business

De aandelenkoers van Atlassian kreeg een tik te verwerken, hoewel het bedrijf duidelijk beter presteerde dan analisten hadden verwacht. Beleggers reageerden vooral op signalen dat de groei van de cloudactiviteiten afvlakt, een ontwikkeling die zwaarder woog dan de sterke kwartaalcijfers. Dit meldt SiliconANGLE. In het tweede kwartaal van boekjaar 2026, dat eindigde op 31 december, […]

De recent gepubliceerde Global Cybersecurity Outlook 2026 van het World Economic Forum schetst een cybersecuritylandschap dat sneller verandert dan organisaties kunnen bijhouden. De combinatie van technologische vernieuwing, economische druk en maatschappelijke afhankelijkheid maakt cybersecurity in 2026 tot een complex vraagstuk voor ceo’s en ciso’s, aldus het WEF.De digitale dreigingen nemen toe, terwijl geopolitieke fragmentatie en verschillen in technologische capaciteit het risico vergroten dat incidenten zich snel over grenzen verspreiden. Tegelijk vormt artificiële intelligentie (ai) zowel een versterking van verdedigingsmogelijkheden als een katalysator voor nieuwe aanvalsvectoren. In zijn cybersecurity-voorspelling schetst de mondiale denktank drie trends rond ai, geopolitiek en cyberfraude.Ai versnelt het cyberconflictVolgens 94 procent van de door de WEF ondervraagde organisaties zal ai in 2026 de belangrijkste factor zijn die cybersecurity verandert. Organisaties investeren daardoor meer in het beoordelen van de veiligheid van ai‑toepassingen: het percentage dat dit actief doet, stijgt van 37 procent in 2025 naar 64 procent in 2026. Tegelijk groeit de kwetsbaarheid. Zo ziet 87 procent van de respondenten ai‑gerelateerde risico’s als het snelst toenemende dreigingsgebied.Terwijl bedrijven ai inzetten om detectie, analyse en respons te verbeteren, gebruiken aanvallers dezelfde technologie om aanvallen te automatiseren, overtuigende fraudeberichten te genereren of it‑ketens te manipuleren. Hierdoor verschuift het cyberconflict naar een hoger tempo, waarin verdedigers en aanvallers elkaar continu proberen te overtreffen.Geopolitiek bepaalt cyberstrategieGeopolitiek blijft in 2026 de belangrijkste factor bij het bepalen van cybersecuritymaatregelen, aldus de WEF-studie. 64 procent van de organisaties houdt rekening met geopolitiek gemotiveerde aanvallen, zoals verstoringen in kritieke infrastructuur of digitale spionage. Vooral grote organisaties reageren: 91 procent van hen heeft de strategie aangepast vanwege toenemende internationale spanningen. Tegelijk daalt het vertrouwen in de nationale paraatheid. Het aandeel respondenten dat weinig vertrouwen heeft in de mogelijkheid van hun land om een groot cyberincident het hoofd te bieden, stijgt van 26 naar 31 procent.De verschillen tussen regio’s zijn groot. In het Midden-Oosten en Noord‑Afrika is het vertrouwen aanzienlijk, terwijl organisaties in Latijns‑Amerika en het Caribisch gebied juist veel minder vertrouwen uitspreken. Incidenten bij onder meer luchthavens en energievoorziening laten zien dat kritieke sectoren kwetsbaar blijven. Daarnaast meldt 23 procent van de organisaties in de publieke sector onvoldoende weerbaar te zijn, wat extra zorgen oproept over de bescherming van staatsdiensten en maatschappelijke functies.Cyberfraude wordt een brede bedreigingCyber-enabled fraude ontwikkelt zich tot een belangrijke zorg voor zowel bestuurders als huishoudens. 73 procent van de respondenten in het WEF-onderzoek geeft aan dat zijzelf of iemand in hun omgeving getroffen is door digitale fraude in 2025. Voor ceo’s vormt dit inmiddels de grootste digitale zorg, belangrijker dan ransomware, dat jarenlang de dominante dreiging was.De verschuiving komt door misbruik van ai en gestolen identiteitsgegevens, waarmee fraude sneller, persoonlijker en geloofwaardiger wordt. Chief information secuirty officers (ciso’s) blijven ransomware en ketenveiligheid als prioriteit zien, wat een verschil illustreert tussen operationele risico’s en bestuurlijke perceptie door chief executive officers (ceo’s). Door deze uiteenlopende prioriteiten dreigt een gat tussen strategie en uitvoering.“Het wereldwijde tekort aan beveiligingsprofessionals is volgens hem geen natuurverschijnsel, maar een beleidskeuze” – Rob Lee (Sans Institute)Rob Lee, chief ai-officer en hoofd onderzoek bij het Sans Institute, ziet in de bevindingen van het rapport vooral een structureel tekort dat al langer speelt: het wereldwijde tekort aan beveiligingsprofessionals is volgens hem geen natuurverschijnsel, maar een beleidskeuze. Organisaties in sectoren zoals zorg, onderwijs en lokale overheid moeten het vaak doen met kleine teams, terwijl zij worden geconfronteerd met aanvallers die beschikken over goed georganiseerde, internationaal opererende teams. Het WEF-rapport laat volgens Lee duidelijk zien dat organisaties die zichzelf als onvoldoende weerbaar beschouwen, vrijwel altijd kampen met ernstige vaardigheids- en capaciteitsproblemen. Bij organisaties die wél veerkrachtig zijn, spelen zulke beperkingen nauwelijks.Lee vindt dat de cijfers laten zien hoe groot de kloof is tussen aanvalscapaciteit en verdedigingsvermogen. Verdedigers die dagelijks moeten reageren op geavanceerde aanvallen, hebben volgens hem meer nodig dan basisbewustzijn of automatisering via ai. Hoewel ai‑tools kunnen ondersteunen, ziet hij ze niet als vervanging voor gespecialiseerd personeel. Echt talent vraagt tijd, scholing en praktijkervaring, stelt hij, en dat ontbreekt in veel sectoren die wel cruciaal zijn voor de samenleving.Steun aan sectorenVolgens Lee moeten landen die cyberweerbaarheid serieus nemen investeren in opleidingstrajecten, trainingsfaciliteiten en ondersteuning van ondergefinancierde sectoren. Hij plaatst cybersecurity daarbij nadrukkelijk in het domein van nationale veiligheid: verdediging van digitale infrastructuur is geen optionele kostenpost, maar essentieel voor een functionerende samenleving. Wanneer ziekenhuizen, gemeenten en nutsbedrijven zelf maar moeten omgaan met aanvallen door statelijke actoren, is dat volgens Lee een beslissing met grote gevolgen.Het rapport legt de problematiek helder bloot, zegt Lee, maar wat volgens hem ontbreekt is een beleidsreactie die aansluit bij de ernst van de dreiging. Zonder gerichte investeringen in mensen, opleidingsprogramma’s en ondersteuning van kwetsbare sectoren blijft het onwaarschijnlijk dat de digitale weerbaarheid meegroeit met de snelheid waarmee dreigingen zich ontwikkelen.Vijf jaar onderzoekCyberdreigingen raken steeds vaker bedrijfsprocessen, overheden en mondiale ketens. Uit vijf jaar ‘Global Cybersecurity Outlook‘ van het WEF blijkt dat verstoringen in onder meer detailhandel, productie, luchtvaart en cloudomgevingen zichtbaar maken hoe kwetsbaar digitale afhankelijkheden zijn. Cybersecurity ontwikkelt zich daarbij van een technische taak naar een bestuurlijk vraagstuk. De rapportreeks laat zien hoe risico’s sinds de pandemie zijn toegenomen door versnelde digitalisering, geopolitieke spanningen, complexe toeleveringsketens en uiteenlopende beschermingsniveaus tussen organisaties. Voor 2026 verwachten de onderzoekers dat samenwerking tussen sectoren en landen cruciaal wordt om incidenten te beperken en de digitale weerbaarheid te vergroten.

Google heeft een stap gezet in het toegankelijk maken van zijn ontwikkelaarsdocumentatie voor AI-tools. Met de introductie van de Developer Knowledge API en de bijbehorende Model Context Protocol server wil het bedrijf een structureel probleem aanpakken waar veel AI-assistenten vandaag tegenaan lopen: het werken met verouderde of onvolledige technische documentatie. Het aanbod aan AI-gedreven ontwikkelaarstools […]

Deutsche Telekom en T-Systems hebben officieel hun Industrial AI Cloud gelanceerd, in aanwezigheid van prominente vertegenwoordigers uit politiek, bedrijfsleven en wetenschap. De ai-fabriek in München is in de afgelopen zes maanden gebouwd in samenwerking met Nvidia en datacenterpartner Polarise. Met de vestiging van de publiek-privaat gefinancieerde ai-fabriek in Tucherpark in München ontstaat een nieuwe ai-hub in Duitsland. Met deze stap bieden Deutsche Telekom en dochteronderneming T-Systems bedrijven, onderzoeksinstellingen en de publieke sector in Duitsland en Europa toegang tot krachtige, soevereine rekenkracht voor kunstmatige intelligentie. Tim Höttges, topman van Deutsche Telekom: ‘Veel partijen praten. Deutsche Telekom handelt. Wij laten hier zien dat Europa ai kan.’ Meerdere bedrijven maken inmiddels gebruik van de rekenkracht. Zo combineert het in München gevestigde Agile Robots AI met robotica en brengt het zijn ai-foundation onder op de Industrial AI Cloud. Ook PhysicsX, gespecialiseerd in technische simulaties om productontwikkeling te versnellen, maakt gebruik van het platform. De ai-fabriek draait momenteel al op meer dan een derde van zijn capaciteit met bestaande klanten. It-partners Deutsche Telekom en T-Systems werken samen met aantal partners, waaronder twee andere Duitse tech-grootmachten: SAP en Siemens. Zo vormt de ai-fabriek de basis voor de zogenoemde ” Deutschland Stack’, die Deutsche Telekom samen met SAP aanbiedt. T-Systems is verantwoordelijk voor de infrastructuur en de platformlaag, inclusief de recent aangekondigde T Cloud. SAP levert daarop zijn Business Technology Platform (BTP) en bijbehorende business- en ai-applicaties. Siemens biedt zijn SIMCenter-simulatieportfolio aan op de soevereine Industrial AI Cloud. Met behulp van deze software voor high precision simulaties en digital twins kunnen producten virtueel worden ontwikkeld, getest en sneller op de markt worden gebracht, met aanzienlijke kostenbesparingen, claimen de bedrijven. Oplossingen zoals Digital Twin Composer, gpu-gebaseerde simulaties en ai-copilots worden via de ai-fabriek toegankelijk gemaakt voor bedrijven. Het Soofi-project De Industrial AI Cloud is beschikbaar voor klanten uit industrie, startups, onderzoek en publieke sector. Reken- en platformcapaciteit kan flexibel worden afgenomen, van pilotprojecten tot bedrijfskritische productiesystemen. Een van de eerste grootschalige projecten op de Industrial AI Cloud is Soofi: Sovereign Open Source Foundation Models. Leibniz Universität Hannover heeft Deutsche Telekom en T-Systems geselecteerd voor het leveren van de technische infrastructuur voor de ontwikkeling van een nieuw Europees large language model. Doel is een opensource-taalmodel met circa honderd miljard parameters, volledig getraind en geëxploiteerd in Europa, met focus op Europese talen en industriële toepassingen. Daarmee ontstaat een van de belangrijkste Europese initiatieven voor betrouwbare en soevereine ai-taalmodellen. High performance ai-infrastructuur in München In de Industrial AI Cloud in München zijn reken- en opslagmiddelen beschikbaar voor ai-toepassingen. De infrastructuur is gebaseerd op bijna 10.000 Nvidia Blackwell gpu’s, waaronder Nvidi DGX B200-systemen en Nvidia RTX PRO Server gpu’s. Dit levert een rekenvermogen tot 0,5 ExaFLOPS. Dat is voldoende om alle 450 miljoen EU-burgers gelijktijdig gebruik te laten maken van een ai-assistent of chatbot. Deutsche Telekom exploiteert de ai-fabriek onder strikte eisen op het gebied van databescherming, veiligheid en beschikbaarheid, volledig op Duitse bodem. Duurzaamheid is daarbij een expliciet aandachtspunt, aldus het concern. Voor de ai-fabriek is een bestaand datacenter in München van circa 10.700 vierkante meter volledig gestript en gemoderniseerd. Het gebouw (het voormalige datacenter van de Hypovereinsbank) maakt deel uit van de herontwikkeling van Tucherpark, een van de grootste stedelijke ontwikkelingsprojecten in Europa. Het datacenter draait volledig op hernieuwbare energie en is ontworpen voor maximale energie-efficiëntie. In de toekomst zal restwarmte het volledige Tucherpark van warmte voorzien. Het koelsysteem maakt gebruik van water uit de nabijgelegen Eisbach. Daarmee sluit de Industrial AI Cloud aan op de duurzaamheidsstrategie van Deutsche Telekom.

Advertentieplatform Criteo lanceert een service die AI-chatbots de weg wijst in als zij voor hun mens webwinkelen. De Fransen beloven tot 60 procent betere resultaten dan concurrenten. AI-assistenten en chatbots worden steeds iets vaker gebruikt voor online winkelen. Het probleem is, dat ze slechte aanbevelingen doen omdat ze alleen werken met openbare productbeschrijvingen. Criteo ontwikkelde een systeem dat data uit winkelgedrag en transactiedata gebruikt voor betere aanbevelingen. Het beursgenoteerde techbedrijf doet op zijn beurt een duit in het zakje in het domein van agentic commerce. Anders gezegd: het gedeelte uitbesteden van het winkelproces door de mens aan een bot. Een bot kan het voorbereidende zoekwerk doen, waar Criteo zich op richt, maar bijvoorbeeld ook de logistieke en financiële afhandeling. Betalen, verzenden, retouren. Criteo’s nieuwe service voorziet die AI-winkelassistenten van relevante productaanbevelingen. De timing is niet toevallig. Terwijl grote taalmodellen steeds meer als shopping assistants worden gebruikt, groeit de vraag naar betere aanbevelingssystemen. Openbare productbeschrijvingen bieden onvoldoende context voor goede aanbevelingen. Wat ontbreekt, is inzicht in wat werkelijk verkoopt en wat consumenten daadwerkelijk kopen. Wanneer een consument een winkelassistent vraagt om een product, stuurt de assistent die vraag door naar Criteo. Het bedrijf past echte winkelgedrag toe om producten te filteren en te rangschikken op basis van beschikbaarheid, populariteit en shopperintentie. Het resultaat is een geselecteerde lijst met aanbevelingen in plaats van ruwe catalogusdata. De consument bepaalt uiteindelijk wat en of hij iets daadwerkelijk aanschaft. Dit soort AI-systemen vormt de eerste verkennende stappen in het commerciële domein van agentic commerce. Google heeft een redelijk goed ontwikkelde visie op zijn eigen positie hierin, OpenAI, Block en Anthropic trekken samen op, Riverty aanschouwt voorlopig en Klarna, bijvoorbeeld, ontwikkelde zelf een open productstandaard en haakt bij Googles agentinitiatief aan. Het volume van AI-shopping, waarbij de bot menselijke handelingen overneemt, is nog bijzonder klein. Niettemin nemen genoemde techbedrijven aan, dat bots een significante rol gaan spelen in het transactionele commerciële handelsdomein. Foto: met AI gegenereerd

Wereldwijde businessconsultancyorganisatie en IT-dienstverlener CGI viert dit jaar zijn vijftigjarig bestaan. De Nederlandse organisatie is weliswaar wat jonger, maar viert deze mijlpaal volop mee. CGI werd in 1976 opgericht in Quebec City, Canada.

De rol van de consultant is volop in beweging door een reeks aan trends – met AI als belangrijkste drijvende kracht. Meindert Klem, Consultant bij RedPack Innovators, ziet deze ontwikkeling dagelijks terug in zijn praktijk.

EPZ, de kerncentrale in Borssele, heeft zijn langdurige samenwerking met Atos met vijf jaar verlengd. Nederland heeft momenteel één operationele kerncentrale, gevestigd in Borssele. Jaarlijks produceert deze centrale ongeveer 4 TWh aan elektriciteit – voldoende om ruim een miljoen huishoudens van stroom te voorzien.

Crowe Foederer heeft in 2025 een flinke groeispurt gerealiseerd. De omzet steeg met 10% naar €100 miljoen. Het is voor Crowe Foederer het tweede jaar op rij dat het bedrijf aanzienlijk harder is gegroeid dan de markt.

AI-agents krijgen een grotere rol in de dienstverlening van de overheid, van beoordeling aardbevingsschade tot antwoord op Kamervragen

De gemene deler van geavanceerde aanvallen draait om lastige detectie. Hoewel Endpoint Detection & Response (EDR) en Security Service Edge (SSE) meerdere signalen oppikt, blijkt de browser een blinde vlek te zijn. Tot die conclusie is Zscaler tevens gekomen. Het koopt daarom SquareX om via extensies een oogje in het zeil van browsergebruik te houden. […]

‘Kan Trump uw gegevens vorderen?’ Dat was de oplossing van de Computable Kerstpuzzel van 2025. Zo’n beetje alle ruim honderdvijftig inzenders hadden de gezochte oplossing goed. ‘Ik denk het wel’, beantwoordde een van hen de oplossingsvraag. ‘Laten we ‘soeverein’ worden, in ict-opzicht. Met een rol voor de overheid, de Europese Unie, bedrijven, stichtingen en particulieren.’De negentiende editie van de Computable Kerstpuzzel, samengesteld door de redactie en ontworpen door Ruiter Puzzel, gaf een gevarieerd beeld van ict-onderwerpen waaraan de redactie in 2025 aandacht besteedde. Zoals de discussies over digitale soevereiniteit waaraan de gezochte oplossing van de puzzel was gekoppeld. En natuurlijk onder veel meer ai, cybersecurity, quantumcomputing, overnames en de overheids-ict. Bij dat laatste onderwerp lijkt de vorig jaar veel gehoorde roep om een aparte minister van Digitale Zaken toch niet genoeg gehoord te worden; in het nieuwe kabinet komt hoogstwaarschijnlijk alleen een aparte digitale dienst. Menig puzzelaar was er tijdens de feestdagen druk mee, met de Computable Kerstpuzzel 2025. ‘Een geweldig leuke puzzel’, ‘het was weer een gezellige puzzel’, ‘pittig, dat is het juiste woord voor het vinden van de oplossingen dit jaar’, waren een aantal typeringen van deelnemers. Of zoals een puzzelaar het omschreef: ‘Het was weer een hele uitdaging. Maar door de kou buiten was het niet erg om de hele Eerste Kerstdag aan het huis te zijn gekluisterd om de leuke, uitdagende, maar toch weer lastige Computable Kerstpuzzel op te lossen. Gelukkig had ik nog wel net genoeg tijd over voor het kerstdiner.’TijdverdrijfEen selectie uit de andere reacties: ‘Een heerlijk tijdverdrijf! Keep up the good work!’, ‘De puzzel was weer leuk als ontspanning tussen al het feestgedruis en tussen al de bezoeken aan familie en vrienden’, ‘Altijd weer leuk en ook leerzaam om de puzzel op te lossen. En met hulp van ai gaat het nog sneller dan in andere jaren…’ en ‘Begin december begin ik altijd al uit te kijken naar de puzzel. Heerlijk: daar was hij weer!’Voor veel deelnemers vormde de puzzel ook een leerzaam jaaroverzicht. ‘Bedankt voor de terugblik’, schreef een inzender. Een ander noemde de puzzel ‘weer lastig dit jaar,  maar zeker te doen met wat kennis van de it-markt in Nederland en daarbuiten.’ En een derde vond de leukste antwoorden: ‘digitale omnibus’ en ‘digiduck’. De uiteindelijke oplossing van de Computable Kerstpuzzel 2025 was dus: ‘Kan Trump uw gegevens vorderen?’. Een paar diehard-puzzelaars vonden ook nog de boodschap die Ruiter Puzzel erin verstopt had: De genummerde vakjes geven deze zin: Debug this KRCYPOIn het kader onderaan dit artikel staan de antwoorden met toelichting op de 26 vragen van de Computable Kerstpuzzel 2025.De verdeling van de prijzenpotOok dit keer stelden we weer mooie prijzen ter beschikking. Uit de vele goede inzendingen hebben we de volgende prijswinnaars getrokken– Drie VVV-cadeaukaarten à vijfentwintig euro gaan naar Mike Bude (Zetten), Eline Kreuse (Spijkenisse) en Michael Poot (Stavenisse).– Twee tickets voor ‘The Art of Banksy’ (Koninklijke Jaarbeurs) worden verstuurd naar Jan Cuperus (Utrecht) en Richard de Greeuw (Blokker).– Twee exemplaren van ‘Source Code – Mijn oorsprong’, beschikbaar gesteld door uitgeverij Querido, zijn gewonnen door Remko Gremmen (Bodegraven) en Laura Kolthof (Winterswijk).Van harte gefeliciteerd!De antwoordenA. Veranderde uitgeefhuis in data- en softwareconcern: Nancy McKinstry (Topvrouw Nancy McKinstry neemt in februari 2026 afscheid van van Wolters Kluwer. Zij is sinds 2003 ceo en bestuursvoorzitter bij het data- en softwareconcern.)B. In kantoor hiervan worden straks geen sjekkies meer gedraaid: Ai-fabriek (Er komt een ai-fabriek in Groningen, bestaande uit een datacenter en een expertisecentrum. Dat laatste komt in de voormalige tabaksfabriek Koninklijke Theodorus Niemeyer in Groningen.)C. Deze e-spion detecteert netwerken: Wifi-sniffer (Twee tieners werden in september opgepakt van digitale spionage in opdracht van een pro-Russische hacker. Ze liepen een route langs Europol, Eurojust en de Canadese ambassade in Den Haag met een wifi-sniffer, een tool om netwerken in de omgeving in kaart te kunnen brengen of data te onderscheppen.)D. Technocratische toekomstvisie: Rapport Wennink (Oud-ASML-topman Wennink presenteerde in december zijn rapport ‘De route naar toekomstige welvaart’ om de Nederlandse economie van nieuwe impulsen te voorzien. In dit ‘rapport Wennink’ ligt een zware nadruk op technologische innovatie.)E. Zorgen ervoor dat ai niet uit de bocht vliegt: Guardrails (ai-vangrails: richtlijnen en technische maatregelen om ai in codebases verantwoord te gebruiken.)F. Laat de ai-goudkoorts deze opnieuw knappen? Bubble (Sommige marktanalisten maken zich zorgen over de mega-investeringen in jonge ai-bedrijven en de torenhoge verwachtingen over ai. Volgens hen is de kans groot dat deze ai-bubble barst, net als bij de internet-bubble gebeurde in 2000.)G. Zonnige grasmeester vierde dertigste verjaardag: Robotmaaier (De Zweedse fabrikant Husqvarna stond in 2025 uitgebreid stil bij het dertigjarig jubileum van zijn draadloze Automower.)H. Gegevensmagazijn veegde de vloer aan met deze winkel: Carpetright (Na de ingebruikname van een nieuwe it-omgeving ontstonden er bij Carpetright grote verschillen tussen de geregistreerde omzet en de daadwerkelijke omzet door een niet goed ingericht Power/BI-datawarehouse. De vloerenwinkel kwam in financiële problemen en ging uiteindelijk failliet.)I. Ernstige bijwerking van ai-modellen: Hallucineren (In de nieuwe betekenis van dit woord gaat het om generatieve taalmodellen die informatie verstrekken die niet op (betrouwbare) data gebaseerd is en daarom onnauwkeurig of volstrekt onjuist is. Hallucineren werd uitgeroepen tot het Van Dale Woord van het Jaar 2025.)J. Zwakke beveiliging OM en Clinical Diagnostics zorgde voor veel: Verontwaardiging (Het Openbaar Ministerie had veel last van een hack door een Citrix-lek en bij de hack bij het lab Clinical Diagnostics NMDL werden bij persoonsgegevens van zo’n 485.000 deelnemers aan het Bevolkingsonderzoek gestolen. Beide cyberindicenten zorgden voor de nodige publieke verontwaardiging.)K. Verkeerde spelling phishing? Vishing (Vorm van phishing: een samenstelling van voice en phishing waarbij een echte of ai-stem een voicemail-bericht achter laat in plaats van e-mails. Men vraagt dan om een nummer te bellen, een website te bezoeken of om een bericht te verwachten: allemaal gecompromitteerde bestemmingen uiteraard!)L. Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) moet dit tegengaan: Versnippering (Staatssecretaris Eddie van Marum van Binnenlandse Zaken – Digitalisering presenteerde voor de zomer de NDS. Die schrijft voor dat de overheid minder versnipperd gaat werken.)M. Ere-prijs voor deze software-ondernemer: Chris Ouwinga (In 2025 won Chris Ouwinga, oprichter van softwarebedrijf Unit4 en ondernemer/investeerder, de Lifetime Achievement Award van Computable. De redactie reikt deze ereprijs uit aan iemand met een grote staat van dienst in de Nederlandse ict-markt.)N. Allesomvattende techregeling EU: Digitale omnibus (De Europese Commissie kondigt in november een ‘digitale omnibus’ aan, een bundeling van wetten dat de regels voor kunstmatige intelligentie (ai), cyberbeveiliging en gegevensbescherming stroomlijnt.)O. Debatonderwerp in de ict maar staat geregeld voor de rechter: Soeverein (2025 was het jaar van de digitale soevereiniteit. Maar soeverein kan ook slaan op een burger die de overheid niet erkent. In het najaar vond nog een rechtszaak plaats tegen een aantal soevereinen die met geweld tegen de Nederlandse overheid in opstand wilde komen.)P. Kleurrijke it-ondernemer (1946-2025): Willem Smit (In juli 2025 overleed de flamboyante ondernemer Willem Smit, oprichter van Datex Software en het tech-conglomeraat Newtron. Smit was ook nauw betrokken bij Internoc (netwerkbeheer op afstand). Met wisselend succes bracht hij deze drie bedrijven naar de beurs.)Q. Politiek in rep en roer door deze oud-IBM’er: Kyndryl (De Amerikaanse infrastructuurdienstverlener en IBM-afsplitsing Kyndryl kondigde begin november aan de Nederlandse cloudserviceprovider Solvinity te willen overnemen. Dat viel snel slecht bij de (rijks)overheid en de politiek omdat Solvinity een aantal cruciale overheidsdiensten beheert die dan onder Amerikaanse gezag zouden komen te vallen.)   R. Trainingssnacks voor ai-systemen: Synthetische data (Synthetische data zijn kunstmatig gegenereerde gegevens die de kenmerken en patronen van echte data nabootsen, zonder daadwerkelijke informatie van individuen of entiteiten te bevatten. Handig om ai-modellen mee te trainen waarbij privacyrisico’s zijn geminimaliseeerd).S. Snelstart, OGD ICT, HSO, Cadac, Nétive VMS, Cenosco, alle in handen van: Private equity (Op de Nederlandse ict-markt speelt private equity een prominente rol in de lijst met onder meer investeringen in deze gerenommeerde softwarebedrijven.)T. Hippe manier van programmeren: Vibe coding (Het snel schrijven van software in dialoog met een ai-model met de belofte dat iedereen dat kan.)U. Diep in het zuiden is hier aandacht voor responsible ai: Discovery museum (In het Discovery Museum in Kerkrade loopt de tentoonstelling ‘Ai: de expo’. Met speciale aandacht voor responsible ai.)V. Hulpmiddel uit Duckstad voor digitale vaardigheden: Digiduck (Een nieuwe, speciale Donald Duck-editie die kinderen in Nederland spelenderwijs digitale vaardigheden en online-veiligheid bijbrengt. Ditmaal werkte de redactie van het stripblad en uitgeverij DPG Media samen met Microsoft, de Codeerschool, Wortell en Veiliginternetten.nl.)  W. Deze Chinees houdt erg van chips: Zhang Xuezheng (In oktober zette de Ondernemingskamer topman Zhang Xuezheng van de Nijmeegse chipfabrikant Nexperia tijdelijk opzij wegens wanbeleid. Dat gebeurde een dag nadat minister Vincent Karremans van Economische Zaken had ingegrepen met een bevel waarmee hij feitelijk de controle over het bedrijf overnam. Die dubbele ingreep leidde tot stevige spanningen tussen China en Nederland.)X. Politica met hart voor ict: Barbara Kathmann (Dankzij een groot aantal voorkeurstemmen werd Barbara Kathmann, prominent lid van de Vaste Kamercommissie voor Digitale Zaken, herkozen als Tweede Kamerlid voor GroenLinks-PvdA. De Rotterdamse voorvechtster van digitale autonomie die door GroenLinks-PvdA op een onverkiesbare 32e plaats was gezet, blijft zo voor het parlement behouden.) Y. Google’s antwoord op de gpu’s van Nvidia: Tensor processing units (Deze tpu’s zijn gespecialiseerde chips voor ai- en machine learning-taken, onder meer voor de nieuwe modellen van Claude, de chatbot van Anthropic.)Z: Sprak ban uit over Microsoft: Internationaal Strafhof (Het Internationaal Strafhof vervangt Microsoft-oplossingen door de Duitse oplossing Open Desk. Dit nadat het it-concern eerder in 2025 op last van de Amerikaanse overheid hoofdaanklager Karim Khan geen toegang meer gaf tot zijn Microsoft-e-mail-account. De Amerikaanse president Donald Trump stelde sancties in tegen het ICC, nadat het Strafhof arrestatiebevelen had uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn voormalig minister van Defensie Yoav Gallan vanwege de oorlog in Gaza. Zij worden verdacht van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.)

De Nederlandse podcastmarkt is in 2025 explosief gegroeid, maar adverteerders lopen achter de feiten aan. Waar het aantal downloads met 43% toenam tot 581 miljoen, blijft de reclame-investering steken op 11 miljoen euro. Omgerekend gaat vier procent van de budgetten voor audioreclame (271 miljoen totaal) dus naar het niet meer zo nieuwe medium podcast. Mogelijk zet de adverteerdersmarkt nu pas een inhaalslag in, want driekwart van die elf miljoen audiobudget werd pas in de laatste twee kwartalen geïnvesteerd. De analyses daarvan worden in deze maanden gedraaid en vervolgens ook de beslissingen al dan niet te herhalen of zelfs meer budget toe te wijzen. Het wekelijks bereik steeg in 2025 met ruim de helft naar 4,3 miljoen luisteraars, zo laat het nieuw gepubliceerde jaarverslag van Audify zien. Het medium podcast trekt dus een substantieel publiek dat vooral via de smartphone luistert: 93 procent. Spotify is met een aandeel van 45 procent veruit het populairste platform, gevolgd door Apple Podcasts met 19 procent. Nieuwkomer Podimo haalt 5 procent, terwijl NPO Luister met 1 procent de laatste plaats inneemt. De audioreclamemarkt als geheel heeft in 2025 opnieuw een record bereikt. Adverteerders stopten 270,6 miljoen euro netto in audioreclame, een stijging van 3,7 procent vergeleken met 2024. Daarmee groeit de markt voor het vijfde achtereenvolgende jaar en ligt het niveau inmiddels ruim 35 procent hoger dan in 2019, het laatste jaar voor de pandemie. Traditionele spotreclame blijft echter veruit het leeuwendeel van de investeringen opeisen: 85,7 procent van het totale budget gaat naar klassieke radio-commercials. Digitale audio en branded content krijgen elk 5,1 procent van de koek, terwijl podcasting met 4 procent het minst binnenhaalt. Toch is er beweging. De reclame-investeringen in podcasts zijn relatief het sterkst gestegen met een toename van 189,8 procent.

Tien procent van elke dollar omzet is nettowinst bij Amazon. De techreus boekte een kwartaalomzet van 213 miljard dollar (+14%), voornamelijk gestuwd door groei bij AWS en advertising. Dat komt naar voren in de cijfers over het vierde kwartaal die Amazon donderdagavond publiceerde. In de loop van de tijd heeft de webwinkel zich ontwikkelt van verkoper naar handelsplatform naar nu facilitator van handel en digitale bouw. Daarom is nog maar 42 procent van de omzet afkomstig uit handel via het eigen online en offline platform (bakstenen winkels). Amazon zag de omzet bij de cloudtak met 24 procent stijgen tot 35,6 miljard dollar (17% van het geheel). Dat is de grootste groei in ruim vier jaar. Advertising noteerde een groei van 22 procent tot 21 miljard dollar. Over het hele jaar komt het totaal uit op 68 miljard. Bij het huidige tempo gaat Advertising in 2026 naar of over de honderd miljard dollar. Dat is wat Google in ongeveer een kwartaal doet. In het kwartaalbericht tracht Amazon het beeld te schetsen dat ze een grote speler in de AI-chipbusiness zijn. Maar waar het in de cloudwereld een voorloper was, lijkt het in de VS-scene een terugknokkende hekkensluiter. Het bedrijf heeft een hechte band met Anthropic, want is aandeelhouder. Amazon heeft een dezer dagen aangekondigd dat het 16.000 banen wereldwijd zal schrappen in wat de tweede grote ontslagronde van het bedrijf in drie maanden tijd is. De ontslagen maken deel uit van een bredere reorganisatie om overcapaciteit van na de pandemie aan te pakken en de adoptie van kunstmatige intelligentie (AI) binnen het bedrijf te vergroten. In oktober vorig jaar had Amazon al 14.000 kantoormedewerkers ontslagen, waarbij CEO Andy Jassy benadrukte dat het bedrijf operationele lagen wil verminderen en het aantal managers wil verkleinen. Hoewel deze 30.000 posities slechts een klein deel van Amazons ruim 1,5 miljoen medewerkers vertegenwoordigen, komt het neer op ongeveer 10 procent van het corporate personeelsbestand, dat naar schatting ongeveer 350.000 personen telt.