emerce

De aandelenkoers van techbedrijf SpaceX is voor het eerst onder de openingskoers van 150 dollar geëindigd. Zonder noemenswaardige veranderingen in de markt of bij het bedrijf zelf daalt de koers van SpaceX na een initiële roes onder beleggers. Gisteren doorbrak deze een eerste psychologische grens, de openingskoers. Openingsindicatoren wijzen er wel op dat een belegger vanmiddag, bij opening van de beurs in New York al weer iets meer voor een stuk moet betalen. De eigenaar van xAI en X.com ging vorige maand naar de beurs en haalde daar 86 miljard dollar mee op. In de dagen na de beursgang tikte de koers nog even 225 dollar aan. SpaceX stelde de uitgiftekoers vast op 135 dollar per aandeel. Dat is een tweede psychologische grens. De uitgiftekoers is de prijs waartegen het aandeel aan beleggers wordt verkocht. De openingskoers is de prijs waartegen het aandeel voor het eerst op de beurs verhandelt nadat de handel start. Die koers komt tot stand door vraag en aanbod in de markt. Op 16 juni kondigde SpaceX aan om het bedrijf Cursor te kopen. Daarvoor betaalt het zestig miljard dollar met een aandelenruil. Met de nieuw aangekochte technologie wil SpaceX zijn AI-suite verbeteren, zowel beter modellen trainen als een beter positie innemen in de markt onder van softwareschrijvers. Het eerste element levert de financiële rechtvaardiging. Met Cursor kan SpaceXAI goedkoper zijn AI’s bouwen.

Duits e-commerce groeide in het tweede kwartaal met 5,1 procent tot 20,1 miljard euro. Marktplaatsen winnen, de klassieke online retailer staat stevig onder druk. Een blik op de nieuwe marktcijfers van belangenorganisatie BEVH laat dit nijpende beeld zien. De omzet van marktplaatsen groeit met 6,4 procent tot 11,5 miljard omzet over het halve jaar, direct-to-consumer werkende fabrikanten plussen 6,3 procent, maar pure players (+3,8%) en multichannel retailers (+2,5%) ondergemiddelde groei. Anders gezegd: winkels met een eigen shop, puur online of multichannel, groeien dus structureel langzamer dan de markt en verliezen aandeel. Er is een knijpbeweging van twee kanten. Marktplaatsen pakken het volume, fabrikanten pakken de directe klantrelatie en de retailer vangt de klappen op. De marktplaatsgroei van 6,4 procent wordt sterk aangejaagd door Temu, Shein en AliExpress. Die zijn goed voor 5,3 procent van alle orders, een op de twintig uitgegeven euro’s rollen nar China. Belangenorganisatie verwacht overigens niet bijster veel effect van de nieuwe douaneheffing van drie euro per pakketje tot 150 euro. BEVH deelt ook zijn eerste inzichten over AI-shopping. AI wordt voornamelijk gebruikt bij de voorbereiding van aankopen, niet bij betaling zelf. Ruim 31 procent vraagt chatbots regelmatig om productaanbevelingen. Slechts negen procent zou AI autonome aankopen laten doen

In het tweede kwartaal van 2026 is er in Nederlandse startups en scale-ups circa 1,3 miljard euro geïnvesteerd, een stijging van 81,2 procent ten opzichte van het tweede kwartaal van 2025, toen er circa 716 miljoen werd geïnvesteerd. Dit blijkt uit de laatste editie van het Quarterly Startup Report, een driemaandelijkse data-analyse van Dealroom.co, Golden Egg Check, KPMG, Invest-NL, de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s), Dutch Private Equity & Venture Capital Association (NVP) en Techleap onder leiding van Dutch Startup Association (dSa). Vergeleken met het eerste kwartaal van 2026, waarin circa 981 miljoen euro werd geïnvesteerd, is sprake van een stijging van 32,2 procent. Op basis van schattingen voor niet-gepubliceerde bedragen komt het totaal voor het tweede kwartaal 2026 uit op circa 1,33 miljard. Voor het tweede kwartaal op rij is er sprake van ongeveer een miljard euro of meer aan investeringen in Nederlandse startups en scale-ups. Het kwartaal werd vooral gedragen door drie grote rondes van meer dan 100 miljoen euro: Nearfield, General Intuition en QuantWare. Met circa 1,33 miljard is het tweede kwartaal 2026 het op twee na hoogste kwartaal ooit; het hoogst buiten de piekkwartalen van COVID om. Het beeld past bij de trend die sinds de tweede helft van 2025 zichtbaar is: het geïnvesteerde bedrag ligt duidelijk hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder, maar wordt sterk bepaald door een beperkt aantal zeer grote rondes. In het eerste half jaar van 2026 werd al ongeveer 2,3 miljard euro opgehaald. Dat is slechts 200 miljoen minder dan 2025 in totaal (2,5 miljard euro), maar al meer dan 2024 totaal (2,3 miljard euro). Ten opzichte van het tweede kwartaal van 2025 is het aandeel in aantal pre-seed-deals (minder dan 1 miljoen euro) sterk afgenomen: van 25,3 procent in Q2 2025 naar 12,1 procent in Q2 2026, van 20 naar zeven deals, waarmee ook in absolute zin het aantal in vroege fase is afgenomen. Seed-deals (van 1 tot 4 miljoen euro) bleven daarentegen relatief stabiel en vormen opnieuw de grootste categorie: 41,4 procent van alle deals in het kwartaal, tegenover 38 procent een jaar eerder. Tegelijkertijd vertegenwoordigen seed-deals slechts 3,5 procent van het totaal geïnvesteerde bedrag. Het kapitaal concentreert zich dus opnieuw sterk in latere fases. Series B+ deals (vanaf 15 miljoen euro) zijn goed voor 25,9% van het aantal deals, maar voor 90,7% van het geïnvesteerde bedrag. In vergelijking met hetzelfde kwartaal vorig jaar nam het aantal Series A-deals (van €4 tot €15 miljoen) af, van 17 in Q2 2025 naar 12 in Q2 2026. Het aantal Series B+-deals steeg juist, van 12 naar 15. Daarmee zet de trend door waarin een groter deel van het kapitaal naar latere fase-bedrijven gaat. Nearfield – $380 miljoen General Intuition – $320 miljoen QuantWare – $178 miljoen Eye Security – €60 miljoen Onward – €40,6 miljoen TargED – €40,4 miljoen eyeo – €40 miljoen Leyden Labs – €40 miljoen Volta Energy – €38 miljoen TIBEAY Bioscience – €35 miljoen *) geïnvesteerde bedragen in originele valuta

Apple heeft de Russische berichtenapp Max uit de App Store verwijderd. De app is ontwikkeld door het Russische technologiebedrijf VK, waarvan de top onder westerse sancties valt. Volgens Apple is de verwijdering een gevolg van deze sancties. De Russische overheid ziet Max als de nationale berichtendiendst en wil dat deze WhatsApp en Telegram geleidelijk vervangt. Ambtenaren, overheidsinstellingen en andere publieke organisaties worden aangemoedigd of verplicht om de app te gebruiken. Max is bovendien bedoeld als een ‘super-app’ met niet alleen chatfuncties. De app biedt ook toegang tot overheidsdiensten, betalingen en een digitale identiteit. Doordat de app niet meer via de App Store verkrijgbaar is, kunnen nieuwe iPhone-gebruikers Max niet installeren en bestaande gebruikers kunnen problemen ondervinden met updates en pushmeldingen. Android-gebruikers kunnen de app nog wel downloaden via Google Play of alternatieve Russische appwinkels zoals RuStore. Als reactie heeft de Russische overheid iPhone-gebruikers die Max nodig hebben geadviseerd over te stappen op Android, omdat Android toestaat apps ook buiten de officiële appwinkel te installeren. Daarmee is het platform minder afhankelijk van de keuzes van Google of Apple. Foto Max Avans (cc)

Trustpilot is een strategisch partnerschap aangegaan met Shopify en wordt daarmee een grote datapartner voor reviews binnen het e-commerceplatform. Via een vernieuwde app in de Shopify App Store kunnen webwinkeliers hun winkel voortaan rechtstreeks koppelen aan het reviewplatform. Dat stroomlijnt het proces van verzamelen, beheren en bekijken van recensies. De samenwerking speelt ook in nieuwe dynamieken in e-commerce door de opkomst van AI. Door deze nieuwe technologie is makkelijker om een webshop te beginnen. Het gevolg is dat er veel webshops bijkomen en de consument lastig kan zien welke winkel betrouwbaar is en welke een vluchtige gelegenheidsshop. Daar komt bij dat consumenten steeds vaker niet meer zelf via Google zoeken, maar een AI-assistent hulp vragen. Die AI moet dat antwoord ergens op baseren en gebruikt daarvoor onder meer reviewdata van platformen als Trustpilot. Een webshop met veel goede reviews heeft meer kans om door zo’n AI aanbevolen te worden. Foto: raf vit / Unsplash

Meituan, op hoog niveau een soort Prosus in China, publiceert de broncode van zijn zelf ontwikkeld multimodale, agentic AI-model. Dat betekent niet direct dat ChatGPT, Gemini en Claude zich zorgen moeten gaan maken. Althans, waar het draait om de AI zoals consumenten die gebruiken. LongCat-2.0 richt zich voornamelijk op softwareontwikkelaar, zowel in het Chinees als ook Engeland. Andere talen worden ook ondersteund. Kortom, de nieuwigheid richt zich simpel gezegd meer op Claude Code en OpenAI Codex. Het opmerkelijke aan deze ontwikkeling is tweeledig. Allereerst het feit dat er weer een open-sourcemodel verschijnt van Chinese bodem. De grote Amerikanen kiezen voor closedsource, Chinese voor open source en open weights. In theorie leidt dat tot meer waardecreatie in de context van zo’n Chinees ecosysteem, omdát iedereen met dezelfde code werkt en zich met andere zaken moet onderscheiden op de markt. Daarnaast is ook opmerkelijk dat een e-commercebedrijf een eigen multimodaal agentic mode uitbrengt. Het is ongeveer alsof Prosus de broncode van zijn AI-tool Toqan publiceert voor iedereen om te gebruiken. Meituan is een Chinees technologiebedrijf dat een superapp exploiteert voor lokale diensten, met als kernactiviteit maaltijdbezorging, maar ook boodschappenbezorging, hotelboekingen en andere on-demand diensten. Het bedrijf is de grootste speler in de Chinese fooddeliverymarkt. Het beursgenoteerde bedrijf is actief in China, Hong Kong, Singapore, Thailand en Maleisië. Twee jaar geleden speelden ze met de gedachte uit te breiden naar Europa, maar het is niet bekend hoe serieus die overwegingen nu zijn. Meituan heeft op LongCat gebaseerde modellen reeds in zijn app geïmplementeerd ter ondersteuning van klantenservice- en digitale interactiesystemen achter de schermen (agentic). Foto: Taha / Unsplash

Na een sterke toename tijdens de voorgaande kwartalen lijkt de groei in het gebruik van mobiele data af te vlakken. In het eerste kwartaal van 2026 daalde het gebruik van mobiele data licht ten opzichte van het vorige kwartaal en is het terug op het niveau van 2025. Ook het aantal mobiele abonnementen, mobiel gebelde minuten en sms-berichten daalde. Dit blijkt uit de ACM Telecommonitor over het eerste kwartaal van 2026. De daling van het aantal sms-berichten (-6,1%) past in een trend die al langer zichtbaar is. Het aantal mobiele belminuten daalt dit kwartaal met -2,7 procent, maar is over de langere termijn stabiel. De afname in mobiele abonnementen (-1,7%) en dataverbruik (-1,4%) vormen wel een breuk met eerdere kwartalen. KPN en Odido blijven met 25-30 procent mobiele marktleider. Wanneer wordt gekeken naar dataverbruik is het marktaandeel van Odido gestegen van 45-50% naar 50-55%. Odido is daarmee gemeten naar data de grootste. De markt voor vaste telefonie blijft afnemen. In het eerste kwartaal waren er 3,69 miljoen vaste aansluitingen, een afname van 1,63 procent ten opzichte van voorgaand kwartaal. Opvallend is dat het aantal belminuten via een vaste verbinding voor het derde kwartaal op rij stabiel is en zelfs een lichte stijging laat zien. Het aantal internetabonnementen op glasvezel steeg met iets meer dan 2% tot 3,49 miljoen, terwijl het aantal abonnementen via de kabel (-2,27%) en het kopernetwerk (-3,76%) verder daalde. De bandbreedte per huishouden blijft toenemen. In het eerste kwartaal steeg het aandeel huishoudens met een aansluiting van ten minste 100 Mbps tot 91,6%. Deze stijging zit hoofdzakelijk in een toename van het aantal eindgebruikers dat internet met een snelheid van 1 Gb/s of hoger afneemt. Het aantal geactiveerde glasvezelaansluitingen is ten opzichte van de beschikbare glasvezelaansluitingen iets afgenomen. Dit komt mede doordat er soms meerdere aansluitingen per adres beschikbaar zijn. Screenshot

Cloudflare draait vanaf 15 september de standaardinstellingen om voor AI-verkeer op zijn netwerk. Crawlers die content verzamelen voor AI-training worden dan standaard geblokkeerd op pagina’s die advertenties tonen. Zoekcrawlers blijven wel toegestaan. Tegelijk bouwt het bedrijf zijn betaalmodel om zodat online uitgevers betaald krijgen naar de mate van gebruik van hun producties. Nu is dat nog de mate van crawlen. Echter, een item kan 1 keer gecrawled worden en duizend keer gebruikt. Dat gat wordt gedicht met de nieuwe regels. De eindgebruiker gaat niets merken van deze veranderingen. Ze spelen zich allemaal af in het onzichtbare domein van de machine readable content. Cloudflare, dat naar eigen zeggen twintig procent van de infrastructuur achter het internet levert, is bezig nieuwe spelregels te formuleren waarbij de agressieve plundertochten van AI’s wordt ingedamd. In de huidige setting zijn uitgevers de verliezers. Een AI bezoekt een site, drinkt alle content op, maakt daar zijn taalmodellen beter mee en betaalt niets. Oneerlijk, zegt Cloudflare. Temeer daar meer dan de helft van het interverkeer nu al afkomstig is van niet-menselijke gebruikers. AI-samenvattingen hollen het klassieke verdienmodel uit waarbij sites geld verdienen met advertenties. Hoe meer verkeer, hoe meer inkomsten. Die vlieger gaat tegenwoordig echter niet meer op. Cloudflare wijst op onderzoek van Pew Research Center uit 2025: wanneer Google een AI-samenvatting toont, klikken gebruikers nog maar in acht procent van de gevallen op een regulier zoekresultaat. Op een link ín een AI-samenvatting klikt slechts 1 procent. Een uitgever kan in de nieuwe situatie bij Cloudflare aangeven voor welk doel zijn content wel of niet mag worden gebruikt. De drie scenario’s zijn: Search (content indexeren), Agent (AI leest site namens gebruiker) en Training (verzamelt content voor AI-training). De site-eigenaar mag volgens Cloudflare per scenario een vorm van vergoeding vragen. Dat kan zo eenvoudig zijn als een bronvermelding in de vorm van een hyperlink tot een financiële vergoeding voor het leveren van unieke trainingsdata. Deze nieuwe benadering wordt getest met Ceramic.ai en You.com. Matthew Prince is naast ceo en oprichter van Cloudflare ook eigenaar van een lokale krant in een plaatsje in zijn thuisstaat Utah. ‌ Foto: Nopparuj Lamaikul / Unsplash

Microdrama, het uit Azië overgewaaide format van mobiele fictieseries van hooguit anderhalve minuut, wordt onderwerp van gesprek in de Nederlandse media-industrie. Bij oriëntaties op de toekomst, formats en programmeringen wordt er in de sector volop over dit nieuwe format gepraat. Tot acties, lees: producties, lijkt het in deze fase nog niet te komen. Maar het is een kwestie van tijd voordat een Nederlandse partij ermee gaat experimenteren, verwacht mediaconsultant Jonatan de Boer. De Boer modereerde eind juni op de VidCon-conferentie in de VS het panelgesprek over het fenomeen. In de VS zien tientallen miljoenen kijkers maandelijks van dit soort korte soapopera’s op hun telefoons. TikTok kiest ervoor om microdrama’s in te zetten als reclameformat voor merken. Dat de belangstelling ook in Nederland groeit, is niet vreemd. De microdrama-industrie genereerde wereldwijd in 2025 wereldwijd zo’n elf miljard dollar. Grote namen als Disney, Google en Fox investeren er inmiddels in. Mediaconsultant Jonatan de Boer schetst tegenover Emerce: “Een aflevering duurt één tot enkele minuten, is verticaal gefilmd en eindigt steevast op een cliffhanger. Een seizoen telt tientallen afleveringen. Wie na de eerste gratis afleveringen verder wil kijken, betaalt. “Het is nu een veelbesproken onderwerp omdat het fictie betreft, terwijl vrijwel alles wat nu verticaal op socialmedia staat echt is.” Juist die combinatie maakt het format interessant: originele content, een eigen publiek én directe inkomsten. “Op VidCon probeerde ik met het panel van specialisten te achterhalen of microdrama een product is of een feature.” Nieuwe kijkers worden binnengehaald met advertenties op sociale media en vervolgens naar de app geconverteerd. Als product, in China, worden de video’s geproduceerd voor publicatie ín een aparte app. Het aanbod in apps is echter inmiddels zo groot dat de user acquisition-kosten niet kunnen worden terugverdiend. “Wie twintig tot dertig euro moet uitgeven om één betalende gebruiker te werven, houdt onderaan de streep weinig over. De verliezers stapelen zich op”, constateert De Boer. Zijn conclusie na het panel is helder: “Microdrama is een genre, een vorm. Geen nieuw product.” Dat biedt mogelijkheden voor gevestigde spelers. Zo lanceerde Hollywood Producent Issa Rae onlangs de micro-thriller ‘Screen Time’ op TikTok en PineDrama. De serie genereerde in de eerste week al bijna 75 miljoen weergaven. Netflix experimenteert al met verticale feeds ter promotie van zijn bestaande aanbod, Amazon zou met Prime Video achter de schermen werken aan een speciaal tabblad ‘Shorts’ of ‘Minis’. De Boer verwacht dat deze beweging evengoed opgaat voor lokale spelers zoals NPO Start en Videoland. Voor traditionele mediabedrijven zit de learning niet enkel in het format zelf, maar in wat het blootlegt over kijkgedrag. “Ondanks de vermeende abonnementsmoeheid blijken mensen wel degelijk bereid te betalen voor kort, verticaal gefilmd drama, voor een klein seizoen met tien cliffhangers per tien minuten. Voor YouTube-content, hoe goed geproduceerd ook, gebeurt dat echter niet.” De Boer kan niet vertellen met welke marktpartijen hij momenteel gesprekken voert over dit onderwerp en hoe de commerciële beeldvorming eromheen verloopt. “En de rek is er nog lang niet uit. Waar het ‘micro’-succes begon met video, verschuift de trend nu zelfs al richting het pure audio-domein. Platformen zoals Pocket FM laten zien dat de honger naar snackbaar ‘micro-drama’ inmiddels moeiteloos de sprong maakt van het scherm naar de koptelefoon.” Foto: Incase (cc)

Op 1 juli is het MIND Tech Centre in Delft gelanceerd, het eerste innovatiecentrum in Nederland waar Defensie, startups en innovatieve mkb’ers samenwerken aan technologie voor veiligheid en defensie. Dat gebeurt in een beveiligde omgeving. Het centrum komt op de TU Delft Campus en richt zich op nieuwe toepassingen, zoals drones, onderwatersensoren en satelliettechnologie. Het MIND Tech Centre is een gezamenlijk project van het ministerie van Defensie, TU Delft en de provincie Zuid-Holland. Naast inhoudelijke bijdragen investeert de provincie 1 miljoen euro in het centrum. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door cofinanciering vanuit Kansen voor West III (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling EFRO). Met deze investering draagt de provincie bij aan de defensieopgaven van Nederland en Europa. Tot nu toe waren er in Nederland weinig plekken waar startups en mkb’ers binnen strikte beveiligingseisen, samen met Defensie, aan nieuwe toepassingen konden werken. Ook ontstaan er zo nieuwe kansen voor bedrijven. Zij kunnen hun innovaties nu sneller ontwikkelen, testen en opschalen. Een deel van deze bedrijven komt uit bestaande Zuid-Hollandse innovatieve ecosystemen, zoals Leiden Bio Science Park, de haven van Rotterdam, NL Space Campus in Noordwijk en Unmanned Valley in Katwijk. Ook bedrijven uit andere delen van Nederland en Europa kunnen straks samenwerken in het centrum. In 2025 startten de ministeries van Defensie en van Economische Zaken en Klimaat, de provincie Zuid-Holland, regionale ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter en Economic Board Zuid-Holland de Zuid-Hollandse samenwerking rond defensie en dual-use innovatie. De provincie richt zich binnen die samenwerking met Defensie en andere partners op ruimtevaart- en maritieme domeinen, cyber- en quantumtechnologie, en slimme onbemenste systemen en sensoren. Zuid-Holland is op deze gebieden Europees toonaangevend. Dit biedt kansen voor onderzoekers en ondernemers om zich verder te specialiseren, te versnellen en op te schalen. Zo bouwt de provincie Zuid-Holland mee aan een sterke, innovatieve en weerbare economie, waarin veiligheid en verdienvermogen samengaan.

Unilever gaat producten verkopen via TikTok Shop in de Benelux. Dat bevestigt Akila Ksatryo, Retail Media Specialist bij Unilever Benelux en verantwoordelijk voor de uitrol van het platform, in een gesprek bij Emerce Talks. “Het is niet de vraag óf we het gaan doen, maar hoe we het gaan doen”, aldus Ksatryo in dit video-interview. Daarmee zet de fabrikant van merken als Dove en Rexona een volgende stap in de opmars van social commerce in Nederland. De aankondiging komt niet uit de lucht vallen. Unilever is wereldwijd al actief op TikTok Shop, onder meer in Azië, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en delen van Duitsland, en boekte daar volgens Ksatryo goede resultaten. Toch stelt hij dat de Benelux-lancering vraagt om een andere aanpak dan de gevestigde marketingstructuren waarmee Unilever gewend is te werken. In plaats van de gebruikelijke, uitgebreide merkorganisatie in te zetten, kiest het bedrijf bewust voor een klein en taakgericht team. TikTok Shop verandert dagelijks, stelt Ksatryo, en een log apparaat zou de snelheid die het platform vereist in de weg zitten. De handelingssnelheid hangt nauw samen met wat Ksatryo het belangrijkste ingrediënt noemt voor succes op het platform: talkability. Een product moet gespreksstof opleveren, nieuwsgierigheid wekken en creators voldoende aanknopingspunten geven om erover te posten. Producten die een acute koopbehoefte oproepen, zoals in beauty, personal care en fashion, lenen zich daar volgens hem het beste voor. De stap naar TikTok Shop betekent voor Unilever ook een cultuuromslag in de manier waarop het zijn merken aanstuurt. Waar merkcommunicatie van oudsher top-down verloopt, verschuift de regie naar affiliates en creators. Zij hebben vrij spel om content te maken. Concreet werkt het als een affiliateprogramma. Iedereen met een TikTok-account en minstens duizend volgers kan zich aanmelden, waarna Unilever een commissie biedt van doorgaans tien tot twintig procent per verkoop. Via briefings en agencies probeert het bedrijf nog wel enige sturing te houden op welke content wel en niet passend is. Financieel gezien is het model niet zonder haken en ogen. Platformkosten op TikTok Shop lopen op van enkele procenten in de eerste dagen tot boven de negen procent na verloop van tijd, terwijl het gros van de verkopen, tussen de tachtig en negentig procent, via affiliates loopt. Tel daar de bijkomende affiliatekosten bij op en een merk is al snel dertig procent van de brutomarge kwijt aan fees. Ksatryo waarschuwt dan ook voor te hoge verwachtingen op korte termijn: het eerste jaar zal voor veel merken niet winstgevend zijn. Pas in het tweede of derde jaar verwacht hij dat de marges weer positief kunnen worden. Andere experts deelden eerder een vergelijkbaar inzicht met Emerce. Niet iedereen aan de interviewtafel deelt het optimisme zonder voorbehoud. Marketingdirecteur en tafelgast Hans Voorn wijst op het risico van kanaalconflict en trekt de vergelijking met het recente conflict tussen Heineken en Jumbo. Daarbij haalde een retailer een merk uit de schappen na deze zelf via eigen kanalen ging verkopen. Ksatryo ziet dat anders. Hij ziet de opkomst van social commerce eerder als synergie dan als concurrentie tussen kanalen: social, marketplaces en traditionele e-tail beïnvloeden elkaar volgens hem, maar vervangen elkaar niet.

DPG Media gaat zijn zelfontwikkelde advertentieplatform Ad Manager later dit jaar toegankelijk maken voor AI-agents. Het mediabedrijf bouwt een koppeling via het Model Context Protocol (MCP). Deze week rolt het een tool uit die Facebook-reclames naadloos omzet in formats die passen bij reclameposities van Nederlandse en Vlaamse mediatitels. De aanstaande MCP is een inmiddels breed geaccepteerde systematiek waarmee AI-systemen rechtstreeks met externe software kunnen praten. De gesloten bèta start in het derde kwartaal (september/oktober) en draait dan met ongeveer tien adverteerders, vooral mediabureaus. Wat betekent dit concreet? Tot nu toe kopen adverteerders hun reclameruimte bij DPG via een interface waar een mens op knoppen klikt. Met de MCP-koppeling kan dat straks ook zonder die menselijke tussenstap. Een AI-agent van een bureau praat dan direct met Ad Manager, plant campagnes in en regelt de inkoop. Chief digital officer Stefan Havik schetst twee werelden naast elkaar. Aan de ene kant de menselijke gebruiker die via de interface werkt, low to no touch. Aan de andere kant de machine die alles via MCP afhandelt. Deze laatste route is vooral interessant voor gebruikers die heel veel campagnes draaien en de processen daar omheen willen automatiseren. MCP, eind 2024 geïntroduceerd door AI-bedrijf Anthropic, is uitgegroeid tot de een standaardwijze voor het verbinden van AI-modellen met externe systemen. Voor adverteerders en bureaus die hun campagnemanagement steeds verder automatiseren, wordt zo’n koppeling daarmee eerder een vereiste dan een extraatje. Ad Manager bestaat inmiddels drie jaar als zelfbedieningsloket en biedt adverteerders en bureaus toegang tot een gebruiksvriendelijk en ai-gedreven platform. Daarmee kopen ze display, video en audio in. Er maken zo’n 1.500 adverteerders en bureaus gebruik van. Havik wijst op het gemak voor adverteerders: brede inkoop via één interface, advertenties die naadloos in de apps passen zonder de gangbare IAB-specs, en data cleanrooms. De MCP-koppeling past in een bredere strategie die Havik samenvat als digitale autonomie: een lokaal tegenwicht tegen Amazon, Google en Meta. Die autonomie gaat over bereik, data, content en technologie in eigen beheer, los van de grote Amerikaanse platforms. Op AI-vlak denkt Havik dat DPG slechts een paar maanden achterloopt op big tech, vooral als het gaat om mediacreatie. Het voordeel van een kleinere speler, vindt hij, is dat er gefocust ontwikkeld kan worden. Deze week, bijvoorbeeld, introduceert de mediagroep bijvoorbeeld een systeem om een campagne die op Facebook draait naadloos om te zetten naar een format dat kan worden uitgerold naar het hele DPG Media-netwerk. Foto: Diggity Marketing / Unsplash

Albert Heijn erkent dat creatie tot de helft van het effect van een retailmediacampagne bepaalt. Die factor wordt binnen structureel onderschat. Toch verandert er in de praktijk weinig. Dit komt naar voren in een Emerce Talk tussen Max de Jong van AH Retail Media Services en ervaren marketingdirecteur Hans Voorn. Het gesprek legt al snel bloot dat de ambitie op AI en creatie voorloopt op de praktijk. Onderzoek van Kantar wijst uit dat creatie ongeveer de helft van het effect van een campagne verklaart, of het nu om sales of om merkbekendheid gaat. Binnen retailmedia wordt creatie volgens De Jong ‘extreem onderschat’. Platte plaatjes met zoveel mogelijk boodschappen zijn eerder norm dan uitzondering. Het kan veel beter, volgens Dinesh Sonak van Creative Gym is met AI zelfs ‘One size fits one’ mogelijk. Een deel van het antwoord ligt in wat AI bij AH op dit moment wél en niet doet. De Jong beschrijft een tool die AH sinds eind vorig jaar gebruikt om sneller te kunnen testen of een creatie goed werkt. De tool vergelijkt varianten en signaleert wat het meest optimaal zou kunnen zijn . Hij genereert nadrukkelijk geen nieuwe creatie. Voorn wijst erop dat dit een bewuste keuze is: AH kán met de eigen supermarktdata in theorie zelf AI-variaties op een aangeleverde creatie maken, toegespitst op wie er op dat moment in de winkel is. Google doet dit immers ook. De Jong houdt vast aan een duidelijke grens. De uiteindelijke creatieve beslissing hoort bij het merk en de creatief, niet bij de supermarkt. Die terughoudendheid staat in schril contrast met Dinesh Sonaks vergezicht, waarin AI op basis van data zelf duizenden creatieve varianten genereert en test welke het beste werkt. Een tweede rem op retailmedia zit in de kosten. Voorn stelt dat gepersonaliseerde creatie historisch duur was: voor elke doelgroep moet een aparte variant worden gemaakt. En retailmedia is als kanaal sowieso al een relatief dure optie. Daar komt de prijs van targeting zelf nog bovenop. AH bevestigt dat wie op een specifiek publiek in plaats van op een breed merk wil targeten, daarvoor extra betaalt, vergelijkbaar met de inkoop van televisiezendtijd. Het probleem zit niet in het principe dat specifiekere targeting meer kost. Dat is in vrijwel elk mediakanaal de norm. Het probleem is volgens Voorn dat een adverteerder geen ijkpunt heeft om te beoordelen of die meerprijs redelijk is. Hij noemt het risico van een ‘targeting upsell’: tarieven die soms tot vijf keer hoger liggen, zonder dat daar voor de adverteerder een heldere onderbouwing tegenover staat. Wie wil weten of gerichte targeting zich terugbetaalt, moet volgens Voorn feitelijk gokken of zelf dure A/B-testen draaien. Dat gebrek aan transparantie raakt direct aan de creatie-discussie. Als niet duidelijk is of een investering in gerichter targeten zich uitbetaalt, is de stap naar meers en duurdere creatieve varianten voor een adverteerder moeilijker te verantwoorden. Het gesprek laat impliciet zien hoe groot de waarde van een loyaltyprogramma’s als de Bonuskaart is. Albert Heijn heeft immense hoeveelheden inzichten over klanten, klantgedrag en overwegingen in verhouding tot merken. Over de meetbaarheid van campagneresultaten en de vergelijkbaarheid daarvan tussen verschillende netwerken van retailmedia wordt niet gesproken. Dat is onder adverteerders wel een belangrijk onderwerp, omdat zij objectief willen kunnen vergelijken wat een geïnvesteerde reclame-euro hen oplevert.

Een internationale groep wiskundigen trekt aan de bel over de snelle opmars van kunstmatige intelligentie (AI) in hun vakgebied. Ze vrezen dat wetenschappelijk onderzoek speelbal wordt van commerciële techgiganten, dat vakbladen overspoeld raken met onbetrouwbare resultaten en de autonomie van de wetenschapper verdwijnt. De wiskundigen roepen vakgenoten op in actie te komen en doen aanbevelingen in de Leiden Declaration on Artificial Intelligence and Mathematics. Het initiatief ontstond vorig jaar tijdens een workshop aan de Universiteit Leiden. Onder leiding van Jim Portegies (wiskundige aan de TU/e) stelde een internationale groep van zestien onderzoekers daarna de definitieve tekst op. De groep formuleert vijf belangrijke risico’s van AI voor de wiskunde: onbetrouwbare uitkomsten, ontbrekende bronvermelding, afhankelijkheid van gesloten commerciële systemen om bij te kunnen dragen aan onderzoekswiskunde, opgeklopte claims en het verlies van wetenschappelijke onafhankelijkheid. Onder de ondertekenaars bevinden zich onder meer voormalig minister van Onderwijs Robbert Dijkgraaf en Terence Tao, één van de belangrijkste wiskundigen die nu leeft. Wat gebeurt er als een wiskundig bewijs niet langer het werk is van een mens, maar van een gesloten AI-model waar academici geen toegang toe hebben, vragen de opstellers van de verklaring zich af. Wie is er verantwoordelijk voor eventuele fouten, en wie krijgt de eer als het bewijs klopt? Hoe is vast te stellen of een door AI gegenereerd bewijs werkelijk nieuw is, of slechts een slimme herformulering van bestaand werk zonder behoorlijke bronvermelding? De onderzoekers willen AI niet verbieden, maar moedigen hun collega’s aan in actie te komen en doen aanbevelingen voor individuen en organisaties, zoals openheid over AI-gebruik, zorgvuldige bronvermelding en áltijd een menselijke eindverantwoordelijke. Ook willen ze aanvullend beleid van universiteiten, wetenschappelijke bladen en subsidieverstrekkers dat de kwaliteit van wiskundig onderzoek beschermt. Daarnaast zou de politiek de AI-sector strenger moeten reguleren en investeren in publieke alternatieven, zodat kennis en macht niet volledig bij commerciële techbedrijven komen te liggen. De International Mathematical Union (IMU), de wereldwijde koepelorganisatie van wiskundigen, steunt de verklaring. “We nemen de snelle ontwikkeling en de impact van kunstmatige intelligentie op ons vakgebied uiterst serieus”, stelt Ulrike Tillmann, vice-president van de IMU. “Het biedt spannende nieuwe kansen, maar roept ook fundamentele vragen op die we niet onbeantwoord kunnen laten. Door deze verklaring te ondertekenen, bevestigt de IMU dat de toekomst van wiskundig onderzoek geleid moet worden door menselijk oordeel, eerlijke en transparante praktijken, en de gedeelde waarden van de wereldwijde wiskundegemeenschap. Wiskunde is mensenwerk en moet dat altijd blijven.”