business

SpaceX gaat in 2026 de banen van ongeveer 4.400 Starlink-satellieten verlagen van 550 naar 480 kilometer hoogte. De aanpassing moet de veiligheid in de ruimte verhogen door de kans op botsingen te verkleinen en defecte satellieten sneller uit hun baan te laten vallen. Michael Nicolls, vice president engineering bij Starlink, laat weten dat het bedrijf […]

Waar de digitale werkplek ooit bestond uit een paar base-images, een SCCM-server en wat GPO’s, is het nu een complexe mix van Cloud services, securitylagen en hybride omgevingen. De uitdaging is dan ook: hoe houd je grip op het beheer en de gebruikerservaring, terwijl al die componenten continu in beweging zijn? We zetten vijf trends […]

Samsung Electronics ziet duidelijke vooruitgang in zijn positie op de markt voor AI-chips. In een interne nieuwjaarsboodschap aan medewerkers stelt vicevoorzitter en co-CEO Jun Young-hyun dat klanten zeer positief reageren op HBM4, de zesde generatie high-bandwidth memory. Volgens Jun laat die feedback zien dat Samsung weer meedoet in het hoogste segment van geheugentechnologie en hiermee […]

Meta heeft intern strategieën ontwikkeld om de zichtbaarheid van frauduleuze advertenties voor toezichthouders te beperken, terwijl het structurele maatregelen tegen online oplichting uitstelde. Dat blijkt uit een onderzoeksrapport van Reuters, gebaseerd op interne documenten van het bedrijf uit de afgelopen vier jaar. Volgens die documenten paste Meta onder meer de werking van zijn publieke advertentiebibliotheek […]

Binnen de reiswereld is duurzaamheid ook in 2026 en daarna een blijvende trend. Steeds meer reizigers hechten waarde aan duurzaamheid en passen hun reisgedrag hierop aan. De reissector speelt hier op uiteenlopende manieren op in, van duurzamer vervoer naar de bestemming tot milieuvriendelijker overnachten, reizen en consumeren.

PostNL zet naar eigen zeggen een nieuwe stap in de verbreding van zijn activiteiten met de ontwikkeling van meerdere laadpleinen voor elektrisch grootvervoer. Een logische volgende stap voor PostNL als een van de grootste vervoerders van Nederland met ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen, ook wat betreft de elektrificatie van de vloot. Elektrische vrachtwagens zijn sterk in opkomst, ook PostNL wil de komende jaren zijn vrachtwagenvloot elektrificeren. Dit vraagt om passende laadinfrastructuur met aanzienlijk meer laadvermogen dan voor personenauto’s of kleine bestelbussen. Hierdoor ontstaat een groeiende behoefte aan laadpleinen die zijn ontworpen voor zwaar transport. Na succesvolle tests bij het PostNL-sorteercentrum in Nieuwegein, wil PostNL stapsgewijs laadfaciliteiten voor grootvervoer uitrollen in verschillende regio’s. PostNL zet de komende jaren in op een landelijk netwerk van laadpleinen in de nabijheid van verschillende regionale sorteercentra, in eerste instantie voor de eigen elektrische vrachtwagens. Op termijn zullen de laadpleinen opengesteld worden voor andere vervoerders. Zo beweegt PostNL van gebruiker naar facilitator van emissievrije logistiek met als doel elektrisch grootvervoer toegankelijk te maken voor de hele sector. PostNL gaat voor de ontwikkeling van laadpleinen nauw samenwerken met strategische partners uit de publieke en private sector, waaronder gemeenten, netbeheerders en logistieke partners. Door samen te zorgen dat de energienetwerken en laadcapaciteit aansluiten op de groeiende behoefte aan elektrisch vervoer in de verschillende regio’s. Ook gaat PostNL via een participatie in een investeringsfonds nieuwe mogelijkheden onderzoeken waarmee publieke, gedeelde laadpleinen voor grootvervoer kunnen worden ontwikkeld.

Webshops mogen klanten meestal niet verplichten eerst een account aan te maken voordat zij iets kunnen kopen. Dat blijkt uit nieuwe aanbevelingen van de European Data Protection Board (EDPB). Verplichte accounts leiden in meerdere EU-landen al langere tijd tot veel klachten bij privacytoezichthouders. Daarom verduidelijkt de EDPB dat een verplicht account voor een online aankoop meestal niet nodig is en in strijd kan zijn met de privacyregels. Veel mensen herkennen het: je wilt snel iets bestellen, maar moet eerst een account aanmaken en persoonsgegevens achterlaten. Volgens de EDPB leidt dat vaak tot het verzamelen en bewaren van meer persoonsgegevens dan nodig. Dat vergroot de risico’s voor mensen, bijvoorbeeld op misbruik van gegevens. Verplicht account in veel gevallen niet nodig De EDPB benadrukt dat een verplicht account in veel gevallen niet nodig is. Voor een eenmalige aankoop is een verplicht account vrijwel nooit nodig. Ook voor het volgen of retourneren van een bestelling is een verplicht account in principe niet nodig. Alleen in beperkte situaties kan het wel nodig zijn. Bijvoorbeeld bij: een abonnementsdienst, waarbij klanten een dienst langdurig gebruiken; of toegang tot een afgesloten ledenomgeving met duidelijke selectiecriteria. Volgens de EDPB moeten webshops consumenten daarom meestal de keuze bieden: een account aanmaken óf als gast afrekenen. Die gastoptie is volgens de toezichthouders de meest privacyvriendelijke manier om online te winkelen. Daarbij worden alleen de gegevens van de klant gebruikt die nodig zijn om de bestelling uit te voeren en te leveren. De aanbevelingen geven webshops duidelijke handvatten om hun bestelprocessen in lijn te brengen met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) De EDPB wijst webshops er daarbij op dat zij verantwoordelijk zijn voor de persoonsgegevens van hun klanten. Hoe meer gegevens worden verzameld en bewaard, hoe groter de risico’s. In de praktijk blijkt bovendien dat persoonsgegevens vaak langer worden bewaard dan nodig, wat het risico op datalekken verder vergroot.

Het marketingvak kreeg er in 2025 een nieuwe doelgroep bij, eentje die niet emotioneel reageert op kleurgebruik of pakkende slogans. AI-agents duiken massaal de websites van webshops en bijvoorbeeld reisbureaus in, op zoek naar informatie voor consumenten die niet meer zelf willen zoeken. Deze verschuiving zet de traditionele marketingaanpak onder druk. Sean Doyle, topman van British Airways, verwoordde zijn visie hierop onlangs nog tijdens een bijeenkomst in Londen. Agents die door grote techbedrijven worden beheerd gaan enorme delen van consumptiekeuzes managen, stelde hij. Merken die aan die keuzes voldoen moeten uitvogelen hoe ze hun merk in de etalage krijgen. De luchtvaartmaatschappij telt naar schatting 59 verschillende datasporen per passagier. Die informatie wil het bedrijf inzetten voor wat Doyle een zeer betekenisvolle digitale ervaring noemt, waarbij elke klant uniek behandeld wordt. Die hyperpersonalisatie moet zowel menselijke reizigers als AI-agents aanspreken. Onderzoeker Kantar signaleerde dezelfde beweging en sprak van een dubbele uitdaging voor marketingchefs. Zij moeten mensen blijven overtuigen en entertainen via traditionele kanalen, maar tegelijkertijd de niet-menselijke consumenten actief bedienen. Driekwart van de gebruikers van AI-assistenten zoekt regelmatig naar aanbevelingen die door kunstmatige intelligentie worden gestuurd. Patrick Straver, SEO-specialist bij Doublesmart, laat zien dat bots wisselend gedrag vertonen bij wisselende zoekvragen. Bijvoorbeeld, bij een algemene vraag naar goede fietsverlichting pakt ChatGPT een snippet als bron. Vraag je specifiek naar een mountainbikekoplamp met minimaal 700 lumen, drie uur accuduur en een maximumprijs van 80 euro, dan surft de bot naar de webpagina zelf. De gedragsverandering van bots en machines tekent zich ook af in de cijfers. Googlebots kropen dit jaar massaal over websites, niet enkel voor het indexeren van zoekresultaten maar ook voor het trainen van AI-modellen. Hun activiteit piekte eind april en nam daarna geleidelijk toe richting het einde van het jaar. Het verkeer van Googlebot overtrof dat van andere AI-bots ruimschoots, aldus infrastructuurbedrijf Cloudflare. Nog een signaal dat marketeers het lastiger gaan krijgen in 2026: Google levert bezoekers helemaal niet meer af bij een website. Sinds november jongstleden kunnen gebruikers in de Verenigde Staten rechtstreeks shoppen via AI-zoekresultaten en chatbot Gemini. Ze kunnen zelfs een maximumprijs instellen en artikelen automatisch laten kopen zodra de prijs daalt. Die functionaliteit ontbreekt vooralsnog in Nederland, waar de shoppingfunctie van Google niet verder reikt dan een vergelijker zonder transactionele component. Zie de Amerikaanse ontwikkelingen maar als een aankondiging voor wat komen gaat. Deze verschuiving dwingt marketeers tot een andere aanpak. Productkenmerken, servicedetails en ervaringen moeten breed vindbaar zijn. Kantar raadt aan om ervoor te zorgen dat AI-modellen vertrouwd raken met wat merken te bieden hebben, van recepten tot instructievideo’s. BA’s Doyle waarschuwt tegelijk voor een al te ongericht gebruik van AI-technologie. British Airways rolde weliswaar vijfduizend Copilot-licenties uit, maar kiest bij grootschalige transformaties voor een gedisciplineerde aanpak om te voorkomen dat het een dure smörgåsbord van uiteenlopende activiteiten wordt. De dagen dat een luchtvaartmaatschappij via zoekmachines en eigen kanalen kon bepalen hoe het gezien werd, lopen ten einde. Grote hoeveelheden ongestructureerde data worden inmiddels gebruikt om een merkperceptie te vormen, een proces dat grotendeels buiten de controle van het merk zelf valt. De marketeer van 2026 moet zich dus niet alleen afvragen wat mensen willen zien, maar vooral ook wat machines kunnen vinden. Overigens zijn het niet enkel webwinkels die zich op een zero click toekomst moeten voorbereiden. Nieuwsuitgevers als The Atlantic, Sky News en de Daily Mail zien het aantal binnenkomende kliks uit Google Search al zo sterk dalen, dat ze zich strategisch bezinnen op hoe hun verdienmodel er over een paar jaar uit moet zien om te overleven. Foto: Gazi Tasnuva / Unsplash

In 5 jaar van politieke belofte naar eerste implementaties.

Gert Florijn, Cordell Green, Gerhard Schick, Charlotte Webb, Bill Atkinson, Willem Smit, Harry Lintsen, Piet de Groot, Bert Peters, Lou Gerstner … mensen, actief in en rond de ict-sector, die in 2025 zijn overleden. In dit in memoriam staan we stil bij deze ons ontvallen vakgenoten. AcICT-onderzoeker Gert Florijn Op 17 januari 2025 stierf Gert Florijn. Florijn, die 64 jaar werd, verdiende zijn sporen in de ict-architectuur. In maart 2023 kwam hij in dienst bij het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) als ervaren onderzoeker. Cordell Green, computerwetenschapper De 83-jarige Cordell Green, gestorven op 12 februari 2025, was een Amerikaanse computerwetenschapper en pionier in kunstmatige intelligentie en logische programmering. Hij studeerde aan Stanford. Green was medegrondlegger van technieken die later de basis vormden voor Prolog en andere logische programmeertalen. Als oprichter van het Kestrel Institute richtte hij zich op formele methoden en softwareverificatie, met toepassingen in veiligheid en defensie. Gerhard Schick, mede-oprichter Bechtle Gerhard Schick overleed op 4 maart 2025 op 84-jarige leeftijd. Schick richtte het Duitse automatiseringshuis Bechtle in 1983 samen met Ralf Klenk en prof. Klaus von Jan in Heilbronn op. Vanaf de start was hij actief in de directie en hij werd in 2000 ceo van het inmiddels beursgenoteerde en internationaal actieve concern. Charlotte Webb, codekraker Charlotte “Betty” Webb verwisselde op 31 maart 2025 het tijdelijke voor het eeuwige op 101-jarige leeftijd. Tot op hoge leeftijd was ze een enthousiaste pleitbezorger voor het behoud van Bletchley Park. Webb was een Britse codekraker die tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte bij Bletchley Park als lid van de Auxiliary Territorial Service. Daar kreeg ze de taak om Duitse berichten op volgorde te zetten zodra ze binnenkwamen, zo’n tienduizend per dag. In 1943 kreeg ze een nieuwe functie in de Japanse afdeling. Haar nieuwe taak was om gedecodeerde transcripties te parafraseren, zodat als ze ooit onderschept zouden worden, de Japanse strijdkrachten niet zouden merken dat hun codes gekraakt waren. Aan het eind van de oorlog werkte ze ook nog bij het Pentagon. Macintosh-pionier Bill Atkinson Op 5 juni 2025 overleed Bill Atkinson, een Amerikaanse computeringenieur en programmeur. Hij werd in 1978 door Steve Jobs als Apple-medewerker nummer 51 aangeworven en was een sleutelfiguur bij de ontwikkeling van de grafische gebruikersinterfaces op de Apple Lisa en de originele Macintosh. Na zijn Apple-periode richtte hij onder meer General Magic op. Hij is 74 jaar geworden. Softwarepionier Willem Smit It-ondernemer Willem Smit, is medio juli 2025 heengegaan op 78-jarige leeftijd. Hij was oprichter van Datex Software en het tech-conglomeraat Newtron. Smit was ook nauw betrokken bij Internoc (netwerkbeheer op afstand) en de spil van het ‘barretje Hilton’. Techniekhistoricus Harry Lintsen Op 12 augustus 2025 stierf Harry Lintsen. Hij was een sleutelfiguur in de ontwikkeling van de techniekgeschiedenis in Nederland en medeoprichter in 1988 van de Stichting Historie der Techniek (SHT). TU Delft gaf hij leiding aan grote onderzoeksprogramma’s zoals TIN 19 en TIN 20, over de rol van techniek in de Nederlandse samenleving. Lintsen was ook betrokken bij de publicaties ‘De eeuw van de computer – De geschiedenis van de informatietechnologie in Nederland’ en ‘De geest van de computer – Een geschiedenis van software in Nederland’. Hij werkte nog tot aan zijn dood mee aan een boek over de geschiedenis van Brainport dat volgend jaar verschijnt. Lintsen werd 76 jaar.   Piet de Groot, medeoprichter AdSysCo Piet de Groot, directeur en medeoprichter van AdSysCo, is na een kort ziekbed op 8 november 2025 gestorven. Hij zette in 2003 samen met Gerlof Sijtsma AdSysco op als it-bedrijf met toepassingen voor het sociale domein. Bert Peters, oprichter Linkit Bert Peters overleed 20 december 2025 op 66-jarige leeftijd. Peters richtte Linkit in 1998 op vanuit zijn woonkamer en bouwde het uit tot een van de grotere Nederlandse it-dienstverleners. Lou Gerstner, redder van IBM Lou Gerstner, voorzitter en ceo van IBM van 1993 tot 2002, overleed op 27 december 2025. Hij wist IBM in de jaren 90 van de ondergang te redden. Gerstner leidde een van de meest succesvolle reorganisaties in de tech-geschiedenis.

De Nederlandse overheid experimenteert breed met generatieve ai (gen-ai), vooral in tekst‑ en informatieverwerking. TNO constateert dat in een jaar tijd een sterke groei heeft plaatsgevonden van dit soort technologie, In juni 2025 stond de stand op 81 toepassingen van generatieve ai bij overheidsorganisaties. Een jaar eerder waren dat er slechts 8. Dit blijkt uit de Overheidsbrede Monitor Generatieve AI, een onderzoek dat TNO samen met het ministerie van BZK heeft gedaan. Doel was inzicht te krijgen in de inzet van artificiële intelligentie (ai) bij overheden, de succesfactoren en knelpunten. Ook wilden de onderzoekers een beeld krijgen van de overwegingen die daarbij worden gemaakt. De meeste toepassingen (34) werden gevonden bij gemeenten. Het ging dan vooral om chatbots die helpen bij het vergaren en verwerken van informatie bij ambtenaren en die assisteren in het contact met de burger. Ook het gebruik van interne ai‑assistenten en tools voor tekstverwerking komt op gang.  Bij samenwerkingsverbanden werden vijftien toepassingen geteld. Bij de centrale overheid zoals ministeries bleef het aantal toepassingen beperkt tot vijf. Op de peildatum was 46 procent al geïmplementeerd, 36 procent zat in de experimenteerfase, terwijl nog nauwelijks toepassingen waren stopgezet. Ook werd gekeken naar risico-inschatting en impacttoetsen. Bij 52 procent is de risicocategorie onbekend. Slechts 4 procent wordt als hoog‑risico ai geclassificeerd. 41 procent heeft een DPIA (privacy-onderzoek bij verwerking van persoonsgegevens) of andere impacttoets uitgevoerd. Succesfactoren TNO keek ook naar de succesfactoren. Die zijn:  Sterke samenwerking tussen overheden (bijv. chatbot GEM); Maatschappelijke opgave centraal in plaats van technologie; Duidelijke probleemdefinitie en realistische scope; Innovatiecultuur: ruimte om te experimenteren; Leiderschap dat innovatie actief ondersteunt; Gebruikers en domeinexperts vroeg betrekken; Voldoende middelen (tijd, geld, expertise); Gelaagde aanpak voor privacy, security en ethiek. Knelpunten Als knelpunten worden genoemd: Onzekerheid over uitkomsten van gen-ai‑innovatie; Snel veranderende technologie moeilijk bij te houden; Risico’s op fouten en misbruik (hallucinaties, manipulatie); Datakwaliteit en datamanagement vaak onvoldoende; Beperkte ai‑geletterdheid in organisaties; Gebrek aan centrale sturing en uniforme standaarden; Onduidelijkheid over wet‑ en regelgeving (AI‑verordening, AVG); Beperkte infrastructuur (rekenkracht, datacenters). Digitale afhankelijkheid van grote techbedrijven; Onzekerheid over duurzaamheidseffecten. Praktijkvoorbeelden Het rapport licht vier praktijkvoorbeelden uit. De chatbot ‘virtuele gemeente-assistent’ GEM geeft antwoord op vragen van inwoners. Deze assistent wordt opensource ontwikkeld en is al geïmplementeerd. Leeshulp Tolkie, die gebruik maakt van Microsoft Azure, versimpelt teksten voor laaggeletterden. Een derde voorbeeld is de Archiefassistent Nationaal Archief en de transcriptietool WerkSaam Westfriesland zorgt voor minder werkbelasting voor re-integratie/arbeidscoaches. Generatieve ai wordt momenteel nog voornamelijk ingezet ter ondersteuning van bestaande processen. De nadruk valt op meer efficiency en minder werkdruk, maar nog weinig op verandering van de aard van het werk en werkplezier.

IBM roept klanten op om een kritieke kwetsbaarheid in API Connect direct te patchen. De fout maakt het mogelijk voor aanvallers om zonder authenticatie toegang te krijgen tot applicaties. Het lek treft honderden organisaties in bankwezen, gezondheidszorg en retail. De kwetsbaarheid, geregistreerd als CVE-2025-13915, scoort een 9.8 op de CVSS-beoordeling. Het betreft een authentication bypass-fout […]

Nederlandse netbeheerders doen omstreden aanschaf Chinese slimme meters, TechniShow viert 75-jarig jubileum, ABN Amro meldt MiCAR-licentie voor Duitse dochter én blockchaintransactie en nieuwe TTT-modules voor innovaties. Dat zijn de onderwerpen in dit nieuwsoverzicht. Onrust rond aanschaf Chinese slimme meters door Nederlandse netbeheerders Vanaf 1 januari 2026 wordt de (slimme) digitale meter verplicht in Nederland. Alle oude analoge energiemeters worden vervangen. Voor de levering van sensoronderdelen voor vier miljoen nieuwe meters hebben netbeheerders Alliander, Enexis en Stedin het Chinese bedrijf Kaifa Technology ingeschakeld, zo schrijft De Telegraaf. Kaifa is voor 35 procent in handen van staatsbedrijf China Electronics Corporation, wat vragen oproept over digitale veiligheid, mensenrechten en afhankelijkheid. Critici wijzen op Europese leveranciers als alternatief, maar die zouden aanzienlijk duurder zijn.De netbeheerders benadrukken dat het gaat om meetsensoren zonder telecomfunctie, volgens een aanbesteding die volgens EU-richtlijnen is verlopen. Maar, stelt VVD-Europarlementariër Bart Groothuis tegenover RTL Z: ‘We worden daarmee ook afhankelijk van de Chinese overheid’. CDA-Kamerlid Derk Boswijk uitte op X ook scherpe kritiek: ‘Dit moeten we niet willen. Schriftelijke vragen gaan er vandaag uit.’ TechniShow 2026 viert 75 jaar maakindustrie met vernieuwde opzet Van 10 tot en met 13 maart 2026 vindt de TechniShow plaats in Koninklijke Jaarbeurs Utrecht. De vakbeurs voor industriële productietechnieken in de Benelux viert haar 75-jarig jubileum met een vernieuwde opzet. Voor het eerst wordt ESEF Maakindustrie volledig geïntegreerd in het hart van TechniShow, waarmee ketensamenwerking centraal staat. Bezoekers krijgen een overzicht van productietechnieken, slimme oplossingen en actuele thema’s op nieuwe themapleinen. Ook keren de Fabriek van de Toekomst en het Young Talent-programma terug. Ook is er de uitreiking van de Innovatie Awards op 12 maart 2026. Duitse dochter ABN AMRO behaalt MiCAR-licentie Hauck Aufhäuser Digital Custody GmbH (HADC) heeft toestemming gekregen van de Duitse toezichthouder BaFin onder de nieuwe EU-regelgeving Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR). MiCAR, van kracht sinds 30 december 2024, stelt geharmoniseerde regels vast voor cryptodiensten in de hele EU. Met de MiCAR-licentie kan HADC cryptoactiva beheren en beveiligen namens klanten en zal het in de toekomst deze diensten via het Europese paspoort kunnen aanbieden in andere EU-lidstaten. De bank is een dochteronderneming van ABN Amro. ABN Amro rondt eerste internationale blockchain-derivatentransactie af ABN Amro meldt daarnaast zijn eerste internationale Smart Derivative Contract (SDC)-transactie te hebben uitgevoerd, in samenwerking met samen met DZ Bank. Hierbij is blockchaintechnologie (dlt: distributed ledger technology) van DZ Bank ingezet. SDC’s bieden een blauwdruk voor een efficiëntere en transparante afwikkeling van complexe financiële producten, zoals derivaten. Die worden voornamelijk gebruikt door bedrijven en financiële instellingen om risico’s af te dekken, maar het beheer van de levenscyclus van deze financiële instrumenten is doorgaans complex en kostbaar. Een SDC kan dit proces volledig geautomatiseerd afwikkelen, inclusief onderpandbeheer en dagelijkse betalingen. TTT-regeling start met vier nieuwe initiatieven en een defensietender De Thematische Technology Transfer (TTT) is een subsidieregeling, uitgevoerd door RVO en NWO in opdracht van het ministerie van EZ, stimuleert de omzetting van wetenschappelijke kennis naar praktijk door startups en risicokapitaal te verbinden. Dit najaar zijn vier nieuwe initiatieven gestart, elk met tien miljoen euro miljoen steun, gericht op artificiële intelligentie (AI Rise), circulaire technologie (Green Tech), optische systemen, geïntegreerde fotonica, quantumtechnologie, mechatronica en halfgeleidertechnologie (Deep Tech) en medische innovaties (RedMed).Daarnaast is een nieuwe tender geopend voor defensiethema’s zoals quantum- een ruimtevaarttechnologie, slimme materialen, intelligente systemen en sensoren, waarvoor 13,8 miljoen euro beschikbaar is.  

Twee Amerikaanse cybersecuritymedewerkers hebben schuld bekend aan aanvallen met de BlackCat/ALPHV-ransomware. Ryan Goldberg en Kevin Martin verdienden miljoenen door organisaties af te persen, waaronder een medisch bedrijf dat 1,2 miljoen dollar losgeld betaalde. Ze riskeren elk maximaal 20 jaar cel. De mannen werkten als incident response manager en ransomware-onderhandelaar bij cybersecuritybedrijven. Goldberg werkte als incident […]