emerce

De netto mediabestedingen in Nederland zijn in 2025 met 6,1 procent gegroeid tot 6,8 miljard euro. Daarmee groeit de markt voor het vijfde jaar op rij, al wordt die groei in toenemende mate gedragen door digitale media. Dit blijkt uit het Jaarrapport Netto Mediabestedingen 2025 dat Nielsen binnenkort publiceert. Digital verstevigde zijn dominante positie en is inmiddels goed voor 63 procent van de totale netto mediabestedingen in Nederland. Ook de bestedingen aan sponsoring, radio, (D)OOH en bioscoop stegen in 2025. De economische context bleef in 2025 onrustig. Handelstarieven van de Verenigde Staten, geopolitieke spanningen in Oekraïne en het Midden-Oosten en discussies over strategische autonomie bepaalden het internationale speelveld. Ondanks die onzekerheden bleef de Nederlandse economie relatief stabiel met een bbp-groei van 1,9%. Daarbinnen stegen de netto mediabestedingen in 2025 met 6,1 procent tot 6,8 miljard euro. Daarmee laat de Nederlandse advertentiemarkt opnieuw groei zien, al blijven de verschillen tussen de mediumtypen groot. De stijging wordt vooral gedragen door digital, daar waar traditionele (print-) media verder onder druk staan. Digital blijft met afstand het grootste mediumtype en groeide in 2025 met 10%. Ook sponsoring (+5%), radio (+4%) en (D)OOH (+8%) laten positieve ontwikkelingen zien. Bioscoopreclame noteert procentueel de sterkste groei (+12,5%), maar blijft een relatief kleine speler binnen het totale medialandschap. De overige mediumtypen noteerden een daling van de reclame-inkomsten in 2025. Magazines (-9%), dagbladen (-6%) en folders (-5%) leveren opnieuw budget in en ook de huis-aan-huisbladen dalen licht (-2%). Met -5% zag ook televisie de advertentie-inkomsten dalen. Daarmee blijft televisie weliswaar een van de grootste mediumtypen, maar staat het onder druk door de verdere afname van lineair kijken, de opkomst van streamingdiensten en de groeiende consumptie van online video. Het aandeel van digital in de totale netto mediabestedingen groeide in 2025 naar bijna 63 procent. Het aandeel steeg de laatste tien jaar elk jaar en bedroeg in 2016 nog ‘slechts’ 39%. Out of home wist in dezelfde periode als enige van alle andere mediumtypen het marktaandeel ook te vergroten. Dagbladen, huis-aan-huisbladen, magazines en folders zagen hun marktaandeel in die tien jaar juist meer dan halveren. Televisie blijft na digital het grootste mediumtype, ondanks dat de bestedingen in drie opeenvolgende jaren daalden.

Mark Vletter, bekend als oprichter van cloudtelefoniebedrijf Voys, heeft een nieuw bedrijf opgericht: Klai. Het platform biedt organisaties een privé AI-omgeving waarin vertrouwelijke informatie veilig kan worden verwerkt. Na ruim een jaar onderzoeken en bouwen zitten de eerste drie alfagebruikers er inmiddels in. Volgende week start de private beta, waarvoor de oproep op LinkedIn binnen de kortste keren volstroomde. De aanleiding was voor Vletter helder. Overheden en bedrijven weten inmiddels dat AI werkt, maar worstelen met de vraag hoe ze er veilig mee kunnen werken. Vertrouwelijke klantdossiers, vergaderverslagen, interne documenten kunnen onder de Amerikaanse Cloud Act onopgemerkt zomaar naar de Amerikaanse inlichtingendiensten lekken. Microsoft en Google kunnen dat onder geen beding voorkomen. Klai draait daarom op Europese servers, gebruikt data nooit voor modeltraining en deelt niets met derden. Het piepjonge bedrijf waarin ook Jantine Doornbos en Steven Buurma participeren, ontwikkelt geen eigen AI-modellen. “We hebben niets nieuws gebouwd”, zegt Vletter. Het platform maakt gebruik van bestaande open source AI-tools en is daarmee opzettelijk inwisselbaar gehouden. De onderliggende architectuur is gebouwd met 68 opensource pakketten die eenvoudig te vervangen zijn. Wat Klai toevoegt is een kennislaag bovenop die bestaande modellen: een gestructureerde omgeving waarin organisaties hun eigen documenten, procedures en projectbestanden kunnen opslaan en razendsnel doorzoeken. “AI is zo goed als de context waarin hij kan bewegen”, legt Vletter uit. Die redenering is de kern van het product. Concreet biedt Klai twee functionaliteiten. De eerste is een privé chatinterface waarmee gebruikers vragen kunnen stellen aan hun eigen documenten, met bronverwijzingen naar de originele bestanden. De tweede is een gedeelde kennisbank voor de hele organisatie. Procedures, projectbestanden, alles doorzoekbaar zodat de kennis van een collega niet wegvalt als diegene er een dag niet is. Integraties met informatiesystemen als Notion, GitHub en Google zijn al aanwezig. Communicatietools staan op de roadmap. “Maar eerst willen uit de betaperiode leren waar de echte behoeften van onze gebruikers liggen. Daarna kunnen we nadere plannen maken. Tot op heden is de betagroep zo divers dat ik er geen lijn in kan ontdekken.” De bedrijfsstructuur is ingericht als steward-owned organisatie, dezelfde constructie die Vletter in 2024 ook toepaste op Voys. Dat betekent concreet dat het bedrijf niet verkocht kan worden, niet naar de beurs gaat en niet overgenomen kan worden door een buitenlandse partij. Niet winst, maar het doen overleven van de organisatie is op lange termijn het doel. Vletter hoopt een bedrijfs- annex verdienmodel te vinden waarbij een deel van de omzet terug naar de community en naar de open source projecten waarop Klai is gebouwd. Zo wordt de basis gelegd voor betrokkenheid van medewerkers en continuïteit in het ecosysteem. De broncode wordt na de beta-fase volledig open source uitgebracht onder MIT-licentie. Wie wil, kan Klai zelf hosten op eigen infrastructuur.

Het Rotterdamse online drukkerijplatform HelloPrint boekte in 2025 een omzetgroei richting tachtig miljoen euro en zag de operationele winst met 21 procent stijgen. Tegelijk kocht het bedrijf aandelen terug van investeerders van het eerste uur. De afgelopen drie jaar investeerde HelloPrint zwaar in digitalisering en automatisering, met name kunstmatige intelligentie. “We doen nu veel meer met veel minder”, zegt ceo en mede-oprichter Hans Scheffer in een persbericht. “We zijn actief in meer landen, hebben meer klanten en draaien een veel hogere omzet dan drie jaar geleden.” Het bedrijf, in 2013 opgericht, is inmiddels actief in veertien landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Spanje en sinds dit jaar in de VS. Zuid-Amerika staat als volgende regio op de horizon. Met 160 medewerkers bedient HelloPrint naar eigen zeggen ruim zevenhonderdduizend klanten. HelloPrint kocht recent zijn vroege investeerders uit. Namen van de uitgekochte investeerders noemt het bedrijf niet. Bekend is dat Bregal Unternehmerkapital, Project A Ventures en Gert-Jan Munneke geld in het bedrijf staken. Scheffer is bezig zijn bedrijf helemaal om te bouwen met AI als basis. Daarbij gaat het vooral om de operationele kant, niet als losse tools bovenop bestaande processen. In dit interview legt hij uit dat de e-commercestack opnieuw wordt opgebouwd, de supplychain opnieuw ingericht en ook de interne werkwijzen structureel veranderen.

Google heeft tijdens zijn I/O-conferentie dinsdag een nieuwe AI-winkeltool aangekondigd: Universal Cart. Het idee is dat één winkelwagen je overal op internet volgt terwijl je producten bekijkt via Google-diensten zoals Search, Gemini, YouTube en Gmail. Met Universal Cart kunnen gebruikers producten van verschillende webshops verzamelen in één centrale winkelwagen. Google houdt daarna automatisch prijsdalingen, voorraadstatus en aanbiedingen in de gaten. Ook kan het systeem waarschuwingen geven wanneer een product goedkoper wordt of weer op voorraad is. De AI-functie gaat verder dan alleen producten bewaren. Google zegt dat de winkelwagen ook kan helpen bij aankoopbeslissingen. Als iemand bijvoorbeeld een pc samenstelt, kan de AI controleren of onderdelen compatibel zijn en alternatieven voorstellen als iets niet samenwerkt. De technologie draait op Googles nieuwe Universal Commerce Protocol (UCP), een open standaard die AI-assistenten moet laten samenwerken met webwinkels en betaalplatformen. Partners zijn onder meer Shopify, Walmart, Target en Etsy. Daarnaast breidt Google zijn Agent Payments Protocol (AP2) uit. Daarmee kunnen AI-agenten namens gebruikers automatisch aankopen doen binnen vooraf ingestelde limieten. Universal Cart wordt vanaf vandaag uitgerold in de VS en verschijnt later deze zomer in de Gemini-app. Ondersteuning voor YouTube en Gmail volgt daarna. Google heeft tijdens zijn ontwikkelaarsconferentie ook nieuwe updates aangekondigd voor de Gemini-app, waarmee het bedrijf de concurrentie aangaat met AI-chatbots als ChatGPT en Claude. De grootste verandering is dat Gemini verandert van een simpele chatbot naar een persoonlijke AI-assistent die meerdere taken tegelijk kan uitvoeren en informatie uit verschillende Google-diensten combineert. Gemini Live wordt uitgebreider en krijgt diepere integratie met apps zoals Gmail, Google Maps, Agenda en YouTube. Daardoor kan de AI bijvoorbeeld afspraken plannen op basis van e-mails of informatie uit video’s halen. De app krijgt betere multimodale mogelijkheden, wat betekent dat Gemini tekst, afbeeldingen, audio en video tegelijk beter begrijpt. Daarnaast kondigde Google nieuwe abonnementsvormen aan, waaronder AI-premiumfuncties voor geavanceerdere modellen en hogere gebruikslimieten. Sommige functies komen eerst beschikbaar voor betalende gebruikers van Google AI Pro en Ultra. Google vernieuwt verder de Play Store met nieuwe AI-functies rond Gemini. De grootste toevoeging is Ask Play, een ingebouwde chatbot waarmee gebruikers in natuurlijke taal vragen kunnen stellen over apps en games. Ask Play gebruikt Gemini-AI om aanbevelingen te geven, apps samen te vatten en verschillen tussen apps uit te leggen. Het systeem kan ook vervolgvragen beantwoorden, waardoor zoeken meer op een gesprek gaat lijken. Daarnaast krijgt Gemini diepere integratie met de Play Store. Wanneer gebruikers Gemini vragen om iets te doen, zoals een workout plannen, muziek maken of foto’s bewerken, kan de AI direct relevante Android-apps aanbevelen vanuit de Play Store. Google breidt ook de AI-functies van Gmail verder uit. Het bedrijf kondigde aan dat gebruikers binnenkort op een meer natuurlijke manier met hun inbox kunnen praten via Gemini-AI. In plaats van zoekwoorden in te typen, kun je straks gewoon vragen stellen zoals: Wanneer is het schooloptreden van mijn kind? Of: Wat waren mijn vluchtgegevens naar Barcelona?. Gmail probeert de relevante informatie uit je e-mails te halen en direct samen te vatten. Volgens Google moet dit het terugvinden van informatie in overvolle inboxen eenvoudiger maken. De functie bouwt voort op Google’s bestaande AI Inbox-mogelijkheden, maar krijgt nu een steminterface vergelijkbaar met Gemini Live. De nieuwe functies worden later deze zomer uitgerold voor mobiele apparaten en zullen beschikbaar zijn voor gebruikers van Google AI Pro- en Ultra-abonnementen. Willekeurige gebruikers kunnen voortaan binnen enkele minuten eenvoudige Android-apps bouwen via AI Studio, het ontwikkelplatform rond Gemini. Het bedrijf wil programmeren toegankelijker maken voor mensen zonder uitgebreide technische kennis. De AI kan ook bestaande apps aanpassen, bugs oplossen en functies toevoegen op basis van tekstinstructies. Een belangrijk onderdeel is de integratie met Android Studio. Ontwikkelaars kunnen een AI-gegenereerde app openen in de volledige ontwikkelomgeving en daarna handmatig verder aanpassen. Google benadrukt dat de tool bedoeld is om ontwikkeling te versnellen, niet om professionele programmeurs volledig te vervangen. Ook hardware kreeg gisteren de nodige aandacht. XREAL heeft tijdens Google I/O 2026 nieuwe details bekendgemaakt over Project Aura, zijn slimme Android XR-bril die samen met Google wordt ontwikkeld. Het bedrijf bevestigde dat de bril vóór het einde van 2026 wereldwijd op de markt komt. Project Aura is een lichtgewicht XR-bril die via een kabel verbonden wordt met een externe rekenmodule. In tegenstelling tot grote mixed-realityheadsets zoals de Apple Vision Pro of Samsung Galaxy XR probeert XREAL een compacter ontwerp te bieden dat dichter bij een gewone bril ligt. De bril draait op Android XR, het nieuwe besturingssysteem van Google voor augmented en mixed reality. Dat platform is sterk geïntegreerd met Gemini-AI en moet concurreren met Apple’s visionOS en Meta’s XR-ecosysteem.

Het Groningse digitale marketingbureau Tomorrowmen lanceert WAIZER, een AI-suite die het zelf de afgelopen twee jaar heeft ontwikkeld voor intern gebruik naar opdrachtgevers. De technologie helpt marketingteams processen te versnellen zonder de controle over merk en strategie te verliezen. Klanten hoeven er zelf ook niets voor te installeren. Het marketingbureau bouwt nu zijn eigen gereedschap en is baas in eigen gereedschapskist. Dat laatste is een bewuste keuze. WAIZER is geen softwareproduct dat klanten zelf draaien. Oprichter Yorick Voorthuijzen van het bureau met zestig man zegt: “Er is geen eigen engine, geen eigen AI-model en niet één ecosysteem. Welk systeem er per klus het best past, bepaalt een intern AI-team dat de markt continu in de gaten houdt.” De suite is gegroeid uit twee jaar aan losstaande experimenten. Waar Tomorrowmen aanvankelijk per project op zoek ging naar AI-oplossingen, zijn die nu samengevoegd tot een samenhangend pakket met vaste workflows. Dat zijn nu zeventien gereedschappen. Wat de tools bijvoorbeeld doen: contentcreatie op schaal, campagne-optimalisatie, FAQ’s maken, datagedreven doelgroepanalyses en compliance-checks in internationale context. Voorthuijzen beschrijft versnelling in werkwijzen en -processen in drie lagen: de suite verschaft inzichten, neemt handmatig werk weg en zorgt voor meer traffic en zichtbaarheid. Het gros van het voordeel zit voor het bureau zelf echter elders. “Vroeger waren we bezig met maken en uitrollen. Nu denken we na op strategisch niveau.” De vraag wat er überhaupt mogelijk is, verdringt de vraag hoe iets gemaakt moet worden. Tomorrowmen richt zich daarmee op een fundamentele verschuiving in het vak. Inkoop van digitale media raakt steeds verder geautomatiseerd, waardoor de rol van mensen zich verplaatst naar overzicht en controle. Tegelijk blijft creatie het meest weerbarstige domein. “Hier ligt het grote vraagstuk. De vraag is hoe je je eigen identiteit en waarden in stand houdt en dat goed overbrengt.” Foto: Robin Mathlener / Unsplash

Over exact een maand treedt een wet in werking die het even makkelijk maakt om een online aankoop te ontbinden als dat je hem aangaat. Met één druk op de knop. Webwinkels zijn er niet echt blij mee, maar het hogere belang is het consumentenrecht. Dit komt voort uit een EU-richtlijn die de regels voor kopen op afstand moderniseert en vereenvoudigt. De zogeheten stopknop is een functie in een site of app om de transactie accuut te ontbinden. Wie van een aankoop doet en er binnen de reguliere veertien dagen van wil afzien, moet dat kunnen doen. Een account bij de shop hoeft niet nodig te zijn en de consument moet direct bevestiging krijgen van annulering. Juridisch is de stopknop zo ingekleed dat er geen licht zit tussen de intentie van de gebruiker en de plicht van de verkoper hieraan te voldoen. De drempel moet zo laagdrempelig als mogelijk. En juist daar ligt het bezwaar van winkeliers. De meeste hébben immers als een helder retourbeleid en bieden reeds een afkoelingsperiode van veertien dagen. Of meer. Zij vinden de stopknop te veel van het goede. Foto: Dima Pechurin / Unsplash

De aanbevelingsalgoritmes van sociale media zijn democratisch riskant – én verbeterbaar. Tot deze conclusie komt het Commaisariaat voor de Media op basis van een wetenschappelijk rapport: ‘Naar democratisch gezonde feeds. Hoe toezicht en beleid aanbevelingsalgoritmes van sociale media kunnen verbeteren’. Feeds zijn handig, stelt de toezichthouder. Tegelijkertijd beïnvloeden sociale media hiermee wat je ziet én wie je volgt, en dus ook welke inhoud je tegenkomt en hoe dat je mening beïnvloedt. Al gebleken gevolgen van socialmediafeeds zijn gepolariseerde nieuwsconsumptie, affectieve polarisatie, afgesneden informatievrijheid (‘shadowbanning’), onvoorspelbare mediazichtbaarheid en gemanipuleerde meningsvorming. Het risico op onvrije en ongegronde meningsvorming neemt toe nu bepaalde platformeigenaren steeds merkbaarder politiek gemotiveerd of politiek gepusht handelen. In verkeerde handen kunnen de aanbevelingsalgoritmes ‘wapens’ zijn voor manipulatie van de publieke opinie. Sociale media moeten het makkelijker maken om als burger een ‘gezonde’ keuze te maken. Dat wil zeggen: een keuze die je als burger helpt voorzien in de informatiebehoefte die je zélf zegt te hebben, of in betrouwbare en professionele berichtgeving. Hiertoe zijn feeds verbeterbaar in drie richtingen: geef gebruikers vrijere keuze, maak betrouwbare informatie beter zichtbaar, en meet effecten structureler. De huidige orde van sociale media gaat niet vanzelf over op democratisch gezondere feeds. Dus bieden we een routekaart: een kaart met – in aansluiting op bestaande wetgeving – concrete opties voor overheidsbeleid en nalevingstoezicht. Commissariaat-voorzitter Amma Asante benadrukte tijdens een persconferentie dat er niet direct maatregelen gaan komen, wat ook moeilijk kan, omdat veel sociale mediabedrijven buiten Europa zijn gevestigd. ‘We moedigen toezichthouders en beleidsmakers aan tot gebruik van de routekaart – zo ook het kabinet, dat in het coalitieakkoord de ambitie heeft uitgesproken tot een verbod op polariserende en antidemocratische algoritmes. Platformbedrijven bepalen met algoritmes in toenemende mate wat we wel en niet te zien krijgen. Wanneer betrouwbaar en onafhankelijk nieuws minder goed zichtbaar is, wordt het lastiger voor mensen om zich goed te informeren. Dat raakt aan het functioneren van de democratie. Daarom is het belangrijk om ontwikkelingen in de nieuwsvoorziening te volgen en risico’s tijdig te signaleren. Offline én online. Het rapport gaat ook in op de vervolgacties die het Commissariaat neemt, in lijn met zijn meerjarenstrategie. Het Commissariaat doet dat zelf, of samen met collega-toezichthouders, in Nederland én in Europa. Zo is Amma Asante dit jaar niet alleen de voorzitter van het Nederlandse Commissariaat, maar ook van de European Media Board. Dat is het samenwerkingsverband van alle media-toezichthouders in Europa. De Media Board kan bijvoorbeeld – gevraagd en ongevraagd – advies geven aan de Europese Commissie over een belangrijk onderwerp als aanbevelingsalgoritmes. Screenshot

Fans van een aantal podcasts van BNR Nieuwsradio kunnen voor een paar euro per maand aantrekkelijke extraatjes kopen. Drie podcasts uit de stal van BNR beginnen namelijk met podcastabonnementen. Boekestijn & de Wijk is de grootste waar BNR Plus voor in de schappen ligt. Daarnaast liggen de juridische podcast Pro Forma en de autotitel Petrolheads APK. Belangstellende kopen geen Spotify- of Podimo-achtige bundel met daarin alledrie de titels. BNR kiest voor een benadering waarbij ze per titel extraatjes willen geven aan de echte fans. Bijvoorbeeld: geen reclame tijdens de uitzendingen en toegangskaartjes tot IRL-events. Afgelopen zondag, bijvoorbeeld, vond er het eerste Pro Forma-café plaats waar de presentatoren met een gast vooruitblikten op de uitspraak in de zaak tegen advocaat Inez Weski. Podcast Boekestijn & de Wijk genereerde over het jaar 2025 26.689.514 downloads, wat omgerekend staat voor 83.236 per aflevering. Van de andere twee titels zijn geen cijfers beschikbaar in de publieke rapportages van Audify. De Plus-betalingen worden afgehandeld via Stripe. BNR heeft in totaal 119 podcasts in portefeuille.

OpenAI heeft de uitrol van zijn advertentieplatform binnen ChatGPT uitgebreid met een cost-per-click (CPC) biedoptie en een self-service Ads Manager (in bèta). Daarmee kunnen adverteerders in de VS zich aanmelden en direct zelf advertenties inkopen. Het bedrijf introduceerde ook nieuwe meetmogelijkheden en een landingspagina met instructies, video’s en documentatie om adverteerders op weg te helpen. In de eerste fase van het project konden adverteerders advertenties kopen op basis van CPM (kosten per duizend vertoningen), om vraag en prestaties te testen in deze nieuwe omgeving. Nu voegt OpenAI CPC-biedingen toe, zodat adverteerders hun uitgaven beter kunnen afstemmen op wat gebruikers daadwerkelijk doen na het zien van een advertentie — zoals klikken. Naast self-service mogelijkheden blijven ook samenwerkingen met bureaus bestaan. Om video's van Youtube te kunnen tonen, dienen analytische cookies en tracking cookies geaccepteerd te worden. Cookie instellingen

TikTok brengt een nieuw reclame- annex mediaformaat voor internationale adverteerders. Microdrama’s, overgewaaid uit China, beginnen internationaal aan te slaan vanwege het engagerende en verhalende concept. Het socialbedrijf rolt sinds eind vorige week een aantal nieuwe reclamevormen om adverteerders beter te bedienen. Tijdens TikTok World 2026 toonde het nieuwe AI-oplossingen en advertentieformats om adverteerders te helpen campagnes effectiever te maken (o.a. Seedance 2.0), te optimaliseren en te meten. Daarnaast lanceerde TikTok nieuwe ontwikkelaarstools, waaronder de Ads MCP Server en Ads Skills, waarmee AI-toepassingen direct op het advertentie-ecosysteem gebouwd kunnen worden. Een marketingbureau of adverteerder kan met zijn AI-agent al chattend met TikToks reclamesysteem praten. Nieuw echter, Google en Meta bieden dit niet, zijn de formats Mini Series en Mini Games. Dat zijn formats die episodische content direct in de gebruikerservaring moet verankeren. Hetzij in de vorm van games, hetzij als beeldverhalen. Het platform positioneert de korte serievorm als een manier waarop merken niet alleen bereik kunnen opbouwen, maar ook omzet kunnen genereren. Je kunt betalen om, zoals bij Videoland of NPO Start, álle afleveringen van een serie in een keer te zien. Of een kijker accepteert reclameboodschappen tijdens de verhalen uit de koker van de adverteerder. De conceptuele vergelijking met het ontstaan van de soapopera op televisie ligt voor de hand. De microdrama’s worden organisch ontdekt in de feed, precies daar waar de aandacht al zit. Dat maakt het format voor adverteerders relevant op het moment waarop interesse ontstaat. In digitale marketingtaal is dat het verschil tussen meeliften op intentie en het alsnog proberen te creëren van aandacht. TikTok koppelt Mini Series bovendien aan zijn bredere automatiseringslaag, TikTok Growth Max. Als de adverteerder betaalt, worden zijn verhalen prominenter naar voren geschoven. Het mediaconcept microdrama is een aanpassing van het concept ‘televisieserie’, maar dan dus specifiek geformatteerd voor het kleine telefoonscherm en de bijbehorende korte aandachtspanne. In China kent dit honderden miljoenen kijkers, in de VS begint het bij jongere kijkers aan te slaan. Verder werd op TikTok World duidelijk dat alle commerciële activiteiten zich bewegen naar het ondersteunen van TikTok Shop. Dat is het e-commerceplatform dat het internationaal uitrolt. In Nederland is dat nog niet actief, maar deze week worden de eerste verkooppartners op het kantoor van het socialbedrijf ingeschreven. Het gaat om een kleine groep product- of merkeigenaren, geen wederverkopers. Zo introduceren ze bijvoorbeeld GMV, Shop-oplossing die campagnecreatie en optimalisatie van adspend automatiseert. Een andere sterk transactionele vernieuwing is TikTok GO. Dat is een nieuwe functie waarmee je rechtstreeks in de app hotels, attracties en andere reiservaringen kunt vinden en boeken. Daarvoor integreren ze het aanbod van Booking.com, Expedia, Viator, GetYourGuide, Tiqets en Trip.com. Deze e-commercefunctie is vooralsnog enkel in de VS beschikbaar. 


Meta verwacht een recordomzet van 240 miljard dollar aan advertenties in 2026, maar de grote groei is er wel uit. Dat blijkt uit het nieuwste Platform Insights-rapport van WARC Media. In 2025 groeide de advertentieomzet van Meta met 22 procent naar 196 miljard dollar. Voor 2026 wordt opnieuw een vergelijkbare groei voorzien, maar daarna verwacht WARC een merkbare vertraging: in 2027 zou de groei terugvallen naar 12,1 procent. De piek is nu. Facebook blijft de belangrijkste inkomstenbron binnen het Meta-ecosysteem. Het platform is goed voor naar schatting zestig procent van de totale advertentie-omzet dit jaar, tegenover veertig procent voor Instagram. Volgens de Britse onderzoekers is de motor achter de huidige groei kunstmatige intelligentie. Vóór 2023 liep Meta’s advertentiegroei nog achter op de totale mondiale markt voor social media-reclame. Via geautomatiseerde campagnetools en een uniforme AI-architectuur probeert Meta de conversies voor adverteerders te verhogen zonder de gebruikerservaring aan te tasten. Met zichtbaar effect. De uitrol van Meta’s nieuwste AI-modellen in het vierde kwartaal van 2025 leidde tot 24 procent meer incrementele conversies dankzij verbeterde attributie, zo blijkt uit de WARC-analyse.

Prosus leidt een investeringsronde in de taxi-app Rapido en breidt daarmee zijn belang aanzienlijk uit voorbij tien procent. Het Nederlandse fonds bouwt in vrij korte tijd zijn belang uit van nul in begin 2025. Toen stak het dertig miljoen dollar in Rapdido, vandaag leidt het een ronde van 240 miljoen dollar. De aankondiging vandaag maakt deel uit van een bredere financiering van 730 miljoen, waarmee de totale waardering van Rapido nu naar maar liefst drie miljard is geschoten. Het bedrijf uit 2015 zal het nieuwe kapitaal gebruiken om uit te breiden in kleinere Indiase steden, de dienstverlening in grote steden te verbeteren en het chauffeursnetwerk uit te breiden. Het is actief in 400 steden. Prosus investeerde eerder ook al in Bykea, een ridehailing en logistieke dienst in Pakistan die motorfietsen gebruikt voor personen- en pakketvervoer. Het Nederlandse fonds ziet de taxi-apps als onderdeel van zijn strategie om ecosystemen in e-commerce en aanverwante sectoren op te bouwen. In India zijn nog twee andere platformen actief in dit domein: Ola en Uber. Uber geldt als de goudstandaard voor veiligheid, transparantie en betrouwbaarheid. De chauffeurs zijn, volgens recensies, over het algemeen professioneler en de app biedt veruit de meest consistente klantenservice wanneer er problemen ontstaan. Rapido daarentegen wint qua beschikbaarheid en snelheid. Omdat zij werken met een aantrekkelijk model voor chauffeurs, accepteren die ritten razendsnel en liggen de prijzen vaak lager. De schaduwzijde van deze snelle groei is echter dat Rapido veelvuldig bekritiseerd wordt om een gebrekkige helpdesk en frequente klachten over chauffeurs die bij aankomst extra contant geld eisen. Ola bungelt in deze vergelijking onderaan. Rapido rapporteert 74 miljoen maandelijkse actieve gebruikers, ruim voor op Uber en Ola. Foto: Carolina Avinceta / Unsplash

Onder meer de Universiteit van Amsterdam, Amsterdam UMC en de Vrije Universiteit Amsterdam gaan nauw samenwerken met Graduate Ventures. Dit door Nederlandse topondernemers gestarte fonds investeerde sinds 2021 in ruim 80 start- en scale-ups. Naast geld krijgen die ook toegang tot het netwerk en de ervaring van ruim 200 ‘alumni-ondernemers’. Eerder kozen ook de TU Delft, de Erasmus Universiteit Rotterdam, het Erasmus MC en Wageningen University voor deze unieke aanpak.  Met de samenwerking pakken de universiteiten en Graduate Ventures een hardnekkig Nederlands probleem aan. Nederland behoort tot de top vijf van meest innovatieve landen ter wereld. Slechts één op de vijf startups groeit echter door tot scale-up. In de Verenigde Staten is dat meer dan de helft, blijkt uit onderzoek door TNO. Belangrijke oorzaak: een structureel tekort aan kapitaal én begeleiding. Graduate-founders Menno Antal (voormalig Managing Partner 3i Group), Frans van Houten (voormalig CEO Philips), Sandro van Hellenberg Hubar (mede‑oprichter van Xindao) en Gert Jan van der Hoeven (oprichter H2 Equity Partners) brachten een grote groep topondernemers bijeen om dat te verhelpen. Met de hulp van gerenommeerde ‘founding supporters’ als Michiel Muller (founder Picnic), Frank Slootman (ex-CEO Snowflake), Kees Koolen (founder, ex-CEO Booking.com), Raymond Cloosterman (founder Rituals) en MedTech-ondernemer Eline van Beest bouwen zij aan een ecosysteem als dat van Amerikaanse topuniversiteiten als Stanford en MIT. Succesvolle alumni investeren daar veel geld én tijd in het ondersteunen van de volgende generatie topondernemers. Dankzij deze ‘Giving Back’-cultuur beschikken start- en scale-ups sneller over financiering, én het netwerk en de kennis van door de wol geverfde ondernemers. De kracht van dit ‘Giving Back’-ecosysteem blijkt nu ook in Nederland. Binnen vijf jaar financierde Graduate al 80 startups: 62 ontvingen een pre-seedinvestering tot 75 duizend euro. Achttien startups, waaronder klinkende namen als Workwize, QuantWare en Eddy Grid, ontvingen een seedinvestering van enkele miljoenen. Het pre-seedfonds van bijna 10 miljoen euro bestaat geheel uit giften van succesvolle alumni en ondernemers die via de aangesloten universiteitsfondsen geworven worden. In het eerste for-profit seedfonds van 50 miljoen euro nemen grotendeels dezelfde investeerders deel. Het nieuwe tweede seedfonds zal straks 80 miljoen euro omvatten. Sifted, de startup-titel van de Financial Times, riep Graduate Ventures vorig jaar uit tot een van de meest actieve investeerders van Europa. Sinds de lancering in 2021 werkten de TU Delft, de Erasmus Universiteit Rotterdam en het Erasmus MC al nauw samen met Graduate. Eerder dit jaar kwam Wageningen University daarbij. De uitbreiding naar Eindhoven en Amsterdam werd gisteren bekendgemaakt tijdens Graduate Connect, het jaarlijkse netwerkevenement van het fonds.

Organisaties die vaker in het nieuws komen, worden door AI-modellen als ChatGPT, Copilot en Claude vaker als beste optie aanbevolen. Dat blijkt uit eigen onderzoek van AI-first PR-bureau Blaudruck onder Nederlandse merken in vijf sectoren. LLM’s volgen het nieuws, maar wel tijdgebonden. Komt een merk negatief in beeld, zoals Odido rond het datalek, dan komt dat in AI-antwoorden vooral naar boven bij reputatievragen (‘Is Odido een goede provider?’), maar minder bij praktische vragen (‘Heb ik met Odido dekking in Wissenkerke?’). Voor PR- en communicatieteams betekent dit dat zowel positieve als negatieve berichtgeving direct doorwerkt in hoe vaak AI klanten naar merken doorverwijst, waarbij sentiment een belangrijkere rol speelt in hoe dat gebeurt. Binnen de vijf gemeten sectoren is een duidelijk verband te zien tussen publicaties op online media en de vermeldingskans in ChatGPT, Copilot en Claude. In de telecomsector worden steevast Vodafone (92% vermeldingskans, 1.301 online media vermeldingen in Q1 2026), KPN (84%, 3.914) en Odido (82%, 4.245) genoemd. Maar Youfone (66%, 101) laat zien dat ook kleinere spelers met gerichte PR een serieuze AI-positie kunnen opbouwen. Hetzelfde patroon geldt voor de bankensector, waar grootbanken zoals ING (90%, 14.183) en Rabobank (82%, 10.491) de antwoorden domineren. Neobank GoDutch komt met 14 vermeldingen op 40%, maar scoort wel consistenter positief op sentiment. Hier speelt mee dat de grootbanken vaker negatief in beeld komen rond beursnieuws en klachten over dienstverlening. In de supermarktbranche zijn Albert Heijn (96%, 8.287) en Jumbo (85%, 7.103) de standaardantwoorden, met het minder grote Hoogvliet (72%, 1.915) toch op respectabele afstand. In de biersector kiest AI voor de bekende namen Heineken (96%, 3.633) en Grolsch (82%, 2.155); het kleinere Gulpener (43%, 83) wordt misschien minder snel genoemd, maar consistent zeer positief beschreven. Bij categorieën waar reputatie en thought leadership belangrijker zijn dan schaal, is het effect het scherpst. Moneybird (82%, 22) en e-Boekhouden (88%, 18) worden ondanks een beperkt aantal mediapublicaties consequent als beste boekhoudsoftware aanbevolen. Tellow laat de keerzijde zien: met slechts één online vermelding zakt de AI-vermeldingskans drastisch naar 20%. Wie niet in de media verschijnt, verdwijnt ook eerder uit de antwoorden van AI. Steeds meer consumenten en zakelijke beslissers vragen ChatGPT, Copilot, Claude, Gemini en Perplexity om aanbevelingen. Toch hebben marketing- en communicatiemanagers nauwelijks zicht op hoe hun merk in die antwoorden naar voren komt. Bij algemene vragen zoals ‘Welke telecomprovider is het beste?’ leunen de modellen zwaar op betrouwbare bronnen: tests, rankings en recente berichtgeving. AI is daardoor een belangrijke graadmeter geworden voor PR, waarbij naamsbekendheid en reputatie direct meetbaar zijn geworden. Hetzelfde patroon geldt voor de bankensector, waar grootbanken zoals ING (90%, 14.183) en Rabobank (82%, 10.491) de antwoorden domineren. Neobank GoDutch komt met 14 vermeldingen op 40%, maar scoort wel consistenter positief op sentiment. Hier speelt mee dat de grootbanken vaker negatief in beeld komen rond beursnieuws en klachten over dienstverlening. In de supermarktbranche zijn Albert Heijn (96%, 8.287) en Jumbo (85%, 7.103) de standaardantwoorden, met het minder grote Hoogvliet (72%, 1.915) toch op respectabele afstand. In de biersector kiest AI voor de bekende namen Heineken (96%, 3.633) en Grolsch (82%, 2.155); het kleinere Gulpener (43%, 83) wordt misschien minder snel genoemd, maar consistent zeer positief beschreven. Bij categorieën waar reputatie en thought leadership belangrijker zijn dan schaal, is het effect het scherpst. Moneybird (82%, 22) en e-Boekhouden (88%, 18) worden ondanks een beperkt aantal mediapublicaties consequent als beste boekhoudsoftware aanbevolen. Tellow laat de keerzijde zien: met slechts één online vermelding zakt de AI-vermeldingskans drastisch naar 20%. Wie niet in de media verschijnt, verdwijnt ook eerder uit de antwoorden van AI. Branddruck heeft een AI tool gelanceerd die inzicht geeft in de vermeldingskans en het sentiment van een merk in de bekende LLM’s. In een uitgebreid rapport worden zes AI-modellen geanalyseerd, inclusief een benchmark tegen drie concurrenten, een ontwikkeling over tijd, een overzicht van de bronnen die AI gebruikt en concrete aanbevelingen voor earned media en thought leadership. De tool is per direct beschikbaar via blaudruck.agency/branddruck-ai/.