emerce

De Amerikaanse venture kapitalist Index Ventures komt met een nieuw fonds. Met 3,5 miljard dollar richten ze zich komende jaren specifiek op AI. Dat is een hele generieke definitie van technologie die begint door te dringen tot in de haarvaten van het bedrijfsleven. De omvang van het fonds stelt Index ook in de gelegenheid om niet specifiek te zijn. “AI verkort de tijd van idee tot product en stelt complete sectoren open voor disruptie, van infrastructuur en cybersecurity tot fintech, gezondheidszorg, productiviteit en consumententoepassingen.” Index Ventures investeert over de hele wereld, onder meer in de Nederlandse ondernemingen Adyen, Cradle, DataSnipper, Otrium, Tebi, Weaviate en Wonderful. De nieuwe 3,5 miljard dollar wordt opgehakt in stukjes en verdeeld over fondsen seed (400 miljoen), venture (900 miljoen) en growth (2,2 miljard). Hiermee kunnen ze instappen bij het kleinste bedrijven en ook uit eigen middelen doorinvesteren in de allergrootste. Foto: Invest Europe / Unsplash

Klaviyo, een in e-commerce populair platform voor e-mailmarketing en CRM, zag de omzet met een kwart stijgen tot 371 miljoen dollar. Het bedrijf uit Boston publiceerde kort voor het weekend de cijfers over het tweede kwartaal. De verkopen buiten de thuismarkt Amerika stegen met 35 procent. Toen Klaviyo vorige maand een nieuwe CFO aanstelde reageerden beleggers positief, wat resulteerde in een koersstijging. Nu ze de omzetverwachting voor het jaar opschroeven, daalde de koers juist. Dat heeft vermoedelijk te maken met de stevige investeringen die ze doen in AI, specifiek de overname (PDF) van het bedrijf Agency. Dat drukt de winstcijfers. Onder de streep schrijft het bedrijf een verlies van 8,8 miljoen dollar, versus een verlies van 24,3 miljoen een jaar geleden. Ceo Elias Torres van Agnecy wordt bij zijn nieuwe werkgever chief product officer. Klaviyo maakte afgelopen kwartaal een tactische, technische koppelingen met Claude en Figma en werd partner bij Shopify Sidekick en Stripe Projects.

Hoewel Apple voor de ontwikkeling van zijn nieuwe Siri AI samenwerkt met Google, betekent dat niet dat de spraakassistent simpelweg op Googles eigen model Gemini draait. Apple benadrukt dat Siri AI gebruikmaakt van eigen AI-modellen en dat er geen Gemini-software of Google-zoekfunctionaliteit rechtstreeks in de assistent is verwerkt. De samenwerking beperkt zich tot de onderliggende modelontwikkeling en trainingsmethoden. Tijdens de ontwikkeling van Apple Intelligence heeft Apple een deel van zijn Foundation Models samen met Google ontwikkeld. Daarbij is, zo is inmiddels duidelijk geworden, gebruikgemaakt van technologie uit de Gemini-modellen en van trainingsmethoden waarbij de uitkomsten van geavanceerde Gemini-modellen zijn ingezet om Apples eigen modellen verder te verbeteren. De uiteindelijke AI-modellen zijn echter door Apple zelf ontwikkeld en geoptimaliseerd. Volgens Apple bestaat Siri AI uit een reeks Foundation Models die zowel lokaal op compatibele apparaten als in de cloud kunnen draaien. Voor eenvoudige taken vindt de verwerking plaats op het apparaat zelf. Complexere opdrachten worden afgehandeld via Apples eigen cloudinfrastructuur. Alleen voor de meest rekenintensieve taken kan gebruik worden gemaakt van Google-infrastructuur, waarbij Apple aangeeft dat de privacybescherming behouden blijft. Apple maakt daarnaast onderscheid tussen de technologie achter een AI-model en de gebruikerservaring. Google levert volgens het bedrijf een deel van de technische basis, terwijl Apple verantwoordelijk blijft voor de integratie met iOS, de bediening, de privacymaatregelen, de koppeling met apps en de manier waarop Siri antwoorden genereert. Daardoor blijft Siri volgens Apple een eigen product en geen versie van Gemini met een andere interface.

Nederlandse magazijnen maakten in 2025 ruim een derde (38 procent) van alle orders op maandag verzendklaar. Dat is een forse piek tegenover zeventien procent op dinsdag, zestien procent op woensdag en vijftien procent op zowel donderdag als vrijdag. Dat blijkt uit de nieuwste Pakketradar analyse van logistiek SaaS-platform Wuunder, gebaseerd op 26 miljoen orders bij honderden webshops. Alles wat vanaf vrijdagmiddag wordt besteld, blijft liggen tot maandag omdat de meeste magazijnen in het weekend gesloten zijn. Onder de belofte van ‘vandaag besteld, de volgende werkdag in huis’ moet die hele berg op één dag verwerkt worden. In alle veertien onderzochte branches was maandag veruit de drukste orderverwerkingsdag, al zijn de verschillen groot. Bij doe-het-zelf en klusartikelen wordt 45,2 procent van het weekvolume op maandag ingepakt, gevolgd door sport en outdoor (43,5 procent) en babyproducten (41,5 procent). Ook elektronica (41,0 procent), boeken (40,6 procent) en mode (40,3 procent) verwerken ruim vier op de tien orders op de eerste werkdag. Levensmiddelen vormen de uitzondering met 25,4 procent. Daar blijft het werk beter over de week verspreid, met dinsdag (21,7 procent) en donderdag (19,2 procent) als stevige tweede en derde dag. Ook cadeauartikelen (34,1 procent) en luxegoederen (35,9 procent) kennen een rustigere start van de week. Een betere spreiding van bezorgingen over de week kan de maandagpiek aanzienlijk verminderen. Kiezen consumenten vaker voor een bezorgdag later in de week dan krijgen magazijnen meer ruimte om orders verspreid te verwerken in plaats van massaal op maandag. De analyse rekent door wat dat oplevert: wordt een kwart van het maandagvolume over de rest van de week verdeeld, dan daalt het maandagaandeel van 38 naar 28 procent. Dinsdag komt uit op negentien procent, woensdag op achttien procent en donderdag en vrijdag allebei op zeventien procent. Zo ontstaat een vlakker en voorspelbaarder weekpatroon. Juist de sectoren met de zwaarste maandag boeken de meeste winst wanneer consumenten een keuze in bezorgdag krijgen. Bij doe-het-zelf en klusartikelen zakt het maandagaandeel met 11,3 procentpunt naar 33,9 procent, bij sport en outdoor met 10,8 procentpunt naar 32,7 procent. De maandagpiek ontstaat niet in het magazijn, maar in de checkout, stelt Wuunder. De volgende werkdag leveren is al jarenlang de standaard, een keuze die de hele sector samen heeft gemaakt. Het magazijn draait die dag op volle capaciteit, waardoor de vervoerder dat dinsdag doet. Om die twee dagen aan te kunnen, leunt de keten zwaar op kleine onderaannemers met flinterdunne marges en veel flexibele krachten. De optie om zelf een bezorgdag te kiezen betekent een vlakkere week en minder afhankelijkheid van een flexibele schil die alleen bestaat om één piekdag op te vangen. De techniek daarvoor bestaat al jaren en onderzoek liet zien dat 88 procent van de consumenten graag zelf bepaalt wanneer het pakket komt. Het gaat er nu om dat de sector die stap samen zet.

De omzet in de Nederlandse zakelijke telecommarkt daalde in het eerste kwartaal van 2026 met 0,5 procent op jaarbasis. De groei in vast breedband kon de omzetdaling bij mobiele telefonie, vaste telefonie en datadiensten niet compenseren. Dit blijkt uit het recente rapport van Telecompaper over de zakelijke telecommarkt in het eerste kwartaal van 2026. Het aantal zakelijke breedband aansluitingen groeide licht en de omzet steeg met bijna 5 procent. KPN bleef marktleider in dit segment met ruim 46 procent van de omzet, na een groei van ruim 5 procent. VodafoneZiggo volgde met ruim 40 procent omzetaandeel, eveneens na een omzetgroei van ruim 5 procent. Odido groeide sterk dankzij zijn FWA-dienst 5G Internet voor Bedrijven en kwam uit op bijna 5 procent marktaandeel, een stijging van bijna 2 procentpunt op jaarbasis. KPN en VodafoneZiggo hadden samen meer dan 84 procent van alle lijnen. In mobiele telefonie groeide het aantal zakelijke simkaarten bij KPN het sterkst van de kwartalen tot nu toe. Odido liet een daling zien en bij VodafoneZiggo bleef het aantal mobieletelefonieklanten stabiel. KPN bleef naar abonnee-aantal ’s lands grootste aanbieder, gevolgd door VodafoneZiggo en Odido. De totale mobiele omzet, inclusief mobiel breedband, daalde met 2 procent ten opzichte van vorig jaar. Naar omzet groeide KPN licht en verstevigde zijn marktaandeel. Vodafone verloor de meeste omzet, ruim 5 procent, en verloor ook marktaandeel. De mobiele omzet van Odido daalde ruim 4 procent. Nummer vier is Enreach, met een marktaandeel van onder de 4 procent. Vaste telefonie kromp verder: de omzet daalde ruim 4 procent. Ook de omzet uit datalijnen nam af, met bijna 2 procent. De omzet uit de zakelijke tv-markt groeide met dan weer heel licht, dankzij single-screenklanten. Voor de periode 2026-2030 verwacht Telecompaper een gemiddelde jaarlijkse groei (CAGR) van bijna 2 procent voor zakelijke simkaarten en ongeveer 1 procent voor mobiele omzet. Vaste telefonie krimpt naar verwachting verder, met een negatieve CAGR van ruim 2 procent voor aansluitingen en bijna 4 procent voor omzet. Breedband groeit naar verwachting met een CAGR van ruim 4 procent in lijnen en bijna 5 procent in omzet. Datalijnen dalen naar verwachting met een CAGR van ruim 7 procent en de omzet met ruim 8 procent.

DHL pleit voor strengere regels voor de bezorging van zware pakketten. Het bedrijf wil dat pakketten van meer dan 23 kilogram in heel Duitsland alleen nog door twee bezorgers mogen worden afgeleverd. Volgens DHL moet die verplichting wettelijk worden vastgelegd en voor de hele pakketsector gelden. Aanleiding is de fysieke belasting van pakketbezorgers. Volgens Nikola Hagleitner, bestuurslid van DHL voor de Duitse post- en pakketactiviteiten, heeft ongeveer een derde van de ziekteverzuimmeldingen binnen die divisie te maken met spier- en skeletaandoeningen. Zware pakketten kunnen volgens haar leiden tot rugklachten wanneer ze door één persoon worden vervoerd. DHL benadrukt dat een wettelijke regeling noodzakelijk is om een gelijk speelveld te behouden. Als alleen DHL de limiet zou invoeren, zouden zakelijke klanten kunnen overstappen naar concurrenten die nog wel zwaardere pakketten door één bezorger laten afleveren. Het bedrijf stelt dat gezondheidsbescherming alleen effectief is als dezelfde regels voor de hele branche gelden. Concurrenten zoals Hermes, GLS en DPD zijn kritisch over het voorstel. Zij wijzen op het tekort aan personeel, hogere kosten, langere bezorgtijden en een slechtere milieubalans doordat meer voertuigen nodig zouden zijn. De pakketbranche pleit er juist voor om technische hulpmiddelen, zoals professionele steekwagens, te gebruiken bij zware zendingen. Vakbond Verdi vindt het voorstel van DHL juist niet ver genoeg gaan. De bond wil dat de grens op 20 kilogram komt te liggen, zonder uitzonderingen voor technische hulpmiddelen. Een dergelijke regeling was eerder al opgenomen in een hervorming van de Duitse postwet, maar de bijbehorende uitvoeringsregels zijn nooit vastgesteld nadat de toenmalige coalitieregering viel. Volgens DHL wegen slechts 1,1 procent van de verzonden pakketten tussen de 23 en 31,5 kilogram, maar deze zendingen zijn vaak afkomstig van grote zakelijke klanten die ook veel lichtere pakketten versturen. Daardoor zou een eenzijdige maatregel van DHL grote commerciële gevolgen kunnen hebben.

Uit de eerste kwartaalcijfers van SpaceX als beursgenoteerd bedrijf blijkt dat de advertentie-inkomsten van X, het voormalige Twitter, sinds de overname door Elon Musk sterk zijn teruggelopen. Hoewel het sociale platform slechts zijdelings wordt genoemd in de financiële rapportage, X is immers geen onderdeel van SpaceX, geven de cijfers voor het eerst een duidelijk beeld van de omvang van de advertentiemarkt van X. X boekte in het tweede kwartaal van 2026 367 miljoen dollar aan advertentie-inkomsten. Dat is meer dan de 343 miljoen dollar in het voorgaande kwartaal, maar 83 miljoen dollar minder dan een jaar eerder. Vergeleken met het tweede kwartaal van 2022, het laatste kwartaal voordat Musk Twitter overnam, is de daling nog groter. Destijds bedroegen de advertentie-inkomsten 1,08 miljard dollar, ruim 713 miljoen dollar meer dan nu. Binnen SpaceX speelt de advertentietak van X inmiddels een relatief bescheiden rol. De AI-divisie van het bedrijf realiseerde in hetzelfde kwartaal 2,2 miljard dollar omzet, Starlink bracht 4,3 miljard dollar op en de ruimtevaartactiviteiten waren goed voor 962 miljoen dollar. Tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers werd nauwelijks ingegaan op de advertentietak van X. Financieel directeur Bret Johnsen schreef de lichte groei ten opzichte van het vorige kwartaal toe aan een vernieuwd advertentieplatform. Ook meldde SpaceX dat de abonnementeninkomsten van X zijn gestegen, mede dankzij de verdere uitrol van het advertentievrije Premium+-abonnement. Sinds de overname probeert X het vertrouwen van adverteerders terug te winnen. Het platform heeft onder meer zijn Android-app vernieuwd, aparte apps voor berichten en betalingen geïntroduceerd en nieuwe functies toegevoegd om makers van content en adverteerders aan te trekken.

Airbnb presteerde in het tweede kwartaal van 2026 beter dan analisten hadden verwacht. De omzet steeg naar ongeveer 3,61 miljard dollar, mede dankzij sterke wereldwijde reislust en extra vraag rond het WK voetbal in de VS, Canada en Mexico. Het aantal geboekte overnachtingen en ervaringen nam met 10% toe tot 148,3 miljoen. Vooral Noord-Amerika liet de sterkste groei in boekingen in bijna drie jaar zien. Ook markten als Brazilië en India droegen sterk bij aan de groei. De winst per aandeel kwam uit op 1,37 dollar, boven de verwachtingen van analisten. Ook de brutoboekingen en de aangepaste EBITDA vielen hoger uit dan voorzien. CEO Brian Chesky zei dat Airbnb een van zijn sterkste kwartalen in jaren heeft neergezet en dat het bedrijf veel nieuwe gebruikers heeft aangetrokken. Hij benadrukte daarnaast dat Airbnb zich ontwikkelt van een verhuurplatform tot een bredere reis- en dienstenmarktplaats. Hotelboekingen groeien volgens het bedrijf inmiddels bijna drie keer zo snel als boekingen van vakantiehuizen. Airbnb investeert ook sterk in AI. Volgens het bedrijf helpt kunstmatige intelligentie bij snellere productontwikkeling, betere aanbevelingen voor gebruikers, ondersteuning van hosts en efficiëntere klantenservice. Beleggers reageerden positief: het aandeel steeg in de nabeurshandel met ongeveer 10%.

Microsoft heeft in zijn jaarverslag over boekjaar 2026 voor het eerst onthuld hoeveel omzet zijn grootste AI-partner OpenAI oplevert. Uit de cijfers blijkt dat OpenAI in het afgelopen boekjaar goed was voor ongeveer 24,1 miljard dollar aan omzet voor Microsoft. Dat komt neer op ruim 70 procent van de totale AI-omzet van het bedrijf, die wordt geschat op ongeveer 34 miljard dollar. De informatie komt uit een verplichte financiële openbaarmaking waarin Microsoft de omzet van zijn grootste klant vermeldt. Hoewel OpenAI niet met naam wordt genoemd, is uit eerdere afspraken tussen beide bedrijven duidelijk dat het om de ontwikkelaar van ChatGPT gaat. De cijfers onderstrepen hoe belangrijk OpenAI is geworden voor Microsoft. Sinds de miljardeninvesteringen van Microsoft in OpenAI draait een groot deel van de AI-activiteiten van het softwarebedrijf op de vraag naar Azure-cloudcapaciteit vanuit OpenAI. Tegelijkertijd werkt Microsoft eraan zijn afhankelijkheid te verkleinen door eigen AI-modellen te ontwikkelen en samenwerkingen aan te gaan met andere partijen, zoals Anthropic. Ondanks die diversificatie laat het jaarverslag zien dat OpenAI voorlopig de grootste aanjager blijft van Microsofts AI-omzet. Volgens de openbaar gemaakte cijfers leverde de samenwerking in boekjaar 2026 gemiddeld ruim 2 miljard dollar omzet per maand op voor Microsoft.

Topgeschenken, het moederbedrijf achter de merken Topbloemen, Toptaarten en Topgeschenken, haalt met Hoorn Bloommasters een strategische partner en minderheidsaandeelhouder aan boord. Tegelijkertijd wordt Jasper Jolink benoemd tot CEO van Topgeschenken. De toetreding van Hoorn Bloommasters markeert volgens het bedrijf zelf een nieuwe fase in de ontwikkeling van Topgeschenken. Beide bedrijven blijven zelfstandig opereren, maar gaan intensief samenwerken met elkaar. Hoorn Bloommasters gaat exclusief de sourcing, inkoop en productie van het bloemenassortiment van Topgeschenken verzorgen. Hierdoor krijgt Topgeschenken directe toegang tot de inkooporganisatie, productielocaties en logistieke expertise van Hoorn Bloommasters. De samenwerking moet leiden tot een verdere verbetering van productkwaliteit, beschikbaarheid en klantbeleving. De samenwerking biedt daarnaast nieuwe mogelijkheden om de bloemenketen verder te verduurzamen. Beide partijen zetten in op transparantie over de herkomst van bloemen, stimulering van gecertificeerde teelt en verdere verduurzaming van de keten. Naast de strategische samenwerking vindt een wijziging plaats binnen de directie van Topgeschenken. Na jarenlang leiding te hebben gegeven aan de onderneming draagt Edwin van Arkel zijn rol als CEO over aan Jasper Jolink. Jolink trad 2,5 jaar geleden in dienst bij Topgeschenken als Supply Chain Director en vervulde daarna de functie van COO. Van Arkel blijft als aandeelhouder verbonden aan het bedrijf en zal daarnaast als strategisch adviseur nauw betrokken blijven bij de verdere ontwikkeling en koers van de organisatie.

ABN AMRO en Mistral zijn een strategisch partnerschap aangegaan om geavanceerde AI-oplossingen voor de bank te ontwikkelen. Het is de eerste samenwerking tussen Mistral en een toonaangevende Nederlandse bank. Dankzij deze samenwerking krijgt ABN AMRO toegang tot geavanceerde AI-capaciteiten van Mistral, Europa’s snelst groeiende AI-bedrijf. Deze technologie wordt in Europa ontwikkeld en beheerd, waardoor de afhankelijkheid van niet-Europese technologieaanbieders afneemt en belangrijke transities worden ondersteund die bepalend zijn voor de toekomst van Europa. Gezamenlijk ontwikkelen de partners AI-toepassingen, die voldoen aan de eisen van de bank op het gebied van veiligheid, transparantie, privacy en naleving van wet- en regelgeving. Daarnaast sluiten deze toepassingen aan bij Europese waarden en normen. Carsten Bittner, Chief Innovation & Technology Officer van ABN AMRO: ‘De samenwerking met Mistral stelt ons in staat gebruik te maken van de meest geavanceerde AI-technologieën, terwijl we tegelijkertijd kiezen voor betrouwbare Europese innovatie. In een snel veranderende wereld is het belangrijker dan ooit dat Europa digitaal weerbaar, concurrerend en strategisch zelfstandig blijft.’

Uber heeft in het tweede kwartaal van 2026 opnieuw groei laten zien. Het technologiebedrijf achter de taxi- en maaltijdbezorgdiensten zag zowel de omzet als het aantal ritten stijgen, terwijl ook de winst en kasstroom verder toenamen. In Londen experimenteert het bedrijf intussen met zelfrijdende taxi’s.  De omzet kwam uit op 13,1 miljard dollar, een stijging van 19 procent ten opzichte van een jaar eerder. Het aantal bruto boekingen (Gross Bookings), een belangrijke graadmeter voor de totale waarde van alle ritten en bestellingen via het platform, groeide met 18 procent tot 53,5 miljard dollar. Gecorrigeerd voor wisselkoerseffecten bedroeg de groei 15 procent. In totaal werden 3,5 miljard ritten en bestellingen verwerkt, 18 procent meer dan een jaar eerder. Het aantal maandelijkse actieve gebruikers steeg naar 215 miljoen, eveneens een toename van 18 procent. Onder de streep behaalde Uber een nettowinst van 2,1 miljard dollar. De aangepaste EBITDA steeg met 28 procent naar 2,4 miljard dollar, terwijl de vrije kasstroom uitkwam op 2,8 miljard dollar. Volgens topman Dara Khosrowshahi profiteert Uber van de combinatie van mobiliteit, maaltijdbezorging en nieuwe diensten op één platform. Uber meldde daarnaast dat het zijn programma voor de inkoop van eigen aandelen verder uitbreidt. De raad van bestuur heeft hiervoor een extra budget van 20 miljard dollar goedgekeurd, bovenop het bestaande aandeleninkoopprogramma. Uber en het Britse AI-bedrijf Wayve hebben intussen een belangrijke stap gezet richting de introductie van zelfrijdende taxiritten in Londen. Transport for London (TfL) heeft een aantal volledig elektrische Ford Mustang Mach-E-voertuigen van Wayve voorzien van een vergunning voor personenvervoer. De auto’s zijn uitgerust met Wayve’s AI Driver, een autonoom rijsysteem dat gebruikmaakt van camera’s en radar. Tijdens de eerste fase blijft een speciaal opgeleide en door TfL gecertificeerde chauffeur aan boord om toezicht te houden en indien nodig de controle over te nemen. De ritten vinden plaats binnen het Britse testprogramma voor autonome voertuigen. Later deze zomer krijgt een eerste groep gebruikers die zich hebben aangemeld voor Uber’s wachtlijst toegang tot de dienst. Zij kunnen de robotaxi’s uitproberen en feedback geven voordat de dienst breder beschikbaar wordt. Volgens Uber hebben zich in de afgelopen acht weken al meer dan 100.000 Londenaren aangemeld om een van de eerste passagiers te worden. Wayve ontwikkelt een AI-systeem dat zonder vooraf gedetailleerd ingemeten kaarten kan rijden. In plaats daarvan leert de software, vergelijkbaar met een menselijke bestuurder, van praktijkervaring. Volgens het bedrijf maakt dat de technologie eenvoudiger inzetbaar in nieuwe steden en onder uiteenlopende weers- en verkeersomstandigheden.

Een Amerikaans federaal hof van beroep heeft de uitspraak teruggedraaid waarmee AI-bedrijf Perplexity werd verboden om zijn AI-winkelassistent op Amazon te gebruiken. Daarmee krijgt Perplexity voorlopig toestemming om de dienst actief te houden, terwijl de rechtszaak verdergaat. Het conflict begon nadat Amazon Perplexity in november had aangeklaagd. Volgens de webwinkel gebruikte Perplexity via zijn Comet-browser geautomatiseerde software om namens gebruikers aankopen te doen op Amazon, ondanks technische blokkades en een sommatie om daarmee te stoppen. Amazon stelt dat Perplexity daarmee de Amerikaanse Computer Fraud and Abuse Act (CFAA) en een Californische anti-hackwet overtreedt. Een federale rechter gaf Amazon eerder gelijk en legde een voorlopig verbod op. Daarbij moest Perplexity niet alleen stoppen met het benaderen van Amazon, maar ook eerder verzamelde gegevens vernietigen. De rechter oordeelde dat Amazon waarschijnlijk kan aantonen dat Perplexity zonder toestemming toegang kreeg tot afgeschermde delen van de website, ook al gebeurde dat met toestemming van de gebruikers zelf. Perplexity ging direct in beroep. Volgens het bedrijf zijn het de gebruikers die Amazon bezoeken en niet de AI-dienst zelf. Daarnaast stelt Perplexity dat de CFAA niet bedoeld is om de toegang tot openbare websites te beperken en dat Amazon de wet inzet om een concurrent op het gebied van AI-winkelassistenten te dwarsbomen. Het hof van beroep heeft het verbod nu tijdelijk opgeschort. Dat betekent niet dat Perplexity de zaak heeft gewonnen: de rechters nemen later een definitieve beslissing over het hoger beroep. Tot die tijd mag de Comet-winkelassistent echter actief blijven op Amazon.

Recente internationale studies laten zien dat generatieve AI de productie van nieuwe titels versnelt doordat auteurs en uitgevers de technologie inzetten voor onderzoek, redactie, vertaling en zelfs het genereren van complete teksten. Het aanbod van boeken is hierdoor sterk toegenomen, constateert ABN in een marktstudie. Onderzoekers van Cornell University en de University of Minnesota schatten dat inmiddels meer dan de helft van de nieuwe Amerikaanse boektitels AI-gegenereerde elementen bevat. De snelle opkomst van AI roept nieuwe vragen op over auteursrechten en de economische positie van schrijvers en uitgevers. Generatieve AI-modellen worden namelijk getraind met behulp van grote hoeveelheden bestaande teksten waarop auteursrecht rust. Hierdoor zijn wereldwijd juridische discussies ontstaan over de vraag in hoeverre auteurs en uitgevers hiervoor toestemming moeten geven of financieel gecompenseerd moeten worden. Nederlandse uitgevers hebben in juni 2026 een ‘boekenpact’ gesloten om ongeoorloofd gebruik van hun intellectueel eigendom tegen te gaan en voorwaarden te scheppen voor het betaald gebruik daarvan. Voor uitgevers vormt AI duidelijk zowel een kans als een risico. De technologie kan helpen bij het ontwikkelen en distribueren van teksten, maar kan ook de waarde van intellectueel eigendom onder druk zetten. Hoewel AI de productiekant van boeken al sterk beïnvloedt, blijft de manier waarop lezers boeken consumeren vooralsnog grotendeels onveranderd. Het papieren boek is nog altijd dominant, ondanks de opkomst van e-boeken en audioboeken. Toch kan AI ook aan de consumptiekant een kentering voor de boekenmarkt inluiden. Door AI wordt de dialoog met een bron, zoals een boek, niet alleen mogelijk maar ook op schaal mogelijk. Zo kan iedereen toegang hebben tot een persoonlijke AI-tutor op basis van het overgeleverde werk van Plato, die ondanks zijn bezwaren wel veel geschriften heeft nagelaten. Voor ongeveer 700.000 mensen in Nederland met dyslexie zijn de mogelijkheden van AI als hulpmiddel en tutor veelbelovend. Ook het maken van een samenvatting of juist het opnieuw bezoeken en opfrissen van een passage die roestig in het geheugen is geworden, wordt gemakkelijker met behulp van AI. Gepersonaliseerde, interactieve leeservaringen, verrijkt met audio, beeld of video, zijn dankzij AI eveneens mogelijk. Elektronische boeken (e-boeken) en audioboeken hebben een vaste plek veroverd op de boekenmarkt. Volgens het jaaroverzicht van KVB Boekwerk werden in 2025 zo’n 4 miljoen e-boeken verkocht ter waarde van 42 miljoen euro. Dat komt overeen met 6 procent van de totale omzet van boeken in Nederland. Ook audioboeken zijn sterk in opkomst, meestal beluisterd via abonnementsdiensten als Spotify of Storytel. Uit enquêtegegevens van GfK blijkt dat ongeveer een kwart van de Nederlanders in 2025 luisterde naar audioboeken. Digitaal groeit dus, maar blijft desondanks een aanvulling op het papieren boek. Want het papieren boek vormt nog altijd het fundament van de boekenmarkt. Volgens ABN AMRO ligt het ‘papieren’ afzetaandeel in 2025 rond de 86 procent (cijfer exclusief studieboeken). Dit is overigens een schatting, want openbare gegevens over audioboeken via abonnementsdiensten zijn niet beschikbaar. In omzet gemeten ligt het aandeel van papieren boeken nog hoger, omdat ze over het algemeen duurder zijn dan e-boeken en audioboeken. De blijvende dominantie van het papieren boek is niet uniek voor Nederland. In de Verenigde Staten, vaak voorloper qua mediaconsumptie, schommelt het omzetaandeel van de papieren boekenmarkt al jaren rond de 80 procent, zoals blijkt uit cijfers van de Association of American Publishers. De kernvraag is dus niet of papier blijft, maar hoe digitaal zich ernaast ontwikkelt. E-boeken en audioboeken bieden duidelijke praktische voordelen. In combinatie met een e-reader is het mogelijk om honderden e-boeken mee te nemen op vakantie. De schermen zijn rustig voor de ogen en hebben geïntegreerde verlichting. Digitale bladwijzers en een zoekfunctie maken het makkelijk om in het e-boek te navigeren. Audioboeken voegen daar flexibiliteit aan toe. Ze zijn eenvoudig te beluisteren onderweg of tijdens het sporten. ‘Lezen’ is op deze manier goed in een druk leven in te passen. De kracht van papieren boeken ligt meer in de beleving. Lezers waarderen het contact met papier, het omslaan van pagina’s en zelfs de geur van een boek. Onderzoek van de universiteit van Tokio met behulp van MRI-scanners suggereert dat bij het lezen van papier andere processen in de hersenen actief zijn dan bij schermlezen, wat samenhangt met dieper begrip en een beter geheugen voor de inhoud. Tegelijk is het papieren boek een bezit dat pronkt in de boekenkast, een signaal van identiteit en status. En praktisch gezien werkt papier altijd — ook zonder stroom. Het papieren boek blijft dus aantrekkelijk in een digitale tijd, juist vanwege het ouderwetse, analoge en directe karakter van de leeservaring. Bijna de helft van de lezers beperkt zich tot papier. Een kleine andere helft leest hybride, dus zowel papier als e-boeken en/of audioboeken, waarbij de balans tussen deze drie vormen uiteenloopt. Slechts 2 procent van alle ‘lezers’ luistert uitsluitend naar audioboeken, terwijl 5 procent van alle lezers uitsluitend e-boeken leest (zie cirkeldiagram). Dit volgt uit enquête van NielsenIQ in opdracht van Stichting Marktonderzoek Boekenvak (SMB) onder 1200 lezers, dat wil zeggen mensen die wel eens een boek lezen digitaal of analoog. Digitalisering verdringt papier dus niet, maar vergroot de keuze voor lezers. Nieuwe lezers worden echter nauwelijks aangeboord; het percentage niet-lezers liep in 2025 zelfs wat op naar 17 procent. Wel stappen bestaande lezers (deels) over op digitale vormen. Het aandeel lezers dat zegt alleen papieren boeken te lezen is dan ook afgenomen, van 53 procent in 2020 tot 46 procent in 2026. Ondanks deze ontwikkeling houdt de fysieke boekwinkel nog verrassend goed stand. Ongeveer 55 procent van de totale verkoop van papieren boeken gaat nog altijd over de toonbank in de boekwinkel of kantoorboekhandel. Dat aandeel blijft stabiel, zie histogram. Internationaal zien we hetzelfde patroon, onder meer in de Verenigde Staten en Duitsland. De fysieke boekwinkel blijft dus relevant, ondanks de opkomst van digitale verkoopkanalen (zoals webwinkels) en digitale distributie (van e-boeken en audioboeken).