business

Afvalverwerkingsbedrijf AEB heeft adviesbureau Vijverberg en ingenieursbureau Iv geselecteerd als partners voor project Aurora, een grootschalig CO₂-afvanginitiatief bij de afvalenergiecentrale in Amsterdam.

Een eenvoudiger stelsel voor onze fysieke leefomgeving – dat was het doel achter de nieuwe Omgevingswet. Twee jaar na de invoering lijkt die doelstelling slechts deels gerealiseerd, maar de wet biedt wel nieuwe kansen – met name voor wie leefbare wijken wil bouwen die aansluiten bij de behoeften van bewoners.

Onlangs kwamen Katrien van Liefde en Thomas Gelauff aan boord bij Magnus Energy. Waarom kozen ze voor de energiesector? En wat maakt dat ze het zo naar hun zin hebben bij het energieadviesbureau? Consultancy.

IT‑infrastructuur voor de luchtvaart is ongekend complex. Tel daarbij op de minimale foutmarge, en het moge duidelijk zijn dat je te maken hebt met een uitzonderlijk uitdagende omgeving. Gerrit Tamboer en Richie van Heuven van Staereling werken al jaren binnen de luchtvaart, tegenwoordig vanuit TrueFullstaq.

Data Science Lab, een data-adviesbureau uit Amsterdam, heeft een Raad van Advies opgericht. Het in Amsterdam gevestigde Data Science Lab is gespecialiseerd in data science, van advies en AI-modelontwikkeling tot implementatie en het beheer van dataoplossingen en algoritmen.

Michiel Galema is toegetreden als partner bij Dutch Dream Group. Hij wordt de vierde vennoot van de firma naast John Geenen, Nick Pals en Henk Pals. Dutch Dream Group is een M&A-adviseur die zich richt op mkb-bedrijven en ondernemers.

ChipSoft beweert dat alle gegevens die zijn gestolen bij de ransomware-aanval van begin april zijn vernietigd. Het bedrijf zegt niet of het losgeld betaalde aan de aanvallers. Cybersecurityexperts van het bedrijf bevestigden de vernietiging op wat ChipSoft een ’technisch juiste wijze’ noemt. Wat dat precies inhoudt, laat het bedrijf in het midden. ChipSoft laat ook […]

Digitale soevereiniteit is een vraagstuk voor alle overheden in Nederland, niet alleen voor de Rijksoverheid.

GroenLinks-PvdA zet vraagtekens achter de grote raamovereenkomst die de rijksoverheid heeft afgesloten met Duitse cloudleverancier StackIT. Het Tweede Kamerlid Barbara Kathmann betwijfelt of een dergelijk contract met één leverancier bijdraagt aan een eerlijk en open speelveld voor andere Europese techbedrijven. Ook het ‘soevereiniteits’-laagje dat de Duitsers over Google Workspace hebben gelegd, roept vragen op. Kathmann vraagt staatssecretaris Willemijn Aerdts (EZK) deze raamovereenkomst aan de Kamer te sturen. Volgens haar kunnen de diversificatie en keuzevrijheid tussen leveranciers, zoals wordt beoogd door een privaat initiatief zoals de Open Cloud Alliantie, hierdoor in gevaar komen. Laatstgenoemde Nederlandse alliantie waartoe Centric, Info Support, Intermax, KPN, Nebul, Previder en Uniserver behoren, mag niet het nakijken hebben. Dat StackIt wel is toegevoegd aan de lijst met raamovereenkomsten en de Open Cloud Alliantie (nog) niet, kan een kwestie van timing zijn. Mogelijk loopt StackIt voor in het traject waarbij het Strategisch Leveranciersmanagement Rijk (SLM Rijk) de producten tegen het licht houdt en moet het aanbod van de Nederlandse cloud-combinatie nog door die beoordeling heen.  Uitsluiten? Zij wil ook weten welke ‘veilige en gunstige voorwaarden’ zijn afgesproken met het Duitse bedrijf dat dezelfde eigenaar als Lidl heeft. Opslag binnen de Europese Economische Ruimte (EER) is geen afdoende bescherming tegen inzageverzoeken van Amerikaanse overheden, als de bedrijven die de opslag beheren onder Amerikaanse wetgeving vallen.  Kathmann vraagt Aerdts uit te sluiten dat de clouddiensten van StackIT op welke manier dan ook afhankelijk zijn van niet-Europese techbedrijven in het beheer, onderhoud, de beveiliging, of andere essentiële processen. Het Kamerlid wil ook weten welke analyses het ministerie heeft gemaakt om te bevestigen dat StackIT daadwerkelijk volledig Europees en autonoom is. Soevereine variant StackIT en Google zijn sinds november 2024 strategische partners op gebied van werkplek-oplossingen en cloud. Het Duitse bedrijf stelt EU-rekencentra, lokale data-opslag en client-side-versleuteling voor Google Workspace beschikbaar. Daardoor kunnen deze Google-diensten in een soevereine, Europese cloud-architectuur worden gebruikt, zo meldt StackIT-moeder Schwarz. Vanwege deze encryptie en sleutelbeheer bij StackIT kan Google zelf de Workspace-data niet inzien, stelt het bedrijf. De encryptie vindt direct plaats op het eindapparaat. Google levert zijn Workspace waarvan een soevereine variant bestaat, ai-functies (Gemini) en veiligheidssoftware van Google Cloud. Deze laatste software is geïntegreerd met die van XM Cyber, Schwarz hybride-cloudsecurity bedrijf. Dit is gedaan om buiten de Amerikaanse invloedssfeer te vallen zoals de Cloud Act.   Google is er veel aangelegen dat ze via StackIT bij de rijksoverheid meer voet aan de grond krijgt. De Nederlandse overheid is sterk op Microsoft georiënteerd. Bijna nergens ter wereld is Microsoft zo dominant. 

De Europese datacentermarkt groeit hard, al is die groei niet overal zichtbaar. Eind 2025 lag de operationele capaciteit in het EMEA gebied boven de 11,4 GW (+19% jaar-op-jaar) en steeg de totale ontwikkelpijplijn met ruim 25% tot bijna 15 GW. In de praktijk blijft de realisatie achter, stelt het nieuwste EMEA Data Centre Update van Cushman & Wakefield. De capaciteit die daadwerkelijk in aanbouw is, blijft rond 2,5 GW hangen. De verklaring is in heel Europa vaak stroomschaarste, beperkte netaansluitingen en langlopende vergunningstrajecten. Deze aspecten bepalen waar nieuwe datacenters nog wél van de grond komen en waar investeringen noodgedwongen uitwijken naar secundaire markten en regionale clusters. De traditionele kernmarkten in de zogeheten FLAPD regio’s (Frankfurt, Londen, Amsterdam, Parijs en Dublin), aangevuld met Milaan, blijven de grootste hubs en vertegenwoordigen samen ruim 45% van de operationele capaciteit in EMEA. Naarmate deze meest volwassen Europese kernmarkten verder verzadigen, verschuift nieuwe ontwikkeling steeds vaker richting locaties waar grote vermogens wél aansluitbaar zijn en waar ruimte en vergunningen minder beperkend zijn. Met 852 MW aan operationele capaciteit blijft Amsterdam een van Europa’s grootste datacenterhubs, maar de groeiruimte staat onder druk. De pijplijn blijft achter. 182 MW is in aanbouw en 250 MW staat gepland. Daarmee is de Amsterdamse groeivoorraad aanzienlijk kleiner dan die van andere FLAPD markten en is Amsterdam teruggevallen naar de vijfde positie binnen de Europese toplocaties. De beperkte pijplijn is vooral het gevolg van het datacentermoratorium uit 2019, aangescherpte regelgeving en aanhoudende politieke druk rond energiegebruik en ruimte. Hoewel het moratorium inmiddels is opgevolgd door een restrictiever beleidskader, blijft nieuwe grootschalige ontwikkeling complex en tijdsintensief. Dat is precies het type frictie dat we in meerdere volwassen Europese hubs terugzien. Tegelijkertijd is de groei in Nederland niet stilgevallen: branchevereniging DDA verwacht dat er nog minstens zeven hyperscale datacenters worden gerealiseerd. Voor een groot deel daarvan zijn de vergunningen al verleend, waardoor deze projecten ondanks politiek verzet kunnen worden gebouwd. De krapte in Amsterdam raakt daarmee niet alleen de datacentermarkt, maar ook de bredere concurrentiepositie van Nederland in het Europese AI-tijdperk. Duurzame inpassing van datacentra is daarmee onderdeel geworden van het Nederlandse investeringsklimaat. Nederland profileert zich internationaal met ASML als sleutelbedrijf in de halfgeleiderketen. Die groeistrategie leunt op twee ontwikkelingen die elkaar versterken. De wereldwijde opschaling van AI vraagt om meer rekenkracht én meer datacentercapaciteit, terwijl de technologie van ASML die opschaling juist mogelijk maakt via steeds krachtigere chipmachines. Zonder tijdige uitbreiding van hoogwaardige datacentercapaciteit en bijbehorende netaansluitingen dreigt een rem te ontstaan op innovatie, investeringen en het vestigingsklimaat, ongeacht de kracht van individuele kampioenen als ASML. Die verschuiving is in Nederland al zichtbaar. Groningen onderscheidt zich als een schaalbaar alternatief. Waar de regio Amsterdam wordt begrensd door netcongestie, strikte regels en langere vergunningstrajecten, biedt Groningen ruimte, relatief betere toegang tot stroom en vaak kortere doorlooptijden. Dat maakt de provincie aantrekkelijk voor grotere, duurzame datacenterontwikkelingen en AI-gerelateerde initiatieven, waaronder een aangekondigde overheidsinvestering van 200 miljoen euro. De analyse laat zien dat de Europese concurrentiestrijd om digitale infrastructuur inmiddels wordt beslist op de beschikbaarheid van stroom, netaansluitingen en uitvoerbaar beleid. Voor Nederland ligt de uitdaging in het combineren van groeiruimte voor digitale infrastructuur met ruimtelijke en energetische keuzes, zodat AI en clouddiensten ook in de toekomst dichtbij gebruikers en bedrijven beschikbaar blijven.  

ChipSoft beweert dat alle ruim drie weken geleden ontvreemde patiëntgegevens zijn vernietigd. Publicatie lijkt te zijn voorkomen. Meestal gebeurt dat pas als er losgeld is betaald, maar het Amsterdamse softwarebedrijf bewaart daarover het stilzwijgen. Wel staat vast dat met de ransomware-bende die ChipSoft heeft aangevallen, is onderhandeld. De cybercriminelen die schuilgaan achter de benaming Embargo, claimden 100 GB aan data te hebben gestolen. Ze zetten ChipSoft onder zware druk om hun eisen in te willigen. Niet bekend is hoeveel geld aan de leverancier van elektronische patiëntendossiers is gevraagd. Versleuteld? In een korte verklaring op de eigen website stelt ChipSoft dat de bescherming van de gegevens van klanten altijd de hoogste prioriteit heeft. ‘In deze uitzonderlijke situatie heeft dat belang zeer zwaar gewogen.’ Verder meldt het bedrijf: ‘Mede met ondersteuning van cybersecurity-experts is het ons gelukt om te voorkomen dat de gegevens gepubliceerd zijn. Tevens zijn die ontvreemde gegevens vernietigd. Onze cybersecurity-experts hebben bevestigd dat deze vernietiging op technisch juiste wijze heeft plaatsgevonden.’ Een nadere uitleg hierbij ontbreekt. Behalve dat lijkt te zijn voorkomen dat medische gegevens online komen te staan is het ook mogelijk dat de criminelen data hebben versleuteld. Om met die gegevens weer aan het werk te kunnen moeten slachtoffers vaak nog eens extra betalen. Dat heet dubbele afpersing. ChipSoft zegt ook daar weinig over. ‘Het herstelproces verloopt voorspoedig, maar vraagt uiteraard om zorgvuldigheid en tijd. Daarvoor vragen wij nogmaals uw begrip,’ zo luidt de boodschap aan klanten.

Event | Hannover Messe 2026 In het onderzoeksproject RoLaKI wil het LZH samen met twee partners robot- en lasergebaseerde 3d-printen ontwikkelen voor onderwaterreparatie. Kunstmatige intelligentie is bedoeld om beschadigde stalen constructies duurzaam en efficiënt te repareren. Op de afgelopen industriebeurs Hannover Messe was er aandacht voor dit project. Onderwaterstructuren zoals offshore-windturbines, bruggenpijlers of haveninfrastructuur worden blootgesteld aan extreme omstandigheden. Het repareren van schade aan hun stalen constructies wordt als tijdrovend en duur beschouwd. In het RoLaKI-project, gefinancierd door het Duitse Federale ministerie van Onderzoek, Technologie en Ruimte, werken het Laser Zentrum Hannover (LZH), het Instituut voor Informatieverwerking van de Leibniz Universität Hannover en Oftec Handelsgesellschaft für Oberflächentechnik aan een oplossing: zij ontwikkelen een methode waarmee staalconstructies onder water over grote oppervlakken kunnen worden gecoat of door het ‘aanbrengen’ van nieuwe structuren kunnen worden gerepareerd (‘geprint’). Onder water RoLaKI staat voor Roboter‑ und Laserbasierter 3D‑Druck mittels KI‑Unterstützung, oftewel:robot- en lasergebaseerde 3d-printen met kunstmatige intelligentie voor duurzame reparatie van onderwaterstalen constructies. De kern van het project is lasergebaseerde 3d-printen onder water. De wetenschappers onderzoeken eerst hoe verschillende procesparameters reparatiewerkzaamheden beïnvloeden. Met deze gegevens trainen ze vervolgens een artificiële-intelligentie (ai)-tool die zelfstandig leert en optimale parameters voorspelt voor nieuwe reparatietaken. Daarnaast willen ze een ai-ondersteunde routeplanning ontwerpen die berekent hoe een beschadigde plek het beste kan worden gerepareerd. Voor gebruik buiten het laboratorium ontwikkelt het team een speciale laserbewerkingsoptiek. Deze moet de optische componenten met de draadaanvoer voor het coatingproces verenigen. Deze optiek wordt met een fijnpositioneringssysteem op een magneetcrawler bevestigd, die het systeem onder water naar de beschadigde plek brengt. Met het fijnpositioneringssysteem zou het dan mogelijk worden om lasnaden nauwkeurig naast en boven elkaar op te bouwen middels 3d-printing.

SAS presenteert op zijn jaarlijkse SAS Innovate-conferentie een reeks nieuwe AI-agents en industry accelerators. Het vlaggenschip is de SAS Supply Chain Agent, die supply and operations planning continu automatiseert. De meeste organisaties voeren supply and operations planning (S&OP) hooguit één keer per maand uit. Het is een arbeidsintensief proces waarbij medewerkers van meerdere afdelingen dagen […]

Invoering van Integraal Zorg Akkoord te veel op regio’s gericht Het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat het ministerie van VWS en zorgpartijen in 2022 sloten om de zorg in Nederland toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden, gaat uit van regionale toepassing. Deze aanpak leidt tot zorgen bij it-partijen die de zorgsector bedienen. Driekwart van de Nederlandse ziekenhuizen gebruikt het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) van ChipSoft. Het Amsterdamse bedrijf biedt een totaalplatform waarmee zorgverleners kunnen registreren, samenwerken, gegevens uitwisselen en beslisondersteuning krijgen. Vincent van den Berg, digital health innovator bij ChipSoft, is kritisch op de regionale toepassing van het IZA, en had liever gezien dat standaarden de kern van het IZA vormen. Van den Berg: ‘Toen IZA werd ingevoerd, hebben wij contact opgenomen met onze klanten om te vragen wat zij doen op dat vlak en wat zij van ons verwachten. Ons werd duidelijk dat er een sterk regionale kant zit aan de digitaliseringscomponent van IZA. In elke regio zit wel een ziekenhuis. Helaas zijn bij de opstelling van de regionale plannen de leveranciers niet betrokken. Dat geldt niet alleen voor ons, maar voor alle leveranciers. We merkten dat eigenlijk alle bronsystemen zoals ziekenhuizen, huisartsen en verpleeghuizen niet betrokken zijn bij de regioplannen. Het risico is dan dat je plannen bedenkt die niet aansluiten bij de roadmap van leveranciers. En dat een leverancier, die landelijk actief is, te maken krijgt met regio’s die net een iets andere oplossing hebben bedacht voor hetzelfde vraagstuk. Een landelijke coördinatie is gewenst, zodat leveranciers niet worden gevraagd om vijf verschillende oplossingen te leveren.’ Het standpunt van Van den Berg vindt weerklank bij branchevereniging OIZ (de Nederlandse Vereniging van Organisaties voor ICT in de Zorg). OIZ vraagt om structurele betrokkenheid van leveranciers bij de uitwerking van IZA‑doelen, vooral bij digitalisering en gegevensuitwisseling, zodat er technisch haalbare afspraken kunnen worden gemaakt, meer inzicht komt in implementatiecomplexiteit en de kans op vlotte successen groter wordt. De regionale aanpak leidt er nu toe dat de nadruk ligt op de uitwisselingsplatformen die zouden moeten dienen als een soort universele stekker (lees: een kluwen aan api’s) om alles toch op elkaar afgestemd te krijgen. ‘Maar de eigenlijke vraag moet natuurlijk meer bij de bronsystemen worden gelegd. Dat vraagt om landelijke coördinatie, of liever zelfs Europese.’ Standaardisering De huidige aanpak van het ministerie van VWS leidt voor leveranciers mogelijk tot enige interoperabiliteit, maar ook tot versnipperde, regionale uitvoering en een stapeling van landelijke programma’s. De Europese verordening daarentegen gaat uit van standaardisering voor iedereen. Het tegenovergestelde van wat in Nederland gebeurt. ‘Voor ons is steeds de uitdaging of wat regionaal wordt gevraagd, is in te vullen met iets waar we uiteindelijk landelijk en Europees naartoe gaan. Kunnen we bijvoorbeeld al een eerste stap maken met een standaard patiëntensamenvatting? Hoe specifieker de regioplannen zijn, hoe vaker wij nee moeten zeggen tegen een plan dat in de regio is bedacht’, stelt Van den Berg. Technisch is het logisch om uit te gaan van algemeen geldende normen. Dat heeft volgens Van den Berg nog een voordeel: je houdt de Nederlandse markt interessant voor internationale aanbieders van software. ‘Dit gebeurt overigens wel binnen het programma Landelijk Dekkend Netwerk van VWS. Daar zijn wij wel actief bij betrokken. Het doel is om alle relevante zorgnetwerken met elkaar te verbinden via uniforme standaarden, afspraken en koppelvlakken.’ Wereldwijd worden HL7‑standaarden gebruikt in EPD’s, laboratoria, beeldvormingssystemen, apotheken en regionale/lokale zorgnetwerken om gezondheidsinformatie uit te wisselen. ‘Die standaarden hebben een Amerikaanse oorsprong. Je ziet nu dat – sinds Trump – de ogen wereldwijd gericht zijn op de Europese regelgeving en standaardisering. Ook Canada kijkt daarnaar.’ Eilandjes Van den Bergs collega Lisanne Wolsink is bij ChipSoft speciaal aangesteld als IZA-consultant. Zij denkt dat het nuttig zou zijn om transparanter te zijn over de inhoud van de plannen, om elkaar te inspireren en van elkaar te leren. ‘Sommige regio’s zijn al verder dan andere. Vooral regio’s met ziekenhuizen met minder capaciteit blijven achter. Die zouden kunnen leren van de grotere, maar dan heb je wel transparantie nodig.’ Ook zij wijst op het risico van het creëren van (regionale) eilandjes. ‘Los van wie het snelst gaat en wie het meest succesvol is, het blijven eilandjes. Daarom ben ik blij met het Coördinatieteam Digitale Samenwerkingsinitiatieven (CDS) van VWS. Dit kan helpen om wel tot iets landelijks komen.’ CDS is een interne en interbestuurlijke advies- en coördinatiestructuur die VWS helpt om datavraagstukken bestuurbaar te maken en standaarden te harmoniseren. Binnen eigen muren Kim van der Lugt is sinds 1 januari 2026 directeur van KPN Health, de zorgdivisie van KPN. Over IZA merkt zij allereerst op dat de zorgvraag in Nederland toeneemt en patiënten steeds vaker bewegen tussen verschillende zorginstellingen. ‘Zorgvragen zijn steeds complexer, omdat je niet alleen te maken hebt met de huisarts, maar ook met het ziekenhuis, met de zorginstelling, met de ggz en het sociaal domein met zijn eigen standaarden en uitdagingen. Daardoor neemt de vraag naar actuele, veilige informatie toe. En daarmee het belang van databeschikbaarheid. De gegevens moeten correct en veilig uitwisselbaar zijn, op het juiste moment voor de zorgverlener. Daar wringt het nog wel, omdat de zorginstellingen op dit moment nog heel erg binnen hun eigen muren georganiseerd zijn. En dat data vaak ook binnen de eigen muren van een zorginstelling beschikbaar is, en nog niet zo goed uitwisselbaar.’ Momenteel is de zorg vooral georganiseerd rond de aanbieder, waardoor patiëntinformatie versnipperd raakt. De ambitie is dat de zorgconsument regie krijgt over eigen data, maar daar zijn we nog niet. ‘Wij onderschrijven deze ambitie. Maar in de praktijk zie je dat de it-systemen veelal niet op elkaar zijn afgestemd of zelfs helemaal niet met elkaar communiceren’, aldus Van der Lugt. Daar komt bij dat er geen eenduidige notaties zijn. Als simpel voorbeeld: de ene aanbieder heeft het over kilogrammen, waar de andere grammen gebruikt.‘Dat moet dus anders, want de kans op fouten is zeker aanwezig en te vaak moeten onderzoeken opnieuw worden gedaan; dat is belastend voor de patiënt en kost extra tijd. De zorg moet efficiënter gaan werken. Daar is iedereen inmiddels wel van overtuigd; zeker nu het nieuwe kabinet bezuinigingen doorvoert’, stelt Van der Lugt. Praktijkvoorbeelden KPN Health werkt, op regionaal niveau, samen met de verschillende zorgaanbieders aan praktijkvoorbeelden (Van der Lugt spreekt van use cases) ter verbetering en stimulans van de samenwerking tussen de verschillende aanbieders. ‘We zijn nu binnen drie regio’s bezig de praktijkvoorbeelden in te vullen. Dan gaat het om zorgvuldige en veilige overdracht van gegevens, maar ook om proactieve zorgplanning, en het goed regelen van acute zorg. Je kunt bijvoorbeeld dementie als onderwerp nemen. Welke partijen zijn daar dan allemaal bij betrokken en hoe werken ze met elkaar samen? Dat breng je in kaart om vervolgens met elkaar af te spreken hoe het beter kan.’ Als een proefneming goed uitpakt, is die in andere regio’s te hergebruiken. Dat schept ruimte om daar andere toepassingsscenario’s uit te werken. Uiteindelijk is het de bedoeling om dat wat goed werkt op landelijk niveau uit te voeren. KPN faciliteert samenwerking, maar de regie ligt bij de zorgaanbieders. ‘Wij denken wel mee met alle partijen. Zo brengen we bijvoorbeeld in wat goed werkt in een bepaalde regio met de vraag of dat ook in hun regio bruikbaar is.’ Van der Lugt vertelt dat er nog veel werk aan de winkel is, maar dat er ook wel schot in zit. Zo zette het telecombedrijf onlangs de handtekening onder een samenwerkingsovereenkomst met regio Midden-Holland (meer dan 25 zorgaanbieders). Kern van de aanpak vormt Health Exchange (HEx), het platform van KPN voor veilige en correcte gegevensuitwisseling. Als het gaat om acute zorg: betere gegevensuitwisseling tussen HAP (huisartsenpost), SEH (spoedeisende hulp), ambulance en VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg). Als het over dementie gaat: betere samenwerking tussen huisarts, wijkverpleging, casemanager en sociaal domein. Nederlandse cloud Van der Lugt wijst op het belang van kwaliteitsverbetering van data. ‘Dat is feitelijk een doorlopend proces.’ Zij benadrukt dat de gegevens eigendom zijn en blijven van de zorgaanbieder. ‘De voordelen van ons cloudaanbod zijn dat we een landelijke dekking hebben en dat we een soevereine, Nederlandse cloud hebben. Dat gegeven vinden steeds meer partijen belangrijk. Wij zorgen voor de uitwisseling van data, maar slaan ze niet op.’ Het duurt nog wel even voordat dat ambities van IZA staande praktijk zijn. ‘Want het is best heel complex om dit te organiseren. Niet eens zozeer technisch, maar vooral in de governance tussen alle zorginstellingen. Daar is denk ik de grote complexiteit. Tegelijkertijd zien we ook dat zorginstellingen zich echt wel bewust zijn van het feit dat ze deze kantelingen moeten maken’, aldus Van der Lugt. Waar staat IZA nu? Het Integraal Zorgakkoord (IZA) is een landelijk akkoord dat in september 2022 is gesloten tussen het ministerie van VWS en een groot aantal partijen in de zorg. Het doel is om de Nederlandse zorg toekomstbestendig, toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit te houden in een tijd van vergrijzing, personeelstekorten en stijgende zorgvraag. Eén aspect is digitalisering & gegevensuitwisseling: zorg digitaal verlenen waar het kan, fysiek waar het moet. De Rijksoverheid publiceerde in juni 2025 een uitgebreide voortgangsrapportage. De voortgang is ongelijkmatig: sommige onderdelen lopen goed, andere blijven achter. De rapportage gaat vooral in op drie thema’s:  ·     Arbeidsmarkt: personeelstekorten blijven groot; maatregelen lopen, maar effecten zijn beperkt zichtbaar.  ·     Financiën: subsidies (in totaal 2,8 miljard euro) worden uitgezet, maar de besteding gaat trager dan gehoopt.  ·     Toegankelijkheid: druk op huisartsenzorg en ggz blijft hoog, maar regionale initiatieven laten eerste verbeteringen zien. Wat is de EHDS? EHDS staat voor European Health Data Space. Een verordening die gezondheidsgegevens op een veilige, gestandaardiseerde en grensoverschrijdende manier beschikbaar maakt. Het doel is om burgers meer toegang en controle te geven over hun eigen gezondheidsgegevens, zorgverleners betere informatie te bieden voor continuïteit en kwaliteit van zorg, en onderzoekers en beleidsmakers toegang te geven tot geanonimiseerde of gepseudonimiseerde data voor innovatie en volksgezondheid. De EHDS introduceert een geharmoniseerd juridisch en technisch kader voor elektronische patiëntendossiers (EPD’s), digitale zorgdiensten, en interoperabiliteit en beveiliging. Dit moet leiden tot een eenduidige, Europese markt voor digitale zorgproducten en betere samenwerking tussen systemen. De verordening is op 25 maart 2025 in werking getreden en nu al bindend EU‑recht. Maar de zorginstellingen, leveranciers en lidstaten hoeven nog niet alles uit te voeren. De komende jaren worden gebruikt om standaarden vast te stellen, systemen aan te passen, governance in te richten, en nationale infrastructuren te koppelen aan HealthData@EU, het Europese netwerk voor grensoverschrijdende gezondheidsgegevensuitwisseling. De volledige werking is pas rond 2027–2031 zichtbaar. Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #3.