business

1128 nieuwsberichten gevonden
Starlink luistert mee met internetverkeer voor AI-training
10 uur
SpaceX wijzigt het privacybeleid van zijn breedbandprovider Starlink zodat het meer gebruikersgegevens kan verzamelen voor AI-training. Deelname verloopt via opt-out: verplicht, tenzij je je afmeldt. Dat komt naar voren in het nieuwe beleid voor de internationale markt, zoals vorige week doorgevoerd. Onder het kopje ‘Wat verzamelen we’ staat onder meer: “Communicatiegegevens, zoals audio-, elektronische of visuele informatie, alle gegevens in bestanden die door u zijn geüpload, gemaild of anderszins verstrekt, de inhoud van uw communicatie met ons, via e-mail, sociale media, telefoon of anderszins, en conclusies die we kunnen trekken uit andere persoonsgegevens die we verzamelen.” Starlink voegt een bepaling toe die toestaat dat persoonlijke klantgegevens, zoals gebruiksdata, te delen met derden voor het trainen van machine learning- en AI-modellen. De update is voornamelijk bedoeld om data te gebruiken voor interne projecten zoals bij xAI of Grok en waar gewenst met externe partijen. Het bedrijf benoemt ook nadrukkelijk dat lokale wetgeving in de landen waar het actief is, boven het bedrijfsbeleid staat. “Zoals vermeld in onze andere privacyverklaringen, verkopen wij persoonsgegevens niet, maar de wetgeving inzake gegevensbescherming van de EER+, waaronder de Europese Algemene verordening gegevensbescherming en de zogenaamde Britse GDPR (samen de “AVG”), vereist dat wij informatie over onze gegevensverwerkingspraktijken verstrekken aan bepaalde mensen in de EER+.” Starlink lijkt geen reclamediensten te willen ontwikkelen, maar plaatst wel cookies om zelf profielgerichte reclamecampagnes te kunnen draaien. De opt-out activeren kan in het gebruikersaccount door in de profielpagina ‘data delen’ te deactiveren. Terzijde: de kans dat Starlink binnenkort te gebruiken in vliegtuigen van Aer Lingus is nul. Diens topman Michael O’Leary vindt Elon Musk een volslagen idioot met wie hij geen zaken wil doen. De zustermaatschappijen uit de International Airlines Group (IAG) maken ze geen zorgen en leggen zich zorgeloos aan het breedbandinfuus bij de SpaceX-dochter. Foto: Walter Walraven / Unsplash
Bluetooth onder druk: Fast Pair blijkt achilleshiel voor privacy
11 uur
Onderzoekers van de KU Leuven hebben een ernstige kwetsbaarheid ontdekt in Google Fast Pair, een dienst die op grote schaal wordt gebruikt om Bluetooth-accessoires snel te koppelen. ‘Door voorrang te geven aan gebruiksgemak heeft de industrie het digitale slot op de voordeur verwaarloosd.’Bluetooth-oortjes en -koptelefoons zijn ontworpen om vooral moeiteloos te werken: openen, tikken en luisteren. Net dat gebruiksgemak blijkt nu dus een zwakke plek. En dat al een tijdje: Fast Pair werd in 2017 door Google geïntroduceerd om het koppelen van Bluetooth-apparaten eenvoudiger te maken, met automatische synchronisatie aan een Google-account.Maar volgens het onderzoek van Cosic, de beveiligingsgroep van de KU Leuven, ondermijnt dat ontwerp fundamentele veiligheidsprincipes van Bluetooth. Bij veel Fast Pair-gecertificeerde accessoires kan een aanvaller een verbinding tot stand brengen zonder dat het apparaat expliciet in koppelmodus staat of dat de gebruiker toestemming geeft. De onderzoekers bundelden hun aanvallen onder de naam WhisperPair. Die kunnen binnen enkele seconden en met standaardhardware worden uitgevoerd, op afstanden tot ongeveer 14 meter. Stalking Wat betekent dat in de praktijk? De onderzoekers tonen dat aan met enkele scenario’s. In zo’n eerste scenario kan een aanvaller in de buurt van een treinreiziger de verbinding met diens koptelefoon overnemen. Audio kan worden onderbroken of vervangen, en de microfoon kan ongemerkt worden geactiveerd om omgevingsgeluid of gesprekken op te nemen. Een tweede, ernstiger scenario draait rond stalking. Bepaalde Fast Pair-apparaten ondersteunen Googles Find Hub-netwerk. Als zo’n accessoire nooit eerder aan een Android-toestel is gekoppeld, kan een aanvaller zich registreren als ‘eigenaar’ en het apparaat – en dus de gebruiker – dagenlang volgen. Waarschuwingen tegen ongewenste tracking verschijnen vaak pas na 48 uur en ogen voor slachtoffers weinig alarmerend. Twee op drie apparaten kwetsbaar De privacyproblemen doen zich niet bij alle apparaten voor, maar wel bij de meeste. COSIC testte 25 apparaten van 16 fabrikanten, waaronder JBL en Sony.Bij 68 procent slaagden de onderzoekers er namelijk in de verbinding over te nemen en de microfoon te misbruiken. ‘Dit is niet een kwetsbaarheid in een goedkoop apparaat, maar een structurele fout in het hele Fast Pair ecosysteem, klinkt het bij de onderzoekers. Gebrek aan cryptografische bescherming De kwetsbaarheid is het gevolg van een te grote afhankelijkheid op checks op software-niveau in plaats van cryptografische bescherming. ‘De Fast Pair specificatie verwacht dat de firmware van het apparaat controleert of de pairing modus is ingeschakeld’, aldus de onderzoekers. ‘Deze verificatie wordt evenwel vaak fout geïmplementeerd door fabrikanten van Bluetooth accessoires.’Als oplossing stellen de onderzoekers IntentPair voor, een aanpassing waarbij alleen een fysieke handeling van de gebruiker (zoals een knop indrukken) cryptografisch kan bevestigen dat koppelen is toegestaan. Risico voor honderden miljoenen gebruikers Google heeft de kwetsbaarheid (met als referentie CVE-2025-36911) intussen als kritisch geclassificeerd en werkt samen met fabrikanten aan updates, die vanaf januari 2026 worden uitgerold. Voor gebruikers blijft het advies voorlopig alvast eenvoudig maar essentieel: installeer firmware-updates van Bluetooth-accessoires zodra die beschikbaar zijn.Al is men bij COSIC ook best hard in hun oordeel. ‘Een bijkomende dienst die ontworpen is om het koppelen van Bluetooth-accessoires gemakkelijker te maken, heeft grootschalige veiligheids- en privacy risico’s voor honderden miljoenen gebruikers geïntroduceerd’, stellen ze. ‘Door voorrang te geven aan gebruiksgemak heeft de industrie het digitale slot op de voordeur verwaarloosd. Want beveiliging is maar robuust als ze gekoppeld wordt aan cryptografische bescherming.’ Securitybudgetten-onderzoek Computable voert in samenwerking met Cybersec Europe ook dit jaar weer het jaarlijkse Securitybudgetten-onderzoek uit, en we hebben jouw inzichten hard nodig. Door mee te doen, krijg je direct inzicht in hoe jouw organisatie presteert ten opzichte van anderen. Het invullen van de enquête duurt slechts 5 minuten, maar levert een waardevolle, sectorbrede benchmark op die je direct kunt inzetten voor jouw strategische beslissingen in 2026. Doe mee!
Riverty schetst toekomstbeeld van AI-commerce
12 uur
De opkomst van agentic commerce brengt serieuze veranderingen teweeg in de e-commerce- en betaalindustrie. In de visie van Riverty laat de consument de niet-luxe items kopen en betalen door agents. BNPL fungeert hier als een vertrouwenslaag om brokken te voorkomen. “We kunnen niet om agentic commerce heen”, zegt Alexander Scheibel tegen Emerce. Hij werkt bij Riverty aan productontwikkeling voor buy now, pay later (BNPL; achteraf betalen). Het bedrijf verwerkt jaarlijks 235 miljoen transacties voor veertig miljoen consumenten en is daarmee de tweede speler in Europa na Klarna. “Het opent een nieuwe dimensie in de winkeltocht. Consumenten gaan niet meer alleen browsen via Google, maar krijgen suggesties of vragen het direct aan AI.” Vanuit het kantoor in Amsterdam schetst hij: “Een laptop laat je misschien niet kopen door je AI-agent, maar huishoudelijke artikelen wel.” Juist daar komt BNPL volgens hem in beeld als een logische betaalmethode. Je betaalt immers pas nadat het artikel is ontvangen. “Er worden vast fouten gemaakt in het begin met AI-commerce. Stel iemand bestelt 500 gram van een bepaald product, maar de AI stuurt 500 kilo dan is achteraf betalen een veiligheidsmechanisme.” De computer betaalt niet blindelings de rekening. De koper houdt controle over zijn portemonnee. De eerste stap naar agentic commerce voor webwinkels is hun producten machineleesbaar maken. Ze moeten data over voorraad, prijzen en specificaties in zo gestructureerd mogelijke vorm aanleveren in feeds die AI-agents kunnen verwerken. “Daarom loopt Spotify voorop. Ze kunnen dit op schaal doen.”, zegt Scheibel. “Maar het zijn niet langer marketeers die aan de knoppen zitten om dit proces te optimaliseren. Hier heb je developers voor nodig. Deze materie vraagt om een totaal andere skillset.” Verschillende partijen ontwikkelen inmiddels eigen protocollen voor agentic commerce. Google, OpenAI, Klarna en Spotify werken elk aan hun eigen standaard. Riverty spreekt op zijn beurt met merchants over welke ze gaan omarmen, maar neemt zelf geen voorkeurspositie in. De komende tijd wordt cruciaal om uit te zoeken welke productgroepen consumenten aan hun AI-agent durven overlaten. De snelheid waarmee dit alles zich ontwikkelt, verbaast zelfs insiders. Scheibel ziet de grootste Nederlandse spelers dit jaar al met agentic commerce experimenteren, tech-savvy merchants volgen. “Ik gok dat we in 2027 de eerste echte aankopen zien door agents. Binnen 18 maanden dus. Dan bepaalt de agent ook hoe je betaalt.” Die laatste ontwikkeling kan het speelveld flink veranderen. Consumenten gaan hun agents trainen op persoonlijke voorkeuren, inclusief betaalmethoden. Het wordt volgens Scheibel een interessante brandinggame om te volgen welke agent de persoonlijke assistent wordt van miljoenen Nederlanders. Voor webwinkeliers blijft de keuze welke betaalmethoden ze aanbieden, maar ze kunnen er wel concurrentievoordeel mee behalen. “Veel hebben nog niet de juiste mix, vermoedelijk door gebrek aan kennis. Ze missen daardoor tien tot vijftien procent conversie.” AI-agents vormen een volledig nieuw kanaal naast online en fysieke winkels. Scheibel: “E-commerce werkt goed als je wilt vergelijken, fysieke retail voor luxe-items. Agents zijn daar weer anders in. De vraag wordt: welke van mijn artikelen zijn geschikt om via agents te verkopen en welke via de andere kanalen?” Bij Riverty werken 350 developers aan de aanpassingen die nodig zijn voor deze transitie. Scheibel, die zes jaar in Amsterdam werkt na eerdere functies in Zweden en Duitsland, ziet de Scandinavische markten traditioneel twee tot drie jaar voorlopen op de Benelux en DACH-regio. “Iedereen zoekt antwoorden op de AI-realiteit.” Riverty is eigendom van Bertelsmann en opereert met name in west-Europa. Het bedrijf de fintech-tak van de Duitse mediaconcern en werd in 2022 omgedoopt van Arvato Financial Solutions naar Riverty. Toen was het al meer dan twintig jaar actief als financieel dienstverlener.
‘Meer mediabureaus gunnen YouTube tv-budget’
12 uur
Adverteerders en mediabureaus in de VS kwalificeren YouTube steeds vaker als een kanaal met tv-kenmerken, niet meer als social platform. Het gevolg daarvan is dan ook, zo schetsen twee digitale reclamebureaus, dat YouTube steeds vaker campagnes toebedeeld krijgt uit televisiebudgetten, niet meer louter uit online budgetten. Voor het Google-bedrijf betekent dat, dat de vijver waaruit het vist groter wordt. En dat er dus nog meer reclame-euro’s richting Mountain View kunnen rollen. De peilingen waar Business Insider over schrijft, laten zien dat ruwweg zeventig procent van de ondervraagde reclamebureaus YouTube behandelt als tv-achtig kanaal. En dat is niet vreemd. Elke dag wordt er wereldwijd voor een miljard minuten YouTube gekeken op het grote scherm in de huiskamer. In de VS is dat omgerekend 10,6 procent van alle tv-tijd die men dagelijks met de afstandsbediening in de hand doorbrengt. Dat is meer dan Netflix (7,9%). Marktonderzoeker Omdia voorspelt dat YouTube TV over iets meer dan twee jaar de grootste contentaanbieder is op kabel-tv in de VS. Tegen die tijd heeft het gevestigde kabelpartijen als Charter en Comcast met betaalde televisie. De onderzoeker spreekt van een opkomende markt voor virtuele pay-TV-diensten. YouTube speelt daar op in met aparte tv-abonnementen.
Nieuwe aanbesteding DigiD in de maak, maar Kamer blijft bezorgd
19 uur
In maart komt er hoogstwaarschijnlijk een nieuwe aanbesteding voor het technisch beheer van DigiD. De nieuwe leverancier zou dan de rol van Solvinity uiterlijk 2028 kunnen overnemen. Dat bleek tijdens de technische briefing van Vaste Kamercommissie Digitale Zaken. Maar de Tweede Kamer wil het liefst dat de verkoop van Solvinity aan de Amerikaanse dienstverlener Kyndryl afketst. Onverminderd groot blijven de zorgen dat deze Nederlandse leverancier van het platform, waarop DigiD draait, in Amerikaanse handen komt. Dit bleek afgelopen woensdag tijdens een technische briefing waarbij de Vaste Kamercommissie Digitale Zaken zich liet bijpraten over de aangekondigde transactie tussen Solvinity en Kyndryl. Hoewel de overheid via de Interdepartementale Taskforce Digitale Veiligheid er alles aan doet om de risico’s te beperken, blijft er altijd een ‘restrisico’. Niet volledig valt uit te sluiten dat Amerikaanse inlichtingendiensten op grond van wetgeving toegang tot het DigiD-systeem eisen en persoonlijke data opvragen. Een ander risico is dat Donald Trump Kyndryl gebiedt om de stekker uit DigiD te halen.   Drie keuzes Er zijn drie mogelijkheden om de bezorgdheid hierover weg te nemen. De meest radicale stap is de overname te verbieden. De Wet ongewenste zeggenschap telecom (WOZT) is namelijk ook toepasbaar op bepaalde digitale infrastructuur. Hosting-providers en communicatienetwerken vallen daaronder. De toezichthouder op de WOZT kan ook een goedkeuring onder voorbehoud geven. Alleen als niet aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, bestaat dan de mogelijkheid het contract te ontbinden. Ook het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) dat onder Economische Zaken valt, kan een overname blokkeren of voorwaarden opleggen. Maar dan moet de nationale veiligheid in het geding zijn. DigiD is aangewezen als vitale infrastructuur en Solvinity levert diensten die onderdeel zijn van deze vitale keten. Daarom valt de overname onder toezicht van de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Vifo). De tweede mogelijkheid is Solvinity door een bedrijf uit Nederland of de EU te laten overnemen. Het GroenLinks-PvdA-kamerlid Barbara Kathmann opperde de mogelijkheid dat de Nederlandse Staat een gouden aandeel in Solvinity neemt. Invest-NL kan daarbij worden betrokken. Zo’n aandeel geeft een vetorecht bij belangrijke besluiten. Ook biedt deze constructie bescherming van nationale belangen in vitale sectoren. Het is ook een instrument om strategische autonomie te waarborgen. GroenLinks-PvdA denkt ook aan een apart soort raad van commissarissen.  Aanbesteding? Laatste, maar zeker niet de minste, mogelijkheid is het contract met Solvinity voor het technisch beheer in augustus dit jaar op te zeggen. De huidige overeenkomst loopt volgens het aanbestedingsbestek dan af, maar er ligt nog een optie tot verlenging met twee jaar. Tijdens de technische briefing werd gesproken over dat het contract doorloopt tot in 2028 maar niet duidelijk is of Logius gebruik heeft gemaakt om de optie tot verlenging te lichten. Wel werd gemeld dat er een nieuwe aanbesteding voor het DigiD-platform wordt voorbereid. In maart volgt de publicatie hiervan. Dat het dan nog zo’n twee jaar kan duren voordat een nieuwe leverancier Solvinity opvolgt, is wel een lange tijd. Het VVD-kamerlid Silvio Erkens wees in dit kader op artikel 2.23 van de aanbestedingswet. Overheidsopdrachten hoeven niet onder de normale aanbestedingsregels te vallen als de nationale veiligheid in het geding is. Logius-directeur Bert Voorbraak wilde niet zeggen of bij de nieuwe aanbesteding dit artikel een rol gaat spelen. ‘Alle opties liggen op tafel hoe de aanbesteding eruit gaat zien,’ reageerde hij.  Omdat Logius als onderdeel van het ministerie van BZK de intellectuele eigendomsrechten bezit, hoeft geen nieuw platform meer te worden gebouwd. Solvinity staat ook buiten het applicatie-beheer. Het streven is om op de lange termijn als overheid weer zelf het technisch beheer te gaan doen en een overheidscloud te gebruiken. Met dat laatste wil de overheid voorzichtig beginnen. Een cruciaal systeem als DigiD dat 16,6 miljoen gebruikers kent en vorig jaar 550 miljoen authenticaties deed, leent zich daar in de beginfase helemaal niet voor.  Risico’s beperken Veel aandacht ging tijdens de briefing uit naar het overleg dat de Interdepartementale Taskforce Digitale Veiligheid voert met Solvinity en Kyndryl. De Tweede Kamer is met name benieuwd in hoeverre het de overheid lukt om extra maatregelen af te dwingen die de risico’s inperken. Volgens Hilly Buyne, programmacoördinator Samenwerking Rijk en ICT-bedrijfsleven, zijn partijen het over 70 procent à 80 proceent van de maatregelen eens geworden. Maar de onderhandelingen verlopen grillig. Buyne vergeleek de situatie met dagkoersen op de beurs. ‘Het springt van de ene kant naar de andere kant.’ Kyndryl wil het Nederlandse bedrijf straks sterk integreren waardoor het meer Amerikaans wordt. En dat voornemen staat weer haaks op wat de betrokken Haagse ministeries willen.   Behalve algemene maatregelen die de dataveiligheid, zeggenschap en continuïteit vergroten, zijn ook aanvullende specifieke technische maatregelen nodig. Dit geldt met name voor de ‘private dedicated hosting’. Voor de ‘shared private hosting’ ligt dit moeilijker omdat ook andere overheden zoals de politie en CBG daarbij zijn betrokken. Op de platforms die onder beheer van Solvinity zijn, draaien 150 applicaties. Per applicatie worden momenteel de risico’s geduid. Ook is het mogelijk bepaalde functies niet meer door Solvinity te laten beheren. Leo Peereboom, directeur Informatievoorziening en Inkoop (DI&I) bij het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV), noemde als voorbeeld de bestanden-postbus. Het is de vraag of we daarbij Solvinity nodig hebben dan wel dit elders onderbrengen, aldus Peereboom.  Geopolitiek klimaat Het SGP-kamerlid Chris Stoffer eindigde het openbare gedeelte van de technische briefing met de vraag of de zorgen over DigiD terecht of overtrokken zijn. De aanwezige ambtenaren lieten de beantwoording over aan een volgende Kamervergadering waarbij een minister zich daarover uitspreekt. Zeker is wel dat een discussie zoals nu over de aangekondigde overname van Solvinity in een milder geopolitiek klimaat anders zou verlopen. Een deel van de technische briefing was besloten. Dit met het oog op de lopende gesprekken met Solvinity en Kyndryl.
Het is duister onder de ai-vuurtoren
1 dag
Datarevival Deze rubriek is al een tijd lang grotendeels gewijd aan de huidige ai-revolutie. De generatieve ai (gen-ai) van nu lijkt overal op toepasbaar en beslist ook op het managen van klassieke databasesystemen. Het valt daarom op dat het binnen de ‘oude’ ict-branche stil blijft over wat artificiële intelligentie (ai) kan doen voor klassieke databasetoepassingen. Midden jaren 90 schreef ik voor het blad Database Magazine (DB/M). Het waren jaren waarin (relationele) databases mainstream waren geworden en de belangstelling voor data groot was. In die tijd schreef ik een stuk waarin ik mij afvroeg waarom het werk van een database administrator (dba), een vrij nieuwe functie, niet grotendeels zou kunnen worden geautomatiseerd. Deze dba had (en heeft) als taak om applicaties efficiënt te laten werken op de server-hardware. Zo kon (en kan) de dba bijvoorbeeld door het leggen van indexen voorkomen dat een complete tabel wordt uitgelezen om een record te vinden. Ik vroeg mij toen af waarom een index die nauwelijks wordt gebruikt niet automatisch wordt gerapporteerd. Of waarom het aanmaken van een index niet kan worden gesuggereerd als een grote tabel voortdurend compleet wordt doorlopen. Ik vraag mij dat nog steeds af. De ict is een gekke business. Nu met ai wordt deze oude vraag zelfs onontkoombaar. Gen-ai excelleert in het herkennen van patronen. Mooi, want datamodellering en database-ontwerp is het in datastructuren vangen van patronen. Of over een paar jaar ai de mens in alles verslaat betwijfel ik, maar een ai-model dat kan wedijveren met de beste datamodel-patroonherkenners moet mogelijk zijn. Hetzelfde geldt voor die oude vraag waarom het werk van de dba niet kan worden geautomatiseerd. Ik vermoed dat het zelfs zonder toegespitste modellen nu al mogelijk zou moeten zijn om knelpunten en verbeter-opties te identificeren. Wederom: waarom is dat niet gangbaar? Elke ict-consultant zou het water toch in de mond moeten lopen? Waar blijven de modellen-trainers of desnoods de promptengineers? Een gemene database-ontwerptest voor ai. Database-ontwerp, -generatie en -optimalisatie zijn lang niet de enige toepassingen in de categorie ‘laaghangend fruit’. Wat dacht u van documentatie-generatie? Of controle en verbetering van database-content? Stop een database-dump (data plus schema) plus het oude projectdossier in een gen-ai en laat het ding documentatie genereren. Als ik een tabel aanbied met, zeg, reisgidsen, dan herkent die ai dat probleemloos, zelfs zonder documentatie. Als zich tussen tweeduizend reisgidsen het fantasy-boek De reisgenoten van Tolkien bevindt, dan signaleert die ai dat probleemloos. Als auteursinformatie niet in een aparte tabel is gestopt maar in een veldje in de boekentabel, dan kan de ai spelfouten corrigeren, een stamtabel met auteurs aanmaken en de data converteren. De ai kan eveneens de mutaties verwerken, zodat we wéér tien jaar verder kunnen aanmodderen met stokoude legacy-systemen die allang vervangen hadden moeten zijn. Misschien is dat zelfs verstandig. Als de hype uitkomt en we over vijf jaar artificial general intelligence (agi) hebben, dan is het aan de beademing houden van legacy-systemen een slimme keuze. Ondertussen kun je als eigenaar van dergelijke systemen aan de slag met laaghangend ai-fruit: documenteren, (data)corruptie opsporen en corrigeren (ook tussen systemen!), datawarehouse-modelletjes genereren, datalakes draineren en – o ja – relationele databases optimaliseren en die halve dba op de loonlijst omscholen. Kortom, de mogelijkheden om de verdere ai-ontwikkelingen af te wachten en toch nuttig aan de slag te gaan zijn eindeloos. Misschien is een deel van de verklaring dat de oude en de nieuwe datawerelden te ver van elkaar afstaan. Heel jammer wel Je zou verwachten dat Nederlandse ict-publicaties vol staan met ronkende succesverhalen over dit soort toepassingen, maar nee. Bij het uitblijven van ict-oplossingen voor database-optimalisatie begreep ik het nog wel enigszins. Het was gedoe onder de motorkap, techneuten-voor-techneuten. Maar de helft van wat ik hierover schrijf gaat over innovaties die goed zijn uit te leggen aan de gemiddelde bestuurder. Misschien is een deel van de verklaring dat de oude en de nieuwe datawerelden te ver van elkaar afstaan. Heel jammer wel. Natuurlijk heb ik uitgezocht of er tools op de markt zijn die de functionaliteit bieden die ik hierboven beschrijf. ChatGPT vindt er slechts zes, die bij nazoeken ook een product van hallucinatie blijken te zijn. Het veld lijkt leeg. Wat een kansen voor onderzoekers en innovatieve ondernemers! Maar waarom niet zelf aan de slag met de bestaande algemene ai-producten? Zelf heb ik met ChatGPT een database-ontwerp gemaakt. Ik heb een casus (zie hierboven) voorgelegd die bijna elke deelnemer aan een workshop gegevensmodellering op het verkeerde been zet. ChatGPT doet het in sommige opzichten beter dan mijn cursisten, maar komt tegelijk met extreem gekke suggesties. Het is een bekend beeld: generatieve ai is vooral nuttig in de handen van experts. Voor de database-mensen: hier mijn dialoog met ChatGPT. Kort en goed: voor creatieve en ondernemende klassiek-geschoolde data-mensen is het na jarenlange droogte een geweldige tijd om professioneel bezig te zijn. Aan de slag ermee! Datarevival is een rubriek van René Veldwijk over de wondere wereld van data. Veldwijk is associé bij Ockham Groep en opiniemaker bij Computable. Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #1.
Helin: 'Wij kunnen de Nederlandse Palantir worden met deze miljoeneninvestering'
1 dag
Helin helpt partijen in bijvoorbeeld de energiesector,   maritieme sector en maak industrie met het monitoren van de werkzaamheden. Om dat voor elkaar te krijgen, biedt het Nederlandse Helin een AI-dataplatform én lokale rekenkracht. En daar is veel geld mee op te halen. Daarover spreken Joe van Burik en Ben van der Burg met Martijn Handels, Chief Product & Technology Officer bij Helin, en Beau Anne Chilla, partner bij tech-investeerder FORWARD.one, in deze aflevering van De Grote Tech Show. Vragen, opmerkingen of suggesties? Mail ons! Op: degrotetechshow@bnr.nl De Grote Tech ShowTech verandert onze wereld, in De Grote Tech Show (DGTS) hoor je hoe. Joe van Burik en Ben van der Burg spreken met innovatieleiders en analyseren de techwereld, van AI tot cybersecurity en social media tot quantumcomputers. TechpodcastDe Grote Tech Show (DGTS) is dé techpodcast (en radioshow) voor iedereen die technologie en innovatie echt wil begrijpen. Over AI (of: kunstmatige intelligentie), chips, cloud, cyberveiligheid, social media, quantum en entertainment. Hier hoor je hoe technologie de wereld verandert en wat dat betekent voor bedrijven, investeerders en iedereen in de samenleving. Bij DGTS krijg je de analyses, inzichten en interviews die ertoe doen. Met diepgaande gesprekken en scherpe analyses brengen we de belangrijkste technologische ontwikkelingen in kaart. InnovatiesElke week spreken we kopstukken in de techwereld: ceo's, hoogleraren, ondernemers en investeerders die werken aan de innovaties van morgen. Wat betekenen de nieuwste AI-modellen voor werk en creativiteit? Hoe blijven Europese startups concurreren met het nog altijd machtige Silicon Valley en het ondoorzichtige China? Dit zijn geen oppervlakkige interviews, maar diepgaande gesprekken waarin we de hoofdrolspelers spreken die écht impact maken. De technologische revolutie is in volle gang en beïnvloedt elk aspect van ons leven—van de manier waarop we werken en communiceren tot de geopolitieke machtsverhoudingen. Daarom brengen we niet alleen de technologische kant in beeld, maar ook de economische en maatschappelijke implicaties ervan. Naast de grote innovaties kijken we naar de bedrijven die deze ontwikkelingen vormgeven. Wat is de strategie van big tech-bedrijven zoals Google, Apple, Microsoft en Meta? Hoe verandert de concurrentiestrijd tussen Nvidia, AMD en Intel de chipmarkt? Wat betekenen nieuwe wetten en regels in Europa en de VS voor de toekomst van technologie? AnalysesDaarnaast hoor je bij De Grote Tech Show, exclusief als extra podcast elke week, hoe Joe van Burik en Ben van der Burg de week in tech doornemen. Ze analyseren het laatste nieuws, plaatsen de ontwikkelingen in perspectief en geven scherpe inzichten over wat er écht speelt. Van de doorbraken in AI / kunstmatige intelligentie en de opkomst van nieuwe sociale mediaplatformen tot de impact van geopolitieke spanningen op de halfgeleiderindustrie. Regelmatig schuift een gast uit het netwerk aan om extra expertise te bieden en het debat te verdiepen. Door de combinatie van journalistieke scherpte, technische kennis en een kritische blik ontstaat een programma dat verder gaat dan de headlines en technologie in een bredere context plaatst.AIOf het nu gaat om de risico’s en kansen van AI-technologie of de positie van Europa in de wereldwijde technologische concurrentiestrijd, De Grote Tech Show biedt de achtergrond, de nuance en de inzichten die nodig zijn om deze ontwikkelingen echt te begrijpen. Dit maakt het programma onmisbaar voor professionals in de techsector, beleggers die strategische beslissingen willen nemen en iedereen die wil weten welke innovaties onze toekomst vormgeven. Met de combinatie van exclusieve interviews, deskundige duiding en een kritische kijk op innovatie biedt DGTS een unieke mix van diepgang en actualiteit. Over de makersJoe van Burik volgt en analyseert de belangrijkste ontwikkelingen in tech, met scherpte, tempo en humor. Je hoort hem dagelijks op BNR Nieuwsradio met het belangrijkste nieuws in de Tech Update en hij presenteert De Grote Tech Show. In het bijzonder volgt Joe al twee decennia de wereld van videogames, waarover hij met bevlogen collega's en gasten praat in de podcast All in the Game. Eerder werkte hij als auto(sport)journalist voor diverse andere media en schreef het boek Formule 1 voor Dummies. Ben van der Burg is techondernemer en voormalig topschaatser. Ben is bezeten door technologie en wordt enthousiast van gadgets, elektrische auto's, goede businessmodellen en de toekomst. Naast De Grote Tech Show is hij ook wekelijks te horen als presentator van De Technoloog. Ook schuift hij regelmatig aan bij Vandaag Inside, Goedemorgen Nederland en andere talkshows, om te praten over het laatste nieuws rond technologie. Daniël Mol is redacteur en samensteller van De Grote Tech Show. Hij presenteert zelf bij BNR de Cryptocast en maakt ook De Technoloog. Tevens is hij de vaste vervanger van Ben in De Grote Tech Show; Joe wordt bij afwezigheid vervangen door Iwan Verrips, co-host en eindredacteur van de Ochtendspits met Bas van Werven op BNR Nieuwsradio.  See omnystudio.com/listener for privacy information.
Sumo Logic komt met data pipeline-apps voor Snowflake en Databricks
1 dag
Sumo Logic kondigt twee nieuwe apps aan voor Snowflake en Databricks. De Snowflake Logs App en Databricks Audit App moeten teams beter inzicht geven in hun data pipelines. Daarmee kunnen ze sneller problemen oplossen en securityincidenten detecteren op de dataplatformen. Security-, operations- en datateams hebben realtime inzicht nodig in gebruikersactiviteit, configuratiewijzigingen en mogelijke bedreigingen. De […]
Xerox wint tender grafische dienstverlening Rijk, VNG rondt weerbaarheidstraject af en de elf grootste tenders van het vierde kwartaal 2025
1 dag
WIE GUNT WAT – In dit artikel: Xerox sleept grote deal drukwerk en reprografie in de wacht en de VNG trekt cyberweerbaarheidspartners aan. Verder de top elf grootste aanbestedingen in het vierde kwartaal 2025 van VPPipeline. Xerox De rijksoverheid heeft de ‘Europese aanbesteding voor Grafische Dienstverlening’ gegund aan Xerox. Het bedrijf verzorgt de centrale regie en werkt daarbij samen met Koninklijke Van der Most en Osage. De raamovereenkomst, met een maximale waarde van ongeveer vijftig miljoen euro over vier jaar, biedt ondersteuning aan meer dan 110 overheidsorganisaties bij het inrichten en digitaliseren van grafische processen (drukwerk en reprografie). Centraal onderdeel is een nieuw digitaal bestelportaal, ontwikkeld met Prindustry, waarmee gebruikers drukwerk en digitale publicaties kunnen aanvragen. Het portaal moet processen vereenvoudigen, standaardiseren en inzicht geven in kosten en voortgang. Osage draagt zorg voor de gebruikerservaring en de rijksbrede huisstijl, terwijl Van der Most verantwoordelijk is voor de grafische productie. Binnen de overeenkomst is er bovendien aandacht voor duurzaamheid, zoals inzicht in CO₂‑impact van opdrachten en inzet van social‑return‑activiteiten. Xerox blijft het vaste aanspreekpunt en coördineert de keten van aanvraag tot levering. Overigens gaat het hier om drukwerk en reprografie en niet om printen en scannen. Die opdracht werd afgelopen november gewonnen door Ricoh. De selectie kwam tot stand na twee afzonderlijke aanbestedingstrajecten: een gericht op hardware (multifunctionals en netwerkprinters) en een op software (print- en scanmanagement). Met het gunnen van beide aanbestedingen aan Ricoh kan het Rijk rekenen op één totaaloplossing voor de print- en scanomgeving voor 1065 locaties. Het contract heeft een looptijd van drie jaar en een contractwaarde van zo’n veertig miljoen euro, met een maximale verlenging van twee jaar en een maximale contractwaarde van zeventig miljoen euro. Elf leveranciers geselecteerd voor raamovereenkomsten cyberweerbaarheid Het regionale inkoopbureau Bizob en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben afgelopen december de nieuwe raamovereenkomsten Cyberweerbaarheid definitief gegund. In totaal zijn elf leveranciers geselecteerd voor vier percelen. De raamovereenkomsten worden aangegaan voor een periode van minimaal twee jaar en maximaal vier jaar (geraamde contractwaarde: zo’n vijftig miljoen euro).   Percelen en gegunde leveranciers: – Perceel 1: Governance Sopra Steria, M&I/Partners, EY Adviseurs, BDO Audit & Assurance en PuraSec – Perceel 2: Awareness EY Adviseurs, BDO Audit & Assurance, Awareways, Vodafone Libertel, KPMG Advisory – Perceel 3: Preventief Topicus Security – Perceel 4: Detectie Sopra Steria, BDO Audit & Assurance, Reqon, Fox‑IT De samenwerking tussen Bizob en VNG volgt op eerdere gezamenlijke aanbestedingen, waaronder GGI‑Veilig. In totaal gaan zo’n 75 gemeentelijke organisaties gebruikmaken van de nieuwe afspraken. Eerder al was er al een aanbesteding Monitoring & Response geweest die in oktober 2023 werd gegund. VPPipeline De VNG-aanbesteding stond ook in het vierde-kwartaaloverzicht 2025 van VPPipeline, een register voor gepubliceerde Nederlandse it-transacties met een waarde boven de één miljoen euro. Het bedrijf stelt vast dat het slotkwartaal werd gedomineerd door inhuurcontracten (‘Staffing and Hiring’), waaronder een aantal grote overeenkomsten (zie kader). Voor de komende twee jaar verwacht VPPipeline dat het bij grootste deel van de deals om ‘managed services en outsourcing’ zal gaan vanwege de nodige aflopende contracten. Grootste contracten vierde kwartaal 2025Met een openbaar gemaakte waarde boven de honderd miljoen euro. 1) Politie Nederland, sourcing en levering van Inhuurprofessionals middels intermediaire dienstverlening, looptijd maximaal zes jaar, geschatte waarde: 1,2 miljard euro. Leveranciers: Circle8 en Harvey Nash. 2) Belastingdienst, inhuur ict’ers, looptijd vier jaar, geschatte waarde: bijna één miljard euro. Leveranciers: Linkit, Yacht, Between Staffing (Headfirst Group), Circle8, Need Staffing, Synprofs, Flexvalue (met Ubuntu Staffing), Itaq, Sopra Steria en Cimsolutions/SLTN. 3) Prorail, inkoop standaard software, looptijd maximaal acht jaar, contractwaarde 504 miljoen euro. Leverancier: Bechtle. En ook nog: 4) Erasmus MC (en andere UMC’s), inkoop hardware en software, 252 miljoen. Leverancier: PQR. 5) Ministerie van Buitenlandse Zaken, applicatiediensten, 204 miljoen euro. Leveranciers: de combinaties Finalist IT Group/Nimble Institute en Capgemini/Sogeti en Netcompany met als onderaannemer CGI.   6) Ministerie van Buitenlandse Zaken, inhuur ict’ers, contractwaarde: 144 miljoen euro. Leveranciers: Bluetrail, Cimsolutions, Hero Interim Professionals, LinkiT, Staffing Now, Synprofs. 7) Nederlandse Spoorwegen, ondersteuning eindgebruikers, 140 miljoen, Leverancier: TCS. 8) Surf, hardware en software, 135 miljoen. Leverancier: Axians. 9) Enexis, hardware en software, 122 miljoen. Leverancier: Dustin. 10) Nederlandse Spoorwegen, applicatiediensten, 113 miljoen. Leverancier: TCS. 11) Ministerie van Defensie, hardware en software, 106 miljoen. Leverancier: Pro Warehouse Bron: VPPipeline
Atos verwacht omzetdaling van 13,8 procent
1 dag
Atos heeft woensdag bekendgemaakt dat het in 2025 een omzet van 8 miljard euro verwacht, in lijn met eerdere prognoses. De organische omzetdaling komt uit op 13,8 procent. Het Franse IT-bedrijf blijft kampen met contractverliezen, maar CEO Philippe Salle ziet het vertrouwen van klanten geleidelijk terugkeren. Het bedrijf dat ooit gold als een kroonjuweel van […]
Meta-CTO: Superintelligence Labs levert eerste hoogwaardige modellen
1 dag
Meta heeft de eerste AI-modellen van zijn nieuwe Superintelligence Labs intern geleverd. CTO Andrew Bosworth noemde de resultaten veelbelovend tijdens het World Economic Forum in Davos. Het team werkt zes maanden aan de ontwikkeling. Bosworth benadrukt tijdens een persbijeenkomst dat de modellen “zeer goed” presteren, hoewel ze nog niet klaar zijn voor gebruik. “Ze zijn […]
Kort: Grootste Apple-winkel Amac op Zuidas, NS en Transdev kijken naar Rivier (en meer)
1 dag
In dit nieuwsoverzicht: Amac opent grote winkel in Amsterdam, F1 Solutions naar Futureproof Group, Global Identity Trust Alliance ziet licht, acht miljoen voor Finst en Rivier in handen van NS en Transdev. Amac opent nieuwe flagshipstore op de Zuidas Amac opent later dit jaar een nieuwe flagshipstore in The CubeHouse op de Amsterdamse Zuidas. De locatie, met een oppervlakte van circa driehonderd vierkante meter, wordt de grootste Apple Premium Partner‑winkel van Nederland. Het is de eerste volledig nieuwe Amac‑vestiging sinds 2018 toen het filiaal in winkelcentrum The Wall in Utrecht werd geopend. Met de winkel richt Amac zich nadrukkelijk op zakelijke klanten in het zakendistrict. Er is een uitgebreid assortiment werkplekaccessoires en permanente aanwezigheid van Amac Pro‑medewerkers. De locatie biedt ook reparatieservices en trainingen. De opening staat gepland voor eind eerste of begin tweede kwartaal van 2026. Amac stelt de enige Apple Premium Partner in Nederland te zijn en een van de grootste van Europa. Amac heeft 47 vestigingen in het hele land, een webshop en Amac Pro voor zakelijke klanten en onderwijs. F1 Solutions treedt toe tot Futureproof Group Futureproof Group heeft F1 Solutions uit Hilversum overgenomen. Deze ict-dienstverlener, opgericht door Clemens Blom en Marcel Huijbens, richt zich op kantoorautomatisering, netwerk- en serverbeheer en telefonie voor mkb‑klanten. Volgens de oprichters helpt de aansluiting bij Futureproof Group om de dienstverlening verder uit te bouwen en de continuïteit te waarborgen. De deal werd afgelopen december beklonken. F1 Solutions is in 1997 gestart met F1 als verwijzing naar de functietoets op het toetsenbord (‘Press F1 for help!’, aldus de oprichters). Binnen de groep gaat F1 Solutions samenwerken met Futureproof-onderdeel Veldwerk, actief in Eemnes, Amsterdam en Heteren. Om die samenwerking te ondersteunen, verhuist F1 Solutions dit voorjaar naar de hoofdvestiging van Veldwerk in Eemnes. Foster+Freeman, Desko en Keesing starten Global Identity Trust Alliance Foster+Freeman, Desko en Keesing Technologies hebben de Global Identity Trust Alliance (Gita) opgericht. De drie bedrijven willen komen tot één standaard voor identiteitscontrole bij grenspassages. De alliantie richt zich op de afstemming tussen papieren reisdocumenten en digitale of biometrische verificatiesystemen. Gita introduceert een indeling met drie controletreden: een basale baliecontrole, een uitgebreide inspectie en een forensische analyse in een laboratorium. Door kennis en data te combineren, willen de partijen grensmedewerkers ondersteunen bij het sneller en nauwkeuriger beoordelen van documenten. De samenwerking moet identiteitsfraude binnen Europa en daarbuiten naar een hoger niveau tillen. Het Britse Foster+Freeman maakt forensische apparatuur, het Duitse Desko levert apparaten die reisdocumenten kunnen lezen en het Nederlandse Keesing Technologies biedt betrouwbare informatie over identiteitsdocumenten, zoals paspoorten en id-kaarten.   Finst haalt 8 miljoen euro op voor Europese uitbreiding Crypto‑platform Finst heeft in een Series A‑ronde acht miljoen binnengehaald. Endeit Capital leidt de investering, terwijl eerdere investeerders opnieuw deelnemen. De totale financiering komt hiermee op vijftien miljoen euro. Finst, gelanceerd in 2023, groeit snel in Europa en beschikt over bijna honderdduizend geverifieerde gebruikers. Het bedrijf ontving recent een MiCAR (Markets in Crypto-Assets Regulation)‑vergunning van de AFM. Deze EU-regelgeving stelt geharmoniseerde regels vast voor cryptodiensten in de hele EU. Met het nieuwe kapitaal wil Finst zijn dienstenpakket uitbreiden, onder meer met extra stakingopties (de mogelijkheid voor klanten om crypto‑assets in een blockchain vast te zetten – staken – in ruil voor een vergoeding), meer verhandelbare assets en nieuwe functionaliteiten voor particuliere en professionele klanten. Ook wordt gewerkt aan oplossingen voor financiële instellingen. NS en Transdev willen via RIG (9292.nl) Rivier overnemen NS en mobiliteitsdienstverlener Transdev Nederland hebben de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om toestemming gevraagd voor de overname van het Rotterdamse Rivier via Reisinformatiegroep B.V. (RIG, beter bekend onder het merk 9292, waar NS, Transdev en een aantal andere ov-bedrijven aandeelhouder van zijn). Rivier, in 2021 opgericht door de openbaarvervoersbedrijven NS, HTM en RET, biedt een technisch b2b-platform dat verschillende vervoermiddelen eenvoudig digitaal bij elkaar brengt.
Spoelstra Spreekt: Hoop
1 dag
COLUMN – Oorlog om Groenland, hadden we dat ooit gedacht? De grap is natuurlijk dat Groenland helemaal niet groen is, het is voornamelijk wit, door de sneeuw. Er wonen voornamelijk Inuit, of zoals Trump ze noemt, Amerikanen. Door de klimaatveranderingen gaat de sneeuw smelten en wordt het land weer groen, naar de kleur van de dollar. Trump wil het daarom heel graag hebben. Hoewel tachtig procent van de Amerikanen zich afvraagt waarom, is dat voor Trump geen enkele reden om het eiland goedschiks of minder goedschiks in te willen nemen. XXX Nu hebben we nog de hoop dat het zo’n vaart niet zal lopen. Maar hopen dat Trump ooit eens normaal gaat doen, is hopen dat Robin van Persie ooit nog eens een goede trainer gaat worden. Soldaten Wat moeten we doen om Trump en zijn trawanten te stoppen? De twee soldaten die we nu naar Groenland hebben gestuurd, hebben ook niet echt geholpen. De meest voor de hand liggende maatregel is door ze financieel te treffen, en het beste kan dat door de Amerikaanse techbedrijven die hier ons ict-landschap domineren aan te pakken. En dat mag voor hen niet als een verrassing klinken, want ze zaten allemaal vooraan bij de inauguratie van Trump. Ik denk dat dit allemaal niet gaat gebeuren. We zijn te afhankelijk van die techbedrijven. En misschien is dit dan ook een signaal dat we als Europa niet alleen aan een eigen leger maar ook aan een onze eigen ict-middelen moeten gaan werken en minder afhankelijk van Amerika worden. Dit geldt ook voor China maar dat is een ander verhaal. Mocht dit allemaal niet lukken, dan zit er niets anders op om gewoon de termijn van Trump uit te zitten en te hopen dat de Amerikanen de volgende keer op een normaal iemand gaan stemmen. Maar ja, dat is slechts hoop. En zoals we weten: hoop is uitgestelde teleurstelling. Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk hier voor meer informatie.
Wolt steekt zijn bezorg-app in het nieuw
1 dag
De Europese bezorg-app Wolt geeft zijn app een nieuwe UX en verschuift de focus van maaltijdbezorging naar marktplaats voor alle lokale retailers. Momenteel is twintig procent van de orders afkomstig van andere winkels dan bezorgrestaurants, maar daarin verwachten de Finnen kennelijk meer groei. Ze namen de interface helemaal op de schop. De focus ligt nu op verticale markten zoals levensmiddelen, apotheek, elektronica en cosmetica. Wolt ontwikkelt zich richting een lokaal georiënteerde marktplaats voor de volle breedte van het type retailers in een stad. In een persbericht leggen ze uit: “Naarmate het aanbod van Wolt blijft groeien, hebben we de zoekfunctie slimmer en intuïtiever gemaakt. Een nieuw machinelearningmodel interpreteert nu iemands intentie en organiseert de resultaten op basis van de meest relevante categorieën, zoals supermarkten, restaurants, apotheken of elektronicawinkels.” De klanttevredenheid van Wolt is niet denderend. De grootste pijnpunten zijn: structurele levertijdvertragingen, inconsistente bezorgkwaliteit, hoge prijsbeleving met verborgen kosten, gebrek aan transparantie en lage compensatie bij problemen. Deze issues komen al jaren terug in reviews en lijken ondanks updates en overname door DoorDash nog niet structureel opgelost. De klantenservice (CX) is ook een zwakke schakel. De responstijd is traag, antwoorden zijn vaak standaard en ineffectief, refunds minimaal, escalatie onmogelijk en de toon wordt regelmatig als onvriendelijk ervaren. Dit versterkt het gevoel van machteloosheid bij gebruikers wanneer iets misgaat, wat de algehele tevredenheid verder drukt. Al met al is het contrast scherp: de technologie en het ontwerp van de app werken redelijk, maar de operationele uitvoering zorgt voor aanhoudend negatief sentiment. Wolt is sinds 2022 onderdeel van het Amerikaanse Doordash, het bedrijf dat vorig jaar Deliveroo overnam. Om de beschreven kritieken op te lossen investeert DoorDash in de jaren 2025 en 2026 zwaar in UX en de operationele kant van groep: AI-native, verkenningen van autonome voertuigen die orders bezorgen en verbetering van de CRM-tools. Een van de resultaten van investeringen is de app-update en nieuwe marktfocus. Wolt is actief in 28 landen, waarvan 25 met het Wolt-merk en drie met het DoorDash-merk. Wolt is niet actief in de volgende EU-landen: Nederland, België, Frankrijk, Ierland, Italië, Portugal en Spanje. Deze op het oog kleine groep landen is goed voor 219,5 miljoen inwoners, wat ongeveer 49 procent van de totale EU-bevolking vertegenwoordigt.
Duurzaam drukwerk voor tech-startups: CO2-neutraal printen wordt de nieuwe standaard
1 dag
Als tech-startup ben je werkzaam in een vooruitstrevende sector. Veel techbedrijven zoeken naar duurzaam drukwerk om deze visie te ondersteunen. In dit artikel bekijken we waar je op moet letten bij het kiezen van een duurzame drukkerij en welke materialen daadwerkelijk milieuvriendelijk zijn.  Wat maakt drukwerk duurzaam? We vroegen het B Corp drukkerij HelloPrint HelloPrint […]
DINL: alleen EU‑partijen toelaten bij kritieke it‑aanbestedingen
1 dag
De Stichting Digitale Infrastructuur Nederland (DINL) wil strengere eisen voor de overheidsinkoop van kritieke it‑infrastructuur. Daarnaast moeten gevoelige overheidsdata en kritieke diensten bij Nederlandse dan wel Europese aanbieders worden ondergebracht. Dit stelt de coalitie van ‘non-for-profit-organisaties’ in een position paper ter voorbereiding van het rondetafelgesprek vandaag in de Tweede Kamer. Centraal in die bijpraatsessie staat de beoogde verkoop van Solvinity aan het Amerikaanse Kyndryl en de gevolgen daarvan voor DigiD. De Kamer is bang dat Nederland groot risico loopt wanneer Solvinity als leverancier van het platform waarop DigiD rust, in Amerikaanse handen valt. Dat staat haaks op het streven naar meer digitale autonomie in Europa. Unaniem DINL pleitte eerder voor het onderbrengen van gevoelige overheidsdata, essentiële overheidsdiensten en kritieke fysieke infrastructuur bij Nederlandse of Europese partijen. Een Kamermotie hierover werd unaniem aangenomen.  De belangenorganisatie pleit nu voor aanscherping van de Abro (Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten). Hetzelfde geldt voor de Abdo (Algemene Beveiligingseisen Defensieopdrachten). Aan beide inkoopkaders moet de eis worden toegevoegd dat uitsluitend Nederlandse en Europese bedrijven kunnen meedingen naar de aanbestedingen rondom kritieke it-infrastructuur.  DINL vreest dat Europa zonder gerichte investeringen en beleid structureel afhankelijk dreigt te worden van niet‑Europese digitale spelers. Dit leidt tot risico op geopolitieke druk en verlies van economische en maatschappelijke autonomie. Bedreiging Ook prof. Paul Tummers, onderzoeker geopolitiek en technologie aan de KU Leuven, waarschuwt voor de verkoop van Solvinity. Zo’n overname vormt een directe bedreiging voor de digitale identiteit van burgers (DigiD) en daarmee voor de democratische legitimiteit van de Nederlandse staat. Als DigID in handen komt van een Amerikaans bedrijf dat door president Trump onder druk is te zetten zonder ultieme mogelijkheid tot verweer, geeft dat het signaal dat de digitale relatie tussen overheid en burger niet is te garanderen. Dit schaadt de democratie, want DigiD is de hoeksteen van de relatie tussen burger en overheid. Bij een overname door een Amerikaans moederbedrijf ontstaat een ‘man in the middle’ die niet onder Nederlandse democratische controle valt. Daarnaast bestaat er een economisch risico. Het verkopen van onze kennis en capaciteit in digitale identiteit aan een buitenlandse (niet-EU) partij moet worden afgewezen, vindt Tummers. Want dit betekent verlies van strategische capaciteit en druist in tegen het doel van economische en technologische autonomie.  Als derde is er een risico van legitimiteit. Volgens Tummers, die als directeur bij de Europese Commissie verantwoordelijk was voor onder meer cybersecurity, elektronische en digitale identiteit, staat de reputatie van Nederland op het spel. ‘Met de beoogde Amerikaanse overname zal Nederland zeer waarschijnlijk als een minder betrouwbare partner gezien gaan worden voor samenwerking in Europa.’  Zeker nu de Europese digitale portemonnee (‘wallet’) voor de deur staat, zijn het vertrouwen en de gezamenlijke kennis in digitale identiteit technologie essentieel.   Het Solvinity/DigiD-dossier groeide deze week in omvang met bijdragen van NLdigital. Overigens is de huidige soevereiniteitskwestie mogelijk op te lossen, want het contract met Solvinity voor het leveren van het platform onder DigiD loopt dit jaar af. 
Bedenker Signal lanceert private ChatGPT-kloon
1 dag
Moxie Marlinspike, cryptograaf en ontwikkelaar van de basis van berichtendienst Signal, brengt een eigen variant op ChatGPT uit. Vorige maand bracht hij de AI-zoekdienst Confer uit. In grafische, visuele zin lijkt het zeer sterk op ChatGPT. Het werkt ook zo. Het verschil is, dat Confer geen data over zijn gebruikers verzamelt en daar een database mee kan opbouwen. De gratis versie van het nieuwe geesteskind van Matthew Rosenfeld, de echte naam van ‘artiestennaam’ Marlinspike, is beperkt tot 20 berichten per dag en vijf actieve chats. Wie 35 dollar per maand betaalt, krijgt onbeperkte toegang. Hij is overigens lang niet de enige die bouwt aan een privacyminnend alternatief voor ChatGPT. Artific en Salut, bijvoorbeeld, uit Nederland doen hun best zo min mogelijk data naar AI’s door te sturen die tot de persoon herleidbaar zijn. Proton uit Zwitserland is daar wellicht nog strenger in met zijn recent geüpdatete chatbot Lumo. Als de algemene acceptatie van Signal illustratief is voor het voorland van deze diensten zal het nog lang duren voordat er een significante gebruikersgroep is. De berichtendienst kwam in 2014 uit en heeft nu een kleine honderd miljoen gebruikers. Sinds 202 verdubbelde dat aantal elke twee jaar. Dat is niet snel. ChatGPT zal ergens deze weken kunnen melden dat het zijn miljardste wekelijkse gebruiker heeft opgetekend. Foto: Techcrunch (cc)
Goede cybersecurity stuit te vaak op kortetermijndenken
1 dag
Zonder langetermijnvisie blijft cybersecurity steken in losse acties en symptoombestrijding.
Operator Connect: Integreer mobiel en vaste telefonie in Microsoft Teams
1 dag
Veel organisaties binnen de zakelijke dienstverlening hebben de ambitie om hun zakelijke communicatie te moderniseren, met als doel betere bereikbaarheid, meer flexibiliteit en hogere kostenefficiëntie.
Wat zijn de cyberdreigingen voor de Winterspelen?
1 dag
Grote sportevenementen zijn geliefde doelwitten voor cyberaanvallers. Risico’s zijn er daarom genoeg voor de Olympische Winterspelen die volgende maand plaatsvinden in de Italiaanse steden Milaan en Cortina d’Ampezzo. Wat mogen we verwachten van de digitale strijd die achter de schermen van de sport plaatsvindt? Unit 42 van Palo Alto Networks biedt een overzicht. Kritieke infrastructuur […]
‘VS‑sanctie op cloud legt Nederland in één klap stil’
1 dag
Nederland is met handen en voeten gebonden aan Amerikaanse clouds. Ondernemer en softwareontwikkelaar Bert Hubert onderzoekt wat er kan gebeuren als de Verenigde Staten de clouddienstverlening aan Nederland stopzetten. Hij stelde een voorlopige lijst van kwetsbare organisaties samen. Zo’n doemscenario kan actueel worden als president Trump ons land wil straffen, bijvoorbeeld omdat we Groenland steunen. Zijn sancties gelden meteen voor alle Amerikaanse cloud-aanbieders. Het helpt dan niet dat je uit kan wijken naar een andere Amerikaanse cloud.  De gevolgen kunnen verstrekkend zijn. Een organisatie die diep in Microsoft Azure en Microsoft 365 zit, is UWV. En niemand kan lang zonder uitkering en toeslagen. Ook de meeste veiligheidsregio’s hebben zich uitgeleverd aan de cloud. Andere organisaties die sterk van Amerikaanse cloudleveranciers afhankelijk zijn, zijn de RDW, KNMI, RIVM, het Loodswezen, Prorail en Wigo4It (bijstandsuitkeringen voor vier grote steden). In gevaar Volgens Hubert komt ook het functioneren van de Eerste en Tweede Kamer in gevaar als Microsoft uitvalt. Behalve het Rijk komen dan ook de meeste provincies en nagenoeg alle gemeenten tot stilstand. Hubert vreest dat de rechtspraak hetzelfde lot treft. Kwetsbaar ook zijn bijna alle grote media, de grote banken, het betalingsverkeer, pinpassen, creditcards, grote delen van het openbaar vervoer en het onderwijs. De Algemene Rekenkamer waarschuwde al een jaar geleden dat de rijksoverheid ondoordacht is gaan werken in de cloud. Over de risico’s is onvoldoende nagedacht.  Het Rijk heeft maar beperkt zicht op clouddiensten. Van de in totaal 1.588 in het onderzoek gerapporteerde clouddiensten bij het Rijk is iets meer dan en kwart niet bekend om welke vorm van cloud het gaat. Volgens de Rekenkamer is dit verontrustend: de soort cloud is een heel basaal gegeven. Voor twee derde van de belangrijkste publieke clouddiensten zijn niet de vereiste risico-afwegingen gemaakt. De Rekenkamer is bezorgd omdat dienstverlening aan burgers en bedrijven daardoor te veel risico loopt. De mogelijke schade kan onze maatschappij ontwrichten, zo luidt de waarschuwing.
NPO organiseert zesde podcastfestival
1 dag
NPO presenteert voor het zesde jaar op rij het NPO Luister Podcast Festival op zondag 22 maart in TivoliVredenburg te Utrecht. Publiek kan verdeeld over vijf zalen live aanwezig zijn bij het maken van twintig verschillende podcasts. Op de zondag zijn er zowel meer documentaire optredens alsmede de praatshows. Verscheidene titels van vorig jaar keren dit jaar terug. Onder hen: in Europa Draait Door (VPRO) kijken Arend Jan Boekestijn en Tim de Wit naar wat er op ons continent gebeurt, maar ook daarbuiten, neemt de Bureau Sport Podcast (BNNVARA) weer de sportweek door en gaan comedians Tex de Wit en Stefan Pop de meest complexe onderwerpen te lijf in Zo, Opgelost (KRO-NCRV). Voor de zaterdag stelt NPO ook een programma samen, maar daarvan zijn nog geen details bekend. Foto: Maurice Smeets / Unsplash
VoidLink bewijst: malware wordt AI-gedreven
1 dag
De ontdekking van VoidLink, het nieuwe Linux-malwareframework waarover Techzine eerder schreef, laat een belangrijk kantelpunt in de wereld van cybersecurity zien. Voor het eerst is er overtuigend bewijs dat AI niet alleen wordt gebruikt als hulpmiddel bij malwareontwikkeling, maar als drijvende kracht achter een volledig geavanceerd malwareframework.  Waar eerdere voorbeelden van AI-gegenereerde malware vooral eenvoudig […]
Palantir-topman: AI maakt arbeidsmigratie onnodig
1 dag
Volgens Alex Karp zal AI de arbeidsmarkt zó veranderen dat landen niet langer afhankelijk zijn van arbeidsmigratie om tekorten op te vangen.
Vertiv zet in op modulaire koeling voor AI-datacenters
1 dag
Vertiv heeft nieuwe configuraties aangekondigd van zijn MegaMod HDX-oplossing, een geprefabriceerde infrastructuur voor stroomvoorziening en vloeistofkoeling die is gericht op omgevingen met zeer hoge vermogensdichtheid.  De oplossing is bedoeld voor toepassingen als artificial intelligence en high-performance computing en is beschikbaar in Noord-Amerika en de EMEA-regio. Volgens Vertiv spelen de nieuwe varianten in op de snel […]
NLdigital: los soevereiniteitsvraagstuk op met gedegen risicoanalyse
1 dag
Grote geopolitieke spanningen versimpelen het clouddebat, waarschuwt NLdigital. Datavraagstukken vragen om volwassen risicomanagement.
Amac opent flagshipstore in The CubeHouse op de Zuidas
1 dag
Apple-specialist Amac opent later dit jaar een flagshipstore op de Zuidas in Amsterdam. De nieuwe winkel bevindt zich op de begane grond van het duurzame kantoorcomplex The CubeHouse. De vestiging van Amac wordt met een oppervlakte van ongeveer 300 vierkante meter de grootste Apple Premium Partner-winkel in Nederland. Het is voor het eerst sinds 2018 – toen het filiaal in winkelcentrum The Wall in Utrecht werd geopend – dat Amac een compleet nieuwe vestiging opent. Amac verwacht dat de nieuwe winkel op de Zuidas de meest succesvolle vestiging van het bedrijf wordt. De afgelopen zeven jaar verhuisde de Apple-specialist wel geregeld bestaande vestigingen naar grotere locaties binnen dezelfde stad. Volgens managing director Roelof de Rijk was het een langgekoesterde wens om een tweede winkel in Amsterdam te starten. “We zijn jaren bezig geweest een geschikte locatie te vinden in de periferie van Amsterdam. De stad kent de grootste iPhone-dichtheid van Nederland en de Zuidas is als bekendste zakendistrict van Nederland een toplocatie voor bedrijven. Het is voor ons een atypische plek om een winkel te openen, omdat onze filialen meestal gevestigd zijn in drukbezochte winkelgebieden. Maar het succes van de winkel in The Wall en het gegeven dat de Zuidas het zakelijk hart van Nederland is, maken dit tot een plek die volgens ons een Amac-winkel verdient. De flagshipstore op de Zuidas zou zomaar onze meest succesvolle winkel kunnen worden.” De nieuwe winkel opent naar verwachting aan het eind van het eerste kwartaal of begin tweede kwartaal van 2026. De flagshipstore is gevestigd in The CubeHouse, op de hoek van Parnassusweg en Claude Debussylaan in Amsterdam-Zuid. Het bijzondere kantoorcomplex is ontwikkeld door G&S& en in eigendom genomen door het ASR Dutch Mobility Office Fund. Het gebouw staat op het laatste onontwikkelde stuk grond binnen het Mahler 4-gebied. G&S& heeft twintig jaar geleden in een consortium ook de eerste steen gelegd van het Mahler-gebied. Naast de flagshipstore van Amac komen in The CubeHouse onder meer het nieuwe hoofdkantoor van de Europese bank BNP Paribas en het hoofdkantoor van en advies- en ingenieursorganisatie Arcadis.
Inferencing-startup Baseten 5 miljard waard na Nvidia-investering
1 dag
De Amerikaanse AI-startup Baseten heeft 300 miljoen dollar aan groeikapitaal opgehaald bij een waardering van 5 miljard dollar. De investeringsronde werd geleid door Institutional Venture Partners en CapitalG, het groeifonds van Alphabet dat zich richt op latefase-investeringen.  Ook chipfabrikant Nvidia stapte in en zou circa 150 miljoen dollar hebben bijgedragen. Dit meldt SiliconANGLE op basis […]
Cloudflare-kwetsbaarheid maakte elke host toegankelijk
1 dag
Een kritieke kwetsbaarheid in Cloudflare’s Web Application Firewall (WAF) gaf aanvallers op eenvoudige wijze toegang tot anderszins afgeschermde servers. Onderzoekers van FearsOff ontdekten dat verzoeken via de /.well-known/acme-challenge/ directory zomaar goedgekeurd werden. Cloudflare loste het probleem gelukkig maanden geleden al op. De kwetsbaarheid maakte misbruik van het ACME-protocol (Automatic Certificate Management Environment), dat SSL/TLS-certificaten automatisch […]
Schiphol en KLM schakelen Oliver Wyman in voor evaluatie van winterweerverstoringen
1 dag
Schiphol en KLM hebben samen consultancybureau Oliver Wyman ingeschakeld om onafhankelijk onderzoek te doen naar de verstoringen die begin januari door het winterweer op Schiphol zijn ontstaan. “Doel van de evaluatie is vast te stellen waar verbeteringen mogelijk zijn om de operatie en de reizigerservaring te versterken”, schrijven Pieter van Oord (President & CEO van Schiphol) en Marjan Rintel (CEO van KLM) in een gezamenlijke aankondiging.

Pagina's

Abonneren op business