business

BE Semiconductor Industries (Besi) voelt vooralsnog weinig voor een Amerikaanse overname. De Duivense fabrikant van machines voor de assemblage van chips geeft de voorkeur aan onafhankelijkheid.  Besi reageerde vanmorgen op berichtgeving van persbureau Reuters dat twee vooraanstaande Amerikaanse chipmachine-makers (Applied Materials en Lam Research) azen op het Nederlandse beursgenoteerde techbedrijf. Besi verklaart vast te houden aan de uitvoering van zijn strategie om op eigen benen te groeien. Maar het bedrijf heeft wel de grote Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley in de arm genomen om de aanbiedingen te evalueren. Reuters baseert zich daarbij op bronnen die gelet op het vertrouwelijke karakter van de overnamegesprekken anonimiteit hebben gevraagd. Gevoelige tech Op het vinkentouw zit Applied Materials dat een jaar geleden een belang van 9 procent in Besi nam. Beide bedrijven werken al langer samen op gebied van hybrid bonding, een geavanceerde techniek om chips op moleculair niveau samen te voegen. Ook Lam Research, een andere Amerikaanse chipmachinefabrikant, zou interesse in Besi hebben.  Omdat het om gevoelige technologie gaat, is bij een eventuele overname toetsing aan de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Wet Vifo) te verwachten. Ook risico’s voor strategische autonomie vallen onder deze wet die overnames kan tegenhouden. Verkoop van Besi aan een Amerikaanse partij staat haaks op het streven naar meer Europese soevereiniteit. Groeipijler Het bedrijf staat er overigens goed voor. Afgelopen februari meldde Besi sterke resultaten, terwijl ook de vooruitzichten gunstig zijn. Hybrid bondingblijft de strategische groeipijler. Besi loopt in deze techniek voorop. Orders van ‘twee leidende geheugenchipmakers en een Aziatische foundry’ voedden de verwachtingen. Ook is sprake van ai-gedreven vraag vanuit datacenters en de edge. Verder kan Besi profiteren van meer investeringen in fotonica.  Een week geleden daalde het aandeel Besi op een bericht dat een grote brancheorganisatie voor de micro-elektronica-industrie (Jedec) de normen voor de dikte van de volgende generatie ai-geheugenchips zou willen versoepelen. Dat zou de acceptatie van hybrid bonding vertragen. Chipfabrikanten zouden dan kunnen uitwijken naar een goedkopere techniek waarbij chips door middel van solderen aan elkaar worden bevestigd.

Europese bedrijven maken zich zorgen over plannen uit Brussel om de afhankelijkheid van Amerikaanse technologiebedrijven te verminderen. Volgens ondernemingen kan een versnelling van die strategie negatieve gevolgen hebben voor winstgevendheid en concurrentievermogen.  Dit blijkt uit een analyse van de Financial Times. De discussie speelt op een moment dat de Europese Unie sterker inzet op technologische […]

BE Semiconductor Industries (BESI) trekt de aandacht van grote Amerikaanse chipapparatuurfabrikanten. Zowel Lam Research als Applied Materials zouden interesse hebben in een overname van het bedrijf uit Duiven. BESI werkt met Morgan Stanley aan een evaluatie van de benaderingen, maar zegt als onafhankelijk bedrijf te willen voortgaan. Dat schetsen bronnen van Reuters. De gesprekken begonnen […]

Warenhuisketen John Lewis heeft een winkel geopend op TikTok, om vanuit de feed te shoppen, en zodra dat mogelijk is gaan ze live in ChatGPT en Gemini. Deze stappen laten de focus van de premium warenhuisketen uit het Verenigd Koninkrijk zien. De strategie is: zodra het mogelijk is een nieuw, nuttig digitaal kanaal aan te sluiten dan willen ze de eerste zijn. Zodoende ging de TikTok Shop afgelopen maandag van start (29.000 views) en maakt men plannen voor uitbreiding naar andere AI-kanalen later dit jaar. Voor het onderliggende digitale transformatieprogramma trokken de Engelsen een miljard euro uit. Als onderdeel hiervan zijn diensetn die voorheen alleen in de winkel beschikbaar waren nu ook gedigitaliseerd. Dat zijn zaken zoals persoonlijke stylingafspraken, kinderkameradvies, wijnproeverijen en kookcursussen en natuurlijk Click & Collect. Online is nu goed voor zestig procent van de totale omzet, als aanvulling op de 36 fysieke John Lewis-winkels. Later deze maand gaat het warenhuis live op Uber Eats. Klanten binnen het bezorggebied van de winkels in Stratford, Kingston, Cambridge en Liverpool kunnen dan kiezen uit een assortiment van drieduizend producten om binnen 45 minuten te laten bezorgen. Foto: Daniel Adesina / Unsplash

Meta stelt de lancering van zijn nieuwe AI-model Avocado uit tot minimaal mei. Het model presteert intern beter dan zijn voorganger, maar haalt de lat van Google Gemini 3.0 uit november 2025 niet. Intussen overweegt Meta’s AI-divisie tijdelijk Gemini te licenseren voor het aandrijven van AI-producten. Dat stellen bronnen tegenover New York Times. Aanvankelijk stond […]

AI-chatbots noemen vrijwel nooit lokale politieke partijen wanneer gebruikers vragen op welke partij zij moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) naar het gebruik van chatbots als stemhulp. In minder dan één procent van de stemadviezen waarin een chatbot een eerste keus aangaf om op te stemmen, was dit een specifieke lokale partij. Dat staat in scherp contrast met de ruim dertig procent die lokale partijen behaalden bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen. ‘AI-chatbots zijn onbetrouwbaar en geven een vertekend beeld van het politieke landschap. Wanneer lokale partijen nauwelijks in stemadviezen voorkomen, krijgen kiezers geen goed beeld van wat zij kunnen kiezen’, aldus AP-voorzitter Aleid Wolfsen. Hij overhandigde donderdag het onderzoeksrapport aan Pieter Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Een mogelijke verklaring is dat de chatbots vooral zijn getraind met grote hoeveelheden data van het internet. Lokale politieke partijen komen daarin relatief weinig voor. Ook is informatie over deze partijen vaak minder uitgebreid of minder actueel dan informatie over landelijke partijen. Daardoor kunnen lokale partijen onbedoeld worden benadeeld wanneer chatbots een stemadvies geven. Hoewel AI-chatbots niet geschikt zijn om stemadvies te geven, deden ze dit uiteindelijk wel en slechts in zeven procent van de verzoeken niet. Drie van de vijf chatbots gaven vrijwel altijd stemadvies wanneer gebruikers daar expliciet om vroegen, vaak met een duidelijke voorkeur voor één partij. Soms gaven chatbots aanvankelijk aan onvoldoende informatie te hebben om stemadvies te geven, maar deden zij dit alsnog nadat zij toegang hadden gekregen tot internet om informatie op te zoeken. De resultaten van dit onderzoek laten opnieuw zien dat AI-chatbots niet geschikt zijn als stemhulp, net als in het eerdere onderzoek van de AP in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2025. De stemadviezen zijn niet transparant, waardoor kiezers niet weten waarom ze een bepaald advies krijgen, en moeilijk te controleren. Daardoor bestaat het risico dat kiezers op basis van niet-complete of verkeerde informatie een stem uitbrengen. Het eerdere onderzoek van de AP liet ook zien dat stemadvies door AI-chatbots een sterk vertekend en gepolariseerd beeld van het politieke landschap toont. Met dit nieuwe onderzoek toont de AP bovendien aan dat er nog altijd geen bescherming is ingesteld die ervoor zorgt dat chatbots geen stemadvies kunnen geven. Ook blijken chatbots bij het geven van stemadvies informatie mee te nemen die niet van invloed zou moeten zijn, zoals de woonplaats van de kiezer. De AP roept aanbieders van AI-chatbots daarom opnieuw op maatregelen te nemen om te voorkomen dat hun systemen te gebruiken zijn voor stemadvies. Onder de Europese AI-verordening worden AI-systemen die bedoeld zijn om stemgedrag te beïnvloeden aangemerkt als ‘hoogrisicosystemen’, waarvoor zeer strenge regels gelden. De AP waarschuwt mensen opnieuw om chatbots niet te gebruiken voor stemadvies. Er zijn betrouwbare en gecontroleerde bronnen beschikbaar voor informatie en advies, zoals traditionele stemhulpen (StemWijzer en Kieskompas), nieuwsmedia en partijprogramma’s van politieke partijen. Het is belangrijk gebruik te maken van meerdere bronnen en informatie uit AI-chatbots altijd goed te controleren.

De trainingen van Lean2Succes op het gebied van Lean en Agile behoren wederom tot de top van de markt. Dat blijkt uit een benchmark van Springest. Afgelopen week is Lean2Succes, een advies- en trainingsbureau, voor de zevende keer uitgeroepen tot Beste Opleider van Nederland.

De omvang van projectportfolio’s groeit binnen veel organisaties sneller dan de ondersteunende structuren. Waar de regie vaak nog bij de individuele projectmanager ligt, dwingt de toenemende complexiteit tot een meer systeemgerichte aanpak.

De kunst van flexibele IT-partnerships.

AiOps wint snel terrein in de enterprise-wereld. Steeds meer organisaties laten ai-agenten autonoom taken uitvoeren: van probleemdiagnose tot configuratiewijzigingen. Maar wat als die agent een fout maakt, of erger: gecompromitteerd wordt? Ook daar blijkt een markt voor. Een aantal leveranciers zet hier op in.Het doet denken aan ‘Het Juvenalis Dilemma’, het eerste boek van Dan Brown, met ‘wie bewaakt de bewakers’ als onderliggende baseline. Ook de it-industrie plant intussen de nodige bewakingsfunctionaliteiten voor agents. Zo hebben Cohesity, ServiceNow en Datadog zich recent verbonden om precies dat risico aan te pakken met een gezamenlijke recoverability-oplossing. De kern van de samenwerking, die later dit jaar op de markt komt: Cohesity bewaart onveranderlijke snapshots van ai-omgevingen en biedt point-in-time herstel van agenten, data en ondersteunende infrastructuur – inclusief bestanden, databases, vectorstores en agent-geheugen.ServiceNow en Datadog leveren de observability en controle: hun platforms monitoren continu op afwijkingen. Detecteren zij een probleem, dan kan Cohesity via api-gedreven herstelprocessen automatisch ingrijpen. Groeiende markt Het initiatief is geen losstaand geval. Rubrik lanceerde een vergelijkbare tool al in augustus 2025, en leveranciers als Cisco bouwen native rollback-functionaliteit rechtstreeks in hun agentische tools. De markt voor ai-herstelsoftware ontstaat, kortom, razendsnel. Andere namen in dit hersteldomein zijn Veeam, Commvault en Dynatrace.De urgentie is duidelijk: Gartner voorspelt dat in 2026 maar liefst veertig procent van de enterprise-applicaties geïntegreerde AI-agenten zal bevatten, tegenover minder dan vijf procent in 2025. Die explosieve groei brengt nieuwe risico’s mee. Ook andere analisten als Forrester maakten hier gewag van. De boodschap aan it’ers en it-verantwoordelijken is alvast helder: agentic ai inzetten zonder herstelstrategie is hetzelfde als data verwerken zonder back-upplan. De marktpartijen bouwen in dit kader een vangnetmarkt, die mogelijk al even snel zou groeien als de agenten zelf.

Zalando produceert inmiddels zeventig procent meer content dan een jaar eerder, zonder dat dat ook maar één euro extra kost. De verklaring: meer dan negentig procent van alle beeldmateriaal en content wordt gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie. Een jaar geleden werkte het bedrijf nog vrijwel uitsluitend met camera’s en fotostudio’s. Dat tijdperk is voorbij. Dat vertelde mede-oprichter en co-CEO Robert Gentz gisteren tijdens de toelichting op de jaarcijfers. Daarbij besteedde hij veel aandacht aan de inzet van nieuwe technologie. Ten opzichte van moderetailers en concurrenten ziet hij extra voordeel, omdat Zalando over zeeën aan gedetailleerde first party data beschikt. Gekeken naar productfotografie, bijvoorbeeld, zegt hij: “Wat vroeger zes weken kostte, duurt nu een kwestie van dagen.” Gentz kijkt verder: in de nabije toekomst verwacht hij campagnes in realtime te kunnen draaien, volledig afgestemd op actuele trends en klantgedrag. De versnelling is breder dan alleen bij content en marketing. Zalando publiceert twintig procent meer softwarecode per jaar vergeleken met twaalf maanden geleden. En de planningshorizon is aanzienlijk ingekort. Waar productontwikkeling voorheen in kwartalen en maanden werd gedacht, loopt de planning nu in weken en dagen. Opvallend in de strategie is de keuze voor een eigen foundational mode, een AI-systeem dat specifiek getraind is op Zalando’s producten en eigenschappen. Dat geeft het bedrijf een voorsprong bij toepassingen die diep in de catalogus moeten duiken, zoals maatadvies en productsuggesties. De resultaten zijn meetbaar: klanten voegen dertien procent meer artikelen toe aan hun mandje en verlanglijstje dankzij AI-gestuurde aanbevelingen. Tegelijkertijd daalt het retourpercentage door betere maatadvisering. Zalando meldt een daling van acht procent in maatgerelateerde retouren. Voor zijn taalmodel kijkt Zalando ook buiten de gebaande paden van de grote Amerikaanse aanbieders. Het bedrijf werkt samen met het Chinese Moonshot AI, dat het K2-model levert. De AI-assistent van Zalando heeft inmiddels meer dan zes miljoen klanten bereikt. Dat is vier keer meer dan een jaar geleden. Het bedrijf breidt de geheugenfunctie van de assistent nu verder uit. Met toestemming van gebruikers kan Zalando dan dieper personaliseren op basis van interesses, zoekgedrag en eerdere aankopen en meedenken tijdens het winkelen. De verwachtingen rond zogenoemd agentic commerce liggen hoog. In de sector gaat men ervan uit dat vijftien procent van het online verkeer in de toekomst door agents wordt gegenereerd. Gentz ziet er een kans in om nieuwe klantgroepen te bereiken: mensen die nu nog fysiek winkelen, maar via AI-agents de stap naar digitale retail zetten. Ook shoppers die Zalando tot dusver links lieten liggen, kunnen via dit kanaal alsnog worden bereikt.

De roep om digitale soevereiniteit wordt in 2026 steeds urgenter. Overheden staan voor de opgave om hun informatiehuishouding te beveiligen tegen geopolitieke risico’s en technologische afhankelijkheid. Er bestaan Europese opensource-alternatieven die het soevereiniteitsvraagstuk ondervangen.In mijn eerdere expertverslag van 20 februari 2023 op Computable.nl (Wanneer is de informatiehuishouding nou echt op orde?) sprak ik over de uitdaging van het inhalen van de twintig jaar achterstand in de informatiehuishouding van de rijksoverheid.Informatie moet direct na aanmaak blijvend op orde zijn, luidt het devies. Dit opdat deze vindbaar, juist, volledig, betrouwbaar is en duurzaam toegankelijk na gebruik. Het adagium voor een goede informatiehuishouding is dan ook dat ‘alle informatie snel, veilig en duurzaam opgeslagen is, waarbij gebruik en proces bepaalt wie waar toegang toe heeft.’In een tweede expertverslag van 17 april 2023 voor Computable (Zo breng je informatiehuishouding op orde) ging ik in op de aanpak van (on)gestructureerde informatie en daarbij de uitdaging van het ‘hoe’ is om grote hoeveelheden (on)gestructureerde informatie uit verschillende omgevingen en locaties op een geautomatiseerde wijze in kaart te brengen, te analyseren, te verrijken en aansluitend onder beheer te brengen opdat deze informatie veilig en duurzaam is te delen. 2026 – Een nieuwe uitdaging: risico’s van digitale afhankelijkheidVoor de aanpak van (on)gestructureerde informatie zijn er inmiddels meerdere data-analyse-platformen verschenen, van bedrijven die zich hierop expliciet toeleggen zoals Elastic, Palantir en Splunk. Maar realiseer ik daarmee een soevereine informatiehuishouding waarmee ook rekening wordt gehouden met de wettelijke kaders zoals de Wet open overheid (Woo), de Algemene wet bestuursrecht (Awb), de Archiefwet en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)?Splunk, overgenomen door het Amerikaanse Cisco Systems, en populair bij onder meer de rijksoverheid heeft te maken met de Cloud Act, (Clarifying Lawful Overseas Use of Data Act) uit 2018 en Fisa 702 (Foreign Intelligence Surveillance Act). Dit kan Amerikaanse technologiebedrijven verplichten om data over te dragen aan Amerikaanse autoriteiten, zelfs als die data opgeslagen zijn op servers buiten de Verenigde Staten, zoals in een Nederlands datacenter. Daarbij kan het bovendien dat de Nederlandse overheid, bedrijven en burgers kunnen worden uitgesloten van toegang tot deze diensten en daarmee de eigen gegevens.En ook Palantir Technologies haalt op dit moment een significant deel van zijn omzet uit de overheid en de defensie-sector, dat terwijl de software wordt gebruikt voor het koppelen van diverse, privacygevoelige databronnen. Bovenal kan Palantir’s technologie leiden tot een ‘vendor lock-in’, waarbij klanten moeilijk kunnen overstappen naar een andere, alternatieve leverancier, wat ethische en operationele vragen oproept. De toepassing van Palantir heeft vorig jaar al tot kritische vragen geleid in de Tweede Kamer over het gebruik van deze software door Nederlandse overheidsinstanties, juist daar waar het de waarborging van privacy betreft.Digitale soevereiniteitDie roep om de afhankelijkheid van niet-Europese mogendheden, zoals Big Tech, te verminderen is vertaald naar digitale soevereiniteit en ook het actuele thema voor kabinet Jetten. Ofwel de juridische en bestuurlijke controle, lees zeggenschap, over kritieke digitale infrastructuren, data en digitale systemen om die zelfstandig te kunnen ontwikkelen, te beheren en te kunnen controleren. Daartoe is onlangs ook de motie van Sarahhttps://www.linkedin.com/in/sarah-el-boujdaini-53028449/ El Boujdaini aangenomen die de regering verzoekt om digitale soevereiniteit en strategische autonomie als expliciet criterium op te nemen in aanbestedingen van it en digitale diensten en bij aanbestedingen voor kritieke digitale infrastructuur uit te gaan van het principe «Europees, tenzij». Dit is een logische voortzetting van de Rijksbrede IT-sourcingstrategie die het mogelijk maakt om risico-gebaseerd, verantwoord en uniform besluiten te nemen over it-inkoop en leverancierskeuze. Digitale soevereiniteit is anno 2026 urgenter dan ooit, en zelfs een strategische noodzaak voor het behoud van democratische controle, economische veiligheid en technologische onafhankelijkheid. Door aanhoudende geopolitieke spanningen, onzekerheid over het Amerikaanse beleid en de dominantie van niet-Europese techgiganten, wordt het vermogen om zelfstandig beslissingen te nemen op het gebied van data, energie en defensie essentieel. Het heeft er zelfs in geresulteerd dat er een staatssecretaris van Economische Zaken, Digitale Economie en Soevereiniteit, Willemijn Aerdts, is benoemd. Digitale soevereiniteit is cruciaal voor onze nationale veiligheid, onze economische concurrentiepositie en het waarborgen van eigen (EU) datastandaarden en wetgeving.Soevereine informatiehuishoudingHoe nu invulling te geven aan autonomie en soevereiniteit en tegelijkertijd aan ‘gegevens delen’?, want samenwerken betekent gegevens delen. Essentieel voor onze democratische rechtsorde is dat de overheid gebruik gaat maken van data-analyse-platformen die een soevereine informatiehuishouding waarborgen. Ofwel waarbij de overheid zelf bepaalt hoe data worden opgeslagen, beheerd en beveiligd met daarbij de focus op Europese of nationale oplossingen om die risico’s van digitale afhankelijkheid van Big Tech te verminderen. Daarvoor moet gelden dat informatie blijvend vindbaar, leesbaar en betrouwbaar is voor de lange termijn; dit is essentieel voor transparantie en verantwoording. En dat in het kader van informatiebeveiliging en privacy de vertrouwelijkheid en integriteit van gegevens worden gewaarborgd.Naar aanleiding van de kritiek van de Algemene Rekenkamer in het rapport Het Rijk in de cloud herijkt de rijksoverheid haar cloudstrategie door een risico-gebaseerde aanpak, waarbij gevoelige data vaker ‘on-premise’ in haar eigen Overheidsdatacenters (ODC’s) worden beheerd. Dat is een goede, structurele oplossing voor de data, maar biedt echter geen soelaas voor de digitale afhankelijkheid omdat de software eigendom blijft van de betreffende leverancier, ook zonder cloud. Van tevoren afgesproken portabiliteit naar andere platforms kan daarvoor een goede, structurele oplossing zijn. En dat sluit aan op het coalitieakkoord van kabinet Jetten waarvoor geldt dat digitale autonomie het uitgangspunt moet zijn voor de overheid.Opensource en soevereiniteitHelpt opensource en wat zijn de Europese opensource-alternatieven met een goede staat van dienst en nog belangrijker met klinkende Europese overheidsreferenties met enige omvang? Eén van de alternatieven is Elastic; met zijn ontstaansgeschiedenis in 2012 in Amsterdam, en daarmee sterke Europese roots, voldoet dit bedrijf aan de AVG-wetgeving (GDPR) voor gegevensbescherming en heeft het referenties bij onder meer de Zweedse UWV (Arbetsförmedingen), meerdere Europese politiekorpsen en ook binnen de defensie-sector waaronder de Europese vliegtuigbouwer Airbus.Elastic ondervangt het soevereiniteitsvraagstuk onder de Amerikaanse Cloud Act (2018) via haar implementatiemodel, waarbij de keuze bij de klant (of de partner) ligt. Daarmee beheert Elastic het platform niet en heeft het geen administratieve toegang tot de data of de infrastructuur.Soevereiniteit wordt vorm en inhoud gegeven door het platform uit te rollen en te beheren binnen door de klant gecontroleerde of Europese soevereine omgevingen, waaronder on-premises infrastructuur of soevereine cloudproviders. Hierbij blijven de dataresidentie (de fysieke of geografische locatie waar de digitale gegevens worden opgeslagen en beheerd), de operationele toegang en daarmee het beheer onder controle van de klant of diens aangewezen Europese partner/operator en niet door Elastic.Door de inzet van een ‘soeverein siem’ (security information and event management) stelt het organisaties in staat data te analyseren zonder de afhankelijkheid van derden en gebruikers zelf kunnen beslissen waar data worden opgeslagen en verwerkt. Daarmee wordt de volledige controle behouden over data, beveiliging en ai-toepassingen.Kortom dit biedt handelingsperspectief voor een soevereine informatiehuishouding, het biedt ruimte aan de overheid voor digitale autonomie, geeft grip op digitalisering (soeverein) en maakt haar weerbaarder ten aanzien van bestaande kwetsbaarheden en risico’s. Aan de slag!N.B. Deze blog beschrijft aspecten van verschillen tussen marktpartijen. Het is geen waardeoordeel over de kwaliteit of veiligheid van hun producten.

De DICTU, een van de grootste ICT-dienstverleners binnen de overheid, biedt een toetsingsinstrument om clouddiensten systematisch te beoordelen op digitale soevereiniteit. Het instrument werkt met vijf dimensies — juridisch, data & AI, technologie, operationeel en mens, elk met vijf soevereiniteitsniveaus. Aanleiding is de groeiende afhankelijkheid van de Amerikaanse hyperscalers Microsoft, Google en Amazon. Meer dan […]

ThoughtSpot introduceert Spotter Semantics, een semantische laag die consistente en betrouwbare inzichten moet bieden aan AI-agents en business users. Het platform zet ruwe data om in beheerde bedrijfscontext via een search-token architectuur. Francois Lopitaux, SVP of Product Management bij ThoughtSpot, legt de kern van de aanpak uit. “Vanaf dag één hebben we de nadruk gelegd […]