computable

In dit nieuwsbericht: VMware-klantenbestand ITQ naar Leaseweb, CuspAI brengt de AI Materials Foundry, 20 miljoen voor Keiron Printing Technologies, verlenging sponsorcontract Nexperia bij N.E.C en omzet Randstad stijgt.  Leaseweb neemt VMware-klanten van ITQ over Leaseweb neemt het Broadcom VMware VCSP-klantenbestand van ITQ over. Door de transactie stappen 51 klanten over naar het VMware Cloud Foundation-platform van Leaseweb. Samen vertegenwoordigen zij circa 35.000 cores. Daarmee groeit het aantal beheerde cores van Leaseweb naar 65.000. Het in Amsterdam gevestigde Leaseweb claimt hiermee de grootste VMware Pinnacle-partner van Nederland te zijn geworden. De overname volgt op een eerder aangekondigd partnerschap tussen Leaseweb en ITQ, waarbij ITQ Leaseweb koos als infrastructuurpartner voor VMware Cloud Foundation-diensten. De overgenomen white label-VSCP-partners kunnen hun VMware-diensten blijven aanbieden via de Pinnacle-partnerstatus van Leaseweb. Als geautoriseerde VMware Cloud Service Provider werkt het bedrijf rechtstreeks samen met Broadcom. Daarnaast richten Leaseweb en het in Beverwijk gevestigde ITQ zich op VMware-partners waarvan het Broadcom-partnerschap niet wordt verlengd. Zij kunnen hun activiteiten onderbrengen op de infrastructuur van Leaseweb. Binnen de samenwerking levert Leaseweb de VMware Cloud Foundation-infrastructuur, terwijl ITQ ondersteuning biedt op het gebied van VMware-advies, migraties en implementaties. Max Welling’s CuspAI lanceert AI Materials Foundry Het Brits-Nederlandse ai-bedrijf CuspAI introduceert de AI Materials Foundry. Oprichter Max Welling spreekt van een wereldwijd netwerk van data, laboratoria, rekenkracht en diepgaande wetenschappelijke expertise om het ontwerp van nieuwe materialen te versnellen. Doel is de bouwstenen van de toekomst te ontdekken. Meer dan 45 partners, waaronder Meta, Nvidia, Hyundai, Henkel en Lam Research, gaan samen enkele van de meest cruciale en complexe materiaaluitdagingen van de industrie aanpakken. Ai maakt een snelle transitie naar de fysieke wereld, aldus hoogleraar machine learning Welling. De enorme complexiteit van fysieke systemen wordt echter vaak onderschat. De echte wereld is rommelig, multidimensionaal en wordt beheerst door natuurwetten die geen enkele software zelfstandig kan doorgronden. Om echt impact te hebben, moet ai diep geworteld zijn in de fysieke realiteit. Dit vereist nauwe feedbackloops, domeinspecifieke expertise en robuuste wetenschappelijke partnerschappen. Dit is precies de gedachte achter de Materials Foundry. CuspAI sloot recent een Series B-financiering van 450 miljoen af, waarmee het bedrijf een waarde van 2,6 miljard dollar bereikt. [Alfred Monterie] 20 miljoen euro voor Eindhovens printtech-scale-up Keiron Printing Technologies uit Eindhoven haalt twintig miljoen euro op in een financieringsronde. De deeptech scale-up besteedt het geld aan marketing en het opschalen van een platform om printplaten (PCB’s) meer geschikt te maken voor ai. Keiron is pionier in het contactloos aanbrengen van soldeerpasta voor elektronica.  Ai-chips hebben zeer veel verbindingen waardoor dit uiterst nauwkeurig moet gebeuren. Keiron speelt met zijn lasertechniek daar op in. Dit productieplatform werkt niet alleen preciezer, maar biedt ook meer flexibiliteit en maakt een betere procescontrole mogelijk. Elektronicafabrikanten kunnen hierdoor gemakkelijker mee in de ontwikkelingen rondom ai. Het bedrijf bouwt voort op technologie die is ontstaan binnen TNO en werkt aan een oplossing voor een wereldwijd productieprobleem. Invest-NL, DeepTechXL, Waves Capital, Cottonwood Technology Fund, Atum, Ramphastos (van N.E.C.-geldschieter Marcel Boekhoorn) en TNO Ventures doen mee aan de financieringsronde. [Alfred Monterie] Nexperia verlengt hoofdsponsordeal met N.E.C. tot 2028 Betaaldvoetbalclub N.E.C. en hoofdsponsor Nexperia hebben hun samenwerking verlengd tot en met 2028. Het huidige contract liep nog tot de zomer van 2027, maar is opengebroken en met een seizoen verlengd. Daarmee blijft het logo van chipfabrikant Nexperia op het shirt van de Nijmeegse eredivisieclub staan. Volgens beide partijen bouwt de samenwerking sinds de start van het hoofdsponsorschap in 2024 voort op gedeelde sportieve, commerciële en maatschappelijke ambities. De verlenging valt samen met de plaatsing van N.E.C. voor Europees voetbal, waardoor club en sponsor voor het eerst in achttien jaar samen actief zijn op het Europese toneel. Het eveneens in de Waalstad gevestigde Nexperia noemt de overeenkomst een bevestiging van de langdurige betrokkenheid bij de stad en de regio. Randstad groeit dankzij vraag naar personeel voor Amerikaanse datacenters Randstad heeft in het afgelopen kwartaal de omzet met bijna 2 procent zien stijgen naar 5,9 miljard euro. Het uitzendbedrijf uit Diemen behaalde in dezelfde periode een winst van 84 miljoen euro. De groei komt vooral door de toenemende vraag naar uitzendkrachten voor datacenters in de Verenigde Staten. Volgens ceo Sander van ’t Noordende hangt die ontwikkeling samen met de opkomst van ai, waarvoor meer datacentercapaciteit nodig is. Daardoor groeit de behoefte aan vakmensen die datacenters bouwen en onderhouden, aldus een NOS-bericht. In Nederland daalde de vraag naar uitzendkrachten. Randstad wijt dat aan nieuwe regelgeving waardoor arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten en vaste medewerkers sinds 1 januari zijn gelijkgetrokken. In Spanje steeg de vraag juist met 12 procent, terwijl Frankrijk en België achterbleven door gewijzigde wetgeving en het verlies van enkele grote klanten. Randstad ziet de vraag inmiddels stabiliseren.

Switch Datacenters zet een eerste stap om een nieuw datacenter te realiseren in een gebied waar eigenlijk een bouwstop voor datacenters geldt. Het tekende deze week samen met de gemeente Uithoorn, een collectief van tientallen glastuinbouwers en energiebedrijf Liander een meerpartijenovereenkomst voor de ontwikkeling van een warmtenet. Dat warmtenet krijgt aanvoer van het geplande datacenter in De Kwakel-Kudelstaart (gemeente Uithoorn). Het plan is om daar in een bestaand pand een datacenter te bouwen. Door dat aan te sluiten op het nieuw warmtenet kunnen omliggende glastuinbouwbedrijven van het gas af en op stroom besparen. Maar zover is het nog niet. Eerst moeten de vergunningen nog rond. Het datacenter moet zorgen voor een vermindering van de verwachte netcongestiedruk doordat de tuinders geen grote industriële aansluitingen meer nodig hebben voor stroomverbruik, stelt energieleverancier Liander. Als de vergunningen rondkomen dan wordt er gebruik gemaakt van een bestaande netaansluiting en een bestaand logistiek centrum dat wordt omgebouwd tot datacenter. Het gaat om een pand met 7800 vierkante meter datacenter whitespace (serverruimte). Het pand dat wordt omgebouwd tot datacenter krijgt volgens de plannen een 60 MVA-aansluiting dat zich afhankelijk van de klant en apparatuurkeuzes vertaald naar 42 tot 50 megawatt it-vermogen. ‘Als de vergunning er komt in de komende periode zal het 12 tot 18 maanden duren voor de eerste fase van het plan klaar is. Op zijn allervroegst is de eerste fase dan in 2028 klaar voor oplevering aan klanten’ deelt woordvoerder van Switch Datacenters, Cara Mascini. In de gemeente Uithoorn geldt in principe een strikt verbod op de nieuwbouw van grootschalige datacenters. Volgens de provinciale Omgevingsverordening NH2020 valt Uithoorn namelijk onder het gebied waar datacenters zijn uitgesloten. Er mogen geen nieuwe datacenters worden gebouwd met een oppervlakte van meer dan 2000 m² en een elektrisch vermogen groter dan 5 MVA. De gemeente Uithoorn heeft dit verankerd in het beleidsplan Parapluplan Datacenters. Dat is ontworpen om datacenters zo veel mogelijk te weren wegens de druk op het energienet, landschapsvervuiling en lage werkgelegenheid. Switch Datacenters speelt slim in op de Datacenterstrategie Noord-Holland 2025–2027 van Provincie Noord-Holland. Dat beleidsstuk laat ruimte voor solitaire datacenterontwikkelingen buiten de aangewezen clustergemeenten (Amsterdam, Haarlemmermeer en Hollands Kroon). Voor deze ontwikkelingen geldt dat bedrijven, naast de bestaande vestigingsvoorwaarden, moeten voldoen aan aanvullende criteria. Zo moet een datacenterontwikkeling ‘aansluiten bij de ruimtelijke en strategische doelstellingen en ambities van de betreffende gemeente, bijdragen aan het verminderen van netcongestie en een positieve bijdrage leveren aan de brede welvaart.’ Uitzondering Het project in De Kwakel vormt die uitzondering ‘vanwege de maatschappelijke impact door vermindering van de netcongestiedruk in de regio’, stelt Switch. Ook andere elementen, zoals het hergebruik van een bestaand logistiek pand dat circulair verbouwd wordt tot een modulair datacenter, spelen mee. De restwarmte (datathermie) wordt direct gebruikt om nabijgelegen kassen grotendeels gasloos te verwarmen. Er blijft een restdeel nodig voor piekbelasting. Liander: ‘Door restwarmte uit het datacenter centraal te benutten, is niet voor iedere tuinder een eigen warmtepomp nodig. Dat vermindert de druk op het elektriciteitsnet en helpt netcongestie te voorkomen.’ Mascini van Switch Datacenters laat aan Computable weten dat er eerst nog heel wat stappen gezet moeten worden voor het datacenter gebouwd kan worden en dat het bedrijf een risico heeft genomen om voor de toekenningen van de vergunning al een pand te kopen. Switch Datacenters verwacht een goede afloop. Onlangs kreeg DKK Warmtenet De Kwakel -Kudelstaart BV een subsidie Stimulering Duurzame Energietransitie van het Rijk. Daarmee is volgens de betrokken partijen het fundament gelegd onder de financiële haalbaarheid van het project en krijgt de verdere ontwikkeling een versnelling. Als de vergunningen straks zijn verleend, dan is dat voor zover bekend de eerste uitzondering waarbij een datacenter vanwege maatschappelijk belang gebouwd kan worden in een gebied in Nederland waar eigenlijk een bouwstop is. Locaties Switch Datacenters Switch Datacenters heeft momenteel acht geplande of operationele datacenterlocaties. In Nederland zijn dit operationele en toekomstige locaties in en rond Amsterdam (waaronder Diemen) en Woerden. Daarnaast breidt het bedrijf internationaal uit met een locatie in Warschau (Polen).Het portfolio en de geplande locaties van Switch Datacenters zijn:AMS2: Woerden, Nederland;AMS3: Amsterdam Zuidoost, Nederland (operationeel, uitgebreid in 2026);AMS4: Diemen, Nederland (operationeel sinds 2024, nabij Amsterdam Science Park);AMS5: Regio Amsterdam (in ontwikkeling);AMS6: De Kwakel-Kudelstaart  (in ontwikkeling, waarschijnlijk geopend vanaf 2028);AMS7: Haarlemmerliede (in ontwikkeling, geopend vanaf 2027);AMS8: Maasdijk/Rotterdam (in ontwikkeling, bouw gepland in 2026);WAW1: Regio Warschau, Mory, Polen (in ontwikkeling).Switch had ook een AMS1-datacenter in Amsterdam-Zuidoost (Lemelerbergweg) maar dat is in april 2019 voor dertig miljoen euro overgenomen door Equinix (en is gebrand tot Equinix AM11).‘In alle projecten die in ontwikkeling zijn, werkt Switch samen met lokale warmtenetten en of bedrijfs/industriële afnemers zoals de kassen in De Kwakel, ook in het buitenland, het is onderdeel van onze formule’, meldt het bedrijf.  

Ctac kampt nog steeds met tegenwind. De Bossche it-dienstverlener meldt net als vorig jaar druk op de omzet uit projecten, detachering en licentie-verkopen.  In de eerste helft van dit jaar is het Ctac nog niet gelukt om de resultaten een beter aanzien te geven. Algemeen directeur Gerben Moerland hintte eerder op een stabiele tot licht stijgende omzet en een geleidelijke normalisatie van de kostenstructuur in 2026. Hij noemde 2025 tijdens de presentatie van de jaarcijfers een transitiejaar, waarin gericht is geïnvesteerd in de technologische basis, schaalbaarheid en commerciële slagkracht. Hij verwachtte afgelopen februari dat deze investeringen vanaf 2026 bijdragen aan structurele verbetering van de resultaten.  Daar is nu nog weinig van zichtbaar. Ctac wijt dat aan ‘uitdagende marktomstandigheden’. Geopolitieke onzekerheid, langere besluitvormingstrajecten bij klanten en een lagere vraag naar resourcing hebben geleid tot tegenvallende cijfers. Door uitgestelde investeringsbeslissingen bij klanten en een veranderende marktdynamiek daalden de halfjaarresultaten. De omzet kromp van 62,8 miljoen euro naar 58,2 miljoen euro. Het ebitda-resultaat daalde van 4,6 miljoen euro naar drie miljoen euro. Het nettoresultaat was marginaal positief. Aanscherping? Ctac (vooral dienstverlening aan SAP-klanten en Microsoft-diensten) zegt de koers aan te scherpen in die veranderende markt. De meeste kansen bieden ai-gerelateerde dienstverlening. Ctac heeft zijn hoop gevestigd op zijn nieuwe ‘dedicated-ai’ bedrijfseenheid. Ook groeit de behoefte aan soevereine cloudoplossingen, waarbij data en it-omgevingen binnen Nederland of Europa worden beheerd. Het bedrijf neemt maatregelen om de organisatie aan deze snel veranderende marktomstandigheden aan te passen. Daarbij worden de commerciële activiteiten sterker op groeimarkten (ai en soevereine cloud) gericht. Voorts wordt het kostenniveau verder verlaagd, terwijl Ctac flexibeler moet worden. Ctac onthoudt zich van een resultaten-prognose voor geheel 2026. Wel zegt het bedrijf ‘in te zetten op een significant herstel van de resultaten in 2027’. 

In dit nieuwsoverzicht: Conclusion wint Peridos-tender RIVM, snelste groei voor domeinspecifieke taalmodellen, Unit 42 waarschuwt voor bucket hijacking, Apple weer meest waardevolle bedrijf en Gerard Sanderink nog verder op zijspoor bij Oranjewoud gezet. Conclusion beheert Peridos voor RIVM Conclusion heeft een aanbesteding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gewonnen voor het beheer en de doorontwikkeling van Peridos, het landelijke informatiesysteem voor prenatale screening. Het contract heeft een looptijd van vier jaar, met een optie op twee verlengingen van drie jaar. De maximale contractwaarde wordt in het bestek geschat op zo’n vijfentwintig miljoen euro. Peridos, in 2011 ontwikkeld en daarna beheerd door Topicus, ondersteunt de registratie, beveiliging en gegevensuitwisseling rond prenatale screening tussen zorgverleners, laboratoria en screeningsorganisaties. Vanwege het medisch kritische karakter geldt voor het systeem een uptime-eis van 99,9 procent. De Coöperatie Landelijk Bureau Prenatale Screening (CLBPS) verzorgt het functionele beheer van de applicatie. Conclusion neemt de technische doorontwikkeling, het technisch beheer en de hosting op het AWS-platform voor zijn rekening. Bij het Utrechtse bedrijf werken ruim tweehonderd specialisten met kennis van de zorgsector aan digitaliserings- en informatie-uitwisselingsvraagstukken. Ook is het bedrijf betrokken bij de ontwikkeling van het Landelijk Platform Zorgcoördinatie. Snelste groei bij domeinspecifieke taalmodellen Aan ai-modellen en -platforms wordt dit jaar wereldwijd tot 64 miljard dollar uitgegeven. Dat is een stijging van 63,4 procent ten opzichte van 39 miljard dollar in 2025, aldus marktvorser Gartner. De uitgaven aan generatieve ai-modellen zullen naar verwachting met 117 procent groeien, terwijl de uitgaven aan ai-platforms in 2026 met 36,9 procent toenemen.  Het snelst is de groei van domeinspecifieke taalmodellen (DSLM’s) en gespecialiseerde modellen. Naar verwachting zullen die dit jaar met 210 procent toenemen. Op de lange termijn zullen de grootste winnaars de leveranciers zijn die bedrijven helpen bij het beheren van waar en hoe ai in workflow wordt ingezet.  De budgetten voor ai binnen bedrijven worden steeds kritischer bekeken, met een toenemende focus op efficiënt gebruik, kostenbeheersing en meetbare resultaten. De uitgaven verschuiven naar aanbieders die aantoonbare meerwaarde kunnen bieden op het gebied van kosten, latentie, prestaties en betrouwbaarheid, aldus Gartner. Waarschuwing voor misbruik verlopen cloud-opslaglocaties Het onderzoeksteam van netwerkbeveiliger Palo Alto Networks, Unit 42, waarschuwt voor een nieuwe vorm van datalekken in de cloud: het zogeheten bucket hijacking. Dat iseen aanval waarbij cybercriminelen verwijderde of verlopen cloud‑opslaglocaties opnieuw registreren en zo ongemerkt bedrijfsdata onderscheppen. Buckets in de context van cloud computing zijn containers voor objectopslag waarin elk type bestand – zoals foto’s, video’s, back-ups of logbestanden – samen met bijbehorende metadata opgeslagen worden. Vooral organisaties die buckets gebruiken voor automatische log‑opslag, back‑ups of configuratiebestanden lopen gevaar wanneer achterliggende koppelingen blijven bestaan nadat een bucket is verwijderd.  Applicaties blijven dan data sturen naar een bucketnaam die inmiddels is vrijgekomen en door een aanvaller kan worden geclaimd. Zo kunnen interne logs of configuraties onbedoeld bij derden belanden. De onderzoekers adviseren om verwijderrechten te beperken, afhankelijkheden volledig te inventariseren en actief te monitoren op het verwijderen en opnieuw aanmaken van kritieke opslaglocaties. Regelmatige controles op verouderde configuraties blijven daarbij essentieel. Apple neemt koppositie van Nvidia over als meest waardevolle bedrijf Apple heeft Nvidia afgelost als meest waardevolle beursgenoteerde onderneming ter wereld. De beurswaarde van de iPhone-maker kwam uit op circa 4,88 biljoen dollar, terwijl Nvidia door een koersdaling van 3,5 procent terugviel naar ongeveer 4,86 biljoen dollar.   De wisseling aan kop weerspiegelt een veranderende kijk van beleggers op kunstmatige intelligentie. Waar Nvidia lange tijd profiteerde van de vraag naar chips voor ai-toepassingen, krijgt Apple meer waardering voor de manier waarop het ai wil inzetten binnen zijn producten en diensten, aldus persbureau Reuters. Het in Cupertino gevestigde Apple stond voor het laatst in april 2025 bovenaan de ranglijst. Nvidia voerde sinds juni 2025 de lijst van meest waardevolle bedrijven aan. Vorige maand presenteerde Apple een vernieuwde versie van spraakassistent Siri, waarmee het bedrijf zijn positie in de ai-markt wil versterken.   Rechtbank zet Sanderink uit Stak bij Oranjewoud-concern De Haagse rechtbank heeft Gerard Sanderink ontslagen als bestuurder van de Stichting Administratiekantoor (Stak) die certificaten uitgeeft voor zijn bouw- en ingenieursbedrijven Oranjewoud, Strukton en Antea. De maatregel volgt op een verzoek van de holding van het concern, waar interim-bestuurders Peter Wakkie en Willem Meijer de leiding hebben. Dat meldt zakenblad Quote. Volgens de rechtbank is het ontslag logisch omdat Sanderink vanwege wanbeleid al geruime tijd geen zeggenschap meer heeft over zijn ondernemingen. Eerder verloor hij al zijn bestuursbevoegdheden over zijn zakenimperium en werd it-bedrijf Centric tegen zijn zin verkocht aan een consortium van investeerders. Het nieuw aangestelde Stak-bestuur zegt te streven naar stabiliteit bij Oranjewoud en de dochterondernemingen Strukton en Antea. Een verkoop van Oranjewoud is volgens het bestuur vooralsnog niet aan de orde. Sanderink verblijft volgens Quote sinds 2023 buiten Nederland en is niet bereikbaar voor commentaar.

It-leveranciers uit de EU krijgen meer kans om bij openbare aanbestedingen in de prijzen te vallen. De Europese Commissie lanceert nieuwe plannen die overheden toestaan specifiek Europese bedrijven en producten te bevoordelen. Het Europees aanbestedingsrecht staat op het punt grote veranderingen door te maken die ook voor de it-branche behoorlijke gevolgen kunnen hebben. Volgens Table.Briefings gaat de Europese Commissie op het gebied van aanbestedingen steeds meer een ‘Chinese koers’ volgen waarbij de eigen industrie wordt bevoordeeld. Verschuiving naar kwaliteit Prijs is niet meer het dominante criterium, zo blijkt uit het concept-document dat is uitgelekt. De goedkoopste aanbieder krijgt niet langer automatisch de opdracht. Een verschuiving vindt plaats naar kwaliteit. De voorgestelde EU-verordening dwingt overheden meer op veiligheid en autonomie te letten. Het is de bedoeling dat ze meer nadruk leggen op criteria zoals klimaatbescherming, maatschappelijke verantwoordelijkheid en de veerkracht van de Europese toeleveringsketen. Duurzaamheids- en sociale criteria gaan een belangrijkere rol spelen, evenals strategische autonomie.  Kwaliteitscriteria moeten minstens dertig procent van de beoordeling uitmaken, meldt persbureau Reuters. Voor arbeidsintensieve contracten loopt dit percentage op tot minstens vijftig procent. Uitzonderingen voor de laagste bieding blijven mogelijk, maar moeten expliciet door de autoriteiten worden gemotiveerd. China Europese autoriteiten kunnen biedingen voor grote overheidscontracten die minder dan vijftig procent Europese componenten kennen, uitsluiten. In strategisch belangrijke sectoren mogen EU-bedrijven worden bevoordeeld, aldus Reuters. Hoewel China niet in het document wordt genoemd, is duidelijk dat het verminderen van China’s dominantie op het gebied van zeldzame metalen en het enorme handelstekort met China op de achtergrond spelen.  De voorstellen adresseren ook de veiligheidsaspecten van openbare aanbesteding. Inkopers van de overheid worden in sommige gevallen verplicht rekening te houden met risico’s die gepaard gaan met cybersecurity, kritieke infrastructuur, verstoringen in de leveringsketen, strategische afhankelijkheden en invloed van buitenlandse mogendheden.   De nieuwe Europese wet zorgt voor één digitaal systeem voor overheidsopdrachten in de hele EU. Er komen online bedrijfsreferenties met een overzicht van hun eerdere werk en ervaring. Verschillende computerprogramma’s voor aanbestedingen kunnen makkelijk informatie met elkaar delen. Verder wordt gewerkt aan gedeelde databanken. Er komen centrale plekken met gegevens over opdrachten in eigen land en de hele EU. Het moet eerlijker worden, makkelijker te controleren, en eenvoudiger voor bedrijven om opdrachten in andere EU-landen te krijgen. Dwingende verordening De hervorming van het aanbestedingsrecht is gericht op een fundamentele modernisering en vereenvoudiging. Bestaande richtlijnen worden samengevoegd tot één enkele, direct toepasbare EU-verordening. Een dwingende verordening gaat veel verder dan vrijblijvende richtlijnen. Verwacht wordt dat de nieuwe criteria wel tot meer administratieve druk leiden. Ook de verschuiving van economische marktwerking naar politiek-strategische sturing kan weerstanden oproepen.  De voorstellen van de Commissie beogen de Europese aanbestedingsregels uit 2014 te vervangen. Openbare aanbestedingen vertegenwoordigen 14 tot 19 procent van het bruto binnenlands product van de EU.

De Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) en de Zwolse app-ontwikkelaar Sipp laten een supporters-app onderzoeken door een externe partij. Dat gebeurt nadat een beveiligingsonderzoeker aan de bel trok over onrechtmatig gebruik van persoonsgegevens zoals het Burgerservicenummer (BSN) door de app. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het bedrijf Sportinnovator. ‘De uitkomsten worden uiterlijk in augustus 2026 verwacht’, meldt de KNVB na vragen van Computable. Het gaat om een pdt-app (persoonlijke digitale toegang) van de Zwolse leverancier Siip die de identiteit van een gebruiker koppelt aan een toegangskaart voor voetbalwedstrijden. De app wordt door meerdere clubs in het betaald voetbal gebruikt. De app-ontwikkelaar stelt dat het id-profiel van de gebruiker het toestel niet verlaat en dat dit niet op een server wordt opgeslagen. Maatschappelijk hacker en beveiligingsonderzoeker Mick Beer stelde na een test vast dat privacygevoelige data naar een server worden gestuurd en claimt dat dit in strijd is met privacyregels. Het gebruik van persoonsgegevens zoals BSN is volgens hem niet gegrond voor het doel van de app: toegangscontrole bij de verkoop van tickets voor voetbalwedstrijden. Of er op de server ook opslag plaatsvindt van die data is nog onderdeel van zijn vervolgonderzoek. Volgens de leverancier worden gegevens alleen geverifieerd via een proces dat versleuteld op de achtergrond loopt, maar worden gegevens niet opgeslagen in de app. Het id-profiel en de data blijven volgens de app-bouwer op het toestel van de gebruiker en worden ook niet op een server opgeslagen. De app-maker kondigde in een mailwisseling met de hacker een onafhankelijke externe audit aan naar de genoemde privacy-klachten. Het gaat om hetzelfde onderzoek dat nu ook door de KNVB bevestigd is.

In de rubriek De Overstap gidst ict‑journalist Robbert Hoeffnagel de ict-pro en -beslisser naar soevereine zakelijke oplossingen. In deel 8: waarom je soevereiniteit niet kunt kopen maar moet ontwerpen, de zoektocht naar alternatieven voor Linkedin en tips voor handige tools.Laatst hoorde ik iemand zeggen dat digitale soevereiniteit eigenlijk heel eenvoudig is: vervang Microsoft door open source, zet de software bij een Europese hostingprovider en klaar is Kees. Dat klinkt aantrekkelijk. Alleen werkt het in de praktijk natuurlijk niet zo.Open source kan een belangrijke bijdrage leveren aan digitale soevereiniteit, maar het installeren van een open source-platform betekent nog niet automatisch dat een organisatie werkelijk digitaal soeverein is. Wie bijvoorbeeld Drupal, Nextcloud of LibreOffice gebruikt, heeft onmiskenbaar een stap gezet. Je kunt de broncode bekijken, de software kan worden aangepast en de afhankelijkheid van één licentiemodel neemt af. Maar daarna beginnen de echte vragen.Waar draait de software?Wie beheert de infrastructuur waarop de software draait?Waar staan de back-ups?Welke externe diensten zijn gekoppeld?Wie levert de zoekfunctie, identiteitscontrole, analytics of ai-functionaliteit?En onder welk juridisch regime vallen die leveranciers?Precies daar zit volgens FOSS Force de volgende fase van het Europese debat over digitale soevereiniteit. De aandacht verschuift van de applicatie naar de volledige digitale keten. Hosting, beheer, integraties, databeschikbaarheid en bestuurlijke controle worden minstens zo belangrijk als de softwarelicentie.Van privacy naar infrastructuurDe soevereiniteitsdiscussie begon ooit vooral bij privacy en surveillance. Inmiddels gaat het veel breder over cloudafhankelijkheid, cybersecurity, kunstmatige intelligentie, digitale identiteit en de machtspositie van grote technologiebedrijven. Wetgeving als de AVG en NIS2 dwingt organisaties bovendien beter te kijken naar datastromen, leveranciersrisico’s, beveiligingsupdates, incidenten en continuïteit.Dat raakt ook open source. Een organisatie kan een open source-platform gebruiken en toch volledig afhankelijk blijven van een Amerikaanse cloudprovider. Bestanden kunnen in Nextcloud staan, terwijl gebruikers inloggen via een externe identity service en ai-verwerking plaatsvindt buiten Europa. Formeel is de software open. Praktisch ligt een belangrijk deel van de controle nog steeds elders.De hele keten teltEen applicatie staat nooit op zichzelf. Achter een eenvoudige website kunnen tientallen externe diensten schuilgaan: hosting, databases, zoektechnologie, kaartendiensten, analytics, formulieren, authenticatie en beveiliging. We kennen allemaal wel de online enquêtes over digitale autonomie die gemaakt zijn en verwerkt worden via (jawel) Google. Waarom gebruiken we niet gewoon Europese of open source-varianten als LimeSurvey, TypeForm of FormBricks. Is dat weer die eerder al in deze rubriek gesignaleerde gemakzucht? Of kennen we simpelweg die alternatieven niet?Terug naar open source en digitale soevereiniteit. Wanneer één onderdeel moeilijk te vervangen is, kan alsnog een stevige afhankelijkheid ontstaan. Dat geldt ook wanneer data wel geëxporteerd kan worden, maar daarna nauwelijks opnieuw bruikbaar blijkt. Digitale soevereiniteit draait daarom niet alleen om de vraag of een organisatie bij haar data kan. De belangrijkere vraag is of zij met die data en systemen verder kan wanneer een leverancier wegvalt, prijzen verhoogt of voorwaarden verandert.Open source als bouwsteenDat maakt open source niet minder belangrijk. Integendeel. Open source maakt het mogelijk software te onderzoeken, aan te passen en bij verschillende partijen onder te brengen. Ook kan kennis en beheer makkelijker over meerdere leveranciers worden verdeeld. Maar open source is een bouwsteen, geen eindresultaat. Een open platform dat slechts door één partij wordt beheerd, vormt immers ook een risico. Hetzelfde geldt voor open software die sterk leunt op gesloten clouddiensten of die nauwelijks professionele ondersteuning kent. Open source-leveranciers zullen daarom meer moeten bieden dan alleen toegankelijke broncode. Organisaties willen ook weten hoe updates, beveiliging, ondersteuning en dataoverdracht zijn geregeld.Het is geen vinkjeMisschien moeten organisaties daarom stoppen met open source als een eenvoudig vinkje te behandelen.Open source gebruikt? VinkjeEuropese cloud? CheckData in Nederland? Ook een vinkjeDigitale soevereiniteit geregeld? Helaas: geen vinkjeDigitale soevereiniteit is geen product dat je koopt. Het is een manier van ontwerpen, inkopen en besturen. Zeg maar: een architectuur. Het vraagt inzicht in de hele keten: van software en hosting tot contracten, kennis, koppelingen en data.Praten over digitale autonomie op LinkedInIk heb er in deze rubriek al vaker op gewezen: er zit iets merkwaardigs in de manier waarop we als Nederlanders en Europeanen met elkaar over digitale soevereiniteit praten. Veel mensen schrijven op LinkedIn hun vingers blauw over digitale autonomie. Ze waarschuwen daar keer op keer voor de macht van Amerikaanse technologiebedrijven en pleiten voor Europese alternatieven.Maar is LinkedIn niet gewoon onderdeel van diezelfde Big Tech?Het platform is eigendom van Microsoft. Wie op LinkedIn oproept om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse technologiebedrijven, doet dat dus op een platform van een van de grootste Amerikaanse technologieconcerns. Dat is een beetje alsof we de roadmap naar digitale autonomie van ons bedrijf met elkaar bespreken via Microsoft Teams.Natuurlijk begrijp ik waarom we het doen. LinkedIn is de plaats waar veel zakelijke contacten zitten. Wie iets publiceert, weet dat een relevant deel van de doelgroep daar aanwezig is. Maar dat is nu juist platformafhankelijkheid. We blijven omdat iedereen er zit. En omdat iedereen blijft, krijgen alternatieven nauwelijks een kans.Vertrouwen uitbestedenDaar komt nog iets bij. LinkedIn presenteert zich als de plaats waar professionele identiteit zichtbaar en controleerbaar wordt gemaakt. Een artikel van Hacking, but Legal laat zien hoe kwetsbaar dat systeem in feite is. In dat artikel wordt uitgelegd hoe iemand die ten onrechte beweerde voor een bedrijf te werken, toch een verificatiebadge kon krijgen. Met andere woorden: LinkedIn bevestigde dat deze persoon voor dat bedrijf werkte. Ten onrechte dus. Bizar genoeg kon de oprichter van datzelfde bedrijf zijn eigen arbeidsrelatie juist niet eenvoudig via de procedure van LinkedIn laten bevestigen.Een door LinkedIn geverifieerde identiteit bewijst dus niet automatisch dat ook de vermelde functie of werkgever klopt. Toch plaatst LinkedIn bij zo’n claim het bedrijfslogo, koppelt het profiel aan de bedrijfspagina en telt de persoon mee als medewerker. Voor de buitenwereld ziet dat er al snel officieel uit. Maar het hoeft dus helemaal niet te kloppen. Het bedrijf zelf kan zo’n foutieve vermelding niet direct verwijderen. Het moet de claim rapporteren en soms zelfs een formele procedure volgen.Heel vreemd natuurlijk: de drempel om een arbeidsrelatie te claimen is daarmee lager dan de drempel om die claim te corrigeren. Ook de verificatie zelf blijft sterk verbonden met Microsoft en LinkedIn. Daarmee besteedt een bedrijf dus niet alleen zichtbaarheid en werving uit, maar ook een deel van haar professionele identiteit en reputatie.Waar zijn de alternatieven?Een goede en belangrijke vraag! Want het lijkt me dat we op zoek moeten naar alternatieven. Zelf ben ik weer actief geworden op het Duitse Xing. Dat platform is vooral bekend in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Toch is het geen vanzelfsprekende vervanger van LinkedIn. Veel functies zijn alleen beschikbaar in de betaalde versie en het platform voelt behoorlijk gesloten.Maar misschien is dat vooral een kwestie van wennen.Bovendien is het de vraag hoe actief de gebruikers er zijn. Een Duitse bekende die ik uitnodigde om via Xing te linken, accepteerde mijn verzoek. Hij bedankte me echter vooral voor de herinnering dat hij überhaupt nog een account bij Xing had. Hij was het alweer vergeten. Dat lijkt me voor een sociaal netwerk geen sterk signaal.Een ander mogelijk alternatief is Monnett uit Luxemburg. Dat platform richt zich op echte sociale interactie en een schone, door gebruikers gestuurde omgeving. Het is nog jong en minder duidelijk op zakelijk netwerken gericht.Daarmee lijkt er ruimte voor een echt Europees professioneel netwerk. Zo’n platform moet dan wel meer bieden dan alleen een Europees adres. Het moet transparant zijn over algoritmen en datagebruik. Gebruikers moeten hun contacten en inhoud eenvoudig kunnen meenemen. Ook verificatie van professionele identiteit mag niet afhankelijk zijn van één commercieel ecosysteem.Dat is een stevig project. Het netwerkeffect van LinkedIn is moeilijk te doorbreken. Toch is het wellicht de moeite van een serieuze brainstorm waard. Want zolang we vrijwel alle discussies over Europese digitale autonomie voeren op een platform van Microsoft, blijft er iets wringen.Linux mee op vakantie?Met de vakantie voor de deur, komt ook weer de vraag op: wat nemen we aan elektronica mee? Voor mij draait die vraag vooral om: werklaptop mee? Of hobbylaptop? Of allebei? Een kennis van me die thuis net is overgestapt van Windows op Linux Mint kwam met een opmerkelijke vraag: ‘Is dat niet riskant, mijn Linux-laptop mee op vakantie nemen?’Die vraag kwam voort uit – zeg maar – gebrek aan ervaring. Na twintig jaar een Windows-laptop gebruiken, zijn mensen na een overstap vaak nog wat onwennig en onzeker: wat als die Linux-machine vastloopt of niet meer wil opstarten? Mijn antwoord was een wedervraag: ‘Heb je tot nu toe last van opstart- of andere problemen met de nieuwe laptop?’ Het antwoord was duidelijk: nee. Waarom zou dat tijdens een vakantie dan wel gebeuren? Vanwege de hogere temperaturen in Zuid-Europa? Met de zomerse temperaturen in ons eigen land zal dat het probleem niet zo snel zijn!Wellicht kun je het ook andersom zien: tijdens vakantie heb je tijd om soms even rustig wat te ‘rommelen’ met een nieuwe laptop. Bijvoorbeeld in de vroege ochtend als het gezin nog slaapt en jij met een overheerlijke espresso in de schaduw op het terras van het vakantiehuisje in Spanje of Italië zit. Voor mij persoonlijk zijn dat altijd fijne momenten.Open source notitie-appIk heb een haat/liefde-verhouding met persoonlijke productiviteit. Ik gebruik daar de nodige tools voor en test regelmatig nieuwe uit. Maar er ontbreekt eigenlijk altijd wel iets. Het zijn ook vaak silo’s: bedoeld voor dan wel notities maken, dan wel rss-feeds volgen dan wel bookmarks vastleggen en dergelijke. Tot nu toe heb ik geen oplossing gevonden die alles combineert. Ook tools als Obsidian bevielen uiteindelijk toch niet. Suggesties? Laat het weten.Dat is dan ook de reden dat ik begin volgend jaar naar de PKM Summit 2027 in Utrecht ga. Dit is een internationaal event over personal knowledge management met sprekers die ingaan op zowel tools als werkmethoden. Met name dat laatste vind ik interessant. Want misschien moet ik wel gewoon besluiten om mijn eigen manier van werken te ondersteunen met een eigen tool die ik dan maar zelf bouw. Het kernwoord in ’personal knowledge management’ is immers ‘persoonlijk’. Dus misschien moet ik wel iets maken op maat van mijn persoonlijke voorkeuren en kronkelige manier van werken.Persoonlijke toolsTenslotte nog een paar handige tools die ik aan het uitproberen ben:Flameshot, een open source-tool voor Windows, MacOS en Linux om screenshots mee te bewerken en bijvoorbeeld van opmerkingen te voorzien.Joplin is een open source notitie-app. Een betaalde cloudversie (kost 2 of 3 euro per maand) maakt het mogelijk de notities te synchroniseren tussen meerdere apparaten.Hiawatha is een open source webserver.Vikunja is een open source-project voor het werken met to do-lijstjes. Je kunt het zelf hosten of via de ontwikkelaar gebruiken.Bubbles is momenteel mijn favoriete website cq webapp als het gaat om het volgen van interessante nieuwe posts op indywebsites. Het is ontwikkeld door een Duitse developer en biedt posts over een bonte verzameling onderwerpen. Heerlijk om in de vroege ochtenduren onder het genot van een kop koffie doorheen te bladeren.

Het in Spanje gevestigde Passwork, dat wachtwoordbeheer levert aan Europese overheden en universiteiten, is in opspraak geraakt. Dit meldt OCCRP, een internationaal netwerk van journalisten die corruptie en criminaliteit onderzoeken. Deze organisatie vreest dat beheerde wachtwoorden in Russische handen kunnen komen via een vermeend Russisch zusterbedrijf. Europese overheidsinstellingen die klant zijn, zouden gevaar lopen.  Het Spaanse bedrijf profileert zich als een volledig Europese, niet-Russische onderneming. Maar daar worden grote vraagtekens achter gezet. OCCRP-onderzoekers hebben ontdekt dat de ‘Spaanse’ Passworks-software verdacht veel lijkt op haar Russische tegenhanger. Technisch is er een grote gelijkenis. Software-updates zijn sterk gesynchroniseerd, terwijl beide technische handleidingen als twee druppels op elkaar lijken. De twee bedrijven hebben dezelfde naam en gebruiken een identiek logo.  Alexander Muntyan, CEO en eigenaar van het Spaanse Passwork, ontkent dat er een band bestaat tussen zijn bedrijf en zijn Russische tegenhanger. De gegevens van klanten worden veilig opgeslagen op hun eigen privé servers, zegt de Rus. OCCRP kwam er achter dat Passwork in Archangelsk in 2014 het levenslicht zag. Muntyan richtte dit bedrijf op samen met Ilya Garakh en Andrey Pyankov, die nu bij het Russische Passwork de baas zijn. Het duo is ook betrokken bij een softwarebedrijf in de Verenigde Arabische Emiraten dat het Spaans Passwork van updates voorziet.  Broncode Het Russische bedrijf, dat prat gaat op klanten waaronder gesanctioneerde Russische raketfabrikanten, is gecertificeerd door een agentschap onder het Ministerie van Defensie. Dit vereist een grondige analyse van de broncode om te zoeken naar kwetsbaarheden of niet-aangegeven mogelijkheden. Experts waarschuwen dat een dergelijke beoordeling Moskou inzicht zou kunnen geven in hoe potentiële kwetsbaarheden in de Europese software kunnen worden misbruikt. Bart van den Berg, een beveiligingsexpert van het Clingendael Instituut, ziet toegang tot de broncode als een ernstig gevaar. Volgens hem zou dit de Russische staat ’verreikende inzichten in de software en de kwetsbaarheden ervan kunnen geven, of zelfs de mogelijkheid bieden om er opzettelijk elementen aan toe te voegen’.  De OCCRP-onderzoekers storen zich eraan dat het Spaanse Passworks en het in de Emiraten gevestigde bedrijf weigeren opening van zaken te geven. Juist bij security-software is transparantie belangrijk.  Volgens Investico gebruikten onder meer zonneparken-beheerder Novar, RTV Noord, een Frans havenbedrijf, de universiteit van Dresden en Ierse overheidsinstanties de wachtwoordkluis. Passwork zegt duizenden klanten te hebben. 

ASML probeert zijn medewerkers sterker aan zich te binden door een aandelenpakket te bieden dat momenteel 20.000 euro waard is. Een van de voorwaarden is dat deze werknemers tot ten minste 1 januari 2030 bij de chipmachinebouwer in dienst blijven. Verder werkt het techbedrijf nog aan bijkomende voorwaarden.  De NOS meldde vrijdag dat de werknemers een mail hebben gekregen waarin de regeling wordt aangekondigd. In de techwereld zijn aandelenplannen vrij gebruikelijk, zeker als het gevaar dreigt dat hoog gekwalificeerde mensen worden weggekocht. Een woordvoerder van ASML verklaart het aandelenplan ook als een extra incentive voor de komende jaren. Woensdag meldde ASML dat de productie van nieuwe machines tussen 2026 en 2028  tot het uiterste moet worden opgerekt om aan de extreem hoge klantvraag te voldoen.  Vooruitzichten Tegelijk verhoogde ASML de vooruitzichten voor de rest van dit jaar. Grote banken als Citi, Barclays, Bank of America, Deutsche Bank en ING hebben daarop hun koersdoelen verhoogd, soms zelfs aanzienlijk. ASML gaat niet alleen de capaciteit flink opschroeven maar ziet ook ruimte om de prijzen te verhogen, wat resulteert in nog betere brutomarges. Barclays verwacht dat de gemiddelde verkoopprijzen van EUV-machines in de tweede helft van dit jaar verbeteren, in 2027 verder stijgen en in 2028 echt versnellen wanneer de prijsverhogingen merkbaar worden.  Bank of America ziet ‘genoeg redenen om erg optimistisch te zijn.’  Scemama, analist bij deze bank, ziet ruimte voor ASML om in 2030 op een omzet te zitten van 90 miljard euro met een brutomarge van 59 procent en een winst van meer dan 100 euro per aandeel. ‘Dit impliceert een samengestelde winstgroei van gemiddeld 33 procent per jaar. Ai-gedreven vraag Citibank-analist Gardner merkt op dat de door ai gedreven investeringscyclus in de halfgeleiderindustrie zich nog in een vroeg stadium bevindt, met een sterke vraag naar zowel geavanceerde logic als geheugen vanaf 2025. Ook ING-analist Marc Hesselink heeft veel vertrouwen in een duurzame ai-gedreven vraag. 

In dit nieuwsoverzicht: Google mag de eigen ai-diensten op Android niet meer bevoordelen, Crypto-broker Knaken failliet, Meta kampioen persoonlijke data verzamelen en Unit4 geeft klanten vrijblijvend toegang tot virtuele ai-agent.  EU grijpt in bij Android De Europese Unie wil eerlijke concurrentie op de markten van ai-assistenten voor Android-apparaten en zoekmachines. Google moet daarom vanaf 1 juli 2027 ai-diensten van andere fabrikanten meer toegang geven tot het besturingssysteem Android.  Momenteel hebben ai-assistenten van derden zoals Claude en ChatGPT slechts beperkte entree tot de belangrijkste functionaliteiten van het Android-besturingssysteem. Met een spraakopdracht moeten die alternatieven net zo gemakkelijk aan Android instructies kunnen geven als Google’s eigen Gemini.  Dit heeft de Europese Commissie donderdag besloten. Alternatieve zoekmachines mogen niet meer worden achtergesteld bij Google Search. Er komen regels hoe Google zoekgegevens moet delen met andere zoekmachines. Dat moeten dezelfde gegevens zijn als Google verzamelt om zijn eigen zoekdiensten te optimaliseren. Het delen van gegevens is van cruciaal belang voor de ontwikkeling en optimalisatie van zoekmachines van derden. Het helpt om een gelijker speelveld te creëren met Google Search en bevordert innovatieve zoekdiensten, waaronder op privacy gerichte alternatieven.  Meta gek op persoonlijke data We delen onze locatie, contacten en browser-geschiedenis dagelijks met apps zonder erbij stil te staan. Holafly onderzocht welke sociale media-, reis- en ai-apps de meeste gegevens verzamelen en hoeveel daarvan direct aan je identiteit is gekoppeld. De eSIM-verkoper deed dit aan de hand van de privacy-labels van de Apple App Store. De sociale netwerken Instagram, Facebooks en Threads hebben de twijfelachtige eer bovenaan te staan. Het trio platforms van Meta verzamelen liefst 21 data points, waarvan 14 gekoppeld aan een persoon als gebruiker. Die lijst omvat contactgegevens, locatie, browser- en zoekgeschiedenis, financiële informatie, gezondheids- en fitnessgegevens, gevoelige informatie en meer. Meta gebruikt zeven gegevenstypen om iemand actief te volgen op andere platforms. Eveneens grote verzamelaars van persoonlijke data zijn TikTok, Shein (shopping), Snapchat, X (Twitter), ChatGPT, Amazon Shopping en DoorDash. Ook Pinterest, Temu (shopping), Uber en LinkedIn zijn wat dat betreft erg actief. Wat deze apps onderscheidt van bijna alle andere apps in het onderzoek: geen enkel datapunt valt buiten de categorie ‘aan de gebruiker gekoppeld’. Veel doekoe kwijt bij Knaken De Rotterdamse rechtbank heeft Knaken Cryptohandel en de daaraan gelieerde stichting (Knaken) failliet verklaard. Het Openbaar Ministerie (OM) is een strafrechtelijk onderzoek gestart omdat er zeven miljoen euro aan tegoeden zou ontbreken van klanten. De klanten weten hier volgens het OM niet van, omdat de crypto-dienstverlener de toegang van klanten tot het handelsplatform heeft geblokkeerd. Knaken heeft zich tegen een faillissement verzet. Maar de rechter vindt die maatregel van openbaar belang gelet op het forse dekkingstekort. ‘Er is veel geld van klanten verdwenen zonder dat duidelijk is hoe dat kan zijn gebeurd.’ Knaken behoorde tot de vele crypto-brokers die voetbalclubs ondersteunden. Feijenoord en Sparta lieten zich sponsoren. Eigenaar Ronald Jonkers richtte het platform in 2017 op.  Bravenboer met pensioen Rob Bravenboer gaat na een loopbaan van meer dan veertig jaar bij IBM en Kyndryl met pensioen. Bij het uit IBM voortgekomen Kyndryl bediende hij vooral financiële instellingen. Sinds oktober was hij vice president en algemeen directeur bij dat bedrijf.  De van Capgemini afkomstige Vivian Kap is benoemd tot zijn opvolger. In deze rol geeft zij leiding aan de Nederlandse organisatie van Kyndryl. Of het hoofdstedelijke it-bedrijf Solvinity door Kyndryl kan worden ingelijfd, is nog allerminst zeker. Eerder deze week besloot de Rotterdamse rechter dat de transactie voorlopig niet door kan gaan. Vooral de veiligheid van de data (onder meer DigiD) is een issue.  Unit4: vrijblijvend ruiken aan ai  Unit4, leverancier van bedrijfssoftware voor dienstverleners, biedt ERP-klanten de mogelijkheid om de ai-functionaliteiten vrijblijvend uit te proberen. Dit aanbod geldt voor huidige en nieuwe klanten. Op 31 augustus 2027 kunnen klanten overstappen op een abonnement of stoppen met het gebruik van de technologie.  Klanten krijgen toegang tot de Advanced Virtual Agent (Ava), die geïntegreerd werkt met toepassingen als Microsoft Teams. Ava signaleert openstaande acties en biedt begeleiding en inzichten, zonder dat gebruikers hoeven te schakelen tussen applicaties. De ai-mogelijkheden werken binnen het volledige Unit4 ERPx-platform. Ze ondersteunen processen op het gebied van finance, HR, inkoop en projectmanagement. Klanten krijgen volledige toegang met een – naar eigen zeggen – ruime gebruikslimiet, voldoende voor dagelijkse werkzaamheden. Digitale twin voor keuze noodsteunpunten De gemeente Tilburg ontwikkelt samen met het databedrijf Argaleo uit Den Bosch een zogeheten digital twin. Die helpt bij vragen als ‘welke wijk is bij langdurige stroomuitval het kwetsbaarst’ en ‘waar is bij een crisis als eerste hulp nodig’. De eerste concrete toepassing is een scan die berekent welke gebouwen geschikt zijn als noodsteunpunt. Tilburg pakt de opgave datagedreven aan. In de digitale ondersteuning komen honderden databronnen samen, van pandkenmerken en bereikbaarheid tot leeftijdsopbouw, zelfredzaamheid en het risico op wateroverlast. Per thema ontstaat een score en de gemeente bepaalt zelf hoe zwaar elk thema meetelt. Zo worden keuzes over voorzieningen onderbouwd, uitlegbaar en herhaalbaar. Veel gemeenten werken aan een betere weerbaarheid. Argaleo hoopt op landelijke opschaling van hun systeem.

FNV: Zoveelste schoffering van werknemers door ABN AMRO Er bestaat nog veel onduidelijkheid over de outsourcingsplannen bij ABN Amro waarbij een groot deel van de taken van creditcarddochter ICS naar de Franse betaalverwerker Worldline worden overgeheveld. FNV Finance zegt woedend te zijn over dit voorgenomen besluit waarbij zo’n 450 werknemers in een langdurige periode van onzekerheid terecht komen, omdat zij niet mee over zullen gaan. International Card Services (ICS) wil vanaf het tweede kwartaal van 2028 een groot deel van zijn kernactiviteiten aan Worldline uitbesteden. Het gaat onder meer om creditcarduitgifte, transactieverwerking, het it-platform en de klantenservice. Volgens ICS biedt samenwerking met een gespecialiseerde, grotere partij meer ruimte om zich te richten op productontwikkeling, innovatie en klantdienstverlening. Ook moet de organisatie hierdoor flexibeler worden en de kosten beter beheersbaar houden. Volgens FNV Finance gaat het echter gewoon om een nieuwe, ordinaire bezuinigingsmaatregel. ‘Dit is de zoveelste schoffering van werknemers door ABN Amro’, zegt FNV-bestuurder Arne Gorter. ‘Er vindt nu al een grote reorganisatie plaats, het cao-overleg zit muurvast en werknemers krijgen te maken met een loonbod van slechts 1,5 procent. Daar komt nu nog eens bovenop dat honderden mensen twee jaar lang in onzekerheid worden gehouden over hun toekomst.’ De overgang staat gepland voor het tweede kwartaal van 2028. Bij ICS werken circa 850 medewerkers. Ongeveer 450 fte zijn werkzaam binnen onderdelen waarvan activiteiten geheel of gedeeltelijk onder de uitbesteding vallen. Medewerkers gaan niet over naar Worldline. De gevolgen voor het personeel worden de komende periode verder uitgewerkt, onder meer via herplaatsing, natuurlijk verloop en het afbouwen van externe inhuur. Geen mens volgt werk Opmerkelijk is dat de bank niet kiest voor het ‘mens volgt werk’-principe waarbij werknemers bij een uitbesteding meegaan naar de nieuwe werkgever. Hoogstwaarschijnlijk speelt daarbij mee dat de werkzaamheden naar Worldline in Frankrijk worden overgeheveld en dan geldt dat principe niet (voor het buitenland). Een woordvoerster van ABN Amro reageert op een vraag hierover met de mededeling: ‘De exacte gevolgen voor collega’s worden de komende periode verder uitgewerkt. De ondernemingsraad is intensief betrokken bij dit traject tot op heden en heeft conform de wettelijke procedures een adviesaanvraag ontvangen. De uitbesteding is onder voorbehoud van de relevante goedkeurings- en adviesprocessen, zoals die van de ondernemingsraad.’ Volgens bestuurder Gorter van FNV Finance is het duidelijk dat er bij Worldline volop wordt ingezet op automatisering door middel van ai en dat er daarom geen plek is voor de medewerkers.Recent maakte Worldline nog bekend samen met ING en Mastercard een van de eerste Europese praktijktoepassingen voor zogeheten agentic payments te hebben gedemonstreerd. Daarbij initieert een ai-agent namens een consument een betaling, terwijl de uiteindelijke goedkeuring en verificatie via bestaande bancaire processen verloopt. In opspraak De vakbond plaatst bovendien vraagtekens bij de keuze voor de Franse betaalverwerker. Dat bedrijf verkeert in zwaar weer en nieuwe medewerkers vallen er niet onder een cao. Vorig jaar werd nog bekend dat de betaalverwerker jarenlang onvoldoende optrad tegen frauderende webwinkels. Het Franse bedrijf zou commerciële belangen regelmatig zwaarder hebben laten wegen dan fraudebestrijding, waardoor klanten met opvallend veel verdachte transacties toch konden aanblijven. Ook het Nederlandse dochterbedrijf Global Collect Services kwam in opspraak vanwege gebrekkige controles op klanten en transacties. De kwestie trok de aandacht van toezichthouder De Nederlandsche Bank, die sinds 2022 onderzoek doet naar de klantscreening van GCS.   Inbesteding? Bij ABN Amro zijn wel vaker producten uitbesteed. Denk aan de pensioenproducten (Topolis), hypotheken (Stater) en verzekeringen bij AAV/Nationale Nederlanden (draaiend op saas-software van SalesForce en Axon). Het betalingsverkeer loopt nog bij de bank en gaat via mainframes (cloud kan dat volumetechnisch niet aan). De zegsvrouw wil niet aangeven wat voor technisch platform bij ICS draait, maar aangezien het betaalprocessen betreft, gaat het hier hoogstwaarschijnlijk ook om mainframetransacties. Op de vraag waarom ABN Amro dit deel dan niet inbesteedt om het zelf te doen, komt alleen als antwoord: ‘Over de technische aspecten van onze it-omgeving geven we vanuit veiligheidsoverwegingen geen informatie.’ Ongenoegen Volgens de FNV wringt het voorgenomen besluit des te meer omdat ABN AMRO financieel uitstekend presteert. ‘De bank maakt hoge winsten en toch kiest zij ervoor om opnieuw mensen onder druk te zetten. Dat is cynisch. Werknemers hebben jarenlang bijgedragen aan het succes van ICS en krijgen daarvoor onzekerheid terug’, stelt Gorter. Gorter ziet het ongenoegen onder werknemers groeien. Ook raakt deze beslissing volgens hem niet alleen werknemers. ‘Weer wordt er bezuinigd op dienstverlening. Dit gaat niet alleen over werknemersbescherming, maar ook over de kwaliteit van de dienstverlening en hoe de bank zich verhoudt tot haar klanten. Die lijken wederom de pineut te worden’, besluit hij.

In dit nieuwsoverzicht: ILC-Europe koopt Bankers ICT, raamovereenkomst Rijk met Eset, NiceCloud onderdeel van de Futureproof Group, fusie Fourthline en Veridas en Extinction Rebellion verzwakt fundering datacenter Microsoft. ILC-Europe lijft Bankers ICT in ILC-Europe, een it-managed-serviceprovider uit Eindhoven, neemt Bankers ICT uit Deurne volledig op in de organisatie. De integratie maakt deel uit van de groeistrategie van Smizer, het platform van regionaal opererende managed serviceproviders van investeringsmaatschappij Riverdam. Met de samenvoeging willen de bedrijven beter inspelen op de vraag naar moderne werkplekken, connectivity- en cybersecurityoplossingen in de regio Eindhoven. Bankers ICT brengt daarbij zijn bestaande klantenbestand en regionale aanwezigheid in. Volgens de betrokken partijen blijven de vaste contactpersonen van Bankers ICT aan boord. ILC-Europe verwacht met de overname zijn capaciteit en kennis verder uit te breiden. Smizer bestaat uit een groep van it-dienstverleners met negentien vestigingen verspreid over Nederland. Met de toevoeging van Bankers ICT komt het totaal aantal overnames binnen het platform op 31. Rijksoverheid kiest Eset voor Europese cybersecuritydiensten De rijksoverheid heeft een raamovereenkomst gesloten met Eset, een Europese leverancier van cybersecurityoplossingen. Hierdoor kunnen rijksorganisaties gebruikmaken van beveiligingsdiensten onder uniforme voorwaarden, zonder afzonderlijke contractonderhandelingen te voeren. De overeenkomst is bedoeld om de afhankelijkheid van niet-Europese leveranciers te verkleinen. Daarbij zijn afspraken gemaakt over privacy, veiligheid en controle. De naleving daarvan wordt onafhankelijk getoetst. Ook kunnen rijksorganisaties de samenwerking in bepaalde gevallen kosteloos beëindigen, bijvoorbeeld wanneer sprake is van een verandering van eigenaar die risico’s met zich meebrengt. Volgens het kabinet neemt het belang van digitale weerbaarheid toe doordat cyberaanvallen steeds vaker organisaties treffen die een publieke rol vervullen, zoals overheden, scholen en ziekenhuizen. Door te kiezen voor Europese beveiligingsdiensten wil de overheid meer grip houden op waar gegevens worden verwerkt en wie toegang heeft tot die data. Het contract is tot stand gekomen via Strategisch leveranciersmanagement Rijk. Deelname is vrijwillig; er gelden geen afnameverplichtingen of minimale bestedingen. Organisaties kunnen naar eigen inzicht diensten onder de overeengekomen voorwaarden afnemen. NiceCloud sluit zich aan bij Futureproof Group NiceCloud, een managed-serviceprovider uit Zwolle, wordt onderdeel van Futureproof Group. Door de aansluiting krijgt het bedrijf toegang tot extra kennis, capaciteit en specialistische expertise, terwijl het onder eigen naam blijft opereren. Volgens NiceCloud neemt de complexiteit van it-vraagstukken toe, onder meer op het gebied van cybersecurity, Microsoft-oplossingen, ai, compliance en cloudtransformatie. Via Futureproof Group kan het bedrijf klanten op deze terreinen breder ondersteunen. Op zijn beurt versterkt Futureproof Group met de toevoeging van NiceCloud zijn aanwezigheid in Overijssel, waar het al actief is met it-dienstverlener Selles. Futureproof Group ondersteunt mkb- en middelgrote organisaties met beheer van it-infrastructuren, cloudomgevingen en digitale werkplekken. NiceCloud levert onder meer cloudwerkplekken, netwerkoplossingen, communicatie en it-beheer. Fourthline fuseert met Veridas voor identiteitsplatform Fourthline uit Amsterdam gaat fuseren met Veridas uit het Spaanse Pamplona. De bedrijven hebben een overeenkomst getekend om gezamenlijk een platform voor identiteitsverificatie, fraudepreventie en compliance op te bouwen voor klanten in Europa, Latijns-Amerika en de Verenigde Staten. De combinatie brengt de identiteitsverificatie en compliance-oplossingen van Fourthline samen met de identiteits- en biometrische technologie van Veridas. Volgens de ondernemingen zal het gezamenlijke bedrijf dit jaar naar verwachting 115 miljoen verificaties uitvoeren in meer dan vijftig landen. Na afronding van de fusie blijven aandeelhouders van Veridas, waaronder BBVA, betrokken. De transactie wordt deels gefinancierd door bestaande investeerder Finch Capital en nieuwe investeerders, waaronder Rabo Investments. De afronding wordt in de tweede helft van 2026 verwacht, onder voorbehoud van goedkeuring door toezichthouders.   Extinction Rebellion verzet zich tegen bouw datacenter Microsoft Extinction Rebellion (XR) heeft de betonnen fundering verzwakt van een Microsoft-datacenter in aanbouw nabij het station Amsterdam Sloterdijk. De activisten gooiden in de nacht van woensdag 15 op donderdag 16 juli waterballonnen – naar eigen zeggen gevuld met chemicaliën – over het hek op het beton.   Volgens de activistische beweging zat daarin een mengsel van waterstofperoxide, azijnzuur, zout en acrylverf. Dit zure mengsel tast beton aan en het waterstofperoxide zorgt ervoor dat staal sneller roest. Met de actie sluit XR zich aan bij de Geef Tegengas-campagne tegen de bouw van het datacenter. Volgens XR zijn datacenters overbodig en funest voor het klimaat. Ook beweert XR dat Microsoft in zijn datacenter in Middenmeer surveillance-data over Palestijnen opsloeg. In het Westelijk Havengebied verrijzen drie torens van elk tachtig meter hoog met een totaal vloeroppervlak van honderddiuizend vierkante meter. Deze torens worden verhuurd aan Microsoft. XR zegt meer acties te gaan voeren tegen de bouw van het datacenter. [Alfred Monterie]

Matt Hull (NCC Group) tijdens Cybersec Netherlands 2026De meeste cyberincidenten ontstaan niet doordat aanvallers geavanceerdere technieken inzetten, maar doordat organisaties een onvolledig beeld hebben van hun eigen digitale blootstelling. Tussen wat securityteams denken te beschermen en wat in werkelijkheid extern toegankelijk of misgeconfigureerd is, ontstaat een structurele kloof die steeds moeilijker te dichten is. In die ruimte tussen veronderstelde controle en feitelijke exposure ligt de zogenoemde ‘breach gap’: het verschil tussen de beveiligingsrealiteit zoals die wordt aangenomen en zoals die door aanvallers wordt aangetroffen.Tijdens Cybersec Netherlands 2026 op 9 en 10 september in Jaarbeurs, Utrecht staat dit fenomeen op dag twee centraal in de keynote van Matt Hull, VP Cyber Intelligence and Response bij NCC Group (Fox-IT), getiteld ‘The breach gap: why you’re easier to breach than you think’. Vanuit incident response en threat intelligence schetst hij hoe deze kloof er in de praktijk uitziet: niet als theoretisch risico, maar als terugkerend patroon in daadwerkelijke compromitteringen waarin misconfiguraties, identity-sprawl en verborgen exposure een belangrijkere rol spelen dan nieuwe aanvalstechnieken.Structurele blind spotsDe groei van de Breach Gap hangt direct samen met de manier waarop IT-omgevingen zich hebben ontwikkeld. Waar securitymodellen historisch zijn ontworpen voor relatief stabiele infrastructuren, is de werkelijkheid inmiddels dynamisch en continu veranderend geworden. Cloudplatformen schalen automatisch, API’s worden permanent toegevoegd en identity-structuren groeien buiten traditionele governance-modellen om.Het gevolg is dat organisaties steeds vaker opereren met een beveiligingsbeeld dat niet synchroon loopt met de actuele situatie. Inventarissen zijn incompleet, configuraties verschuiven zonder expliciete controle en assets verdwijnen uit zicht zonder daadwerkelijk te worden verwijderd. Deze afwijking tussen administratie en realiteit is precies waar exposure ontstaat.Verschuivend perspectief op cyberrisicoIn veel incidenten blijkt dat aanvallers niet primair zoeken naar geavanceerde kwetsbaarheden, maar naar bestaande toegangspunten die al aanwezig waren. Het gaat daarbij om vergeten service-accounts, te ruime rechtenstructuren, verkeerd ingestelde cloudservices of assets die buiten het zicht van securityteams zijn geraakt.Deze ontwikkeling verschuift het perspectief op cyberrisico. De centrale vraag is niet langer uitsluitend welke aanvalstechniek wordt gebruikt, maar vooral welke digitale mogelijkheden onbedoeld beschikbaar zijn. Daarmee verschuift cybersecurity van een dreigingsgedreven discipline naar een exposure-gedreven realiteit.Identity als dominante aanvalsvectorEen belangrijk gevolg van deze verschuiving is de rol van identity. Waar endpoints en netwerken traditioneel het primaire aanvalsvlak vormden, zijn identiteiten inmiddels een van de meest kritieke factoren geworden. Niet alleen menselijke accounts, maar vooral machine identities, API-tokens en service accounts bepalen in hoge mate hoe ver een aanvaller zich binnen een omgeving kan bewegen.Over-privilege, langdurig geldige credentials en gebrek aan eigenaarschap maken dat veel compromissen plaatsvinden zonder dat er sprake is van een klassieke ‘hack’. In plaats daarvan wordt legitieme toegang misbruikt binnen een omgeving waar de context van die toegang onvoldoende wordt bewaakt.Complexiteit als structureel risicoNaast identity speelt complexiteit een steeds grotere rol. Moderne securityorganisaties beschikken over een groeiend aantal tools, dashboards en signalen, maar dat leidt niet automatisch tot beter inzicht. Integendeel, want de hoeveelheid data maakt het lastiger om te bepalen wat daadwerkelijk relevant is.Dit leidt tot een situatie waarin securityteams vooral reactief opereren. Niet omdat signalen ontbreken, maar omdat de prioritering ervan steeds moeilijker wordt in een omgeving die continu verandert. De breach gap wordt daarmee ook een informatieprobleem, namelijk het gat tussen wat zichtbaar is en wat daadwerkelijk risico vormt.AI als versnellerHoewel kunstmatige intelligentie veel aandacht krijgt binnen cybersecurity, is de rol ervan in deze context vooral versterkend in plaats van fundamenteel nieuw. AI verandert niet de aard van de kwetsbaarheden zelf, maar versnelt wel de manier waarop exposure kan worden gevonden en geëxploiteerd.Automatisering maakt het mogelijk om grotere hoeveelheden systemen te analyseren, configuraties sneller te doorzoeken en patronen efficiënter te herkennen. Daarmee neemt vooral de snelheid toe waarmee bestaande zwaktes worden gevonden, niet het type zwaktes zelf.Probleem van zichtbaarheidDe kern van de breach gap is uiteindelijk een probleem van zichtbaarheid. Organisaties die geen actueel en volledig beeld hebben van hun digitale footprint, kunnen hun werkelijke risico niet volledig inschatten. Security verschuift daarmee van het beveiligen van bekende assets naar het continu identificeren van onbekende of verkeerd geïnterpreteerde exposure.Dat maakt de uitdaging voor securityteams minder een technisch probleem en meer een structureel governance-vraagstuk. Want wie is verantwoordelijk voor welke assets, welke rechten zijn nog noodzakelijk en welke risico’s zijn impliciet ontstaan zonder expliciete besluitvorming?Perceptie en werkelijkheidDe keynote van Matt Hull tijdens Cybersec Netherlands 2026 plaatst deze ontwikkelingen in een praktijkcontext, gebaseerd op ervaring uit incident response en threat intelligence. Zijn analyse onderstreept een ontwikkeling die steeds duidelijker zichtbaar wordt in de sector, want de meeste organisaties worden niet gecompromitteerd door uitzonderlijke aanvallen, maar door structurele blinde vlekken in hun eigen digitale omgeving.‘The breach gap: why you’re easier to breach than you think’ is daarmee niet alleen een keynote over aanvalspatronen, maar vooral over de realiteit van moderne digitale infrastructuren waarin perceptie en werkelijkheid steeds verder uit elkaar zijn komen te liggen.Meer informatie Deze embed gebruikt marketing cookies. Accepteer marketing cookies om de embed te tonen. Accepteer marketing cookies Bezoek Cybersec Netherlands 2026Ontdek de nieuwste ontwikkelingen in cybersecurity tijdens Cybersec Netherlands op 9 en 10 september 2026 in Jaarbeurs Utrecht. Laat je inspireren door experts, praktijkcases en innovatieve oplossingen.Registreer je gratis

Pratt & Whitney (vliegtuigmotoren) neemt het Amsterdamse ai-bedrijf Aiir Innovations over. De uit een studieproject van de Universiteit van Amsterdam (UvA) voortgekomen startup levert software voor de inspectie van motoren. De Amerikaanse fabrikant, dochter van RTX (voorheen Raytheon), behoort tot de grootste leveranciers van motoren voor de commerciële en militaire luchtvaart. Pratt & Whitney gaat motoren inspecteren met ai-ondersteunde borescope-software van Aiir. Deze technologie maakt een fundamentele verandering mogelijk in de manier waarop inspecties worden uitgevoerd. Daardoor worden de consistentie en efficiëntie binnen wereldwijde onderhouds-, reparatie- en revisie-activiteiten voor motoren verbeterd.  Problemen zijn hiermee eerder te detecteren. Ook kunnen de doorlooptijden worden verkort. De operationele tijd is te verlengen, terwijl operationele verstoringen voor klanten verminderen. Feedback De software van Aiir ondersteunt inspecteurs door kunstmatige intelligentie toe te passen op borescopie-video’s, waardoor snellere en meer reproduceerbare beoordelingen mogelijk zijn. Door zich aan te passen aan feedback van inspecteurs om de classificatie-prestaties te verbeteren, wordt de technologie slimmer, nauwkeuriger en steeds beter afgestemd op de praktijkervaring. De technologie biedt ook configureerbare rapportagemogelijkheden, waardoor processen die voorheen veel tijd in beslag namen, nu in enkele minuten kunnen worden voltooid met een hogere kwaliteit, consistentie, traceerbaarheid en nauwkeurigheid. KLM Aiir ontstond nadat de studenten Miriam Huijser (nu directeur technologie) en Bart Vredebregt (algemeen directeur) tien jaar geleden een opdracht van de onderhoudsafdeling van AirFrance/KLM kregen. Hen werd gevraagd om de potentie van kunstmatige intelligentie bij motorinspecties in kaart te brengen. Uit dit initiatief is de software van AIIR voortgekomen, die deep learning en andere technieken op gebied van computer vision combineert. De Amsterdamse vestiging wordt volledig in Pratt &Whitney geïntegreerd. Pratt & Whitney werd in 1860 opgericht. Het bedrijf bouwt motoren voor onder meer de Airbus A220 en A320neo. Ook de jachtvliegtuigen als de F-35 Lightning II worden erdoor voortgestuwd. De ai-revolutie herdefinieert de interactie tussen jonge techbedrijven en de gevestigde orde. Meer dan ooit richten grote ondernemingen hun blik naar buiten om innovatie te omarmen. Dit uit zich in een sterke toename van strategische allianties, durfinvesteringen en gerichte acquisities zoals die van Aiir.