business

Deel 6: Het datadrama onder het mislukte ict-project bij UWV WERKbedrijf OPINIE – In de voorgaande artikelen zagen we dat het UWV en 8Vance al drie jaar lang niet lukt om een standaardsoftware-oplossing voor arbeidsmarktmatching werkend te krijgen. Maar komt dat door die software of door UWV? Een groot deel van het antwoord ligt in de kwaliteit van de UWV-data en hoe UWV die aan 8Vance levert. Dit artikel gaat vrijwel geheel over de belangrijkste bijdrage die UWV moet leveren om het 8Vance-pakket te laten werken: DATA, in het bijzonder cv-data van werkzoekenden. De UWV-gegevenshuishouding vóór 8Vance Zoals eerder besproken gebruikt UWV WERKbedrijf drie decennia-oude systemen om mensen aan banen te koppelen. Werk.nl is bedoeld voor de zelfredzame mensen: vaak, maar niet altijd, mensen met een WW-uitkering. Sonar en WBS zijn bedoeld voor degenen voor wie UWV WERKbedrijf echt is bedoeld: mensen die hulp van UWV nodig hebben. De systemen hebben hun eigen databases (Oracle). Het matchen van honderdduizenden werkzoekenden aan eveneens honderdduizenden vacatures is een uitdaging, ongeacht of je dat met klassieke logica doet of met ai. UWV gebruikt daarom vanouds een gespecialiseerd in-memory databaseproduct: ELISE van het Nederlandse bedrijf WCC. Hoog-over ziet de huidige situatie er zo uit: De gegevens van verschillende populaties, zelfredzamen en hulpbehoevenden, zitten in verschillende databases. Die populaties overlappen: wie wordt begeleid via Sonar kan zichzelf in Werk.nl opvoeren. Vacatures, vaak van het internet gescrapet, komen in beide omgevingen terecht. De omgevingen hebben hun eigen implementaties van het Elise-matchproduct: Elise-Sonar, Elise-WBS en Elise-Werk.nl. De drie Elises bevatten dus in-memory de gegevens die noodzakelijk zijn om mensen aan vacatures te koppelen. Natuurlijk gaat de synchronisatie tussen de permanente Oracle-data en de vluchtige Elise-data soms mis, maar een relatief eenvoudige reload vanuit de onderliggende database lost dat op. Deze systeemarchitectuur lijkt dubbelop, maar dat komt vooral door het hoge abstractieniveau van het plaatje. Van mensen met een beperking worden meer gegevens vastgelegd dan van zelfdoeners. Bij Werk.nl (en WBS) is matching en bemiddeling de kern van het systeem, waar het bij Sonar primair gaat om planning en uitvoering van begeleidingstaken. Zo gek is de huidige constructie dus niet. De aanbesteding: Het wordt tijdelijk (?) iets complexer Al vóór de aanbesteding, in 2021, besluit UWV dat de aan te schaffen bemiddelingssoftware die Elise moet vervangen vanuit één ‘Geconsolideerde Database’ moet worden bediend. Het opzetten en vullen van deze Arbeidsbemiddeling en Re-integratie (ABR)-database wordt een apart UWV-project, onderhands gegund aan het bedrijf Valcon. Het einddoel is dat de legacy-databases verdwijnen, maar onderweg daarheen wordt het datalandschap ’tijdelijk’ complexer. Vanuit de ABR-database wordt de database gevoed waarop de 8Vance-software werkt. En de matchresultaten van 8Vance gaan dan weer via de ABR-database, direct of via de legacy-databases, terug naar de gebruiker. Het bestaande abstracte plaatje gaat er nu als volgt uitzien: De werking van 8Vance, inclusief de onderliggende database, is voor UWV een zwart gat. De communicatie tussen de Geconsolideerde Database en 8Vance gaat via 8Vance-api’s, die weer zouden werken op een voor UWV bijgebouwde ‘voorzet-database’. UWV kiest voor een hoop extra (data)complexiteit en faalgevoelige kopie-datalogistiek, zonder dat daar een harde noodzaak voor is. Toezichthouder AcICT vraagt zich dat in haar rapport ook af: ‘Motiveer de functie en toegevoegde waarde van de geconsolideerde ABR-database in het geheel‘. Drie jaar geleden zou het antwoord zijn geweest dat de drie legacysystemen snel zouden worden vervangen, grotendeels door de software van 8Vance. Nu blijft het stil. En… hoe gaat het met die Geconsolideerde Database? Het project is afgerond. De ABR-database is, zoals dat heet, bestuurlijk opgeleverd. Dat betekent dat het niet wordt gebruikt. Omdat het systeem grotendeels overbodig is en vooral extra complexiteit oplevert, is dat geen ramp. Bewijzen dat 8Vance werkt kun je ook met drie losse instances doen, net als nu met Elise. Gaat 8Vance het doen, dan wordt de tijdelijke oplossing permanent en wordt de ABR-database het zoveelste mislukte bouwproject. Ondertussen is het natuurlijk de vraag waarom het in één database onderbrengen van data uit andere databases zo moeilijk en duur is. De officiële teller van de bouwkosten staat op zeven miljoen euro en wat er nu ligt (en dus niet werkt) is nog lang niet alles dat moet gaan werken. Datalogistiek bij UWV: Fire-and-Forget Op het eerste gezicht is het consolideren van de databases van Werk.nl en Sonar/WBS geen groot probleem. Elke persoon heeft een BSN en de gegevens die worden vastgelegd zijn grotendeels complementair. Toch ontspoort het project – hoe dan? De toezichthouder geeft een reden: ‘UWV heeft gekozen voor near real-time datasynchronisatie van BMS met informatie uit de bestaande systemen, via de ABR-database en een aantal koppelmodules. Deze informatieketen wordt gebouwd door een scrumteam van UWV en is nog steeds niet af. Eenvoudiger alternatieven, zoals informatie alleen via een batchproces inlezen, zijn niet gekozen.‘ Elke UWV-veteraan herkent dit. UWV zal nooit een koppeling doen via zoiets simpels als een SQL-statement dat elke paar seconden wordt uitgevoerd op een geïndexeerd timestamp-veldje. Welnee, er moet worden gewerkt met atomaire berichten. Dat gaat met het Fire-and-Forget-principe. Komt een bericht niet goed aan of gaat er iets fout bij de vastlegging, dan zijn de data ongemerkt verdwenen. Aan periodieke validaties tussen systemen doen ze bij UWV ook vanouds niet. Dit gaat bij UWV al 24 jaar fout. Het echte probleem met de Geconsolideerde Database: de brondata Zoals gezegd zitten de data van zelfredzame werkzoekenden in de database van Werk.nl. Deze worden ingevoerd en bijgehouden door de persoon zelf. De belangrijkste regels waaraan de gegevens moeten voldoen worden ook afgedwongen door de Werk.nl-database. Verder stuurt UWV regelmatig mailtjes waarin gebruikers moeten aanloggen op straffe van verwijdering van hun gegevens. Het resultaat is dat de kwaliteit van de Werk.nl-data puik is: consistent, volledig en actueel en voor het overgrote deel juist. Maar dan Sonar. Sonar is een verbouwd pakket (Siebel) en de onderliggende database is daardoor zeer permissief: een kaartenbak, populair gezegd. Dat hoeft nog geen ramp te zijn, mits het datamanagement op orde is. Dat is het bij UWV dus niet. De ongelukkige die de Sonar-data ziet wordt geconfronteerd met een hutspot van deels verouderde sets masterdata met een overlappende betekenis. De data zelf zijn nog erger. Voor sommige UWV-cliënten ontbreken de meest basale data of heeft een luie arbeidsdeskundige steeds op een Select/Deselect ALL button geklikt. De data van de niet-zelfredzamen, de mensen voor wie UWV WERKbedrijf er in de eerste plaats is, zijn veelal onvolledig, verouderd of onjuist en gewoonweg onbruikbaar om mee te matchen. De corrupte Sonar-kaartenbak in een nette database krijgen is een grote technische uitdaging. Kaartenbakdata vangen in restrictieve datastructuren is kansloos. De Geconsolideerde Database wordt zelf ook tot een kaartenbak, of niet alle informatie wordt overgezet. En de dataconversie wordt een stuk complexer, zeker als de data ook weer terug moeten naar de Sonar-database. Wat betekent dit voor 8Vance? Laten we aannemen dat 8Vance alles doet wat het UWV heeft beloofd. In dat geval wil je als 8Vance natuurlijk dat de software primair gaat werken met Werk.nl-data. In 2023 was dat inderdaad het plan. Door ‘gedoe’ binnen de UWV-organisatie is dat niet doorgegaan. Dat is doodjammer. Het bemiddelingsalgoritme dat UWV in Elise heeft gestopt is uitermate zwak en verbetering ervan vergt niet eens de hightech-ai die 8Vance beweert te hebben. UWV had goede sier kunnen maken met een systeem waarvan de burger zelf de werking had kunnen controleren. En vervanging van het intensief gebruikte Werk.nl door 8Vance zou ook hebben bewezen dat 8Vance acceptabele responsetijden zou opleveren. Niet iedereen bij UWV is daarvan overtuigd. Het is allemaal niet gebeurd. Na alle vertraging is er in februari van dit jaar een minipilot uitgevoerd op de brakke persoonsdata van WBS. De resultaten waren dramatisch (later meer hierover). Dat kan dus liggen aan de kwaliteit van de data waarmee de pilot is uitgevoerd. In dat geval zou zelfs briljante ai-software van 8Vance stapels verkeerde matches opleveren. Tegen gecorrumpeerde, verouderde of botweg onjuiste data is geen ai opgewassen. Een realistisch vervolgscenario Recente informatie vanuit UWV suggereert dat UWV het heeft opgegeven om de bestaande bemiddelingssoftware (Elise) volledig uit te faseren. Dat kan betekenen dat UWV erkent dat het 8Vance-project nog vele jaren zal doorlopen. Maar het kan ook betekenen dat UWV met 8Vance doormoddert in de Sonar/WBS-hoek en weg blijft van Werk.nl. Politiek-tactisch zou dat slim zijn omdat alle processen zich binnen de UWV-muren afspelen en de interesse van politiek alleen uitgaat naar de WIA-hersteloperatie. Jammer voor hulpbehoevende werkzoekenden en belastingbetalers. 8Vance zelf komt er in dit scenario sowieso relatief goed uit. De forse geldstromen vanuit UWV lopen nog een aantal jaar door, terwijl UWV en 8Vance mooi weer blijven spelen. Als de 8Vance-software zo grensverleggend goed is als 8Vance beweert, dan is dit niet de beste uitkomst voor ze, maar het geld maakt dan veel goed. Maar ook bij UWV wordt na drie jaar getwijfeld of ze met 8Vance geen kat in de zak hebben gekocht. Hoe dan ook hoeft 8Vance vanwege de data-ellende die ik hier heb beschreven geen claims en rechtszaken met UWV te vrezen zolang UWV weg blijft van Werk.nl. Ik bied mij in dat geval graag als getuige-deskundige voor de verdediging van 8Vance aan. De Sonar-data zijn onbruikbaar. Serie en SubStack Dit is het zesde artikel van de serie die René Veldwijk is gestart over de ict bij het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen), in het bijzonder over een groot ict-project bij het UWV: de vervanging van drie probleemsystemen, waarmee de divisie WERKbedrijf mensen aan vacatures koppelt (Werk.nl, Sonar en WBS), door software van 8Vance (het project BMS – Bemiddelingsservice). Na drie jaar is het nog steeds niet gelukt om deze software-oplossing werkend te krijgen. De vijfde aflevering van deze serie is nog niet gepubliceerd na juridische bezwaren van 8Vance. Veldwijk gaat in op die bezwaren op zijn speciale blog op SubStack. Eerder verschenen in deze serie de afleveringen: 1) UWV is terug met een mega-ict-project 2) Het mega-ict-project van UWV Werkbedrijf 3) Het [nep?] mega-ict-project van UWV WERKbedrijf 4) Een nieuw, uniek ict-dieptepunt bij het UWV