nederlof en Jan Baan in een serie gesprekken in Computable Café over onder meer Silicon Valley, innovatie en ondernemerschap.

De Nederlandse Soevereine Datacenter Coöperatie (NSDC) constateert een groot verschil in behandeling tussen Nederlandse en niet‑Europese datacenters. Nederlandse datacenters krijgen nauwelijks nog vergunningen, terwijl recent zeven nieuwe vergunningen voor Amerikaanse hyperscalers zijn afgegeven.René Corbijn, directeur van de onlangs opgerichte NSDC, vraagt staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Zaken & Soevereiniteit) om deze ten achterstelling ongedaan te maken. Volgende week woensdag debatteert de Tweede Kamer met de D66-staatssecretaris over de digitale infrastructuur. De NSDC dringt er bij de regering op aan om een nationale aanpak datacenters en datakabels op te stellen. De Kamerleden Ani Zalinyan (GroenLinks-PvdA) en Pieter Grinwis (ChristenUnie) hebben daar eind maart in een motie om gevraagd. Planning en regie op de ruimte zijn volgens hen hard nodig.Corbijn vraagt om snelle uitvoering van deze motie. Niet alleen is het aanscherpen van criteria vereist, maar Nederland moet vooral kiezen welke datacenters wél nodig zijn. De NSDC wil ruimte voor overheidsdatacenters, soevereine colocaties en regionale datacenters. Deze belangenorganisatie pleit voor herziening van de Datacenterstrategie uit 2022. Soevereine Rijkscloud Aandacht wordt gevraagd voor de meerjarige behoefte aan soevereine capaciteit. Er moet ruimte komen voor een soevereine Rijkscloud in 2030. Want zonder soevereine datacentercapaciteit is er geen digitale soevereiniteit, aldus Corbijn. Nodig is ook een integrale visie op de volledige digitale stack, waaronder zeekabels, datacenters, cloud en ai-faciliteiten. Corbijn: ‘Belangrijk is te voorkomen dat nieuwe infrastructuur opnieuw door niet‑Europese partijen wordt gebouwd of beheerd.’Grinwis zegt hierover in de motie: ‘Hyperscalers dragen beperkt bij aan de Nederlandse economie, maar verbruiken wel schaarse ruimte en capaciteit die nodig is voor zorg, overheid en andere vitale sectoren.’