computable
124 nieuwsberichten gevonden
Computable Kerstpuzzel 2025: ‘Laten we soeverein worden’
4 uur
‘Kan Trump uw gegevens vorderen?’ Dat was de oplossing van de Computable Kerstpuzzel van 2025. Zo’n beetje alle ruim honderdvijftig inzenders hadden de gezochte oplossing goed. ‘Ik denk het wel’, beantwoordde een van hen de oplossingsvraag. ‘Laten we ‘soeverein’ worden, in ict-opzicht. Met een rol voor de overheid, de Europese Unie, bedrijven, stichtingen en particulieren.’De negentiende editie van de Computable Kerstpuzzel, samengesteld door de redactie en ontworpen door Ruiter Puzzel, gaf een gevarieerd beeld van ict-onderwerpen waaraan de redactie in 2025 aandacht besteedde. Zoals de discussies over digitale soevereiniteit waaraan de gezochte oplossing van de puzzel was gekoppeld. En natuurlijk onder veel meer ai, cybersecurity, quantumcomputing, overnames en de overheids-ict. Bij dat laatste onderwerp lijkt de vorig jaar veel gehoorde roep om een aparte minister van Digitale Zaken toch niet genoeg gehoord te worden; in het nieuwe kabinet komt hoogstwaarschijnlijk alleen een aparte digitale dienst. Menig puzzelaar was er tijdens de feestdagen druk mee, met de Computable Kerstpuzzel 2025. ‘Een geweldig leuke puzzel’, ‘het was weer een gezellige puzzel’, ‘pittig, dat is het juiste woord voor het vinden van de oplossingen dit jaar’, waren een aantal typeringen van deelnemers. Of zoals een puzzelaar het omschreef: ‘Het was weer een hele uitdaging. Maar door de kou buiten was het niet erg om de hele Eerste Kerstdag aan het huis te zijn gekluisterd om de leuke, uitdagende, maar toch weer lastige Computable Kerstpuzzel op te lossen. Gelukkig had ik nog wel net genoeg tijd over voor het kerstdiner.’TijdverdrijfEen selectie uit de andere reacties: ‘Een heerlijk tijdverdrijf! Keep up the good work!’, ‘De puzzel was weer leuk als ontspanning tussen al het feestgedruis en tussen al de bezoeken aan familie en vrienden’, ‘Altijd weer leuk en ook leerzaam om de puzzel op te lossen. En met hulp van ai gaat het nog sneller dan in andere jaren…’ en ‘Begin december begin ik altijd al uit te kijken naar de puzzel. Heerlijk: daar was hij weer!’Voor veel deelnemers vormde de puzzel ook een leerzaam jaaroverzicht. ‘Bedankt voor de terugblik’, schreef een inzender. Een ander noemde de puzzel ‘weer lastig dit jaar, maar zeker te doen met wat kennis van de it-markt in Nederland en daarbuiten.’ En een derde vond de leukste antwoorden: ‘digitale omnibus’ en ‘digiduck’. De uiteindelijke oplossing van de Computable Kerstpuzzel 2025 was dus: ‘Kan Trump uw gegevens vorderen?’. Een paar diehard-puzzelaars vonden ook nog de boodschap die Ruiter Puzzel erin verstopt had: De genummerde vakjes geven deze zin: Debug this KRCYPOIn het kader onderaan dit artikel staan de antwoorden met toelichting op de 26 vragen van de Computable Kerstpuzzel 2025.De verdeling van de prijzenpotOok dit keer stelden we weer mooie prijzen ter beschikking. Uit de vele goede inzendingen hebben we de volgende prijswinnaars getrokken– Drie VVV-cadeaukaarten à vijfentwintig euro gaan naar Mike Bude (Zetten), Eline Kreuse (Spijkenisse) en Michael Poot (Stavenisse).– Twee tickets voor ‘The Art of Banksy’ (Koninklijke Jaarbeurs) worden verstuurd naar Jan Cuperus (Utrecht) en Richard de Greeuw (Blokker).– Twee exemplaren van ‘Source Code – Mijn oorsprong’, beschikbaar gesteld door uitgeverij Querido, zijn gewonnen door Remko Gremmen (Bodegraven) en Laura Kolthof (Winterswijk).Van harte gefeliciteerd!De antwoordenA. Veranderde uitgeefhuis in data- en softwareconcern: Nancy McKinstry (Topvrouw Nancy McKinstry neemt in februari 2026 afscheid van van Wolters Kluwer. Zij is sinds 2003 ceo en bestuursvoorzitter bij het data- en softwareconcern.)B. In kantoor hiervan worden straks geen sjekkies meer gedraaid: Ai-fabriek (Er komt een ai-fabriek in Groningen, bestaande uit een datacenter en een expertisecentrum. Dat laatste komt in de voormalige tabaksfabriek Koninklijke Theodorus Niemeyer in Groningen.)C. Deze e-spion detecteert netwerken: Wifi-sniffer (Twee tieners werden in september opgepakt van digitale spionage in opdracht van een pro-Russische hacker. Ze liepen een route langs Europol, Eurojust en de Canadese ambassade in Den Haag met een wifi-sniffer, een tool om netwerken in de omgeving in kaart te kunnen brengen of data te onderscheppen.)D. Technocratische toekomstvisie: Rapport Wennink (Oud-ASML-topman Wennink presenteerde in december zijn rapport ‘De route naar toekomstige welvaart’ om de Nederlandse economie van nieuwe impulsen te voorzien. In dit ‘rapport Wennink’ ligt een zware nadruk op technologische innovatie.)E. Zorgen ervoor dat ai niet uit de bocht vliegt: Guardrails (ai-vangrails: richtlijnen en technische maatregelen om ai in codebases verantwoord te gebruiken.)F. Laat de ai-goudkoorts deze opnieuw knappen? Bubble (Sommige marktanalisten maken zich zorgen over de mega-investeringen in jonge ai-bedrijven en de torenhoge verwachtingen over ai. Volgens hen is de kans groot dat deze ai-bubble barst, net als bij de internet-bubble gebeurde in 2000.)G. Zonnige grasmeester vierde dertigste verjaardag: Robotmaaier (De Zweedse fabrikant Husqvarna stond in 2025 uitgebreid stil bij het dertigjarig jubileum van zijn draadloze Automower.)H. Gegevensmagazijn veegde de vloer aan met deze winkel: Carpetright (Na de ingebruikname van een nieuwe it-omgeving ontstonden er bij Carpetright grote verschillen tussen de geregistreerde omzet en de daadwerkelijke omzet door een niet goed ingericht Power/BI-datawarehouse. De vloerenwinkel kwam in financiële problemen en ging uiteindelijk failliet.)I. Ernstige bijwerking van ai-modellen: Hallucineren (In de nieuwe betekenis van dit woord gaat het om generatieve taalmodellen die informatie verstrekken die niet op (betrouwbare) data gebaseerd is en daarom onnauwkeurig of volstrekt onjuist is. Hallucineren werd uitgeroepen tot het Van Dale Woord van het Jaar 2025.)J. Zwakke beveiliging OM en Clinical Diagnostics zorgde voor veel: Verontwaardiging (Het Openbaar Ministerie had veel last van een hack door een Citrix-lek en bij de hack bij het lab Clinical Diagnostics NMDL werden bij persoonsgegevens van zo’n 485.000 deelnemers aan het Bevolkingsonderzoek gestolen. Beide cyberindicenten zorgden voor de nodige publieke verontwaardiging.)K. Verkeerde spelling phishing? Vishing (Vorm van phishing: een samenstelling van voice en phishing waarbij een echte of ai-stem een voicemail-bericht achter laat in plaats van e-mails. Men vraagt dan om een nummer te bellen, een website te bezoeken of om een bericht te verwachten: allemaal gecompromitteerde bestemmingen uiteraard!)L. Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) moet dit tegengaan: Versnippering (Staatssecretaris Eddie van Marum van Binnenlandse Zaken – Digitalisering presenteerde voor de zomer de NDS. Die schrijft voor dat de overheid minder versnipperd gaat werken.)M. Ere-prijs voor deze software-ondernemer: Chris Ouwinga (In 2025 won Chris Ouwinga, oprichter van softwarebedrijf Unit4 en ondernemer/investeerder, de Lifetime Achievement Award van Computable. De redactie reikt deze ereprijs uit aan iemand met een grote staat van dienst in de Nederlandse ict-markt.)N. Allesomvattende techregeling EU: Digitale omnibus (De Europese Commissie kondigt in november een ‘digitale omnibus’ aan, een bundeling van wetten dat de regels voor kunstmatige intelligentie (ai), cyberbeveiliging en gegevensbescherming stroomlijnt.)O. Debatonderwerp in de ict maar staat geregeld voor de rechter: Soeverein (2025 was het jaar van de digitale soevereiniteit. Maar soeverein kan ook slaan op een burger die de overheid niet erkent. In het najaar vond nog een rechtszaak plaats tegen een aantal soevereinen die met geweld tegen de Nederlandse overheid in opstand wilde komen.)P. Kleurrijke it-ondernemer (1946-2025): Willem Smit (In juli 2025 overleed de flamboyante ondernemer Willem Smit, oprichter van Datex Software en het tech-conglomeraat Newtron. Smit was ook nauw betrokken bij Internoc (netwerkbeheer op afstand). Met wisselend succes bracht hij deze drie bedrijven naar de beurs.)Q. Politiek in rep en roer door deze oud-IBM’er: Kyndryl (De Amerikaanse infrastructuurdienstverlener en IBM-afsplitsing Kyndryl kondigde begin november aan de Nederlandse cloudserviceprovider Solvinity te willen overnemen. Dat viel snel slecht bij de (rijks)overheid en de politiek omdat Solvinity een aantal cruciale overheidsdiensten beheert die dan onder Amerikaanse gezag zouden komen te vallen.) R. Trainingssnacks voor ai-systemen: Synthetische data (Synthetische data zijn kunstmatig gegenereerde gegevens die de kenmerken en patronen van echte data nabootsen, zonder daadwerkelijke informatie van individuen of entiteiten te bevatten. Handig om ai-modellen mee te trainen waarbij privacyrisico’s zijn geminimaliseeerd).S. Snelstart, OGD ICT, HSO, Cadac, Nétive VMS, Cenosco, alle in handen van: Private equity (Op de Nederlandse ict-markt speelt private equity een prominente rol in de lijst met onder meer investeringen in deze gerenommeerde softwarebedrijven.)T. Hippe manier van programmeren: Vibe coding (Het snel schrijven van software in dialoog met een ai-model met de belofte dat iedereen dat kan.)U. Diep in het zuiden is hier aandacht voor responsible ai: Discovery museum (In het Discovery Museum in Kerkrade loopt de tentoonstelling ‘Ai: de expo’. Met speciale aandacht voor responsible ai.)V. Hulpmiddel uit Duckstad voor digitale vaardigheden: Digiduck (Een nieuwe, speciale Donald Duck-editie die kinderen in Nederland spelenderwijs digitale vaardigheden en online-veiligheid bijbrengt. Ditmaal werkte de redactie van het stripblad en uitgeverij DPG Media samen met Microsoft, de Codeerschool, Wortell en Veiliginternetten.nl.) W. Deze Chinees houdt erg van chips: Zhang Xuezheng (In oktober zette de Ondernemingskamer topman Zhang Xuezheng van de Nijmeegse chipfabrikant Nexperia tijdelijk opzij wegens wanbeleid. Dat gebeurde een dag nadat minister Vincent Karremans van Economische Zaken had ingegrepen met een bevel waarmee hij feitelijk de controle over het bedrijf overnam. Die dubbele ingreep leidde tot stevige spanningen tussen China en Nederland.)X. Politica met hart voor ict: Barbara Kathmann (Dankzij een groot aantal voorkeurstemmen werd Barbara Kathmann, prominent lid van de Vaste Kamercommissie voor Digitale Zaken, herkozen als Tweede Kamerlid voor GroenLinks-PvdA. De Rotterdamse voorvechtster van digitale autonomie die door GroenLinks-PvdA op een onverkiesbare 32e plaats was gezet, blijft zo voor het parlement behouden.) Y. Google’s antwoord op de gpu’s van Nvidia: Tensor processing units (Deze tpu’s zijn gespecialiseerde chips voor ai- en machine learning-taken, onder meer voor de nieuwe modellen van Claude, de chatbot van Anthropic.)Z: Sprak ban uit over Microsoft: Internationaal Strafhof (Het Internationaal Strafhof vervangt Microsoft-oplossingen door de Duitse oplossing Open Desk. Dit nadat het it-concern eerder in 2025 op last van de Amerikaanse overheid hoofdaanklager Karim Khan geen toegang meer gaf tot zijn Microsoft-e-mail-account. De Amerikaanse president Donald Trump stelde sancties in tegen het ICC, nadat het Strafhof arrestatiebevelen had uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn voormalig minister van Defensie Yoav Gallan vanwege de oorlog in Gaza. Zij worden verdacht van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.)
Liberty Global tekent deal met Google Cloud
4 uur
Liberty Global, het Amerikaanse moederbedrijf van Telenet, bindt zich voor vijf jaar aan Google Cloud in een strategisch partnerschap dat ai en Gemini centraal stelt. De samenwerking moet de digitale transformatie van de telecomgroep versnellen en nieuwe inkomstenbronnen ontsluiten. Google tekent op zijn beurt een belangrijke deal.
Met zo’n tachtig miljoen aansluitingen verspreid over merken als Telenet (in België), VodafoneZiggo (in Nederland), Virgin Media O2 (in het Verenigd Koninkrijk), Virgin Media (in Ierland) en Sunrise (in Zwitserland), wil Liberty Global Google’s Gemini-modellen inzetten op drie terreinen.Het eerste speerpunt richt zich op de consument. Gemini wordt geïntegreerd in het Horizon TV-platform, waardoor contentzoeken conversationeler en slimmer moet worden. Daarnaast komt de ai-technologie in klantenservicekanalen terecht om de responsiviteit en first-contact-oplossing te verbeteren. Liberty Global overweegt ook om Google-producten zoals Pixel-smartphones, Chromebooks en smart home-apparatuur aan te bieden aan klanten.
Zakelijke ambities
Het tweede luik focust op netwerkoptimalisatie. Google Cloud’s ai-oplossingen moeten helpen bij het proactief detecteren van prestatieproblemen in telecomnetwerken, waardoor handmatige tussenkomsten verminderen. De belofte is dat autonome netwerkoperaties de betrouwbaarheid verhogen en kosten drukken.Het derde speerpunt richt zich op groei. Liberty Global en Google Cloud willen samen de zakelijke markt bewerken, waarbij Liberty Global fungeert als distributiekanaal voor Google-diensten aan kleine en middelgrote bedrijven. Het gaat om cloud, cybersecurity en ai-oplossingen.Daarnaast wordt gekeken naar datamonetisatie, waarbij Liberty Global waarde wil halen uit zijn telecomdata. Dat roept vragen op over hoe Liberty Global de balans tussen waardecreatie en privacybescherming zal bewaren, al worden privacy en beveiliging hierbij wel benadrukt als prioriteit.
Strategische stap voor Google Cloud
Bij Liberty Global hebben ze het over een significante mijlpaal. ‘Door gebruik te maken van de kracht van ai en cloudtechnologie moderniseren we niet alleen onze infrastructuur, maar creëren we ook nieuwe omzetkansen en producten waar miljoenen consumenten van onze bedrijven van zullen profiteren’, aldus Mike Fries, ceo van Liberty Global in het bijhorende persbericht.Voor Google Cloud is het een nieuwe en veelbelovende deal in het zakelijke segment. Al moet het grote werk natuurlijk nog beginnen. Want of de beloofde autonome netwerken en slimmere klantenservice daadwerkelijk leiden tot merkbare verbeteringen voor eindgebruikers, zal de komende jaren moeten blijken. Financiële details van het partnerschap werden alvast niet bekendgemaakt.
Kort: Forse investeringen in Duna, overname Duncker & Munnikhuis door Futureproof Group (en meer)
14 uur
In dit nieuwsoverzicht: 30 miljoen voor Duna, 1 miljoen voor Nexa Legal, Duncker & Munnikhuis kiest Futureproof Group, Voys koopt Verbonden en RiskConcile neemt SOF over.
Duna haalt 30 miljoen op voor digitale bedrijfsidentiteit
De Nederlands‑Duitse fintech Duna, met kantoren in Amsterdam en Berlijn, heeft een Series A‑investering van dertig miljoen euro opgehaald, geleid door CapitalG. Ook bestaande investeerders Index Ventures, Puzzle Ventures en Frank Slootman doen opnieuw mee. Duna ontwikkelt een platform voor digitale bedrijfsidentiteit waarmee financiële instellingen onboarding, compliance en fraudepreventie kunnen stroomlijnen.
Het in 2023 opgerichte bedrijf wil de investering gebruiken om de technologie verder uit te bouwen en meer bedrijven in Europa te bedienen. Duna levert zijn software aan banken, fintechs en grote platforms, waaronder Plaid, CCV, Brand New Day Bank en Moss. Met deze ronde komt het totaal opgehaalde bedrag boven de veertig miljoen euro.
Nexa Legal haalt 1 miljoen euro op voor groei in Benelux
Nexa Legal, een Belgische ontwikkelaar van ai‑assistenten voor procesadvocaten, heeft één miljoen euro opgehaald bij RDY Ventures, Volta Ventures en PMV. Het bedrijf uit Antwerpen wil met de investering zijn positie in België en Nederland versterken en het team uitbreiden in verkoop, customer success en softwareontwikkeling.
Nexa’s tools ondersteunen advocaten bij het voorbereiden en schrijven van processtukken via een workflowomgeving die bestaande databronnen combineert. Honderden advocatenkantoren gebruiken de software sinds de lancering. Met de nieuwe middelen wil Nexa de adoptie verder begeleiden en de ai‑assistenten doorontwikkelen voor dagelijks gebruik binnen kantoren.
Duncker & Munnikhuis sluit aan bij Futureproof Group
De Futureproof Group heeft Duncker & Munnikhuis overgenomen, een ict‑dienstverlener gespecialiseerd in kantoorautomatisering, Exact‑consultancy en netwerkbeheer. Dit bedrijf uit De Meern gaat binnen de groep nauw samenwerken met Collabite, dat it‑beheer en Exact‑diensten levert aan het mkb. Volgens het management van Duncker & Munnikhuis biedt de aansluiting meer mogelijkheden voor klanten en medewerkers.
De Utrechtse Futureproof Group, met steun van het MKB Fonds, is een cluster van it-bedrijven voor het mkb. Het idee achter de bundeling is dat de deelnemers profiteren van schaalvergroting en kennisdeling en daardoor ook beter kunnen inspelen op marktontwikkelingen.
Voys neemt partner Verbonden over
De Groningse communicatieprovider Voys heeft per 1 januari 2026 alle aandelen van voip‑aanbieder Verbonden gekocht. De twee bedrijven werkten al ruim tien jaar samen; Verbonden bood de technologie van Voys aan als whitelabel‑partner met een eigen propositie. Met de acquisitie haalt Voys alle activiteiten van Verbonden volledig in huis.
Verbonden werd in 2013 opgericht door Rick de Jong en Erik van der Meulen. Het bedrijf uit Leeuwarden leverde voip‑diensten aan een brede klantenkring. Voys ziet partners al langer als belangrijk onderdeel van zijn marktaanpak; samenwerkingen zorgen voor een stabiele basis. Het bedrijf deed in 2020 een vergelijkbare overname van whitelabel‑partner Eigennummer.nl.
RiskConcile neemt Londens rapportagebedrijf SOF over
Het Leuvense RiskConcile heeft de Londense rapportageleverancier Substance over Form (SOF) overgenomen. SOF, actief sinds 2014, levert automatiseringsoplossingen voor regulatoire rapportages aan investeerders in private en alternatieve markten. Het bedrijf telt dertien medewerkers en ondersteunt meer dan 140 institutionele klanten.
RiskConcile levert software voor regulatoire rapportage, risicoberekening, investor onboarding en kostendata voor de Europese fondsenmarkt, De acquisitie van SOF vergroot zijn mogelijkheden op het gebied van rapportages in de financiële sector. Ook versterkt de overname de positie van het bedrijf in het Verenigd Koninkrijk en de DACH‑regio. De transactie volgt op eerdere uitbreidingen, waaronder Fitz Partners in 2025, en past binnen RiskConcile’s internationale buy‑and‑buildstrategie met steun van investeerder Main Capital Partners.
Invest-NL versterkt Nederlandse deeptech
18 uur
Invest-NL steekt vijftien miljoen euro in IQ Capital Fund V, een nieuw deeptech venture capital fonds van het Britse IQ Capital. Hiermee versterkt de staatsinvesteerder het Nederlandse deeptech-ecosysteem. Langs deze weg komen extra kapitaal, internationale expertise en schaalvermogen beschikbaar.
Het fonds richt zich op deeptech-bedrijven in de vroege groeifase. Het geld wordt verspreid over vijf thematische domeinen: AI & Automation, Computing & Semiconductors, Health & Bio, Advanced Engineering & Energy en Security & Resilience. Nederland wordt een van de belangrijkste focusmarkten.
Nederland beschikt over een sterk deeptech-ecosysteem en een groeiend aantal deeptech-start- en scale-ups. Maar volgens Invest.nl bestaat er een tekort aan gespecialiseerde fondsen met voldoende kapitaal en ervaring om deze bedrijven te laten groeien.
Wetenschappelijke steun
Verder steekt Invest-NL vijf miljoen euro in Positron Ventures, een investeringsfonds dat wetenschappers in Europa ondersteunt bij het ontwikkelen van oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen. Positron investeert vanaf het allereerste begin en helpt teams om baanbrekende wetenschap uit te bouwen tot bedrijven met impact. Het fonds richt zich op zogeheten ‘moonshots’ binnen de natuurwetenschappen.
Onlangs kondigde het Deep Tech Fonds van Invest-NL aan tien miljoen euro te steken in Qualinx. In totaal haalde deze Nederlandse semicon-scale-up twintig miljoen euro op voor zijn GNSS-chip die satellietpositionering energiezuiniger maakt. Eerder werd bekend dat de staatsinvesteerder vijf miljoen euro steekt in Nextgen Ventures 3, het derde fonds van een gespecialiseerde zorginvesteerder.
Invest-NL investeert ook vijf miljoen euro in Nextgen Ventures 3, het derde fonds van de gespecialiseerde zorginvesteerder. Met dit fonds richt Nextgen Ventures zich op veelbelovende medtech- en healthtech-startups in de vroege fase.
Wat meldkamers ons leren over kritische it
18 uur
BLOG – Op it-afdelingen is efficiëntie een factor van belang. Zeker in grote organisaties wordt it zoveel mogelijk gestandaardiseerd: één type laptop, één telefoon en één servicedesk. Logisch, daarmee bedien je zoveel mogelijk mensen met een minimum aan personeel en middelen.
De geschetste, rationele benadering werkt voor veel organisaties uitstekend; het is kostenefficiënt en maakt het beheer eenvoudig. Toch kan deze aanpak ook spanning opleveren. Want wat als niet alle werkplekken hetzelfde zijn? Of als bepaalde processen zo cruciaal zijn dat ze andere eisen aan it stellen?
112
Een omgeving waarin compleet andere it-afwegingen worden gemaakt, is de meldkamer. Het bekendste voorbeeld zijn de meldkamers waar 112-oproepen binnenkomen en van waaruit hulpdiensten worden aangestuurd. Daarnaast zijn er meldkamers voor fysieke beveiliging of het monitoren en aansturen van industriële processen of vervoersstromen. Hoewel de benamingen verschillen – van meldkamer en regiecentrum tot verkeerscentrale – hebben deze locaties één ding gemeen: uitval van systemen, hoe kort ook, levert levensgevaarlijke situaties op.
Uitval is geen optie
Dat betekent dat de it-strategie in meldkamers verschuift. Geen maximale standaardisatie, maar soms bijna een it-medewerker per meldkamercentralist om missie-kritische it te waarborgen. Wie daar rondloopt, merkt het direct: it wordt hier fundamenteel anders benaderd. Niet vanuit de vraag hoe je met it-diensten zoveel mogelijk mensen bedient, maar juist andersom: hoe je vanuit het perspectief van het primaire proces van de meldkamer de it-dienstverlening inricht.
Uitval is geen optie. Daarom wordt er continu nagedacht over scenario’s waarin dat toch gebeurt. Die scenario’s worden niet alleen besproken, maar ook voorbereid en geoefend. Op technisch vlak zijn onderwerpen als redundantie en fallback geen bijzaken, maar kernonderdelen van de gehele it-infrastructuur. Elk systeem heeft een fallback, en zelfs die fallback kent vaak een eigen fallback. Meldkamers zijn misschien het uiterste van het it-spectrum, maar de principes die hier gelden zijn breder te trekken.
Feestdagen
Wat is in jouw organisatie echt kritisch? Want elke organisatie heeft processen die in de ogen van het management, het bestuur of de medewerkers niet mogen uitvallen. Denk aan de webshop vlak voor de feestdagen, de hoogovenbesturing bij de staalfabrikant of het telefoniesysteem van een klantenservice. Maar worden die processen ook als zodanig behandeld? Dat is de vraag die je jezelf continu moet stellen.
Breng in kaart waar de knelpunten liggen op het gebied van bereikbaarheid en beschikbaarheid. En het belangrijkste: hebben jouw meest kritische processen daadwerkelijk andere service level agreements, escalatieprocedures en redundantie nodig dan de standaardwerkplek binnen de organisatie? Neem een gemeente waar de telefonie voor backoffice-medewerkers uitvalt. Vervelend, zeker, maar niet dramatisch voor de dienstverlening. Werkprocessen kunnen nog steeds doorgaan en burgers kunnen de organisatie nog steeds via andere kanalen bereiken. Ernstiger wordt het als het klantcontactcentrum onbereikbaar is. Precies daar zit het verschil. Meldkamers geven ons daarmee een belangrijke les: niet alle it-voorzieningen hoeven op dezelfde manier of met dezelfde hoeveelheid gestandaardiseerd te worden.
Handig middel
Hoe kom je in jouw organisatie tot die meldkamerwaardige processen? De stop-, klant- en ketentest is hier een handig middel voor. Per proces kun je in kaart brengen wat de implicaties zijn als het op een dag stopt of uitvalt. En als dat gebeurt, wat betekent dat voor klanten? Zijn er andere processen die door deze uitval geraakt worden? Het antwoord op deze vragen bepaalt of je te maken hebt met een kritiek proces dat meer verdient dan de gemiddelde it-aandacht.
Kom je tot de conclusie dat een proces kritieker voor je dienstverlening is dan je dacht? Dan vraagt het om een fundamenteel andere blik op je it-strategie. Bijvoorbeeld een eigen servicedesk opzetten, directe infrastructuur ontwikkelen of eigen escalatieprocedures ontwerpen. Natuurlijk vereist dit een hogere investering dan de it-strategie die je waarschijnlijk voor je gemiddelde kantoorautomatisering hanteert. Maar het is voor deze processen niet meer de vraag of je je dit kunt veroorloven, maar wat het betekent als je er niet in investeert.
Aandacht
Het lijkt inefficiënt en kostbaar om it-gebruikers in een missiekritische omgeving zoals een meldkamer zoveel aandacht en ondersteuning vanuit de it-organisatie of vanuit externe leveranciers te bieden. Maar dat is bekeken vanuit een standaardisatieperspectief. Voor negentig procent van je processen zal deze ratio niet nodig zijn. Maar geldt dat ook voor de tien procent van je processen die kritiek zijn? Deze processen verdienen andere prioriteit, juist omdat ze bij uitval andere consequenties hebben.
Met andere woorden: ook jij hebt in jouw organisatie processen die de meldkamerlogica verdienen. Herken ze voordat uitval de zwakke plekken aanwijst.
Johan Horneman, principal consultant en teamlead missiekritische communicatie Strict
Digitale diensten in nieuwe kabinet naar VVD en D66
20 uur
D66, VVD en CDA hebben een akkoord bereikt over de verdeling van de kabinetsposten. Op digitaliseringsgebied levert de VVD de staatssecretaris voor Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties & Slagvaardige Overheid. D66 krijgt de post van staatssecretaris van Economische Zaken, Digitale Economie en Soevereiniteit.
Vorige week werd in het coalitieakkoord duidelijk dat er geen aparte minister voor Digitale Zaken komt. Wél een Nederlandse Digitale Dienst (NDS) die de afhankelijkheid van externe it-leveranciers moet verminderen. Verder volgt de komende jaren een vernieuwing van de Rijksdienst. De bedrijfsvoering binnen het Rijk moet uniformer: van ict en inkoop tot personeelszaken, onder andere door verplichte standaarden en gezamenlijke voorzieningen. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Koninkrijksrelaties & Slagvaardige Overheid gaat zich buigen over die vernieuwing. Maar wat precies het takenpakket wordt en of de NDS daarbij hoort, is nog niet bekend.
De portefeuille digitalisering is breed. De kans bestaat dat er ook delen van de NDS en andere rijks-ict-taken naar de staatssecretaris van Economische Zaken, Digitale Economie en Soevereiniteit gaan. De definitieve invulling wordt vastgesteld tijdens het constituerend beraad (in de volksmond de oprichtingsvergadering van het kabinet). Het minderheidskabinet staat naar verwachting op 23 februari op het bordes.
In het coalitieakkoord is voor het eerst een hoofdstuk specifiek over digitalisering opgenomen; de tech-sector is daar tevreden over. Daar komt dus aparte aandacht voor soevereineit bij, in de portefeuille van de staatssecretaris van Economische Zaken.
In het nieuwe kabinet gaat het ministerie van Algemene Zaken naar D66-leider Jetten, die premier wordt. VVD’er Heinen blijft minister van Financiën. Bronnen rond RTL Nieuws melden dat VVD-leider Dilan Yeşilgöz minister van Defensie en vicepremier wordt. De staatssecretaris van Defensie wordt een CDA’er en heeft normaliter de ict van de krijgsmacht in portefeuille.
Een overzicht van de verdeling van de kabinetsposten staat hier.
Coalitieakkoord oogst lof in techsector: ‘Eindelijk digitale ambitie’
1 dag
Positieve reacties vanuit de digitale sector op het coalitieakkoord. Branchevereniging NLdigital is blij met de aandacht die D66-CDA-VVD aan digitalisering geeft. Voor het eerst is in zo’n akkoord een hoofdstuk specifiek over digitalisering opgenomen. Maar er zijn nog wel blinde vlekken.
Het aanstaande Kabinet-Jetten heeft grote digitale ambities. ‘We zijn niet langer alleen een ‘pilotland’ maar worden ook een ‘opschaalland’ als het gaat om de ontwikkeling van sleuteltechnologieën zoals ai,’ aldus het akkoord.
Brancheorganisatie Dutch Cloud Community (DCC) ziet in het nieuwe akkoord een duidelijke reactie op de geopolitieke werkelijkheid van 2026. ‘Digitale autonomie wordt voor het kabinet het leidende principe. Dat is een zeer welkome breuk met het US Cloud First-principe dat de afgelopen jaren leidend was.’ Strategische afhankelijkheden in cloud, data en kritieke systemen moeten doelgericht worden afgebouwd, aldus DCC.
De Dutch Data Center Association (DDA) ziet dat het belang van digitalisering en kunstmatige intelligentie goed wordt onderkend. Directeur Stijn Grove: ‘Het akkoord benadrukt terecht dat digitale infrastructuur en sleuteltechnologieën het verdienvermogen van morgen bepalen.’
NDS niet expliciet genoemd
Ict-branchevereniging NLdigital noemt het opvallend dat de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) niet expliciet wordt genoemd. Essentieel is dat het nieuwe kabinet zijn commitment uitspreekt naar de NDS, met daarbij een duidelijke investeringsagenda. Zonder concrete middelen dreigt de NDS een praatcircuit te blijven in plaats van een motor voor daadwerkelijke transformatie.
NLdigital plaatst kanttekeningen bij de nieuw op te richten Nederlandse Digitale Dienst (NDD). ‘Extra overheidsvraag naar it-talent zal de tekorten verder doen oplopen,’ zo vreest de branchevereniging. ‘Als de Digitale Dienst wordt ingericht als kleine groep experts en architecten die met kennis van zaken de markt aanstuurt en samenwerking met private partijen faciliteert, is dat toe te juichen. Dan versterkt het de uitvoeringskracht zonder de arbeidsmarkt verder te belasten.’ DCC vindt de invulling van deze dienst nog weinig concreet.
Autonomie en onderwijs
En dan de digitale autonomie. Bij inkoop en aanbestedingen moet een centrale toets op it-standaarden plaatsvinden. Er wordt gevraagd om opensource-componenten en open-standaardinterfaces, zodat verschillende cloudleveranciers (inclusief Europese) eenvoudig kunnen integreren. Ook wordt een nationaal stresstest-framework opgezet om afhankelijkheden van buitenlandse cloudproviders te identificeren en te mitigeren. Met welke criteria daarbij zal worden gewerkt, is voor DCC echter nog onduidelijk.
NLdigital vindt dat de digitalisering in het onderwijs meer aandacht had kunnen krijgen. Volgens de branchevereniging is het stimuleren van zij-instroom dé oplossing om het tekort aan it’ers aan te pakken, wat wordt gedaan met het Switch-to-Digital-initiatief.
Software-industrie voelt druk ai-tools; angst voor ‘SaaSpocalypse’
1 dag
Alle ogen zijn momenteel gericht op de software-industrie. Als de koersontwikkeling van softwarebedrijven op de beurzen een indicator is, breken er onzekere tijden voor deze sector aan. De langetermijnvooruitzichten staan onder druk door de opmars van nieuwe ai-tools als alternatief. Sommigen spreken al van een ‘SaaSpocalypse’.
In meer dan tien jaar deden de aandelen Microsoft het niet zo slecht als afgelopen maand. De koers-winstverhouding heeft drie jaar lang niet zo laag gestaan. Vorige week donderdag kreeg Microsoft een waardedaling van 420 miljard dollar voor de kiezen. Ook andere softwarebedrijven zijn in mineur. De Noord-Amerikaanse software-index van Standard & Poors zakte in januari met 15 procent, de grootste daling sinds oktober 2008.
Disruptie
De tijd dat de bomen tot in de hemel groeien lijkt voorbij. Artificial intelligence (ai) waait als een gure wind door dit deel van de it-sector. Ai biedt kansen, maar vormt ook een bedreiging. Bijna de hele economie krijgt ermee te maken. De adoptie van ai staat bij veel bedrijven nog in de kinderschoenen, maar juist de softwaresector blijkt bijzonder kwetsbaar. Softwarebedrijven, waarvan de inkomsten direct onder druk komen te staan door nieuwe ai‑tools, moeten rekening houden met ‘forse ontwrichting’, waarschuwt Jefferies‑econoom Mohit Kumar.
Kunstmatige intelligentie leidt tot disruptie, ook bij gevestigde softwareleveranciers zoals Adobe, Intuit, Workday en Salesforce die een ijzersterke positie leken te hebben. Dit besef leeft al enkele maanden, maar een week geleden wakkerde de angst voor de ontwrichtende werking van ai meer aan. De kaarten worden opnieuw geschud.
Klappen op de beurs
Met argusogen wordt gekeken naar de omzet- en winstontwikkeling van beursgenoteerde software-ondernemingen. Lichte tegenvallers worden afgestraft met grote koersdalingen. Als de groeimachine even hapert, worden de langetermijnverwachtingen resoluut neerwaarts bijgesteld.
Dat verklaart waarom grote leveranciers als ServiceNow en SAP ineens klappen krijgen op de beurs. SAP zakte 16 procent toen de cloudomzet iets minder groeide dan beleggers hadden verwacht. Bijna alle resultaten oogden goed, maar op één cijfer werd de erp-reus afgerekend. Zorgen over de vooruitzichten op lange termijn overheersen.
‘SaaSpocalypse’
De beurzen staan al langere tijd wantrouwig tegenover software-aandelen. Maar de laatste weken slaat deze twijfel om in scherpe koersreacties of zelfs vrees voor een teloorgang van grote delen van de software-industrie. Gesproken wordt zelfs van een ‘SaaSpocalypse’, een doemscenario voor software-as-a-service (saas)-aanbieders. Dat lijkt overdreven, want hooguit de groeivooruitzichten lijken te moeten worden getemperd.
Eind januari zorgde Anthropic’s Claude Cowork voor opschudding, een ai‑agent die niet alleen praat, maar daadwerkelijk werk uitvoert op je computer. Cowork automatiseert nu taken waarvan eerder werd aangenomen dat ze niet door ai konden worden overgenomen. Eerder lanceerde Anthropic een geavanceerde tool voor het schrijven van code die breed toepasbaar is.
‘Zekerheden’ verdwijnen
Afgelopen dinsdag wakkerde de ai-startup de angst opnieuw aan. Anthropic lanceert een tool voor bedrijfsjuristen die de juiste jurisprudentie naar boven haalt en er ook nog even een scherpe analyse bijzet. Wolters Kluwer en Elsevier, die eerst van ai leken te kunnen profiteren, zien hun verdienmodel bedreigd. Afgelopen dinsdag daalde de koers van Wolters Kluwer met bijna 13 procent. Het uitgeef- en softwareconcern kocht de afgelopen jaren voor 4,51 miljard euro aan eigen aandelen in. Die zijn nu nog maar 2,74 miljard euro waard; een verlies van 1,77 miljard euro.
Steeds uitgebreider wordt het aantal functies dat ai kan vervangen. Ai is in staat om gevestigde posities te doorbreken. Concurrentieverhoudingen veranderen, terwijl ook meer prijsdruk ontstaat. ‘Zekerheden’ verdwijnen. De grote vraag is welke softwarebedrijven straks de ai-winnaars zullen zijn en welke als verliezer eindigen. Tussen succes en fiasco zit maar een dunne lijn.
En de vrees bestaat dat ai tot nieuwe software leidt die bestaande oplossingen verdringt. Medewerkers van business-afdelingen zonder diepgaande kennis van software kunnen straks zelf geautomatiseerde systemen ontwikkelen. Anthropic ontwikkelt plug-ins die het eerdergenoemde Cowork veranderen in rolspecifieke specialisten voor een veelheid aan taken.
Verschuivingen
Dat ai tot disruptie leidt, was al bekend. Maar het besef groeit dat het front waar ai verstorend werkt, steeds breder wordt. Als minder menselijke consultants nodig zijn, gaan ook andere sectoren van de it dat merken zoals de outsourcing.
Voorlopig duiden de groeiverwachtingen zoals die van Gartner er allerminst op dat de software-industrie uitdooft, maar dat er verschuivingen komen lijkt zeker. Want als zelfs Microsoft ondanks glanzende cijfers moeite heeft beleggers van haar strategie te overtuigen, hoe lastig is het dan voor softwareleveranciers die meer met disruptie te maken krijgen en geen dominante marktpositie hebben.
Duurzaamheid is bouwsteen digitale autonomie
1 dag
Digitale duurzaamheid is niet alleen een ecologische doelstelling, maar vormt ook een fundament onder Europese digitale weerbaarheid. De Fransen laten zien hoe je dat aanpakt.
Digitale verantwoordelijkheid is in hoog tempo uitgegroeid tot een strategisch thema. Met groeiende datacenters, explosief cloudgebruik en energie-intensieve generatieve ai draait het niet meer om de vraag óf bedrijven hun digitale voetafdruk moeten beheersen, maar hóe ze dat moeten doen.
Het nieuwe Cigref-rapport ‘Stratégies Numérique Responsable des grandes organisations – Comment passer à l’échelle?’ laat zien hoe Frankrijk dat probeert te organiseren en waarom die aanpak relevant is voor Europa’s bredere ambities rond duurzaamheid en digitale soevereiniteit. Voor cio’s en it-managers biedt het een helder beeld van wat nodig is om verantwoord digitaal beleid echt te verankeren.
Centraal in het rapport staat de term ‘Numérique responsable’ (NR) oftewel ‘Verantwoord digitaal’: een bedrijfsbrede strategie om de negatieve milieu- en maatschappelijke impact van digitalisering te beperken en tegelijk de positieve effecten te versterken. Dit gaat verder dan Green IT. NR omvat het volledige digitale ecosysteem: de CO₂-uitstoot en het materiaalgebruik van hardware, de energieconsumptie van datacenters en cloud, de toegankelijkheid en ethiek van digitale diensten, de levensduur van apparatuur en software, en de inzet van technologie voor bredere maatschappelijke waarde.
Het rapport laat overtuigend zien dat digitale verantwoordelijkheid en digitale soevereiniteit nauw met elkaar verbonden raken. Wie inzet op transparantie, meetbaarheid, meer zuinige cloudarchitecturen, strengere keten-eisen en optimalisatie van digitale middelen, vergroot automatisch zijn strategische autonomie. Minder afhankelijkheid van niet-Europese cloudproviders, meer grip op de dataketen en betere controle over energie-intensieve technologieën zijn directe bijproducten van een volwassen NR-strategie. Daarmee positioneert digitale duurzaamheid zich niet alleen als een ecologische doelstelling, maar als een fundament onder Europese digitale weerbaarheid.
Ondanks de brede erkenning van het belang van NR, is de uitvoering binnen grote organisaties volgens Cigref nog sterk versnipperd
Fragmentatie remt opschaling
Ondanks de brede erkenning van het belang van NR, is de uitvoering binnen grote organisaties volgens Cigref nog sterk versnipperd. Het rapport onderscheidt drie volwassenheidsniveaus: organisaties die NR volledig geïntegreerd hebben in hun governance, bedrijven die losse initiatieven hebben maar onvoldoende structuur en organisaties die nog aan het begin staan. Die variatie is volgens de auteurs rechtstreeks te herleiden tot drie structurele problemen:
Ten eerste ontbreekt een uniforme manier om de digitale voetafdruk betrouwbaar te meten. Verschillende cloudproviders hanteren uiteenlopende methoden, waardoor CO₂-vergelijkingen moeilijk worden.
Ten tweede hebben veel organisaties geen duidelijke governance voor digitale duurzaamheid. ESG-afdelingen en it werken vaak langs elkaar heen, terwijl juist gezamenlijke besluitvorming essentieel is.
Ten derde blijft bewustwording onder medewerkers achter. Digitale duurzaamheid wordt vaak gezien als een technisch of secundair onderwerp, waardoor gedrag en prioriteiten lastig veranderen.
Voor cio’s en it-managers zal dit alles herkenbaar zijn: zonder meetbare kpi’s, een gestructureerde governance en een helder mandaat blijft NR een optelsom van losse projecten die elkaar niet versterken.
Ai daagt de duurzaamheidslogica uit
Een van de meest urgente waarschuwingen uit het rapport betreft generatieve ai. De enorme groei van ai-toepassingen zorgt voor een forse stijging van het elektriciteits- en waterverbruik in datacenters. Hyperscalers temperen inmiddels hun klimaatambities, mede door de toegenomen belasting van ai-inferentie. Cigref concludeert dat organisaties alleen grip krijgen op hun digitale impact als zij selectiever omgaan met ai. Kleinere modellen, domeinspecifieke ai, beter gedefinieerde businesscases en zicht op energieconsumptie worden noodzakelijk om ai binnen de grenzen van duurzaamheids- en soevereiniteitsdoelen te houden.
Voor Nederland, waar datacenter- en netcapaciteit onder druk staan, is dit een direct toepasbare boodschap. Zonder zuinige en strategisch gekozen ai-toepassingen loopt elke duurzaamheidsstrategie vast — en verzwakt tegelijkertijd de digitale autonomie.
‘Sommige Franse organisaties werken met een ‘budget carbone’: een CO₂-plafond per afdeling, dat net zo leidend wordt als het financiële budget’
Governance als hefboom voor schaal
Het rapport is op zijn sterkst wanneer het beschrijft hoe organisaties digitale verantwoordelijkheid structureel kunnen verankeren. De meest volwassen bedrijven koppelen NR aan hun strategische besluitvorming, rapporteren over digitale duurzaamheid in reguliere managementrapportages, verbinden CO₂-doelen aan budgetten en maken digitale verantwoordelijkheid een vast onderdeel van portfolio- en projectgovernance.
Cigref laat zien dat organisaties die digitale duurzaamheid behandelen als integraal onderdeel van it-beleid in plaats van een apart duurzaamheidsprogramma substantiële vooruitgang boeken. Zo werken sommige Franse organisaties met een ‘budget carbone’: een CO₂-plafond per afdeling, dat net zo leidend wordt als het financiële budget. Andere zetten communities op van NR-ambassadeurs binnen it en business, of integreren ecodesign-vereisten in hun ontwikkelprocessen en aanbestedingen.
Voor cio’s vormt dit een helder signaal: digitale duurzaamheid vraagt om governance, niet om goodwill. Pas wanneer CO₂-impact, levensduur, energieverbruik en de transparantie van dataketens worden meegenomen in architectuurkeuzes, projectselectie en cloudstrategie, ontstaat een duurzaam effect.
Wat Nederland en Europa hiervan kunnen leren
Hoewel het rapport Franse voorbeelden gebruikt, sluiten de inzichten prima aan bij Europese discussies rond de AI Act, de CSRD, de digitaliseringsstrategie van de EU en de roep om digitale soevereiniteit. Nederland staat bovendien voor vergelijkbare vraagstukken: de duurzaamheid van datacenters, cloudmigraties, afhankelijkheid van non-EU cloudproviders, de groei van ai en de druk op netcapaciteit.
Digitale duurzaamheid is geen niche, maar een strategisch onderwerp dat de Europese digitale toekomst mede bepaalt
Het Cigref-rapport benadrukt dat digitale duurzaamheid geen niche is, maar een strategisch onderwerp dat de Europese digitale toekomst mede bepaalt. De belangrijkste boodschap voor Nederland en Europa: digitale duurzaamheid is niet alleen noodzakelijk om klimaatdoelen te halen, maar is vooral ook een bouwsteen van digitale autonomie. Door te investeren in transparante dataketens, (energie)zuinige digitale infrastructuren, en duidelijke en strakke governance, ontstaat meer grip op energie-intensieve technologieën én op de herkomst, controle en veiligheid van data.
Een volwassen digitale verantwoordelijkheid
Het rapport laat zien dat digitale duurzaamheid geen technologische maar organisatorische transformatie is. Het succes hangt af van meetbaarheid, consistent leiderschap en discipline in de uitvoering. Niet door te wachten op perfecte standaarden, maar door governance te organiseren, de keten te betrekken en consequent prioriteiten te stellen. Voor cio’s en it-managers betekent dit vooral: maak digitale verantwoordelijkheid onderdeel van de kern van het it- en cloudbeleid. Niet als extra project, maar als strategische lens waardoor alle digitale keuzes worden gewogen.
Lessons learned voor cio’s en it-managers1. Werk met grofmazige kpi’s en verfijn later – Perfecte data bestaan niet. Begin met indicatieve CO₂- en energie-kpi’s en bouw die geleidelijk uit;2. Integreer NR in besluitvorming – Laat digitale duurzaamheid meewegen in architectuur, cloudstrategie, projectgovernance en aanbestedingen;3. Verleng de levensduur van hardware structureel – Stop automatische vervanging, stimuleer reparatie en introduceer cascading;4. Beperk ai tot strategisch relevante toepassingen – Gebruik kleinere, zuinige modellen en beoordeel energie- en materialenimpact vooraf;5. Betrek leveranciers bij de strategie – Vraag om CO₂-transparantie, materiaaldata en assessment van digitale duurzaamheid.6. Versterk bewustwording continu – Zorg voor verplichte trainingen, interne communicatie en NR-ambassadeurs in alle businessunits. Cigref is een netwerk van grote Franse bedrijven en overheidsinstanties dat haar leden helpt om digitale technologie te ontwikkelen en te managen.
Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #1.
Kort: Gartner ziet veel vraag naar servers, Bird vliegt niet uit (en meer)
1 dag
In dit nieuwsoverzicht: it-markt ligt er goed bij, Bird blijft voorlopig in Nederland, Adyen biedt ‘embedded finance’ en Taigur in zee met Artific.
Groei it-bestedingen
De wereldwijde bestedingen aan it gaan dit jaar met 10,8 procent toenemen tot 6,15 biljoen dollar, voorspelt marktvorser Gartner. Vooral de opbouw van ai-infrastructuur blijft snel groeien ondanks zorgen over een ai-zeepbel. Met name de vraag naar servers die ai-workloads verwerken, versnelt. Dit jaar wordt een groei van 36,9 procent verwacht. De totale bestedingen aan datacenters nemen met 31,7 procent toe tot meer dan 650 miljard dollar. Ondanks een kleine neerwaartse corrrectie blijft software na it-dienstverlening de grootste uitgavencategorie. Gartner raamt de groei voor applicatie- en infrastructuur-software op 14,7 procent tot ruim 1,4 biljoen.
De uitgaven aan ai-infrastructuur komen in 2026 op 2,52 biljoen dollar, 44 procent meer dan in het jaar daarvoor. Voor 2027 wordt een stijging tot 3,33 biljoen dollar voorzien.
Aan mobiele telefoons, pc’s en tablets wordt dit jaar naar verwachting 836 miljard dollar uitgegeven; een groei van 6,1 procent. De vertraging in de vraag is vooral het gevolg van de sterk opgelopen prijzen van geheugenchips.
Bird blijft in Nederland
Het hoofdstedelijke techbedrijf Bird blijft voorlopig in Nederland. Bird-topman Robert Vis zegt nu dat zijn eerdere uitspraken over een vertrek uit Amsterdam vooral bedoeld waren als een serieuze waarschuwing. Bird (voorheen Messagebird) is niet van plan om te verhuizen, zegt hij in een gesprek met Follow The Money.
Maar Vis benadrukt dat als Nederlandse regels zijn personeel, klanten of bedrijf te veel in de weg zitten, hij Bird binnen één dag kan omzetten in een Amerikaans bedrijf. Bird profileert zich als ai-gestuurd bedrijfsplatform dat marketing, personeelszaken, sales en workflows verenigt. Het biedt applicatiesoftware en api’s om elk contactmoment met de klant te automatiseren en te personaliseren via sms, voice en WhatsApp.
Adyen regelt met paar muisklikken financiering
Fresha Capital is nu ook beschikbaar in Nederland als onderdeel van Adyens Embedded Finance-portfolio. Daarmee kunnen beauty- en wellnessondernemers snel en eenvoudig werkkapitaal krijgen. Het fintech-platform Adyen ontwikkelde software die financiële functies toevoegt aan apps of diensten die eigenlijk iets anders doen. Fresha is een online-afsprakensysteem voor salons en spa’s.
Ondernemers kunnen financiering regelen zonder naar een bank of aparte financiële app te gaan. Ze krijgen vooraf goedgekeurde voorstellen te zien en kunnen binnen seconden financiering aanvragen, vaak dezelfde dag nog uitbetaald. Bedragen variëren van ongeveer 575 euro tot 57.500 euro en zijn gebaseerd op omzet. Terugbetaling gebeurt automatisch via een percentage van de dagelijkse inkomsten, zonder boetes voor vroeg aflossen.
Artific tekent Taigur als partner bij
Artific, een Nederland ai-platform voor de inzet van ai, heeft het Hengelose Taigur toegevoegd aan zijn partner-netwerk. Taigur, onderdeel van de Digital Power Group, lanceert op basis van deze samenwerking OctAIpus. Dit in Nederland ontwikkelde en op Nederlandse bodem gehoste ai-platform richt zich op organisaties die ai praktisch willen inzetten in het dagelijks werk.
Spoelstra Spreekt: Vaker gehoord
1 dag
COLUMN – Ik heb het vaker gehoord maar het gaat er eindelijk van komen. De zelfrijdende auto’s gaan we binnenkort zien in ons straatbeeld. Met name door de doorbraak in ai is de ontwikkeling van robotauto’s instroomversnelling geraakt.
Het leek er even op dat het er nooit van zo komen. Zo bleven de eerste prototypes uren wachten voor een rotonde omdat ze iedereen voor lieten. En bij het eerste-de-beste ongeluk werd natuurlijk het testen direct weer stopgezet. Dat probleem heb je niet als mensen de auto zelf besturen. Dan gebeuren er gelukkig nooit ongelukken.
Kinderachtige mannen
Ik las in een interview met een ontwikkelaar van BMW die heel enthousiast was maar aan het einde toch zei: maar ik denk toch dat mensen het liefste zelf blijven rijden. En dat heb ik vaker gehoord. Zo willen mensen ook het liefst zelf schakelen. Maar als je eenmaal in een automaat hebt gereden, vervloek je het schakelen als je weer in een schakelbak rijdt. Of wat ook leuk is, mensen willen graag de motor horen. Dit laatste klopt soms ook nog. Er zijn hele kinderachtige mannen die per se een motor willen horen en dus een motorgeluid op hun elektrische auto zetten. Het liefst heb ik ook dat mijn vrouw rijdt. Goed, het is levensgevaarlijk maar ik kan dan tenminste een borreltje drinken.
Maar hoezo willen mensen zelf rijden? We willen toch allemaal gereden worden? Het liefst heb ik ook dat mijn vrouw rijdt. Goed, het is levensgevaarlijk maar ik kan dan tenminste een borreltje drinken. Maar je hoort het vaker bij nieuwe ontwikkelingen. Mensen kopen geen kleren online want ze willen het zelf passen in de winkel, of een kaartje krijgen is toch leuker dan een sms’je. En dan hebben we natuurlijk de klassieker, mensen willen niet altijd bereikbaar zijn. Nou, ga maar even naar het gezicht van iemand kijken die even geen bereik heeft. Je kunt nog beter zonder zuurstof zitten.
En daar is nu bij gekomen: mensen willen toch graag zelf rijden. Je zult het binnenkort steeds vaker horen.
Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk voor meer informatie op www.jacobspoelstra.nl.
AP: Zonder duidelijke waarden dreigt het Wilde Westen van generatieve ai
2 dagen
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) komt met een verrassend scherpe kernboodschap in haar visie op generatieve artificiële intelligentie (ai): je kunt ai alleen verantwoord inzetten als je vanaf dag één stuurt op waarden, governance en controleerbaarheid – niet op hype, snelheid of technische mogelijkheden.
De privacywaakhond stelt in het visiedocument ‘Verantwoord vooruit‘ dat organisaties niet moeten beginnen met de vraag ‘wat kan ai technologisch?’, maar bij ‘wat vinden wij acceptabel?’ Het is zaak om expliciet te maken welke waarden leidend zijn (veiligheid, autonomie, non-discriminatie, transparantie) en ai-toepassingen daaraan toetsen.
Tweede boodschap is om geen oncontroleerbare systemen te introduceren. Black-box-systemen zijn onacceptabel in kritieke processen. It-beslissers moeten kunnen uitleggen hoe een model werkt en welke data erin zitten. Belangrijk ook is duidelijk te maken welke risico’s een ai-model introduceert en hoe fouten worden opgespoord en gecorrigeerd.
Actief sturen
Generatieve ai verwerkt vaak meer persoonsgegevens dan nodig, stelt de AP. De waakhond verwacht dat organisaties actief sturen op minimale input, veilige prompts, geen ongecontroleerde datastromen naar leveranciers en duidelijke bewaartermijnen. Ai mag geen systemen creëren die mensen sturen, beïnvloeden of afhankelijk maken. Toepassingen die autonomie ondermijnen, worden als hoog risico gezien.
Veel aandacht verdient de ai-governance. Denk aan helder ai-beleid, duidelijke rollen en verantwoordelijkheden, audits en impactanalyses alsmede incidentmanagement voor ai. De AP is duidelijk: sommige toepassingen zijn per definitie onaanvaardbaar, ook als ze technisch mogelijk zijn. Voorbeelden: monitoring van werknemers, risicoprofielen zonder menselijke controle, of systemen die autonomie ondermijnen.
De AP vindt dat organisaties generatieve ai vaak te snel inzetten, zonder vooraf voldoende aandacht te besteden aan de gevolgen voor mensen en samenleving.
Toekomstbeelden
In haar visiedocument beschrijft de AP drie onwenselijke toekomstbeelden. In een Wilde Westen-scenario groeit generatieve ai zonder duidelijke regels. In een scenario van gemiste kansen valt Europa stil, doordat complexe en onduidelijke wet- en regelgeving leidt tot onzekerheid. In een bunker-scenario belemmert overmatige voorzichtigheid innovatie.
Aleid Wolfsen, voorzitter van de AP: ‘Generatieve ai is nog bestuurbaar. Maar alleen als we nu kiezen voor waarden als uitgangspunt, en niet voor snelheid als norm.’ Daarom pleit de AP voor een vierde koers: waarden aan het werk. De AP koerst daarmee op ruimte voor innovatie, met bescherming van democratie, grondrechten en onderling vertrouwen.
Juridische analyse
De AP heeft een jaar de tijd genomen om deze visie af te ronden. De visie is opgesteld met inbreng van bedrijven, experts en maatschappelijke organisaties en weerspiegelt daardoor ook inzichten uit de samenleving.
De AP publiceert rond april een handreiking met een juridische analyse op AVG-aspecten van de ontwikkeling en inzet van generatieve ai-modellen. De nu gepubliceerde visie bevat een lijst aandachtspunten waar bestuurders op moeten letten bij de inzet van generatieve ai. Handig ook is een schematische weergave van lagen en ontwikkelingen van generatieve ai. Verder vind je er een beheersingskader voor verantwoorde generatieve ai.
Onderwijs zit muurvast aan Google en Microsoft
2 dagen
Het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs zijn met handen en voeten gebonden aan de grote techbedrijven Google en Microsoft. Een inventarisatie van it-toepassingen toont een dominante positie van dienstverlening door grote techbedrijven in het funderend onderwijs.
Voor de totaaloplossingen die deze bedrijven bieden, bestaan op dit moment geen één-op-één alternatieven. De afhankelijkheden zijn complex en de oplossing hiervan overstijgt de mogelijkheden van het funderend onderwijs alleen. Het vraagt samenwerking tussen onderwijssectoren, op nationaal niveau en in EU-verband. Om verandering in deze situatie aan te brengen zijn nieuw beleid en bijbehorende financiering. Het wordt ook een zaak van de lange adem.
Dit blijkt uit een brief van staatssecretaris Koen Becking (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) aan de Tweede Kamer. Hij wil samen met de onderwijspartners de regie nemen. Technologie in het onderwijs is geen tijdelijk experiment, maar een structurele transformatie. De vraag is niet óf technologie het onderwijs verandert, maar onder welke voorwaarden. Becking: ‘De komende periode staan we voor een belangrijke keuze: nú richting geven of later noodgedwongen ingrijpen.’
Actieplan
Hij vervolgt: ‘Een verstandige inzet van technologie in het onderwijs is onmisbaar voor een innovatief en weerbaar Nederland. Maar dan moeten we hier wel gripop houden. We moeten de kansen van technologie benutten, zonder ons aan de macht van deze technologie te onderwerpen. Dit vraagt structurele aandacht, samenwerking en ondersteuning.’ Voor de zomer komt OCW met een actieplan ‘digitalisering funderend onderwijs’.
Vooral ai verandert het onderwijs grondig. Ai is doorgedrongen in alle lagen van het onderwijs. Leerlingen gebruiken generatieve ai voor huiswerk en toetsvoorbereiding. Ze krijgen kennis en vaardigheden mee om zich optimaal te kunnen ontplooien in een innovatieve economie en een sterke democratie. Intelligente technologie kan ook leerkrachten ondersteunen. Leraren experimenteren met ai bij nakijken en lesontwerp. Daarmee kunnen lesmethodes worden aangepast aan het tempo en de interesses van elk kind, zodat meer tijd overblijft voor andere zaken.
Big Tech
Uit onderzoek van Dialogic blijkt dat de afhankelijkheden van Big-Tech-dienstverlening in het funderend onderwijs bijzonder groot zijn. Beperkt zijn de mogelijkheden om daar op beleidsmatig niveau op te sturen.
Google Workspace wordt door het merendeel van de schoolbesturen gebruikt voor het primaire onderwijsproces:het leren en lesgeven(zoals leermanagementsystemen, digitale klaslokalen en ai-tools). Voor het secundaire proces van organisatie, administratie en ondersteuning (denk aan leerlingvolgsystemen, bestandsopslag en samenwerkingsplatforms) gebruikt vrijwel elk schoolbestuur Microsoft 365. Een groot deel van de licenties, specifiek in het primair onderwijs, wordt gebruikt voor identity management (sso – single sign on).
Schoolbesturen bevestigen in gesprekken hun afhankelijkheid van Google en Microsoft. Volgens hen is het onwaarschijnlijk dat zij zelfstandig overstappen op het gebruik van alternatieve diensten. Onder meer beperkte kennis, kunde en capaciteit vormen een struikelblok.
One-stop-shops
Vanuit het perspectief van publieke waarden zijn de afhankelijkheden van Microsoft en Google het meest risicovol voor de autonomie van schoolbesturen. Beide scoren overigens wel positief op efficiëntie, security en compliance.
Alternatieven voor Google en Microsoft zijn op applicatieniveau beschikbaar, maar vormen geen volwaardig alternatief voor de one-stop-shops van Google en Microsoft. Daarnaast beperken het gebrek aan expertise (door sterke mate van uitbesteding) en de behoefte aan ontzorging op het vlak van ict de keuzevrijheid in de praktijk.
Ipon 2026Op 11 en 12 februari 2026 vindt in de Jaarbeurs Utrecht IPON 2026 plaats. Tijdens deze grootste Nederlandse vakbeurs voor onderwijs & edtech is er veel aandacht voor ai in het onderwijs. Andere thema’s zijn digitale geletterdheid, learning analytics, privacy & beveiliging, xr/vr/ar, adaptieve leeromgevingen, infrastructuur en hardware.
Eurofiber lijft LuxNetwork in
2 dagen
Eurofiber neemt de Luxemburgse b2b-netwerkprovider LuxNetwork over om zijn positie in de Benelux te versterken. Ook ondersteunt deze acquisitie de langetermijnstrategie voor Europese groei, gebouwd op open-access digitale infrastructuur. Luxemburg geldt als een belangrijk Europees knooppunt voor connectiviteit.
LuxNetwork, opgericht in 2012, levert bedrijfskritische glasvezelverbindingen tussen het groothertogdom en grote Europese steden zoals Frankfurt, Brussel, Parijs en Amsterdam. Het bedrijf wordt volledig geïntegreerd in Eurofiber België.
LuxNetwork beschikt over een recent uitgerolde, 400G‑ready DWDM‑backbone, bedoeld voor zeer hoge datavolumes en veeleisende toepassingen. Volgens Hans Witdouck, directeur Eurofiber België, vergroot de overname de internationale footprint en het open‑access aanbod, met voordelen voor sectoren als finance, media, technologie en hyperscalers. Volgens Luc Lutot, topman en oprichter van LuxNetwork, blijft de lokale aanwezigheid in Luxemburg behouden.
Databescherming is geen compliance-probleem meer
2 dagen
BLOG – Jarenlang werd databescherming in Europa benaderd als een juridisch vraagstuk. Het was een onderwerp voor privacy-officers, juristen en audits. Die benadering wringt.In een wereld van cloud, ai en complexe digitale ketens is databescherming geen afvinklijstje meer. Het is een keuze die je al bij het ontwerp van systemen maakt. Wie dat nog steeds niet erkent, loopt niet alleen technische risico’s, maar tast ook het vertrouwen in digitale systemen aan.De Europese discussie over een mogelijke ‘reset’ van het databeschermingsmodel gaat daarom niet over verouderde principes. Ze laat zien dat de praktijk achterloopt op de manier waarop moderne it-systemen zijn gebouwd en gebruikt.ParadoxBijna tien jaar na de invoering van de AVG staat Europa voor een ongemakkelijke paradox. Het Europese databeschermingsmodel geldt internationaal als norm, terwijl organisaties tegelijk worstelen met de praktische uitvoerbaarheid. Nieuwe technologieën, met name ai, zijn gebouwd op continue datastromen, grootschalige analyse en hergebruik van informatie. Dat botst met uitgangspunten als zo min mogelijk data verzamelen, data alleen gebruiken waarvoor die bedoeld is en inzichtelijk maken wie waarvoor toegang heeft.De digitale infrastructuur is het zenuwstelsel van de samenlevingDe reflex is voorspelbaar: regels versoepelen om innovatie niet te blokkeren. Die redenering gaat echter voorbij aan de kern. Het probleem zit niet in de uitgangspunten, maar in de manier waarop databescherming wordt toegepast. Vaak gebeurt dat pas achteraf. Als extra maatregel of als schadebeperking. Terwijl de belangrijkste keuzes veel eerder worden gemaakt: in architectuur, governance en infrastructuur.VersplinterdWie digitale systemen ontwerpt, bepaalt in hoge mate hoe data worden verzameld, gedeeld en beschermd. Versplinterde verantwoordelijkheden, ondoorzichtige controle-lagen en achteraf toegevoegde beveiliging vergroten het risico juist. Dat geldt voor commerciële platforms en voor de publieke digitale infrastructuur.Die systeemblik komt nadrukkelijk terug in cybersecurity-strategieën, ook in Nederland. De digitale infrastructuur is niet langer puur ondersteunend, maar het zenuwstelsel van de samenleving. In die context zijn datalekken of privacy-incidenten geen op zichzelf staande technische problemen. Ze ondermijnen het vertrouwen in instituties en veroorzaken maatschappelijke schade.Daarbij verschuift ook de verantwoordelijkheid. Niet de eindgebruiker, maar de partijen die digitale systemen ontwerpen en beheren, hebben de meeste invloed op hoe privacy en veiligheid in de praktijk worden geregeld. Dat betekent dat deze aspecten geen extra laag mogen zijn, maar vanaf het begin onderdeel moeten uitmaken van de technische architectuur.BlootDe opkomst van ai legt deze spanning genadeloos bloot. Ai-systemen vragen om schaal, snelheid en flexibiliteit. Zonder duidelijke architectuurgrenzen vervagen verantwoordelijkheden. Wie heeft toegang tot welke data? Wie kan modellen auditen? En waar liggen de grenzen tussen organisaties, leveranciers en overheden?Zonder duidelijke ontwerpkeuzes ontstaat het risico dat uitzonderingen de norm worden. Tijdelijke oplossingen worden permanent, extra toegang wordt verleend ‘voor het gemak’ en datagebruik schuift steeds verder af van het oorspronkelijke doel. Dat is geen theoretisch risico, het is een structureel patroon dat zichtbaar wordt zodra systemen complexer worden dan individuele organisaties kunnen overzien.VerfijningDe strategische keuze waar Europa voor staat, is geen harde reset, maar doelgerichte verfijning. Dat betekent vasthouden aan de principes en ze afdwingen op het niveau waar ze het meeste effect hebben. Dus niet alleen in beleid en wetgeving, maar juist in de infrastructuur zelf. Dat vraagt om it-architecturen waarin vooraf duidelijk is vastgelegd wie of wat toegang heeft tot welke data, onder welke omstandigheden en met welke controle. Pas dan zijn het innovatie en databescherming daadwerkelijk met elkaar te verenigen, in plaats van ze tegenover elkaar te zetten.Geen remDatabescherming is zeker geen rem op digitale vooruitgang. Het is een voorwaarde voor duurzame digitalisering. Systemen die vanaf het ontwerp rekening houden met privacy, transparantie en controle zijn beter bestand tegen verandering, misbruik en politieke druk.Voor it-beslissers ligt hier een duidelijke keuze. Het gaat niet om de vraag of databescherming belangrijk is, maar waar zij een plek krijgt in het ontwerp van systemen. Wie dat pas achteraf probeert te regelen, loopt onvermijdelijk achter de feiten aan. Wie het vanaf het begin meeneemt, bouwt aan systemen die niet alleen technisch goed functioneren, maar ook maatschappelijk houdbaar zijn.Kevin Cochrane, cmo Vultr
Kort: Afas groeit ondanks verkorte werkweek, AMS-IX stopt in VS (en meer)
2 dagen
In dit nieuwsoverzicht: Afas ziet omzet groeien, AMS-IX sluit Amerikaanse platforms, Snakeware introduceert ai-zoekmachine, en Oracle kan megaexpansie financieren.
Gesloten kantoren op vrijdag remmen omzetgroei bij Afas niet
Afas Software zag de omzet over vorig jaar met tien procent groeien tot 356 miljoen euro. Het resultaat voor belastingen bedroeg 166 tegen 155 miljoen in 2024. De omzet per fte daalde van 509.000 naar 505.000 euro. Zo blijkt uit het jaarverslag. De vierdaagse werkweek die Afas in januari 2025 invoerde, blijkt nauwelijks invloed op de omzetontwikkeling te hebben gehad. Vrijdag is een collectieve ontwikkeldag. Afgelopen november besloot Afas om definitief het kantoor elke vrijdag dicht te houden.
Volgende maand praat financieel directeur Arnold Mars de cfo’s van grotere organisaties (200+ medewerkers) bij over het verhaal achter de cijfers. Het bedrijf geeft dan inzicht in hoe Afas stuurt op output in plaats van uren. Ook passeren de kpi’s de revue die grip geven op groei en rendement.
AMS-IX verdwijnt uit de VS
Het internetknooppunt AMS-IX trekt zich terug uit de Verenigde Staten. De platforms in de Bay Area en Chicago zullen in maart a.s. sluiten. Op de achtergrond speelt dat AMS-IX als een Amerikaans bedrijf dreigt te worden beschouwd, met het risico onder de Amerikaanse afluisterwetgeving te vallen.
AMS-IX meldt een aanhoudende groei van zijn platform in Amsterdam. Vorig jaar steeg het verkeer met vier procent tot 35,66 EB (exabyte ofwel een miljoen terabyte). Peter van Burgel, ceo van AMS-IX, noemt 2025 opnieuw een opmerkelijk jaar voor het internet. ‘Nu ai-gedreven applicaties breder worden ingezet, neemt de behoefte aan connectiviteit met hoge capaciteit, veiligheid en betrouwbaarheid toe.’
AMS-IX investeert continu in zijn platform om te voldoen aan de veranderende behoeften van de aangesloten klanten. Het Amsterdamse platform registreerde een jaarlijkse groei van 65 procent in het aantal 400G-poorten. Daarbij werden verbindingen met lagere capaciteit vervangen. Zo kon aanzienlijk meer verkeer met minder poorten worden verwerkt. Hierdoor bereikte de totale actieve poortcapaciteit 69,57 Tb/s (terabit per seconde), een stijging van negen procent op jaarbasis.
Snakeware lanceert twee ai-zoekmachines
Snakeware introduceert Smart Search en Agentic Search voor retail en digitale platformen. Beide door ai gedreven zoek- en vraagtechnologieën spelen in op de snel veranderende manier waarop mensen online producten en informatie vinden. Traditionele zoekfuncties sluiten minder aan op het huidige zoek- en informatiegedrag. Zo verwachten gebruikers directe antwoorden, relevante suggesties en context.
Smart Search richt zich op retailomgevingen en helpt gebruikers sneller het juiste product te vinden, rekening houdend met koopgedrag, seizoen en assortiment. Agentic Search is ontwikkeld voor websites en digitale platformen. Bezoekers kunnen op een natuurlijke manier vragen stellen, waarna ze direct worden geleid naar de juiste informatie, pagina of vervolgstap.
Snakeware ontwikkelde zowel de ai-engines als de onderliggende beheeromgevingen in eigen huis. De supermarktketen Dirk van den Broek behoort tot de klanten van het eerste uur.
Oracle krijgt megafinanciering voor uitbreiding datacenters rond
Oracle denkt dit jaar de volledige financiering te kunnen rondbreien voor de enorme uitbreiding van zijn datacenters. Voor de Oracle Cloud Infrastructure verwacht het bedrijf 45 miljard tot vijftig miljard dollar op te halen. Ongeveer de helft moet via de uitgifte van aandelen binnenkomen. De rest betreft schuldfinanciering. De extra capaciteit is nodig voor klanten als AMD, Meta, Nvidia, OpenAI, TikTok en XAI.
KPN tevreden over boekjaar 2025
2 dagen
KPN heeft in 2025 solide resultaten geboekt. De jaaromzet steeg naar 5,83 miljard euro, een groei van 3,5 procent, terwijl de nettowinst licht opliep tot 855 miljoen euro. Het ict-concern zag in alle segmenten groei; de hoogste in de zakelijke markt.
In het vierde kwartaal nam de omzet toe tot 1,48 miljard euro, een stijging van 2,7 procent en een nettowinst van 240 miljoen euro (+12 procent).
In de consumentenmarkt lieten zowel breedband als mobiel volgens KPN in 2025 solide groei zien, terwijl de zakelijke markt een stevige bijdrage aan de groei leverde. En ook de wholesale bleef groeien, voornamelijk dankzij roaming.
Volgens topman Joost Farwerck voldoet het bedrijf aan de verwachtingen en blijft het op koers voor de middellange‑termijndoelen. KPN blijft investeren in glasvezel en cybersecurity. Het bedrijf breidde, samen met Glaspoort, het glasvezelnetwerk verder uit tot bijna zes miljoen huishoudens. Daarnaast werd de mobiele infrastructuur uitgebreid via torenbedrijf Althio. Op het gebied van beveiliging investeert KPN onder het programma Security First in aanvullende maatregelen en diensten.
Voor de komende jaren verwacht KPN groei van de dienstenomzet en lagere indirecte kosten. Ook blijft het beursgenoteerde bedrijf inzetten op dividendverhoging en een aandeleninkoopprogramma.
Lees ook het Interview Chantal Vergouw, chief business market KPN.
Atos verlengt contract met kerncentrale EPZ
3 dagen
WIE GUNT WAT – Atos heeft het langlopende contract met EPZ verlengd voor de verdere levering van essentiële it-diensten aan de enige kerncentrale van Nederland. De contractverlenging van vijf jaar bevestigt volgens het Franse it-concern zijn rol als betrouwbare technologiepartner voor nucleaire exploitanten en zijn sterke positie binnen de Europese kernenergiesector.
In het kader van de vernieuwde overeenkomst blijft Atos de operationele en onderhoudsprocessen van de centrale ondersteunen en draagt het zorg voor een veilig en consistent it-landschap. Sinds 2011 is Atos verantwoordelijk voor het beheer en de ondersteuning van de drie kernapplicaties van de centrale: Electronic Shift Operations Management System (Esoms), AssetSuite van Hitachi Energy en Primavera van Oracle.
Volgens Hendrik-Jan de Graaf, chief information officer bij EPZ, is Atos al jaren een betrouwbare en deskundige partner voor EPZ. Hij roemt Atos’ diepgaande kennis van de operationele omgeving van de kerncentrale en het vermogen om alle kernapplicaties te ondersteunen. ‘Dat maakt van Atos een belangrijke bijdrager aan de continuïteit en efficiëntie van onze activiteiten. De contractverlenging weerspiegelt ons vertrouwen in de expertise van Atos en de flexibele aanpak ter ondersteuning van de langetermijnwerking van de fabriek’, aldus De Graaf.
De it-dienstverlener zegt nucleaire exploitanten in Europa te kunnen helpen de continuïteit van hun bedrijfsvoering te waarborgen en hun prestaties te optimaliseren. Hierdoor worden operationele risico’s en kosten verlaagd en de langdurige werking van centrales ondersteund.
Wie gunt wat: Veel ict-opdrachten worden verstrekt via een aanbestedingstraject. Computable maakt regelmatig melding van de publiek gemaakte gunningen.
Kort: Nieuw hoofd publieke sector Microsoft, T‑Systems biedt Europees cloudalternatief (en meer)
3 dagen
In dit nieuwsoverzicht: Kimmijser volgt De Ranitz op bij Microsoft, samenwerking Snowflake en OpenAI, The Irixs Group lijft Gridflow in, T Cloud Public Europees hyperscaler‑alternatief en TMC koopt Sioux Technologies België.
Microsoft benoemt Michael Kimmijser tot hoofd publieke sector
Microsoft Nederland heeft Michael Kimmijser per 1 februari 2026 benoemd tot ‘public sector lead’. In deze functie richt hij zich op de samenwerking met publieke organisaties en het ondersteunen van digitale vernieuwingsprojecten. Kimmijser werkt al meer dan twintig jaar bij Microsoft en was recent manager ‘ai business solutions’ voor de Benelux en Frankrijk. Eerder vervulde hij diverse commerciële en leidinggevende functies binnen Microsoft Nederland en in Zuidoost‑Azië.
De voorganger van Michael Kimmijser Jet de Ranitz. Zij vervulde deze rol sinds november 2024 en werd per 1 januari 2026 benoemd tot bestuursvoorzitter van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO).
Snowflake en OpenAI sluiten samenwerking voor enterprise‑ai
Snowflake is een meerjarige samenwerking van tweehonderd miljoen dollar aangegaan met OpenAI om ai‑toepassingen dichter bij enterprise‑data te brengen. De overeenkomst maakt OpenAI‑modellen rechtstreeks beschikbaar binnen Snowflake Cortex AI op de drie grote cloudplatformen. Hierdoor kunnen organisaties hun interne data koppelen aan modellen zoals GPT‑5.2 voor analyse en besluitvorming.
Beide bedrijven ontwikkelen gezamenlijk maatwerkoplossingen voor klanten, gericht op praktische inzet van ai‑agents. Snowflake‑klanten, waaronder Canva en Whoop, krijgen hiermee toegang tot geïntegreerde ai‑functionaliteit binnen Snowflake Intelligence, waarbij medewerkers in natuurlijke taal vragen kunnen stellen aan bedrijfsdata.
The Irixs Group neemt Gridflow op in netwerk
The Irixs Group uit Enter breidt zijn activiteiten uit met de overname van Gridflow, leverancier van logistieke software en Afas‑integraties. Gridflow blijft als zelfstandige organisatie opereren, terwijl het via de Irixs-groep toegang krijgt tot extra kennis en ontwikkelcapaciteit.
De softwaremaker uit Leusden ondersteunt handelsbedrijven onder meer met wms‑oplossingen, pos‑systemen, b2b‑portalen en integraties via het eigen platform. Volgens The Irixs Group versterkt de toevoeging de ondersteuning bij processen waar logistiek, integratie en Afas samenkomen. Gridflow ziet de aansluiting als een manier om sneller door te ontwikkelen en klanten te bedienen bij groei en toenemende complexiteit.
T‑Systems breidt T Cloud Public uit tot Europees hyperscaler‑alternatief
T‑Systems ontwikkelt T Cloud Public verder tot een publiek‑cloudplatform dat qua mogelijkheden kan concurreren met de grote Amerikaanse aanbieders. Eind 2026 moet het platform beschikken over vergelijkbare kernfunctionaliteit, inclusief schaalbare infrastructuur en gespecialiseerde ai‑diensten vanuit datacenters in Nederland, Duitsland en Zwitserland. De koppeling met de Industrial AI Cloud, die op 4 februari live gaat, vergroot de Duitse gpu‑capaciteit aanzienlijk en ondersteunt organisaties bij het uitrollen van ai‑strategieën binnen Europese regelgeving. In de Industrial AI Cloud claimen T‑Systems en Nvidia een complete ‘ai‑fabriek’ aan te bieden: een datacenter met duizenden moderne gpu’s voor het trainen en draaien van grote ai‑modellen.
T‑Systems benadrukt dat het platform is gebaseerd op open standaarden, migratietooling biedt en voldoet aan certificeringen zoals C5 en BSI‑normen, gericht op sectoren met hoge compliance‑eisen.
TMC versterkt Belgische positie met overname lokale tak Sioux Technologies
TMC (The Member Company) neemt de Belgische vestiging van Sioux Technologies over, een specialist in embedded en hightech softwareontwikkeling. Sioux België, gevestigd in Herentals en goed voor 33 medewerkers, wordt in de loop van volgend jaar geïntegreerd in TMC België. Beide teams blijven gedurende de overgangsperiode actief samenwerken, zodat bestaande klanten continuïteit behouden.
Volgens TMC past het bedrijf goed binnen de eigen dienstverlening en draagt het bij aan uitbreiding van software‑expertise in België. De transactie volgt op de versnelde overnamestrategie die het Eindhovense techbedrijf sinds 2025 uitvoert.
Waarom raden van bestuur anders naar cybersecurity moeten kijken
3 dagen
Cybersecurity is meer dan een technische uitdaging; het is een vraagstuk dat steeds vaker op de agenda van raden van bestuur terechtkomt. Op 20 mei brengt Katleen Seeuws, vicepresident standards & guidance bij The Institute of Internal Auditors (IIA) Global, op Cybersec Europe 2026 een keynote over hoe interne auditorganisaties cyberrisico’s kunnen vertalen naar vertrouwen op bestuursniveau.
Met jarenlange ervaring in governance, interne controle en risicogerichte auditwerkzaamheden, benadrukt Seeuws één kernpunt: cybersecurity is geen it-probleem dat beperkt blijft tot firewalls en technische controls. Het is een board-level governance- en risicovraagstuk.Haar sessie ‘From cyber risk to board confidence: the internal audit perspective’ legt uit hoe interne audit kan helpen bij het versterken van cybergovernance en het verbeteren van rapportages aan het senior management en raden van bestuur.
Cyberrisico’s niet langer fragmentarisch bekijken
Veel organisaties worstelen met gefragmenteerde verantwoordelijkheden: it, risicomanagement, compliance en business leadership werken vaak in silo’s. Dat leidt tot onduidelijke escalaties, onheldere eigenaarschap en rapportages die te technisch of te vaag zijn voor raden van bestuur en auditcommissies.Volgens de ‘IIA 2026 Risk in Focus‘ blijft cybersecurity wereldwijd het belangrijkste auditrisico, terwijl digitale ecosystemen complexer worden, afhankelijkheden van derden toenemen en regelgeving zoals NIS2, Dora en de Data Act extra druk zetten op organisaties.
Seeuws pleit voor een gestandaardiseerde, risk-based aanpak. ‘Interne audit kan beoordelen of cyber governance daadwerkelijk werkt, of risico’s helder gedefinieerd zijn, verantwoordelijkheden toegewezen, en controles afgestemd op wat echt belangrijk is voor de organisatie’, oppert ze. Alleen dan kan het senior management weloverwogen beslissingen nemen en kan de raad van bestuur met vertrouwen sturen.
Three lines
Katleen Seeuws.
Een centraal onderdeel van haar presentatie is het Three Lines-model, dat duidelijkheid biedt over rollen en verantwoordelijkheden binnen governance. Zo krijgt elke stakeholder de inzichten die hij of zij nodig heeft:
Raden van bestuur en auditcommissies krijgen vertrouwen dat cyberrisico’s begrepen, gecontroleerd en transparant gerapporteerd worden;
Senior management krijgt inzicht in gaten, inconsistenties en het cybervolwassenheidsniveau binnen de organisatie;
Second-line-functies profiteren van duidelijke verantwoordelijkheden en betere integratie binnen het bredere Governance, Risk & Compliance (GRC)-raamwerk.
Ook wie niet in interne audit werkt, moet hier lering uit kunnen trekken, benadrukt Seeuw. ‘Onduidelijke rollen maken risico’s moeilijker beheersbaar en ongestructureerde rapportages belemmeren bestuurders in hun sturing.’
Strategische prioriteit
Seeuws benadrukt dat cybersecurity een strategische prioriteit is, in plaats van enkel een technische oefening. ‘Organisaties moeten nadenken over digitale veerkracht, incidentvoorbereiding en samenwerking over afdelingen heen’, oppert ze. ‘Succes zal in de komende jaren worden gemeten aan hoe goed een organisatie risico’s anticipeert, controles aanpast, snel herstelt en duidelijk rapporteert aan besluitvormers.’In haar keynote laat Seeuws ook zien hoe het Cybersecurity Topical Requirement binnen het IIA-raamwerk helpt om de maturiteit van cybersecurity te verbeteren. Standaardisatie leidt tot betrouwbare risico-rapportages, betere governance en sterker vertrouwen bij boards en senior management. Of hoe interne audit kan fungeren als brug tussen technische beveiliging en strategische besluitvorming.
De presentatie van Katleen Seeuws op Cybersec Europe is op 20 mei 2026 om 15:35 uur op de main stage in Brussels Expo.
Capgemini verkoopt Amerikaanse dochter na ICE-rel
4 dagen
Capgemini wil zijn Amerikaanse dochter Capgemini Government Solutions zo snel mogelijk van de hand doen. De Franse it-dienstverlener wil geen werk meer verrichten voor de Amerikaanse immigratie- en douanedienst ICE.
Aanleiding tot deze drastische stap zijn de grootschalige operaties van ICE in Minnesota. Die anti-immigratiecampagne gaat gepaard met vermeend excessief gebruik van federale macht en schending van grondrechten.
Vooral in Frankrijk ontstond enorme ophef over een contract van Capgemini met ICE. Zowel binnen als buiten het bedrijf werd woedend gereageerd, toen uitlekte dat het it-concern een tool levert waarmee mensen zonder geldige verblijfsstatus kunnen worden geïdentificeerd en gelokaliseerd.
De groepsleiding in Parijs zegt daar niets van te hebben geweten. Capgemini-topman Aiman Ezzat had het bestaan van dit contract ‘via openbare bronnen’ ontdekt. De groepsleiding in Parijs heeft volgens hem geen toegang tot geheime informatie of geheime contracten. De directie van de Amerikaanse dochter zou in dit soort zaken autonoom handelen. Het Franse persbureau AFP sprak vakbondsleider Louis Duvaux (CFTC) die concludeerde dat ‘het interne controlesysteem bij Capgemini niet goed heeft gewerkt.
Moeilijk aan te sturen
De Amerikaanse regels voor bedrijven die geheime federale overheidsopdrachten uitvoeren, maken het onmogelijk om een dochter als Government Solutions goed te sturen, stelt Capgemini in een persbericht. De it-dienstverlener kan niet goed zien of ‘bepaalde aspecten van de activiteiten van deze dochter’ stroken met de doelstellingen van de groep.
Daarom zit er niet anders op om deze Amerikaanse dochter meteen te verkopen. Het gaat overigens om een klein deel van het bedrijf: ongeveer 0,4 procent van de wereldwijde omzet in 2025.
Andere ICE-partners
Capgemini Government Solutions is niet het enige techbedrijf dat president Donald Trump steunt in zijn harde aanpak van het immigratiebeleid.
ICE gebruikt één centraal computersysteem (ICM) om al zijn onderzoeken te beheren en informatie te analyseren. Dat systeem draait sinds 2014 op Palantir’s Gotham-software. ICE heeft Palantir in 2025 een contract van zo’n dertig miljoen dollar verleend om een nieuw systeem te bouwen, ImmigrationOS. Dat systeem moet ICE helpen om mensen zonder geldige verblijfsvergunning sneller op te sporen, te selecteren, te arresteren en uit te zetten. Het volgt het hele deportatie-proces van begin tot eind.
Volgens Amerikaanse media gebruikt ICE ook software van het Amerikaanse bedrijf Penlink om grote hoeveelheden locatie en bewegingsgegevens te verzamelen. De tool Webloc bekijkt waar telefoons of andere apparaten zijn geweest, koppelt die gegevens aan personen en laat op kaarten en tijdlijnen zien welke routes iemand vaak neemt of waar diegene regelmatig komt.
Nieuwe Epstein files brengen Gates opnieuw in verlegenheid
4 dagen
‘Systeemherstel’ nodig voor miljardair Bill Gates (70). De man achter Microsoft en Windows loopt meer en meer vast in de affaire rond de overleden pedofiele financier Jeffrey Epstein. Nieuwe Epstein-files die het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft vrijgegeven, brengen de Microsoft-oprichter wederom in verlegenheid.
Deze documenten (3,5 miljoen pagina’s) dreigen het imago van Gates verder aan te tasten. Epstein beweert in concept-mails die op zijn pc zijn aangetroffen dat Bill Gates een behoorlijk scheve schaats heeft gereden. Hij zou een seksueel overdraagbare aandoening hebben opgelopen door ‘seks met Russische meisjes’. Diens toenmalige vrouw Melinda French Gates had hiervoor heimelijk antibiotica toegediend gekregen, suggereert Epstein. Gates zou Epsteins rechterhand hebben gevraagd dat te regelen.
De overleden financier, veroordeeld voor seksueel misbruik en mensenhandel, doet deze moeilijk te checken claims in mails die hij op 18 juli 2013 aan zichzelf stuurde. Kennelijk gaat het om concept-mails om daar later definitieve berichten van te maken.
Absurd en onwaar
Een woordvoerder van Gates noemt de beweringen tegenover de Britse Daily Mail volstrekt absurd en volkomen onwaar. ‘Deze documenten tonen alleen Epsteins frustratie aan over het feit dat hij geen langdurige relatie met Gates had.’ Ook wordt volgens de woordvoerder duidelijk hoe ver Epstein zou gaan om Gates ‘in de val te lokken en te belasteren.’
Epstein schreef in een concept-mail: ‘…In mijn rol als zijn rechterhand werd ik bij meerdere gelegenheden gevraagd – en achteraf gezien heb ik daar ten onrechte mee ingestemd – om deel te nemen aan zaken die varieerden van moreel ongepast tot ethisch onverantwoord, en werd ik herhaaldelijk gevraagd om andere dingen te doen die de grens van het illegale bijna overschreden, of er zelfs overheen gingen.’
En vervolgt hij: ‘…Van het helpen van Bill aan medicatie om de gevolgen van seks met Russische meisjes te verwerken, tot het faciliteren van zijn illegale afspraakjes met getrouwde vrouwen, tot het verzoek om Adderall te leveren voor bridge-toernooien. Ik vind dat ik het aan mijn vrienden en toekomstige collega’s verschuldigd ben om een morele fout toe te geven, om vergeving te vragen en verder te gaan met mijn leven.’ Adderall is een middel om adhd en narcolepsie te behandelen en iemand alerter te maken.
Doofpot
In een aparte concept-mail aan Gates beschuldigde Epstein de Microsoft-grondlegger ervan een ‘doofpotoperatie’ te hebben opgezet, ‘zodat u de reputatie die u zo hard hebt opgebouwd kunt behouden.’ En: ‘Je smeekt me om de e-mails over je soa, je verzoek om antibiotica die je stiekem aan Melinda kunt geven, en de beschrijving van je penis te verwijderen,’ vervolgt hij.
‘… Ik ben bang dat als Melinda, zoals je zei, besluit om een openbare scheiding aan te vragen, de schade aan het donatieprogramma alleen al ertoe zal leiden dat miljarden dollars niet langer voor het goede doel worden gebruikt, omdat ik er zeker van ben dat sommige echtgenoten zich dan vrij zullen voelen om hun verplichtingen te verbreken.’
Geen zakelijke relatie
Epstein was er veel aangelegen om Gates te laten deelnemen aan een charitatief fonds van vele miljarden dollars. Hij hield hem voor dat deze zo allerlei interessante mensen zou kunnen ontmoeten zonder dat hij zijn huwelijk op het spel zou zetten. Het lukte Epstein echter niet fondsen bij Gates los te peuteren.
Gates heeft eerder meermalen verklaard dat zijn band met Epstein puur gericht was op het spekken van fondsen voor liefdadigheid. Hij ontkende een zakelijke relatie met Epstein te hebben. Maar Gates bleef de man over een periode van zes jaar ontmoeten, jaren nadat Epstein was veroordeeld wegens het ronselen van een minderjarige voor prostitutie.
Escapades
Bekend is dat Melinda Gates niets van Epstein moest hebben. Ze stak niet onder stoelen of banken hem een engerd te vinden. Melinda betwijfelde of haar echtgenoot alleen maar filantropische projecten met Epstein besprak. De ex-Microsoft-werkneemester die van 1994 tot 2021 met Bill getrouwd was, noemde zijn vele escapades met (jonge) vrouwen als reden voor de scheiding. Zijn vriendschap met Epstein was de druppel die de emmer liet overlopen. Later noemde Bill die relatie een fout.
Bill Gates kreeg rond 2019, het jaar dat Epstein in de gevangenis zelfmoord pleegde, kritiek vanwege zijn gedrag tegenover vrouwelijke collega’s. Eind 2019 startte het bestuur van Microsoft een intern onderzoek, omdat een vrouwelijke ontwikkelaar vertelde dat zij twintig jaar eerder een buitenechtelijke relatie met Gates had gehad. Gates stapte daarna uit het bestuur. Zijn woordvoerder bevestigde destijds dat de relatie had bestaan, maar zei dat die op een vriendelijke manier was beëindigd. Ook na zijn tijd bij Microsoft zou Bill bij de Gates Foundation vaak avances hebben gemaakt.
Aan de grote klok
Epstein wist veel over Gates, onder meer dat hij een affaire had met de jonge Russische bridge-speelster Mila Antonova. In 2017, jaren nadat deze relatie tot een eind was gekomen, probeerde Epstein de software-miljardair weer onder druk te zetten. Hij vroeg hem dringend de kosten van Mila’s programmeer-opleiding te vergoeden; bepaald geen groot bedrag.
De Wall Street Journal concludeerde destijds dat dit het voorspel tot chantage was. Epstein liet doorschemeren veel van Gates te weten en desnoods alles aan de grote klok te hangen. Dat gebeurde uiteindelijk niet. Maar zeven jaar na Epsteins dood blijven de contacten die de organisator van ‘foute feestjes’ had met beroemdheden, rijken en politici, mensen als Gates achtervolgen.
Epstein-files
De scabreuze mails maken deel uit van de ‘Epstein-files’; 3,5 miljoen pagina’s aan documenten, tweeduizend video’s en 180.000 foto’s die Justitie in de openbaarheid heeft gebracht. De bestanden op de computer van Epstein geven een kijkje op de wereld van vips, hoe ze met elkaar omgaan en wat hen frustreert. Hij onderhield een omvangrijk elite-netwerk. Elon Musk vroeg de veroordeelde zedendelinquent of die hem binnenkort kon uitnodigen voor een leuk feestje. Over zijn contacten met Donald Trump lezen we echter weinig.
Veel van wat Epstein over Gates beweert, is echter nooit bevestigd. Het waarheidsgehalte valt niet na te gaan, evenals de achtergronden. In zijn jeugd was Gates sociaal onhandig. Programmeren was zijn passie. Bij Microsoft probeerde hij de versierder uit te hangen. Ook buiten het eigen bedrijf was Bill ‘actief’. Tegenover de Wall Street Journal verklaarde hij destijds party’s van Epstein te mijden. ‘Elke ontmoeting waar ik met hem was, was een ontmoeting met mannen,’ zei hij. De ‘Epstein-files’ duiden daar allerminst op.
Coalitieakkoord: AIVD en MIVD snel aan nieuwe tech helpen en nadruk op digitale autonomie
6 dagen
Het kabinet-Jetten zet zwaar in op versterking van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Diensten als de AIVD en MIVD moeten nieuwe technologie veel eerder kunnen benutten. In het akkoord is ook veel aandacht voor digitale autonomie.
Met spoed is een nieuwe en versterkte Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten nodig. ‘Deze wet moet techniekneutraal zijn, zodat veranderingen in technologieën de diensten niet op achterstand plaatsen,’ aldus het coalitieakkoord. Het wordt een ‘dreigingsgerichte wet’ in plaats van de huidige wet die gericht is op inlichtingenmiddelen. Daardoor kan wendbaar en effectief opgetreden worden als de dreiging daarom vraagt.
D66, VVD en CDA willen de inlichtingendiensten AIVD en MIVD in staat stellen om nieuwe technologie maximaal te benutten en opponenten te doorzien. Dit kan door te beschikken over het beste technisch talent, voldoende technologische capaciteiten en door meer samenwerking met (innovatieve) techbedrijven.
Soevereiniteit
Behalve de defensieve worden ook de offensieve cybercapaciteiten uitgebreid. Het kabinet zet daarbij in op het eerder en beter onderkennen van cyberdreigingen. Dit kan door middel van een geïntegreerd inlichtingenbeeld op basis van data van diverse (private) organisaties. Het coalitieakkoord voorziet in het versterken van de wettelijke grondslag voor het delen van data met private partijen. Daarin wordt gewaarborgd dat deze data niet bij vreemde mogendheden terechtkomen.
Verder worden cybercriminelen met duidelijke banden met het Russische regime worden op de Europese Sanctielijst geplaatst. In het akkoord is ook veel aandacht voor digitale autonomie. Digitale inkoop en aanbestedingen worden gestandaardiseerd en gecentraliseerd, gestuurd op security-by-design, zero-trust, soevereiniteit, opensource en ketenveiligheid.
Voorts moet de overheid haar marktmacht benutten om veilige standaarden af te dwingen en stelt zij rijksbrede minimumeisen op voor security. Om voor financiering in aanmerking te komen moeten it-projecten van de overheid (>vijf miljoen euro) aan centrale it-standaarden worden getoetst. Tevens komt er een concurrerend salarispad voor it-specialisten.
Ambitieus
Ook wil het aankomende kabinet een strenger toezicht op grote online platforms, met verplichtingen tot transparantie over algoritmes en inkomsten, en met effectieve moderatie van illegale content. Verslavende, polariserende en antidemocratische algoritmes worden verboden en strafbare content moet binnen een uur na bevel van de toezichthouder worden verwijderd.
De ambities van het nieuwe kabinet zijn niet gering. ‘Nederland wordt koploper in digitale innovatie en sleuteltechnologieën. We zijn niet langer alleen een ‘pilotland’ maar worden ook een ‘opschaalland’ als het gaat om de ontwikkeling van sleuteltechnologieën zoals ai’, schrijven de drie coalitiepartners in het akkoord.
Coalitieakkoord: via WBSO stimulering ai-ontwikkeling
6 dagen
Ondernemers worden extra gestimuleerd om ai te ontwikkelen. De Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) gaat daarin voorzien. Deze belangrijke regeling om innovatie te stimuleren wordt ook voor andere technologie uitgebreid.
D66, VVD en CDA kondigen dit aan in hun nieuwe coalitieakkoord. De WBSO behoort tot de oudste fiscale stimuleringsregelingen, maar wordt regelmatig aan de eisen des tijds aangepast. Behouden blijft de Innovatiebox, een fiscale regeling binnen de vennootschapsbelasting waarmee bedrijven een sterk verlaagd belastingtarief (effectief 9 procent) betalen over winst die voortkomt uit eigen innovatie.
Het kabinet werkt toe naar de 3-procent-norm voor r&d-investeringen. Daarvan moet het grootste deel van het bedrijfsleven komen, maar de overheid kan met publieke investeringen ook private investeringen aanjagen. De overheid moet daarnaast de randvoorwaarden creëren en vaker optreden als ‘launching customer’ voor innovatieve technologieën.
Innovaties
De overheid gaat haar inkoopkracht benutten voor het uitlokken van disruptieve innovaties. Een eerste afzetmarkt wordt geboden via het zogeheten (Amerikaanse) Darpa-model. Hiervoor komt er een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (Nadi).
Nederland blijft daarnaast vol inzetten op de komst van de Einstein Telescoop. Daartoe wordt nadrukkelijk samenwerking gezocht met Duitsland. De Pathfinder krijgt een upgrade. Ook maakt Nederland gebruik van de ruimte die Europese wetgeving biedt voor ‘regulatory sandboxes’. De experimenteerruimte voor jonge technologiebedrijven wordt vergroot. Wetenschappelijke kennis moet meer worden omgezet in economische waarde (valorisatie).
Om meer succesvolle spin-offs van onderwijsinstellingen te creëren, is het doel dat Nederlandse kennisinstellingen (inclusief de academische ziekenhuizen) werken met de beste ‘deal terms’ voor startups van de hele westelijke wereld. Plan is de krachten van technology transfer offices (TTO) te bundelen in één nationale TTO, verantwoordelijk voor de ontwikkeling en uitrol van best practices, aldus opgenomen in het coalitieakkoord.
Kort: Zweeds Vitec koopt Autonet, Plate ruimt AWS in voor Info Support (en meer)
6 dagen
In dit nieuwsoverzicht: Vitec Software Group neemt Autonet over, cms-aanbieder Plate verlaat AWS-cloud, Maasstad Ziekenhuis kiest definitief voor Juvoly, resellerovereenkomst Xerox en PCI en de Nederlandse Privacy Awards 2026.
Vitec Software Group neemt meerderheidsbelang in Autonet
De Zweedse Vitec Software Group heeft een belang van 75 procent genomen in Autonet, leverancier van erp‑software voor autodemontagebedrijven en exploitant van verkoopplatformen voor gebruikte auto‑onderdelen. Het huidige management blijft aan en behoudt een minderheidsbelang tot 2029. De Vitec Software Group is specialist in verticale softwaremarkten. Het hoofdkantoor van de groep bevindt zich in Umeå, Zweden en het beursgenoteerde bedrijf staat genoteerd aan Nasdaq Stockholm.
Autonet uit Dordrecht, opgericht in 1990 en actief in Nederland en België, ondersteunt circa 280 klanten met software en(consumenten)platforms zoals Proxyparts en Onderdelenlijn (omzet zo’n 4,5 miljoen euro). Het bedrijf telt 25 medewerkers, bedient een kleine driehonderd klanten en opereert in zeven Europese landen. Volgens beide partijen versterkt de overname de mogelijkheden om de saas‑transitie te versnellen en internationale groei te realiseren. De transactie werd begeleid door Marktlink.
Plate verhuist cms‑platformen van AWS naar Nederlandse cloud Info Support
Het Veenendaalse Plate migreert zijn saas-cms‑platformen van Amazon Web Services naar de Nederlandse cloudomgeving van stadgenoot Info Support. Daarmee speelt het bedrijf in op de groeiende vraag naar Europese dataopslag en controle over privacy‑ en beveiligingsregels. De verhuizing moet organisaties in overheid en vitale sectoren meer grip geven op data, zonder afhankelijkheid van Amerikaanse wetgeving.Info Support levert de infrastructuur als onderdeel van het Ecofed‑consortium, dat werkt aan een gefedereerde Europese cloud. Plate wil hiermee aansluiten op de doelstelling dat publieke organisaties vanaf 2029 minstens 30 procent van hun clouddiensten bij Europese aanbieders afnemen. Sinds 2014 levert het bedrijf contentmanagementsystemen (cms), met een sterke focus op de publieke sector.
Maasstad Ziekenhuis rolt spraakgestuurd werken met Juvoly uit
Maasstad Ziekenhuis voert spraakgestuurd werken met Juvoly ziekenhuisbreed in. Na een pilot concludeerde het ziekenhuis dat de software geschikt is voor inzet in de dagelijkse praktijk. Volgens beide partijen helpt de samenwerking om de administratieve last voor zorgverleners te verminderen en de kwaliteit van verslaglegging te borgen.
Juvoly verwerkt inmiddels meer dan tweehonderdduizend consulten per maand voor huisartsen en andere zorgprofessionals. Recent werd het Leidse bedrijf onderdeel van het Europese zorgtechbedrijf Tandem Health. Door de aansluiting krijgt Juvoly toegang tot extra ontwikkelcapaciteit en expertise rond medische certificering.
Xerox en PCI tekenen resellerovereenkomst
Xerox en PCI zijn een wederverkoperovereenkomst aangegaan waarbij PCI de status krijgt van Document Technology Partner en Authorized Service Provider. Hierdoor krijgt de reseller uit Lijnden toegang tot het volledige portfolio van Xerox en Lexmark, inclusief software‑ en cloudoplossingen. De samenwerking moet beide partijen versterken in de Nederlandse markt: PCI breidt zijn aanbod binnen managed print services uit, terwijl Xerox via PCI een breder bereik krijgt in het mkb+-segment. Voor klanten van PCI betekent dit meer keuze binnen bestaande printomgevingen.
Met de samenwerking versterken beide partijen hun positie op de Nederlandse markt. PCI breidt met Xerox en Lexmark zijn portfolio uit met een onderscheidend A-merk. Xerox vergroot op zijn beurt het bereik binnen het mkb+-segment via een van de grootste wederverkopers in Nederland.
Nederlandse Privacy Awards 2026 uitgereikt
Tijdens de Nationale Privacy Conferentie van Privacy First en ECP zijn de Nederlandse Privacy Awards 2026 bekendgemaakt. De prijzen richten zich op organisaties die laten zien dat privacybescherming praktisch toepasbaar is binnen techniek, dienstverlening en beleid.
In de categorie Techniek wonnen UMC Utrecht en Roseman Labs met de NSK‑datawerkplaats. Deze oplossing ondersteunt ziekenhuizen bij het gezamenlijk analyseren van gegevens rond kindermishandeling, waarbij informatie uitsluitend versleuteld wordt verwerkt. De aanpak maakt samenwerking mogelijk zonder toegang tot herleidbare patiëntgegevens.
De Stichting Keurmerk Ritregistratiesystemen ontving de prijs in de categorie Toepassing. Het keurmerk certificeert leveranciers van ritregistratiesystemen en waarborgt dat privéritten alleen inzichtelijk zijn voor werknemers, wat misbruik door werkgevers voorkomt.
In de categorie Bewustmaking werd GPT‑NL van TNO, NFI en Surf bekroond. Het project toont dat een Nederlands taalmodel ontwikkeld kan worden op gecontroleerde databronnen, met vooraf verwijderde persoonsgegevens en transparantie over gebruikte data.
De aanmoedigingsprijs ging naar het Nationaal Innovatie Centrum Privacy‑Enhancing Technologies (Nicpet), dat publieke en private partijen samenbrengt in een gedeelde praktijkomgeving voor privacybevorderende technologie. Volgens de jury draagt deze samenwerking bij aan herkenbare en consistente privacybescherming binnen uiteenlopende sectoren.
Coalitieakkoord: Nederlandse Digitale Dienst spil in vernieuwing Rijksdienst
6 dagen
Geen aparte minister voor Digitale Zaken
Het Rijk krijgt een Nederlandse Digitale Dienst die de afhankelijkheid van externe it-leveranciers moet verminderen. Er komt geen aparte minister voor Digitale Zaken. De bewindsman van BZK coördineert de komende jaren de vernieuwing van de Rijksdienst. Dit blijkt uit het coalitieakkoord dat D66, VVD en CDA hebben gesloten. De bedrijfsvoering binnen het Rijk moet uniformer: van ict en inkoop tot personeelszaken, onder andere door verplichte standaarden en gezamenlijke voorzieningen.De Nederlandse Digitale Dienst die ook doorzettingsmacht krijgt, gaat daar op it-gebied een belangrijke rol in spelen. De nieuwe organisatie stelt kwaliteitsstandaarden op en borgt goede ontwerpkeuzes. Ze voorkomt dat elke ministerie het wiel gaat uitvinden en bepaald werk dubbel wordt verricht. Deze dienst moet ook de verantwoorde inzet van data en ai binnen de overheid mogelijk maken.De coalitiepartners willen dat uitvoering en beleid dichter bij elkaar staan. Daarom komt er een verkenning of zelfstandige bestuursorganen onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van een minister kunnen worden gebracht. Dit geldt bijvoorbeeld voor het UWV, waar ook op gebied van it veel misgaat. Uitvoeringsorganisaties krijgen jaarlijks een efficiency-doelstelling waarvan de helft mag worden geïnvesteerd in doelmatigheid en verbetering. Een ander voornemen is mensen met specialistische kennis vaker in vaste dienst te nemen in plaats van in te huren. Ze moeten dezelfde waardering en loopbaanmogelijkheden krijgen als managers. Daarvoor wordt de Wet normering topinkomens tegen het licht gehouden, geïnspireerd op Singapore. Daarmee kan externe inhuur waar mogelijk worden teruggebracht van de huidige 15,4 proceent van de totale personele uitgaven naar 10 procent (de ‘Roemer-norm’).
OpenAI jaagt op miljarden voor megabeursgang terwijl ai-wedloop escaleert
6 dagen
Het miljardenspel om de hegemonie op de markt voor artificial intelligence (ai) raakt dit jaar in een stroomversnelling. OpenAI bereidt een tussentijdse financieringsronde voor die de ChatGPT-maker vóór de geplande beursgang lucht kan geven. Als de plannen slagen, komt er meer dan honderd miljard dollar in het laatje en stijgt de waarde van OpenAI tot 830 miljard dollar. Dat vergroot de kansen op een succesvolle beursgang later dit jaar. Zo meldt de Amerikaanse zakenkrant Wall Street Journal (WSJ).
De huidige kapitaalbehoefte is zo groot dat er met diverse partijen besprekingen gaande zijn om de kas voor de rest van dit jaar te vullen. Het Japanse Softbank onderhandelt met OpenAI over een kapitaalinjectie die kan oplopen tot dertig miljard dollar. Een deel daarvan is al toegezegd.
Amazon wil daar nog een schepje bovenop doen. De techgigant wappert met een investering van niet minder dan vijftig miljard dollar, aldus de WSJ. Volgens de techwebsite The Information zet Amazon echter in op ruim twintig miljard, terwijl Microsoft nog eens een kleine tien miljard bijdraagt. Nvidia zou dertig miljard dollar in gedachten hebben. Met AWS heeft Amazon veel klanten die ai gaan toepassen. Bovendien heeft ‘s werelds grootste webwinkel zelf ook een grote behoefte aan capaciteit om ai-modellen te laten draaien.
Kapitaal verbranden
OpenAI heeft een dermate grote behoefte aan kapitaal dat ze daarvoor verder moet kijken dan ‘sponsor van het eerste uur’ Microsoft die ook veel rekencapaciteit verschaft. Ook uit de Verenigde Arabische Emiraten en andere oliestaten uit het Midden Oosten is al veel geld bijeengeraapt. Daarnaast komen er middelen binnen van andere techbedrijven als Nvidia. Grote investeringsfondsen en verschaffers van risicokapitaal doen de rest.
OpenAI, bekend van ChatGPT, verbrandt in hoog tempo kapitaal. Tot 2030 gaat er naar verwachting tweehonderd miljard doorheen. Investeerders maken zich daar zorgen over, meldt persbureau Bloomberg. Het trainen van ai-modellen is buitengewoon kapitaalintensief.
Geduchte concurrenten
Bovendien moet OpenAI een antwoord vinden op de toenemende concurrentie van Anthropic. Ook dat ai-bedrijf waar veel ex-OpenAI mensen werken, overweegt een beursgang. Verder is Google zeker op de consumentenmarkt een geduchte mededinger. En medeoprichter Elon Musk eist in een rechtszaak 134 miljard dollar schadevergoeding van de ChatGPT-maker.
De effectenbeurs, een graadmeter voor het sentiment over ai, zal zich dit jaar bewegen tussen hoop en vrees. Niemand wil de ai-hausse missen, maar twijfels bestaan of de gigantische investeringen in ai worden terugverdiend. Donderdag daalde Microsoft 420 miljard dollar in waarde, toen bleek dat de investeringen in cloudcapaciteit voor ai hoger waren uitgevallen.
CDA en D66: meer opvolging van AcICT-adviezen
1 week
D66 en het CDA vinden dat ministers meer opvolging moeten geven aan de aanbevelingen van het Adviescollege ICT (AcICT). Regelmatig worden rijks-it-diensten op de vingers getikt zonder dat dit veel consequenties heeft.
Beide Kamerfracties vroegen staatssecretaris Eddie van Marum (Binnenlandse Zaken) dwingender op te treden als het AcICT met zware kritiek komt. Dit bleek tijdens het debat over de digitaliserende overheid. Het CDA-kamerlid Jantine Zwinkels vindt dat de vrijblijvendheid van de adviezen eraf moet. Dat geldt zeker wanneer de AcICT totaal geen heil ziet in de wijze waarop bepaalde projecten worden aangepakt. Vaak wordt er toch door gemodderd totdat zo’n project volkomen doodbloedt. Ook het D66-Kamerlid Sarah El Boujdani vindt dat meer kan worden gedaan met de verbeterpunten die de AcICT aanreikt.
Digipoort
Zij noemt als voorbeeld de gang van zaken rond Digipoort, de centrale ict-voorziening die het berichtenverkeer afhandelt tussen bedrijven en overheden. De ict-waakhond pleitte voor het tijdelijk stilleggen van het programma Herbouw Digipoort (HDP). Het adviescollege vond de gekozen oplossing veel te ingewikkeld en ook slecht beheersbaar. Gewaarschuwd werd voor kostenoverschrijdingen. Maar dit advies werd in de wind geslagen.
Vorig jaar mei werd al bekend dat de kosten van herbouw en migratie in plaats van de eerder geraamde 23 miljoen euro op 81 miljoen euro zouden komen. Volgens Logius kwam dit door vertragingen bij de herbouw. Het oude en het nieuwe systeem moesten langere tijd beide tegelijk draaien. Bovendien zijn de kosten bij het oude Digipoort sterk gestegen.
Staatssecretaris Van Marum vroeg de Kamer er begrip voor te hebben dat het niet al te gemakkelijk is om opvolging te geven aan adviezen. ‘Ik heb te maken met heel veel adviescommissies.’ Bovendien moeten bewindslieden de ruimte hebben van adviezen af te wijken. Wel zal Van Marum de ministerraad vragen soms dwingender op te treden naar aanleiding van conclusies van het AcICT.
HvA test quantumsensoren voor toezicht op Noordzee
1 week
De Hogeschool van Amsterdam (HvA), het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijkswaterstaat onderzoeken in het pilotproject Stella Maris hoe quantumsensoren kunnen worden ingezet om activiteiten op de Noordzee beter te monitoren.
Quantumsensoren maken gebruik van principes uit de quantummechanica en reageren op extreem kleine verstoringen in het aardmagnetisch veld. Zo kunnen deze sensoren subtiele veranderingen in hun omgeving meten en objecten waarnemen zonder zelf signalen uit te zenden. Dat biedt mogelijkheden om schepen zonder AIS‑signaal – zogeheten dark vessels – te detecteren.
Nu nog radar en sonar
De scheepvaart en kustwacht maken nu gebruik van radar en sonar; systemen die zelf signalen uitzenden en de echo meten. Quantumsensoren daarentegen zenden zelf geen signalen uit. Dat maakt quantumsensoren niet alleen gevoelig, maar ook moeilijk te detecteren, en daarom uiterst geschikt voor toepassing op zee door overheidspersoneel en defensie.
HvA ontwikkelt en test verschillende prototypes. Tijdens een bijeenkomst in december werd via een live demonstratie getoond dat de sensoren nu al objecten op korte afstand kunnen waarnemen. Volgens projectleider en lector Marten Teitsma laat het onderzoek zien dat praktijkgericht onderzoek essentieel is om nieuwe technologie toepasbaar te maken voor overheid en uitvoerende diensten.
Noordzee
De pilot valt onder het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI). Rijkswaterstaat begeleidt de proef vanuit het Fieldlab Connectiviteit Noordzee en adviseert over toepasbaarheid en prestaties. De samenwerking moet leiden tot een directere koppeling tussen onderzoek, uitvoering en beleid. Voor opschaling zijn meer sensoren, langere meetreeksen en uitbreiding van databronnen nodig.
De betrokken organisaties zien bredere toepassingsmogelijkheden voor quantumsensing, zoals het monitoren van windparken, onderzeese kabels en mogelijk ook lucht- en waterkwaliteit. In de zomer van 2026 volgt een roadmap voor de verdere ontwikkeling van Stella Maris. Volgens Teitsma markeert dat de overgang van experiment naar structurele inzet, waarbij quantumsensoren kunnen bijdragen aan beter toezicht en bescherming van het Noordzeegebied.
TNO en Scheveningen
TNO schreef eerder in een rapportage dat er sprake is van een reële en actuele dreiging van (onder meer Russische) sabotage op onderzeese infrastructuur. Volgens de onderzoeksorganisatie erkent de overheid dat er brede zorgen bestaan over de veiligheid van infrastructuur op de zeebodem en dat er dringend gezamenlijke actie nodig is om dit probleem aan te pakken. Begin 2024 werd bekend dat Scheveningen een testcentrum krijgt voor de beveiliging van de onderzeese infrastructuur van de Noord- en de Oostzee. Dit initiatief met de naam Seasec is een gezamenlijke inspanning van zes noordelijke Navo-landen: Noorwegen, (kandidaat-lid) Zweden, Finland, Denemarken, Duitsland en Nederland.
Microsoft 420 miljard minder waard
1 week
Microsoft kwam donderdag met cijfers om te watertanden. Op een kwartaalomzet van 81,3 miljard dollar (+17 procent) werd een nettowinst van 38,5 miljard dollar (+60 procent, op GAAP-basis) behaald; beter dan verwacht. Toch werd ‘s werelds grootste softwarebedrijf op de beurs zwaar afgestraft. Een koersdaling van ruim 12 procent vertaalt zich in een waardedaling van ruim 420 miljard dollar. Sinds Covid-19 had Microsoft niet zo’n zware klap opgelopen.
Oorzaak is nervositeit onder beleggers of het bedrijf uit Redmond de gigantische investeringen in datacenters en andere ai-infrastructuur kan terugverdienen. Afgelopen oktober kondigde Microsoft tot eind 2027 een verdubbeling van de rekencapaciteit van datacenters. Dat leidde tot een zeer ambitieus investeringsprogramma. En zelfs dat zou niet voldoende zijn om aan de groeiende vraag te voldoen.
In het afgelopen kwartaal van het gebroken boekjaar 2025-2026 gaf MIcrosoft 37,5 miljard dollar uit aan uitbreiding van zijn cloudcapaciteit. Van dergelijke bedragen beginnen beleggers te schrikken. Ze zijn er nog niet van overtuigd dat de vraag naar ai nog heel lang blijft groeien. Microsoft-topman Satya Nadella blijft zeer optimistisch. ‘We staan nog maar aan het begin van de verspreiding van ai,’ zegt hij.
De omzet van Microsoft Cloud reikte het afgelopen kwartaal tot 51,5 miljard dollar (26 procent). Azure en andere zakelijke clouddiensten maakten een sprong van 39 procent.
Pagina's
