business

Nvidia zet met de overname van SchedMD een strategische stap die vragen oproept binnen de AI- en supercomputerwereld. Met de deal krijgt het bedrijf controle over Slurm, een veelgebruikte open-sourcetool voor het plannen en beheren van rekenprocessen.  Die software vormt een essentieel onderdeel van de infrastructuur achter zowel geavanceerde AI-modellen als traditionele supercomputertoepassingen. De overname […]

Apple kampt met technische uitdagingen bij de ontwikkeling van zijn eerste vouwbare iPhone. Tijdens de testfase zijn er problemen opgedoken, waardoor de geplande massaproductie en levering mogelijk vertraging oplopen. Volgens bronnen bevinden de moeilijkheden zich in de zogeheten engineeringfase, een cruciale stap vóór grootschalige productie. Deze obstakels kunnen ervoor zorgen dat Apple later dan verwacht de markt voor vouwbare smartphones betreedt. Hoewel Apple zelf nog geen officiële releasedatum heeft aangekondigd, wijzen eerdere berichten erop dat het toestel rond 2026 zou verschijnen. De recente problemen maken die planning echter onzeker. De vertraging is opvallend, omdat concurrenten al langer vouwbare toestellen aanbieden en Apple juist met dit model een nieuwe stap in zijn iPhone-ontwerp wil zetten.

Bestuurders onderschatten risico’s niet, maar actie blijft achter: AcICT schetst hoe overheid cyberweerbaarheid structureel kan versterken.

De Linux-kernel staat op het punt afscheid te nemen van een stuk zeer oude hardware. In de merge-queue voor versie 7.1 is een wijziging opgenomen die het begin markeert van het uitfaseren van ondersteuning voor i486-processoren. De patch is volgens The Register afkomstig van Ingo Molnar, een ervaren kernelontwikkelaar en maintainer die al decennia actief […]

De Amerikaanse start-up Starcloud haalt 170 miljoen dollar groeigeld op tegen een waardering van ruim een miljard. Binnen enkele jaren is een datacenter in de ruimte even duur als op aarde, daarna goedkoper. Investeerders stonden te trappelen om in te stappen, maar uiteindelijk waren het Benchmark en EQT Ventures die de ronde leidden. Met het nieuwe groeigeld gaat de net twee jaar oude start-up zijn derde satelliet bouwen. Daarin zitten Nvidia-chips, een AWS-serverblade en een bitcoinminer. Die laatste illustreert een van de eerset verdienmodellen die Starcloud voor zich ziet. Naarmate elektriciteit op aarde duurder wordt, zoeken bitcoinminers naar alternatieven. Een deel verhuurt zijn installaties nu aan AI-bedrijven, anderen kopen energiecentrales of -producenten om kosten te drukken. Starcloud bouwt nodes in de ruimte met zonnepanelen van enkele kilometers doorsnede. In de daarin verbonden containers zitten de chips en servers. Extra koeling is niet nodig. Behalve aan bitcoinminers gaat de start-up zijn capaciteiten ook verhuren aan andere bedrijven die servers in de ruimte brengen. Voor hen verzorgen ze tegen betaling de inference bij AI-activiteiten, de zware basislaag. Klanten hoeven niet de rekensommen te doen, want ze ontvangen de resultaten. Die sturen ze vervolgens naar Aarde. Daarom is SpaceX ook niet echt een concurrent, want dat richt zich met name op Tesla en Grok. De lanceringen zullen plaatsvinden op SpaceX Starship, omdat daar de prijs per kilo het laagst is. Starcloud zit in Redmond, in het noord-westen van de VS en thuisbasis van Microsoft en Amazon. https://t.co/aXfEbCE5vm — Starcloud (@Starcloud_) March 31, 2026

Reddit maakt zijn publishertools beschikbaar voor alle mediabedrijven. Wie zijn domein verifieert, krijgt gratis toegang tot de Links-tab in Reddit Pro, het hart van het nieuwe aanbod voor uitgevers. In de wereld van Google zou dit de Search-console heten. Uitgevers geven hun RSS-feed op en krijgen in een dashboardomgeving vervolgens te zien hoe de gebruikers van de respectievelijke dienst omgaan met de artikelen. Tot nu toe was bij Reddit de toegang beperkt tot een gesloten groep testers. Aan het einde van testperiode van zes maanden zagen deelnemers dat het gemiddeld aantal weergaven per bericht steeg met 46 procent. Het aantal profielbezoeken verdubbelde bijna. En de reacties onder gepubliceerde artikelen namen met 48 procent toe. Reddit telde in 2025 meer dan 55 miljard weergaven van gesprekken rondom nieuws en andere journalistieke producties. De nieuwe tool speelt daar op in. Redacties kunnen zien hoe hun kopij zich verspreidt over de kanalen, fora of, in lokaal jargon, de subreddits. De Links-tab laat uitgevers in een overzicht zien van welke eigen links al circuleren op Reddit. Ze zien ook hoe de subreddits omgaan met hun werk (statistieken) en krijgen aanbevelingen op basis van AI voor geschikte communities om content te delen. Hoe het bedrijf Reddit hier van profiteert is te vinden in het advertentieprogramma. Uitgevers die hun organische uitingen een boost willen geven, kunnen via het ingebouwde reclameprogamma de gewenste berichten uitvergroten. Reddit is een beursgenoteerd bedrijf. In februari rapporteerde het de cijfers over de laatste drie maanden van 2025. De verkopen in dat kwartaal stegen met zeventig procent tot 726 miljoen dollar. Het aantal dagelijks actieve gebruikers steeg met negentien procent tot 121 miljoen. Daarvan komt 41 procent van buiten de VS, een toename van veertig procent in een jaar tijd.

In 2019 begon Nienke Halma als Data Analist bij Digital Power. Zeven jaar later is ze opgeklommen tot het MT. Als Head of Operations verbindt ze de strategie aan de operatie, en geeft ze de hoge ambities van het data- en AI-adviesbureau handen en voeten.

Vesteda en Valid hebben hun samenwerking opnieuw verlengd. Daarmee blijft de IT-partner de komende jaren verantwoordelijk voor het beheer en de verdere modernisering van de IT-omgeving van het vastgoedbedrijf.

In haar werk voor gemeenten zag Tessa Koorevaar het regelmatig: volop energie en betrokkenheid, maar toch tegenvallende resultaten: “Er werd heel veel tegelijk gedaan, zonder voldoende overzicht en scherpe keuzes.

Het kabinet steunt de aanpassingen in de Omnibus Digitaal en de Omnibus AI die de Europese Commissie wil doorvoeren, zolang de doelen van deze digitale wetgeving overeind blijven. Een deel van de voorstellen gaat echter verder dan versimpeling, verduidelijking en stroomlijning. Hier is het kabinet kritisch op, zeker als een voorstel niet effectief de regeldruk verlaagt.Dit bleek donderdag tijdens een technische briefing die de Tweede Kamer kreeg van ambtenaren van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Justitie en Veiligheid (JenV). Medio november 2025 presenteerde de Europese Commissie herzieningen van de digitale wetgeving en de AI Act. Over de Omnibus AI bereikte de Europese Raad half maart een compromis. Uitkleed-appsHet kabinet is blij dat de registratieplicht behouden blijft voor ai-systemen die in een hoog-risico context worden gebruikt, maar zelf geen hoog-risico ai-systeem zijn. Gebruik van bijzondere persoonsgegevens voor bias-detectie moet beperkt blijven tot strikt noodzakelijke verwerkingen. Toegevoegd aan de lijst met verboden ai zijn de zogenoemde uitkleed-apps, software die seksuele of naaktbeelden kan genereren dan wel kinderpornografisch materiaal.Verder zijn de uiterste data verschoven wanneer systemen aan de AI Act moeten voldoen. Voor hoog-risico ai-systemen is de deadline bepaald op 2 december 2027. Ai in gereguleerde producten moet vanaf 2 augustus 2028 voldoen aan de eisen.De Omnibus Digitaal bevat voor Nederland een aantal hete hangijzers. Het kabinet heeft moeite met de aanpassing van de definitie van het begrip persoonsgegevens. De voorgestelde wijziging beperkt de reikwijdte van de AVG (algemene verordening gegevensbescherming) aanzienlijk. Bovendien wordt de rechtsonzekerheid erdoor vergroot. Het kabinet is ook weinig enthousiast over de verruiming van de grondslag ‘gerechtvaardigd belang’ bij het verwerken van persoonsgegevens voor het trainen en exploiteren van ai. Deze verruiming zou afbreuk doen aan de rechtsbescherming die de AVG biedt. Voorgesteld wordt dat gerechtvaardigd belang grondslag is, tenzij wetgeving uitdrukkelijk toestemming vereist of de belangen (of fundamentele rechten en vrijheden van de betrokkene) zwaarder wegen.Administratieve lastMet name voor het midden- en kleinbedrijf betekent de DPIA (Data Protection Impact Assessment) een zware administratieve last. De Europese Commissie stelt een lijst op van gegevensverwerkingen waarvoor zo’n DPIA verplicht is. Het kabinet vindt dat de EDBP (European Data Protection Board) dat moet doen in plaats van de Commissie zelf. Als de Commissie dat doet, kan dat leiden tot meer politieke besluitvorming.Tenslotte is Nederland ook tegen een uitzondering die de Commissie wil maken op het verbod op het verwerken van bijzondere persoonsgegevens voor zogenoemde residuele (bijzondere) persoonsgegevens (bijvoorbeeld ras, seksuele oriëntatie en religie) bij ontwikkeling en exploitatie van ai-systemen en -modellen. Het gaat om gegevens die eigenlijk niet mogen worden verwerkt maar waarvan het verwijderen onevenredig veel moeite kost. Het kabinet vreest dat zeker bij grootschalige verwerkingen te gemakkelijk een beroep op deze uitzonderingsbepaling wordt gedaan. Juist omdat het om gevoelige gegevens kan gaan, wil Nederland deze uitzonderingsbepaling schrappen.

Het Nationaal Media Onderzoek (NMO), dat de kijkcijfers meet, is met een nieuw type onderzoek gestart waarin het alle typen video en kijkapparaten bundelt. De nieuwigheid aan deze rapportage is, dat het gegevens uit panelonderzoek combineert met verschillende meetinstrumenten en bronnen, waaronder censusdata van deelnemende broadcasters. Kortom, zo veel mogelijk gegevens om een representatief beeld te geven van hoe Nederland video kijkt. Gisteren vond de eerste meting en rapportage plaats in de nieuwe context na een periode van testen en tweaken. Hiermee registreert NMO lineair, uitgesteld en on demand kijken op alle apparaten en platformen, zoals smartphones, tablets, streamingdiensten, apps van broadcasters en operators en tv‑toestellen. Nieuw in deze rapportage is dat video on demand (VOD) en video sharing platforms (VSP) worden meegenomen. Binnen VOD wordt de kijktijd naar ad-tiers van deelnemende partijen uitgesplitst. Premium tiers en niet-deelnemende platforms vallen onder ‘Overige VOD Platforms’. NPO Start is een uitzondering en doet mee als streamingdienst met en zonder advertenties. Onder VSP’s verstaat NMO diensten als YouTube, Instagram, Twitch en TikTok. Minstens tachtig procent van het aanbod op zo’n platform moet uit video bestaan wil het worden opgenomen in de meting. Bij de presentatie van NMO Video Totaal, eind vorige week, deelde de organisatie geen cijfers over VSP’s. De informatie is voorbehouden aan leden. Het enige kwantificeerbare dat ze deelden, is dat YouTube de grootste is in deze categorie. NMO is een instantie die vraag en aanbod qua bereik op de mediamarkt bij elkaar brengt en die data weer deelt met de leden. Het doel daarvan is dat partijen gelijke cijfers en data met elkaar kunnen gebruiken (‘dezelfde taal spreken’) en, vanuit commercieel oogpunt, kunnen zien wat de waarde van het mediabereik is voor adverteerders. Momenteel vindt er een proef plaats met crossmediacampagne. Met die data kunnen bureaus en adverteerders zien wat de resultaten zijn van reclameboodschappen over de combinatie van verschillende videoplatformen. Foto: Valentin / Unsplash

De Overstap, deel 2In deze aflevering van de rubriek over digitale soevereiniteit: Franse middelbare scholen op Europese cloud, NLNet Labs van Github naar Codeberg, office.eu wil kantoorpakket toesnijden op branches, Teams in tijden van NIS2 plus tips en trics voor thuis.Terwijl Europa worstelt met de afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen, toont de Franse regio Île-de-France hoe een digitale migratie naar soevereine oplossingen in de praktijk werkt. Sinds september 2024 maken bijna 550.000 middelbare scholieren, leraren en medewerkers gebruik van Monlycée, een digitaal leerplatform gebaseerd op de open source collaboration-software van NextCloud.Digitale soevereiniteit is hot. Maar hoe gaan we die overstap van big tech naar Europese oplossingen aanpakken? In de rubriek De Overstap gidst de doorgewinterde ict-journalist Robbert Hoeffnagel de ict-pro en -beslisser naar alternatieve zakelijke oplossingen.De keuze voor deze Duitse technologie, geïmplementeerd door het Franse Leviia, is een bewust afscheid van Microsoft-diensten. ‘We wilden ons losmaken van Amerikaanse bouwstenen’, vertelde Bernard Giry, plaatsvervangend directeur-generaal voor digitale transformatie bij de regio Île-de-France, in een interview met de Franse website Republik IT.De schoolregio Île-de-France, met een jaarlijks budget van vijf miljard euro en 11.000 medewerkers, beheert 470 openbare scholen. Voor de digitale leeromgeving kozen zij voor een hybride aanpak: de e-mail wordt verzorgd door Worldline (met redundante hosting in Noord-Frankrijk en de Auvergne), terwijl Leviia – een relatief klein Frans softwarebedrijf – NextCloud inzet voor bestandsdeling en samenwerking. ‘We willen een soevereine, open source-oplossing die we zelf kunnen beheren’, legt Giry uit. De data wordt gehost door Free Pro, waardoor alle gegevens binnen Europa blijven.De overstap was niet zonder uitdagingen. Zo eisten leraren opmerkelijk genoeg naast LibreOffice ook Microsoft Office ‘omdat leerlingen die software later in bedrijven zouden tegenkomen’. Toch blijft het doel duidelijk: ‘We willen niet langer zo afhankelijk zijn van de Amerikanen’, benadrukte Giry. De migratie van een half miljoen gebruikers is inmiddels afgerond, met verdere uitbreidingen op de planning.De Franse overheid zet sowieso breed in op digitale soevereiniteit. Zo schrapt ze Zoom en Microsoft Teams en vervangt deze door Visio, een open source-alternatief. Ook andere Franse regio’s en steden, zoals Lyon, Grenoble en Chamonix, volgen het voorbeeld van Île-de-France. Een aanpak die in schril contrast staat met wat we in Nederland tegenkomen. Hier zijn Office 365 en Google Workspace nog altijd heer-en-meester in onderwijsland.Giry benadrukt dat een volledige breuk met Microsoft niet van de ene op de andere dag kan. ‘We moeten stap-voor-stap werken. In ons geval is betrouwbaarheid cruciaal: alles moet 365 dagen per jaar functioneren.’ Voor de interne it van de regio blijft Office 365 voorlopig in gebruik, maar een herziening staat gepland voor 2028.NLNet Labs vertrekt bij GithubEerder al gaf ik in deze rubriek aan dat Github (onderdeel van Microsoft) een zeer overheersende positie heeft als het gaat om het hosten van softwareprojecten. NLNet Labs, een organisatie die zich bezig houdt met het ontwikkelen van open source-software en internetstandaarden, heeft de laatste tijd goed nagedacht over de plek waar zij hun code hosten. ‘Momenteel maken we gebruik van Github voor het hosten en publiceren van onze code, evenals voor het draaien van onze continue integratie (CI). Al enige tijd overwegen we echter om hiervan af te stappen’, schrijft de organisatie in een recent verstuurde nieuwsbrief. Dat heeft geleid tot een keuze voor Codeberg.Als non profit-organisatie sluit Codeberg veel beter aan bij wat de missie is van NLNet Labs, schrijft de organisatie. ‘Daarnaast voelen we ons, vanuit geopolitiek oogpunt, prettiger bij het hosten van onze code binnen de Europese Unie. Bovendien maken we ons zorgen over de sterke opmars van taalmodellen (llm’s) in ons dagelijks werk en willen we liever zelf beslissingen nemen.’De komende tijd zullen de projecten van NLNet Labs stapsgewijs naar dit platform worden verplaatst. ‘Dit zal een gecoördineerd (en enigszins geleidelijk) proces zijn, zodat we kunnen zorgen dat de migratie soepel verloopt. Op korte termijn zullen we Github-mirrors beschikbaar stellen voor iedereen die afhankelijk is van die URL’s. Het eerste project is al gemigreerd: Roto is nu te vinden op Codeberg.’ Roto is overigens een embedded scripting taal voor Rust.De grootste uitdaging bij deze overstap is het overzetten van de CI, aldus NLNet Labs. Door de  donatie van een server kan men nu zelf Forgejo Actions (workflow files) en Woodpecker (een CI/CD engine) draaien. ‘Zo kunnen we al onze CI-processen uitvoeren zonder de CI-runners van Codeberg te overbelasten.’office.eu richt zich op MKBNee, office.eu is geen poging van Microsoft of een partner van dit concern om Office 365 te verpakken als digitaal soevereine oplossing. Wat het wel is? Een nieuwe en op open source-technologie gebaseerde kantooromgeving van een in Den Haag gevestigde startup met Europese ambities.‘We hosten in Duitsland en gebruiken open source-oplossingen als basis om een zo intuïtief mogelijke kantooromgeving voor met name kleinere bedrijven en organisaties aan te bieden’, vertelt Maarten Roelfs, een van de oprichters. ‘Waar veel open source-projecten nog wel eens last van hebben, is een overdaad aan keuzes. Daar zitten de meeste kleinere ondernemers helemaal niet op te wachten. Die willen gewoon it die werkt en dan graag zo intuïtief mogelijk. Daarom zetten wij doelbewust heel veel functies uit. Als de klant verder in het adoptieproces is en er nieuwe wensen komen, kunnen we in overleg altijd extra functies weer aan zetten.’Interessant is dat office.eu ook nadrukkelijk kijkt naar mogelijkheden om op open source gebaseerde kantoorsoftware te combineren met branchegerichte functionaliteit. ‘We willen graag met ontwikkelaars van branchepakketten samenwerken. Die staan daar zeker voor open, want we merken dat veel van dit soort bedrijven nauwelijks meer marge kunen maken op de wederverkoop van Microsoft-oplossingen. Maar zij hebben wel de contacten binnen specifieke branches en beschikken over zeer relevante kennis van die branches – of het nu gaat om installateurs, fysiotherapeuten of transportbedrijven, noem maar op. Open source-kantoorsoftware in combinatie met hun branche-oplossing biedt serieuze kansen om het mkb naar digitaal soevereine cloudomgevingen te helpen.’Zoek Europese alternatievenOp zoek naar alternatieven voor hyperscaleroplossingen? Neem eens een kijkje bij European Tech Map. Hier is een – je zou bijna zeggen – Google-achtige zoekmachine te vinden om in de EU ontwikkelde applicaties en infrastructuuroplossingen te doorzoeken en te bekijken. Er zijn namelijk veel meer hoogwaardige Europese alternatieven dan we ons vaak realiseren. De stand staat bij deze portal inmiddels op ruim 1850 Europese IT-bedrijven uit 37 landen die oplossingen aanbieden in 87 categorieën.NIS2 en rode vlaggenIk spreek nogal wat bedrijven. Vaak via video calls. Dan gaan na enige tijd toch wat dingen opvallen. Discussies over digtale soevereiniteit worden dan vaak gevoerd via … jawel: Teams. Zoom is vaak niet toegestaan ‘want dat wil eerst dingen installeren en dat mag niet van IT’. Tools als Jitsi Meet kent al helemaal niemand.Vaak zijn de bedrijven die ik spreek onderdeel van wat wel de kritieke infrastructuur van Nederland wordt genoemd. Die vallen dus onder de Cyberbeveiligingswet ofwel NIS2. ‘Maar’, zo vraag ik aan het einde van dit soort calls eigenlijk steevast: ‘hoe zit het dan met jullie afhankelijkheid van niet-Europese hyperscalers? Moeten jullie dat op basis van NIS2 niet aanmerken als risicofactor?’ Meestal is het dan even stil, maar vaak volgt dan al snel een glimlach: ‘Ja. dat weten we. We werken er aan.’Dat klinkt als een dooddoener, maar dat is het vaak toch niet. Soms zijn de directies van deze organisaties wel degelijk van dit risico op de hoogte en heeft men reeds opdracht gegeven om alternatieven te ontwikkelen. Maar dat kost tijd. In andere gevallen is de glimlach wat meewarig. En volgt er als commentaar: ‘We hebben de directie hierover geïnformeerd, maar zij geloven de verhalen van de hyperscalers dat zij Europese soevereine alternatieven beschikbaar hebben. Ook maken directies nog wel eens opmerkingen als: zorg dat onze data versleuteld en veilig is, dan kunnen we altijd bij onze eigen gegevens. Zonder dat men zich realiseert dat er in het ergste geval helemaal geen technische infrastructuur meer is om bij die versleutelde data te komen’.Mijn conclusie tot nu toe? Het spreekwoordelijke kwartje begint bij steeds meer organisaties te vallen, maar we zijn er nog lang niet. En menig directie en it-afdeling schrikt van de enorme klus die geklaard moet worden. En toch zal het moeten – willen zij zich tenminste aan de wet houden.Tips voor een persoonlijke migratieOok privé moeten we natuurlijk stappen maken. Dat is prima te doen, voor wie de weg weet. Een paar tips:Voor wie privé weg wil bij Office 365 maar toch graag online teksten en spreadsheets gebruikt: Libre Office heeft het in 2022 gestaakte project rond een online-versie van dit officepakket opnieuw opgestart. Er is helaas nog geen datum voor de lancering. Een prima alternatief is Collabora Online.Op zoek naar een open source-oplossing om jouw eigen digitale boekenverzameling te beheren? Kijk eens naar Kavita.Goed nieuws voor iedereen die liever geen iPhone of Android telefoon meer gebruikt. Motorola gaat nauw samenwerken met GrapheneOS voor een zeer privacygerichte telefoon. En op LinkedIn deed Rik Viergever, Chief Operating Officer van Murena, de firma achter het Europese e/OS besturingssysteem voor smart phones, onlangs een oproep aan Europese banken en andere geïntereseerden om te zorgen dat bankapps zo snel mogelijk vlekkeloos draaien op e/OS. Dat is een belangrijke ontwikkeling. Op ieder forum over alternatieven voor iOS en Android lees je namelijk steevast de bezorgde vraag: maar draait mijn banking app wel op e/OS, Sailfish enz.? Werk aan de winkel dus voor de Europese banken.

Steeds meer gemeenten gebruiken generatieve ai-toepassingen. Vooral voor taken binnen de interne bedrijfsvoering, zoals het automatisch schrijven, samenvatten en analyseren van teksten, wordt naar generatieve ai-toepassingen gegrepen. We zetten de belangrijkste taken waar ai wordt ingezet op een rij. Waar ai enkele jaren geleden nog gold als experimenteel terrein is het inmiddels doorgedrongen tot de kern van de gemeentelijke bedrijfsvoering, blijkt uit de AI Monitor 2025 van M&I Partners waar dertig Nederlandse gemeenten aan meewerkten. Computable tekende eerder al op dat duidelijke kaders en aandacht voor digitale soevereiniteit achterblijven. In dit artikel noemen we de vijf belangrijkste gebieden waarop gemeenten generatieve ai inzetten. 1. Samenvatten, analyseren en informatie verwerkenGemeenten gebruiken ai intensief om grote hoeveelheden informatie te verwerken. Toepassingen zijn onder meer: Samenvatten van beleidsstukken, rapporten en verslagen. Vergelijken en analyseren van omgevingsplannen. Analyseren van enquêtes en peilingen. Zoeken naar relevante bronnen en verwijzingen. Signaleren van inconsistenties of verouderde beleidsinformatie. Deze toepassingen leveren volgens de ondervraagden directe tijdwinst op en helpen medewerkers sneller tot onderbouwde adviezen te komen. 2. Ondersteuning Ai fungeert ook steeds vaker als een digitale collega die de effectiviteit van ambtenaren vergroot en werkondersteuning biedt. Gemeenten zetten ai in voor het plannen, structureren en creëren van overzicht, brainstormen en genereren van ideeën. Ook het voor het maken van procestekeningen en voor ondersteuning bij programmeren en coderen schakelen ambtenaren de hulp van generatieve ai in. Denk ook aan het genereren van afbeeldingen voor interne communicatie. Zo verschuift ai van puur tekstverwerking naar bredere werkondersteuning. 3. Tekstproductie en schrijfondersteuningGeneratieve ai wordt veel gebruikt voor schrijfwerk, zoals het herschrijven en verbeteren van teksten. Het aanpassen van mails en brieven naar B1‑taalniveau is ook een populaire taak waarbij gen-ai wordt ingezet. Ook het opstellen van presentaties en schrijven van vacatureteksten. Vooral het herschrijven naar begrijpelijke taal wordt gezien als waardevolle ondersteuning richting inclusieve communicatie, blijkt uit het onderzoek. 4. Chatbots en assistentenGemeenten ontwikkelen steeds vaker ai‑gestuurde assistenten voor interne en externe dienstverlening. Zoals chatbots voor klantcontactcenter‑medewerkers (kcc). Chatbots voor interne servicedesks en agents voor het genereren van bewonersbrieven. Deze toepassingen moeten de druk op frontoffice‑teams verlagen en de responstijd verbeteren. 5. Data- en informatieanalyseTot slot wordt ai ingezet voor het analyseren van complexe datasets en juridische informatie: Data‑analyse voor beleid en uitvoering. Ophalen en interpreteren van relevante wetgeving. Analyseren van grote hoeveelheden tekst- of beleidsdata. Hiermee ontstaat een fundament voor datagedreven werken, al blijft de volwassenheid sterk wisselen per gemeente.

In de Nederlandse ict‑sector groeit het salaris van medewerkers minder hard dan de cao‑lonen. Dat blijkt uit een onderzoek onder circa 450 ict’ers, uitgevoerd eind 2025 op initiatief van FNV IT, met medewerking van de vakbonden CNV, De Unie en Computable. De uitkomsten laten zien dat salarisontwikkeling sterk afhangt van factoren als leeftijd, bedrijf, loyaliteit en gender. Een centrale conclusie uit het ‘Salarisonderzoek in de ICT 2025’ is dat de autonome salarisontwikkeling (dus exclusief promoties, functiewijzigingen of extra uren) bij veel ict‑bedrijven duidelijk achterblijft bij de cao‑loongroei. Vooral bedrijven met een relatief oudere medewerkerspopulatie scoren laag. Alleen organisaties met veel jonge medewerkers laten gemiddeld hogere jaarlijkse stijgingen zien. Daarmee ontstaat binnen de sector een structureel verschil tussen medewerkers die vaak van baan wisselen en collega’s die langjarige loyaliteit tonen. Vooral die laatste groep blijkt financieel in het nadeel. Gemiddelde uurloontarieven en verschillen per bedrijf Het gemiddelde uurloon onder de bijna 450 respondenten bedraagt 37,76 euro, ofwel 1,55 keer modaal. Dat ligt ruim boven het nationale gemiddelde uurloon van 27,10 euro. Toch laten bedrijven grote onderlinge verschillen zien. Bij enkele grote it‑dienstverleners, waaronder Capgemini, Atos en DXC, liggen de gemiddelde uurloontarieven onder het sectorgemiddelde. Atos laat wel sinds 2024 een duidelijke stijging zien doordat het bedrijf besloot de verhogingen uit de ICK‑cao te volgen. Booking.com vormt de meest opvallende uitschieter in het onderzoek: de salarisgroei ligt daar ver boven die van andere bedrijven. Volgens de onderzoekers wijst die trend op agressieve arbeidsmarktconcurrentie. Sterk leeftijdsgebonden salarisverloop Salarissen stijgen het snelst tot ongeveer veertig jaar. Daarna vlakt de groei af. Medewerkers tussen de 45 en 55 jaar zitten gemiddeld rond de veertig euro per uur, met een lichte piek rond de 43 euro op vijftigjarige leeftijd. Voor hoger opgeleiden met een PhD ligt die piek wat eerder, rond hun 45e. Voor ict’ers boven de 55 jaar is het beeld ronduit ongunstig: hun salarisstijging over de afgelopen tien jaar bleef gemiddeld zelfs achter bij de inflatie. Het onderzoek benadrukt dat de sector hierdoor in toenemende mate een generatiekloof laat zien, waarbij jongere medewerkers sneller groeien en oudere collega’s structureel achterblijven. Loyaliteit kost geld Een tweede duidelijke trend is dat loyaliteit aan één werkgever financieel nadelig uitpakt: wie langer dan tien jaar bij dezelfde werkgever werkt, blijft meestal onder de cao‑ontwikkeling en wie meer dan twintig jaar blijft, groeit gemiddeld zelfs minder dan de inflatie. De enige manier waarop medewerkers hun koopkracht op peil houden, is door regelmatig van baan te veranderen. Boven de 45 jaar blijkt dat echter moeilijker, waardoor vooral oudere ict’ers in de knel komen. Bij bedrijven met hogere autonome loongroei is het gemiddelde personeelsbestand aanzienlijk jonger. Alle bedrijven met een groei boven 3,5 procent hebben een gemiddelde leeftijd onder de vijftig jaar. Structurele genderkloof zichtbaar in vrijwel alle functiegroepen Een van de meest opvallende uitkomsten is de genderkloof in salaris. Vrouwen verdienen gemiddeld 17 procent minder per uur dan mannen. Het verschil blijft zichtbaar in vrijwel alle leeftijds- en opleidingscategorieën: Bij HBO-geschoolden verdienen vrouwen gemiddeld 73 procent van hun mannelijke collega’s; Alleen bij PhD‑niveau ligt de kloof kleiner; In specifieke gevallen komt de kloof zelfs omgekeerd voor, zoals bij IBM Nederland (Amsterdam), waar vrouwelijke PhD’ers gemiddeld meer verdienen dan mannelijke PhD’ers. Deze verschillen blijken deels voort te komen uit functie‑indeling: vrouwen zijn in sommige bedrijven vaker te vinden in lager betaalde functies. Kindwens Dat er in de ict-sector een duidelijke genderkloof bestaat, blijkt ook uit het percentage vrouwelijke respondenten in de it dat een kind heeft: dat ligt beduidend lager dan het percentage van hun mannelijke collega’s. Vrouwen met een kindwens kiezen er regelmatig voor de harde ict-sector te verlaten en te gaan werken in een sector waar ook it-banen zijn, maar arbeidsvoorwaarden beter geregeld zijn. ‘Vrouwen met een kindwens stappen dan over naar de zorg, overheid of financiën. Allemaal sectoren met cao’s en transparantere arbeidsvoorwaarden’, licht Ger Klinkenberg, FNV-bestuurder en initiafnemer van dit salarisonderzoek, toe. OnderzoekDit onderzoek, waaraan 450 ict’er meededen, is eind 2025 mede op initiatief van FNV IT en met medewerking van vakbonden CNV en De Unie en vakblad Computable uitgevoerd. Ongeveer tweederde van de respondenten is FNV-lid; een kwart is geen lid van een vakbond. Beoordeel je ict-werkgever of opleider!Wie zijn de beste ict-werkgevers en -opleiders van Nederland? Voor de Computable Career Guide 2026 verzamelt de redactie ervaringen uit de praktijk. Jouw mening is belangrijk. Doe daarom mee (anoniem) aan deze onderzoeken. De vragenlijsten invullen duurt ongeveer 6 minuten. Wie mee doet, maakt kans op één van de vijf Bol waardebonnen van vijftig euro.Beoordeel je werkgever.Beoordeel je opleider.