emerce

DeepSeek groeide in juli uit tot de op één na grootste AI-aanbieder op basis van tokenvolume en verwerkte meer dan twee keer zoveel tokens als Google. In april was DeepSeek nog goed voor minder dan 1 procent van het totale tokenvolume via AI Gateway, tegenover bijna 40 procent voor Google. In juli was het aandeel van DeepSeek gestegen tot 25 procent, terwijl Google terugviel tot 10,7 procent. Dat blijkt uit de nieuwste AI Gateway Production Index van Vercel. Bedrijven gebruiken steeds meer AI, terwijl de gemiddelde kosten per token voor het eerst sinds mei duidelijk dalen. De nieuwste AI Gateway Production Index van Vercel laat zien dat het tokenvolume via de AI Gateway in juli met 59 procent groeide ten opzichte van juni. De totale uitgaven namen tegelijkertijd met 37 procent toe, terwijl de gemiddelde prijs per token (een in AI gebruikte rekeneenheid) met 13,6 procent daalde. Dat de gemiddelde prijs per token daalt terwijl de totale uitgaven toenemen, hangt samen met een verschuiving in de modellen die bedrijven gebruiken. Organisaties verwerken meer AI-taken via goedkopere modellen en passen hun modelmix actief aan. Van de teams die in zowel juni als juli meer dan 10 miljoen tokens verwerkten, veranderde driekwart minimaal 10 procent van de gebruikte modelmix. Drie op de vijf teams wijzigden zelfs minimaal een kwart. DeepSeek V4 Flash, het goedkoopste model van het bedrijf, verwerkte in juli zelfs meer tokens dan alle Google-modellen bij elkaar. Het model was alleen al goed voor bijna een vijfde van het totale tokenvolume via AI Gateway. De groei beperkt zich niet tot DeepSeek. Open-weight modellen waren in juli samen goed voor 36 procent van het totale tokenvolume, tegenover 11 procent in april. Ook hun aandeel in de uitgaven nam toe. Dat steeg van minder dan 4 procent in de voorgaande maanden naar 8,6 procent in juli, mede door de opkomst van nieuwe modellen van Moonshot en Z.ai. De verschuiving naar goedkopere modellen heeft directe gevolgen voor de gemiddelde AI-kosten. In juli daalde de gemiddelde prijs per token met 13,6 procent. Bij een ongewijzigde modelmix zou de gemiddelde prijs per token vrijwel gelijk zijn gebleven aan die van juni. De ontwikkeling is ook duidelijk terug te zien in het gebruik van OpenAI-modellen. In juli lag de gemiddelde prijs per token voor deze modellen 42 procent lager dan in juni. Van het extra tokenvolume dat via OpenAI-modellen werd verwerkt, ging 85 procent naar GPT-5-Nano, het goedkoopste model binnen de GPT-5-familie. Tegelijkertijd blijven zoals aangegeven zowel het totale gebruik als de uitgaven aan AI groeien. Sinds mei zijn de uitgaven via AI Gateway met 74 procent gestegen en is het tokenvolume verdubbeld. Bedrijven kopen daarmee steeds meer AI-capaciteit, terwijl iedere uitgegeven dollar gemiddeld meer tokens oplevert. De toename van het gebruik van goedkopere modellen betekent niet dat prijs bij iedere toepassing doorslaggevend is. Anthropic was in juli verantwoordelijk voor 29,8 procent van het tokenvolume, maar ontving 65,1 procent van alle uitgaven via AI Gateway. De gemiddelde prijs per Anthropic-token lag 4,4 keer hoger dan het gemiddelde van alle andere AI-aanbieders. Dat verschil is vooral zichtbaar bij zogenoemde coding agents, de grootste toepassing op AI Gateway gemeten naar tokenvolume. DeepSeek verwerkte binnen deze categorie bijna een derde van alle tokens, terwijl Anthropic meer dan 80 procent van de uitgaven ontving. De cijfers onderstrepen dat de markt zich verder opsplitst naar type toepassing. Goedkopere modellen verwerken een steeds groter deel van het totale AI-volume, terwijl premium modellen een groot aandeel van de uitgaven behouden bij toepassingen waarvoor bedrijven bereid zijn meer per token te betalen.

Nederlandse bestuurders hebben een fors positiever beeld van het AI-gebruik in hun eigen organisatie dan de mensen die er dagelijks mee werken. Uit onderzoek onder 440 Nederlandse beslissers komt een verschil van 24 tot 26 procentpunten naar voren tussen wat de C-suite denkt dat er draait en wat er op de werkvloer daadwerkelijk gebeurt. Dat gat verklaart voor een belangrijk deel waarom zoveel agentic AI-projecten blijven steken tussen pilot en productie. Wie denkt dat hij er al is, maakt geen geld en aandacht vrij voor de stap die nog moet komen. Dat stelt Joop Snijder, CTO van Aigency en Head of Research bij Info Support, in een video-interview bij Emerce Talks over agentic AI. Ook aan tafel zit Michel van Velden, ceo van Craftmore, en hoofd Empathy Lab bij EPAM, Jaap Kooij. Aan de techniek ligt het volgens Snijder niet. Die is verder dan wat organisaties aankunnen. En de usecases liggen voor het oprapen. Wat wél remt, zijn twee organisatorische kwesties. De eerste rem op versnelling door AI-inzet is de financieringsstructuur. In grotere bedrijven wordt een pilot betaald uit een innovatiebudget, terwijl de operatie de toepassing uiteindelijk naartoe gaat geen geld daarvoor heeft. “Dan heb je gewoon letterlijk een gat”, stelt Snijder. De tweede rem is de bereidheid om werkprocessen fundamenteel anders in te richten. Wie AI alleen loslaat op het reguliere werk van medewerkers boekt een productiviteitswinst die niet zichtbaar is op de winst- en verliesrekening. Van Velde benoemt het bestuur zelf als de zere plek. In veel organisaties ontbreekt namelijk een heldere visie op directieniveau. En daarmee ook op de technologische kennis. Wat volgens hem in de overgang van pilot naar implementatie het vaakst wordt vergeten, is het governancemodel. Daarin staat de vraag centraal welke onderdelen van het AI-proces de mens nog een rol speelt, welke rol dat precies is en waar de grens tussen mens en machine ligt. De directeur van Craftmore en Ablestar verwacht een shake-out in de bureauwereld. “Als wij nu drie keer zo snel kunnen produceren, dan is er niet drie keer zoveel werk. Dus ergens gaat die shake-out komen.” Snijder: “Maar ga je dat ook niet drukken op je marge? Als iedereen dit sneller kan en goedkoper kan, dan drukt dat gewoon de marge.” Van Velde: “Daarom is het belangrijk dat er een shift gaat komen. In plaats van dat je op uren gaat afrekenen, doe je dat op waarde.”

Vannacht Nederlandse tijd onthult Google tijdens het jaarlijkse Made by Google-evenement in New York vier nieuwe telefoons: de Pixel 11, Pixel 11 Pro, Pixel 11 Pro XL en de Pixel 11 Pro Fold. De Pixel Watch 5 verschijnt gelijktijdig. De apparaten hebben sterkere, helderdere schermen en tijdbesparende AI dankzij de nieuwe Google Tensor G6-processor. De serie combineert volgens Google een sterk hardware-ontwerp met Googles meest diepgaande AI-integratie tot nu toe, aangestuurd door een gloednieuwe AI-chip en Gemini. De bekende camerabalk is dunner en heeft van rand tot rand glas, maar blijft onmiskenbaar een Pixel telefoon. De Pixel serie draait op de nieuwe Google Tensor G6-chip. Die levert tot 20 procent betere energie-efficiëntie, 25 procent sneller browsen en 15 procent snellere app-laadtijden. Google introduceert verder de ‘HiLight’-functie exclusief voor de Pro-modellen. Een ledlampje in de camerabalk aan de achterzijde geeft visuele kleursignalen, bijvoorbeeld bij inkomende gesprekken van een partner. Het lampje pulseert tijdens Gemini-interacties wanneer de telefoon met het scherm naar beneden ligt. De camera van de Pro-modellen krijgt een vernieuwde telefotolens met tot 120x Professionele zoom en 8K Video Boost. Kopers van de Pro-modellen ontvangen een Google AI Pro-abonnement voor zes maanden. De Pixel 11 Pro Fold is Google’s dunste en meest robuuste vouwbare smartphone tot nu toe. Het toestel is ongeveer 1 mm dunner, bijna 10 procent lichter en tot drie keer sterker dan zijn voorganger. Efficiënt multitasken wordt mogelijk gemaakt door het gebruik van gesplitste schermweergave en het 16 GB RAM-geheugen van de telefoon. Met de functie Bubbels zweven apps zoals de browser, agenda of Gemini als bubbels boven het hoofdscherm. Gebruikers hebben zo makkelijk on the go toegang tot diverse apps zonder dat hun werkproces ingrijpend wordt verstoord. Een Qualcomm Snapdragon W5 Gen 2 Accelerated-chip stuurt de nieuwe Pixel Watch 5 aan. Dit garandeert 20 procent snellere prestaties, tot 30 à 40 uur batterijduur afhankelijk van het model, en ultrasnel opladen. Gebruikers bedienen het horloge volledig aanrakingsvrij via ‘Raise to Talk’ en simpele handgebaren. Nieuwe sensoren registreren langetermijntrends in bloeddruk en insuline. Slaapfuncties zoals ‘Sleep Breathing Quality’ en ‘Smart Wake Alarms’ wekken de gebruiker op het optimale moment in de slaapcyclus. Google heeft ook de Pixel Tag aangekondigd. Het is een tracker die gebruikmaakt van Googles Find Hub en later dit jaar op de markt komt. De Pixel Tag moet onder meer helpen om sleutels, tassen en andere spullen terug te vinden. De tracker heeft een pilvormig ontwerp en meet ongeveer 4,6 bij 2,8 centimeter. Het apparaat is 5,4 millimeter dik. Aan de voorkant zit een metalen plaat met het Google-logo en een opening voor de luidspreker. De achterkant is gemaakt van kunststof en heeft een ronde opening waarmee de CR2032-knoopcel kan worden vervangen. Volgens Google gaat de batterij meer dan een jaar mee. Google zegt dat het ontwerp bestand is tegen buigen en barsten. Met een knop op de tracker kunnen gebruikers hun telefoon laten overgaan. Daarnaast zijn er zogenoemde ‘Left Behind’-meldingen, die waarschuwen wanneer je een voorwerp ergens achterlaat. Binnenin zitten onder meer een accelerometer, luidspreker, Bluetooth en Ultra Wideband (UWB). Die laatste technologie wordt gebruikt voor Precision Finding. Daarbij krijgt de gebruiker visuele aanwijzingen over de afstand en richting van de tracker. Dit werkt volgens Google tot een afstand van 50 meter. De Pixel Tag werkt met Android 9 en nieuwer. Dankzij Fast Pair is het koppelen eenvoudig: na het verwijderen van het beschermende lipje van de batterij hoeft de tracker alleen maar bij de smartphone te worden gehouden. De behuizing bestaat uit polycarbonaat en metaal. Google brengt de Pixel Tag voorlopig alleen uit in de kleur Fog. De tracker heeft een IP67-classificatie en is daarmee beschermd tegen stof en water. Hij kan volgens de specificaties maximaal 30 minuten op een diepte van één meter worden ondergedompeld. De Pixel Tag kost 29 dollar. Een verpakking met vier exemplaren kost 99 dollar. Google brengt de tracker op 11 november 2026 uit, maar voor zover bekend niet in de Benelux. De overige producten liggen op 20 augustus in de winkels. Pixel 11 (verkrijgbaar in Frost, Hibiscus, Pistachio, Obsidian): Vanaf €999 Pixel 11 Pro (verkrijgbaar in Canyon, Fog, Olive, Matte Obsidian): Vanaf €1199 Pixel 11 Pro XL (verkrijgbaar in Canyon, Fog, Olive, Matte Obsidian): Vanaf €1399 Pixel 11 Pro Fold (verkrijgbaar in Olive, Obsidian): Vanaf €1999 Google Pixel Watch 5 (verkrijgbaar in Obsidian, Fog, Olive, Canyon): Vanaf €419

Fransman Yann LeCun, voorheen Meta’s AI-hoofd, start een investeringsfonds met 100 miljoen dollar voor AI-start-ups. Het bedrijf heet 224 Ventures en het beoogt investeringen te plaatsen van tussen de een en vijf miljoen dollar. Doelwitten: AI-native teams. Anders gezegd: 224 Ventures gaat komende jaren heel veel heel kleine investeringen doen. Of meedoen in wat grotere rondes waarin anderen de kar trekken. LeCuns partners zijn ex-Google DeepMind-onderzoeker Oriol Vinyals en Shaun Johnso, die oprichter was van AIX Ventures. De Fransman zal in de dagelijkse praktijk meer aandacht besteden aan zijn eigen start-up AMI Labs, waarvoor hij eerder dit jaar een miljard dollar groeigeld ophaalde. Bijna een kwart van de VC-deals in Europa in de maand juli 2026 ging naar AI-start-ups, zo laten nieuwe cijfers zien. Foto: Jannes Van den wouwer / Unsplash

Anthropic, de maker van AI-systeem Claude, gaat alles dat met zijn nieuwe modellen wordt geproduceerd voorzien van een onzichtbaar watermerk. Dat gebeurt voor Europa maar over de hele wereld en is bedoeld om inzichtelijk te maken of en wat met AI is gecreëerd. Daarmee onderwerpt het bedrijf zich aan een specifiek artikel in de AI Act van Europa die modelmakers daartoe verplicht. Het doel hiervan is transparantie te bieden over verantwoordelijkheid over AI-gegenereerde producties. Dat valt uiteen in vier categorieën, waaronder ook helpdesks van bedrijven en bijvoorbeeld nieuwsuitgevers vallen. “Omdat het watermerk onderdeel is van de tekst, zal het met de tekst meereizen wanneer deze elders wordt gekopieerd en geplakt en kan het ook na bewerkingen behouden blijven.“ Het watermerken wordt ingevoerd in alle nieuwe Claude-modellen die vanaf 2 augustus 2026 in gebruik worden genomen. Het geldt nog niet voor Fable 5, Opus 5 en Opus 4.8. Dat komt nog. Dit concept wordt in de fysieke wereld bijvoorbeeld gebruikt om echtheidskenmerken te verwerken in bankbiljetten. Het helpt echt van nep onderscheiden. De kenmerken zijn niet met het oog waarneembaar. Machines zien ze wel. De metadata wordt toegepast volgens de open standaard van de Coalition for Content Provenance and Authenticity (C2PA). Gebruikers van Claude reageren er niet onverdeeld enthousiast op. De Engelse techtitel The Register haalt verscheidene experts en situaties aan waarin dit soort beschermingssystemen wordt omzeild of vernietigd. Anthropic is vooralsnog de eerste die zich op deze manier onderwerpt aan de AI Act. Foto: Lance Grandahl / Unsplash

Shein zou volgende week naar de beurs willen in Hong Kong, na mislukte pogingen in New York en Londen. Dit moet plaatsvinden tegen een waardering van ergens rond de dertig à 35 miljard dollar. Althans, dat melden South China Morning Post en de Financial Times. De beursgang moet zo’n drie miljard dollar in het laatje brengen. Sinds vorige week wordt de interesse onder institutionele investeerders gepeild. De exacte datum van de beursgang staat nog niet vast. Shein, formeel een bedrijf uit Singapore, produceert en verkoopt kleding en snuisterijen voor een habbekrats. De nieuwe Europese invoerheffing van drie euro per productcategorie maakt China-shoppen merkbaar duurder voor Europese consumenten. Het moet nog blijken in hoeverre de invoerrechten daadwerkelijk de pakketjesgolf indammen. De heffing loopt vooralsnog tot 1 juli 2028. Vanaf dan moet er een nieuwe, permanente regeling van kracht worden die dynamisch belast. Het bedrijf realiseerde in 2025 een omzet van ruim veertig miljard dollar en een nettowinst van twee miljard. In Europa staat Shein onder toenemende druk. De Europese Commissie opende in februari 2026 een formeel onderzoek onder de Digital Services Act naar de controle op illegale producten, platformontwerp en aanbevelingssystemen. Daarnaast legden nationale toezichthouders zware boetes op. Frankrijk beboette het bedrijf onder meer veertig miljoen voor misleidende prijs- en milieuclaims, 150 miljoen voor cookieconsent en later nog eens ruim 22 miljoen voor tekortkomingen rond consumentenrecht en textielinformatie. De Ierse privacytoezichthouder startte een onderzoek naar de doorgifte van EU-gebruikersdata naar China. Europa is goed voor ruwweg een derde van Sheins omzet. Foto: the blowup / Unsplash

RTL Group zag het aantal streamingabonnees met 20 procent stijgen tot 8,7 miljoen. De kijktijd op de thuismarkt steeg met zes procent. Streaming is operationeel winstgevend geworden. Volgens ceo Clément Schwebig compenseert de stijging in streaminginkomsten de daling die de Europese mediagroep ondergaat bij lineaire televisie. RTL Nederland is geen onderdeel meer van deze groep, maar gebruikt nog wel het RTL-merk. Vanochtend publiceerde het Duitse bedrijf de financiële cijfers over het tweede kwartaal. Daaruit komt naar voren dat de jarenlange investeringen in de digitale business hun vruchten beginnen af te werpen. Digitaal neemt ook in deze televisiewereld het stokje over van analoog in, wat lijkt, een financieel duurzame transitie. Op groepsniveau steeg de omzet met dertig procent tot acht miljard euro, de winst steeg een paar procenten naar 61 miljoen. De groei komt mede door de overname van Sky Deutschland. De streamingbusiness leverde in het tweede kwartaal een omzet van 299 miljoen euro op (+27%) en een bedrijfsresultaat van 31 miljoen. Een jaar geleden moest hier nog geld bij, nu levert het geld op. Streaming zal naar verwachting honderd miljoen euro (ebitda) bijdragen aan de jaarwinst. Migratie van RTL+ Duitsland, vergelijkbaar met ons Videoland, naar het Bedrock-platform werd afgerond in april 2026. Dat is eigen streamingtechnologie, afkomstig van de Franse dochter M6.

Bij recente aanvallen op logistieke centra van de Russische webwinkel Wildberries zijn voorraden met een totale waarde van maximaal 5 miljard dollar vernietigd. De toekomst van de zwaar met schulden beladen Russische onlinehandelaar zou daardoor ‘op het spel staan’. Dat schrijft de Wall Street Journal, op basis van analyses van marktonderzoeksbureau Data Insight en andere bronnen. Wildberries zou bij Russische banken voor meer dan 10 miljard dollar aan leningen hebben afgesloten. Mede daarom wordt gesproken over plannen voor een reddingsoperatie. Die zou verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor de Russische economie. Wildberries werd in 2004 opgericht door Tatjana Kim, die tot 2024 bekendstond als Tatjana Bakaltschuk. Het bedrijf groeide vervolgens uit tot wat de Amerikaanse krant omschrijft als het Amazon van Rusland. De onlinewinkel heeft volgens de Wall Street Journal de afgelopen jaren sterk geprofiteerd van het vertrek van Europese en Amerikaanse bedrijven uit Rusland. Die bedrijven staakten hun activiteiten nadat Rusland in 2022 een grootschalige oorlog tegen Oekraïne was begonnen. Deze zomer werd Wildberries echter zelf doelwit van Oekraïense aanvallen. Oekraïne begon gericht logistieke centra van het bedrijf met drones aan te vallen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verklaarde dat Wildberries betrokken zou zijn bij de levering van onderdelen voor drones, navigatietechnologie en andere apparatuur aan de Russische strijdkrachten. Volgens Data Insight, dat zich daarbij baseert op informatie waarover de Wall Street Journal bericht, hebben de droneaanvallen inmiddels meer dan één miljoen vierkante meter aan opslagruimte getroffen. Die opslaglocaties worden niet alleen door Wildberries gebruikt. Net als Amazon stelt het bedrijf een deel van zijn logistieke infrastructuur beschikbaar aan andere onlinewinkels. Sommige van deze bedrijven zouden een schadevergoeding aangeboden hebben gekregen. Zij mogen hun goederen echter niet uit onbeschadigde magazijnen ophalen. Juist vanwege deze sterke verwevenheid met de Russische onlinehandel zou de overheid kunnen besluiten tot een financiële reddingsoperatie om grotere economische gevolgen te voorkomen. Het is echter nog onduidelijk of zo’n reddingsoperatie er daadwerkelijk komt en hoe die eruit zou zien. Foto Artyom Vasilyev (cc)

Het Nederlandse Utonomy rolt Upod breed uit, een soort gratis datakluis met bijbehorende browserextensie die cookiebanners herkent en automatisch wegklikt op basis van vooraf ingestelde voorkeuren. Talpa Network en Consent Studio, leverancier van cookiebanners aan zo’n drieduizend Nederlandse sites, zijn de eerste partners. Voor het einde van het jaar wil het bedrijf minimaal vijf verschillende soorten partijen hebben aangesloten, usescases met een sterke focus op e-commerce. Dat vertelt mede-oprichter Arno Otto aan Emerce. Eind mei ging de eerste toepassing al in stille modus live bij Talpa. Nu volgt de formele lancering en de uitrol richting consumenten. “Eigenlijk is het geen datakluis, maar de vastlegging van je persoonlijk profiel. ‘Datakluis’ is de naam voor de fysieke opslag.” De werking van het systeem is simpel. Gebruikers maken eenmalig een persoonlijke datakluis aan, de Upod, waarin datakaarten zitten: een basisprofiel en bijvoorbeeld een shoppingprofiel. Daaraan is nu een cookieprofiel toegevoegd, dat vastlegt of iemand cookies accepteert, weigert of beperkt toestaat. De browserextensie herkent vervolgens de cookiebalk van aangesloten websites en handelt die af volgens die voorkeur. “Dat scheelt uren per jaar en je bent van de cookiebanner af”, aldus Otto. De extensies van Chrome, Edge en Firefox zijn live, aan Safari wordt gewerkt. Otto: “Die browserextensies zijn de echte noviteit. Uit testen weten we dat gebruikers gemak en controle willen. De consentagent geeft ze dat gemak op alle sites. Met een Upod neem je stap voor stap controle over je eigen data terug.” Otto benadrukt het verschil met een adblocker. Die weigert simpelweg alles. De Upod bemiddelt namens de gebruiker. Alleen partijen die toestemming krijgen én de technologie ondersteunen, mogen per sessie profielgegevens inzien. Websites hoeven aan hun kant slechts enkele regels code toe te voegen. Daarin schuilt ook het verdienmodel. Utonomy positioneert Upod als wapen tegen wat Otto ‘consenterosie’ noemt. Uitgevers en webshops hebben zich volgens hem neergelegd bij massale opt-outs, gebruikers die cookies weigeren. Maar dat hoeft dus niet, betoogt de ondernemer. Uitgevers kunnen met toestemming weer advertenties gaan tonen, webshops kunnen passender producten leveren. In iemands shoppingprofiel zitten bijvoorbeeld kledingmaten. Die landen nooit bij de winkel zelf. Ze mogen enkel een keer kijken. Klanten hoeven die maten niet meer per bestelling op te geven, wat volgens Otto de conversie verhoogt en retouren terugdringt. Deze zomer komt er ook een gezinsprofiel bij, gericht op onder meer de reismarkt. Ben je alleenreiziger of ga je altijd met een gezin met een x-aantal kinderen op pad? Dat is allemaal in de digitale profiel vastgelegd. Onlangs kreeg Stichting Nederlandse Datakluis (SNDK) van de ACM nog het formele stempel (PDF) een aanbieder van databemiddelingsdiensten te zijn. Dat is de formele erkenning dat het een onafhankelijk intermediair zonder commercieel belang en geen data doorverkoopt. Een gatekeeper. SNDK is de onafhankelijke, non-profit technologiepartij waar het commerciële Utonomy zijn platform van betrekt. Utonomy maakt de technologie benaderbaar. De consument bereikt Utonomy indirect via de partners, zoals uitgevers en webshops. En direct via de browserextensies. Het bedrijf Consent Studio bouwt de vraag ‘Wil je nooit meer een cookiebanner zien?’ ergens rondom zijn bestaande banners in. Bij Talpa verschijnt de Upod-registratie vóór de consentbanner. Onder de motorkap draait Upod op het Solid-protocol van web-uitvinder Tim Berners-Lee. Hij betoogt dat gebruikers horizontaal door databestanden moeten kunnen bewegen in plaats van vast te zitten in verticale silo’s per aanbieder. Otto plaatst het initiatief nadrukkelijk in het bredere debat over digitale soevereiniteit: “Je kunt niet onafhankelijk van big tech worden als zij jouw data blijven oogsten. De rechten daarvoor heeft men al via de AVG, maar men kon ze niet echt uitoefenen. Met de Upod en deze infrastructuur kan dat wel.” Dat het Europese besef groeit dat de cookiebanner is doorgeschoten, speelt het bedrijf daarbij in de kaart. Brussel werkt aan versoepeling van de regels. Foto: Martino Pietropoli / Unsplash

De Europese Commissie en het SpaceRISE-consortium hebben vrijdag een uitvoeringsovereenkomst getekend die het Europese satellietnetwerk IRIS² van de tekentafel naar de bouwfase brengt. De constellatie groeit met 66 extra satellieten in een lage baan naar 348 stuks. De eerste lanceringen moeten in 2029 plaatsvinden. Bouw- en lanceerpartners zijn nog niet gericht aangesteld, maar de namen in het consortium geven wel richting. Europa zet hiermee de volgende richting een datacommunicatienetwerk vanuit de ruimte voor overheden en het bedrijfsleven. IRIS’ prijskaartje loopt nu al op. Waar de concessie van december 2024 uitging van 290 satellieten en 10,6 miljard euro, komt de geplande investering volgens een persbericht van consortiumpartner Hispasat nu uit boven de 15,6 miljard euro. De toekomstige constellatie bestaat uit 330 satellieten in een lage baan en 18 in een middelhoge baan. De uitbreiding is militair van aard. De extra laag van 66 satellieten is bedoeld voor defensie, veiligheid en hulpdiensten en moet de beveiligde overheidscapaciteit binnen de Unie met zestig procent verhogen en wereldwijd met 54 procent. De belangrijkste bouwpartners zijn Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space, OHB en Aerospacelab. Waar Europa in 2029 commercieel van start wil gaan in 2029, had Starlink eind 2025 10,3 miljoen abonnees. Amazon rolt met Leo, het voormalige Project Kuiper, eveneens een netwerk uit.

DeepSeek heeft aangekondigd de prijzen van zijn API-diensten op korte termijn aanzienlijk te verhogen. Volgens de Chinese AI-start-up worden de nieuwe tarieven later bekendgemaakt, maar gebruikers doen er goed aan hun gebruik hier alvast rekening mee te houden. De aankondiging volgt een week na de introductie van DeepSeek-V4-Flash-0731, een lichtgewicht AI-model met 284 miljard parameters. Het model trok wereldwijd veel aandacht doordat het prestaties levert die dicht in de buurt komen van de beste AI-modellen, terwijl de kosten veel lager liggen. De prijsverhoging onderstreept de uitdaging waar DeepSeek voor staat. Het bedrijf heeft zijn reputatie opgebouwd met zeer lage prijzen, maar moet die strategie zien vol te houden in een markt waar de concurrentie steeds heviger wordt. AI-ontwikkelaar Michael Guo schreef op X dat een prijsverhoging op dit moment riskant kan zijn, omdat nieuwe modellen van onder meer Meta en OpenAI volgens hem vergelijkbare prestaties leveren tegen concurrerende tarieven. Onderzoeksbureau Epoch AI noemt DeepSeek-V4-Flash-0731 momenteel het op één na krachtigste open-weight AI-model op de markt, alleen overtroffen door het Kimi K3-model van het Chinese Moonshot AI. De prestaties zouden ongeveer tussen Anthropic’s Claude Opus 4.5 en Opus 4.6 liggen. Ook qua prijs onderscheidt het model zich sterk. Volgens Artificial Analysis kost een gemiddelde taak met DeepSeek-V4-Flash-0731 ongeveer 3 dollarcent, tegenover 3,15 dollar voor Anthropic’s Claude Fable 5. Dat maakt het DeepSeek-model ongeveer 105 keer goedkoper. Epoch AI wijst erop dat DeepSeek niet alleen goedkoper is dan Amerikaanse concurrenten, maar ook veel voordeliger dan vergelijkbare Chinese modellen. De huidige API-prijzen bedragen 0,14 dollar per miljoen invoertokens en 0,28 dollar per miljoen uitvoertokens, terwijl concurrent Zhipu AI respectievelijk 1,40 dollar en 4,40 dollar rekent. De populariteit van het model groeit snel. Op het platform Ollama, waarmee AI-modellen lokaal kunnen worden uitgevoerd, is DeepSeek-V4-Flash-0731 volgens het bedrijf uitgegroeid tot het snelst groeiende model ooit gemeten op basis van tokengebruik. Ollama breidt daarom de capaciteit in de Verenigde Staten en Europa uit. Volgens hoogleraar Zhenhui Jack Jiang van de Universiteit van Hongkong, die sprak met de South China Morning Post, dankt DeepSeek zijn lage prijzen aan een efficiënte technische aanpak. Het model maakt gebruik van een zogenoemde mixture-of-experts-architectuur, waarbij slechts een deel van het netwerk per opdracht wordt geactiveerd. Daardoor zijn minder rekenkracht en geheugen nodig. Daarnaast gebruikt DeepSeek een trainingsmethode waarbij kennis uit meerdere gespecialiseerde AI-modellen wordt samengebracht in één model, waardoor het efficiënter kan worden getraind.

De Nederlandse fintech bunq kan voorlopig geen bankzaken ontwikkelen in de Verenigde Staten. De Amerikaanse Office of the Comptroller of the Currency (OCC), de toezichthouder voor nationale banken, heeft de aanvraag voor een Amerikaanse nationale bankvergunning afgewezen. Volgens de OCC waren er ‘aanzienlijke zorgen op het gebied van toezicht en compliance’. De toezichthouder had onder meer behoefte aan een concreter plan dat specifiek op de Amerikaanse markt is gericht, meer aantoonbare ervaring met de producten die bunq in de VS wil aanbieden en meer duidelijkheid over de financiële structuur van de Amerikaanse activiteiten. Een woordvoerder van bunq laat aan Reuters weten dat de bank de feedback van de Amerikaanse toezichthouder begrijpt. Bunq wil haar plannen voor de Amerikaanse markt verder ontwikkelen en uiteindelijk opnieuw een aanvraag indienen wanneer alles daarvoor gereed is. De afwijzing bemoeilijkt de ambitie van Bunq om een grotere aanwezigheid op de Amerikaanse markt op te bouwen. Bunq had eerder al stappen gezet om in de VS actief te worden. In 2025 kreeg het bedrijf bijvoorbeeld een Amerikaanse broker-dealervergunning, die het zag als een mogelijke eerste stap richting een Amerikaanse bankactiviteiten. De beslissing komt bovendien kort nadat de OCC ook een aanvraag van de Britse fintech Wise voor een Amerikaanse bankvergunning had afgewezen. Dat wijst erop dat fintechbedrijven die in de VS een bankvergunning willen verkrijgen, nog steeds streng worden beoordeeld op onder meer hun kapitaalplannen, managementervaring en compliance-systemen.

Proton lijkt zijn aanbod van privacydiensten verder uit te breiden met een eigen webbrowser. Uit een recente vacature blijkt dat het Zwitserse technologiebedrijf ontwikkelaars zoekt voor een nieuw browserteam dat werkt aan een browser waarin privacy centraal staat. Wanneer de software beschikbaar komt, is nog niet bekend. Volgens de vacature moet de browser miljoenen gebruikers wereldwijd gaan bedienen en onderdeel worden van Protons bredere visie op een privacyvriendelijk internet. Het bedrijf, bekend van onder meer Proton Mail, Proton VPN en Proton Drive, heeft zelf nog geen verdere details over het project bekendgemaakt. De vacature geeft wel een belangrijke aanwijzing over de technische basis van de browser. Proton zoekt ontwikkelaars met ervaring in het bouwen en onderhouden van browsers die zijn gebaseerd op Chromium, het open-sourceproject waarop ook Google Chrome is gebouwd. Kennis van de Chromium-code en de bijbehorende ontwikkeltools geldt daarbij als een pluspunt. Een keuze voor Chromium zou Proton in een rijtje plaatsen met andere bekende browsers die dezelfde technologie gebruiken, zoals Microsoft Edge, Opera, Vivaldi en de privacygerichte browser Brave. Hoewel Chromium de standaard vormt voor veel moderne browsers, blijft het opvallend dat Proton juist voor deze basis lijkt te kiezen, gezien zijn sterke focus op privacy en onafhankelijkheid.

Het legendarische chatprogramma ICQ is terug van weggeweest. ICQ was rond de eeuwwisseling een van de meest toonaangevende chatprogramma’s voor online communicatie. Onder de naam ICQ Reborn is nu een Windows-programma verschenen dat de oorspronkelijke interface, bediening en functies zo authentiek mogelijk wil nabootsen, meldt Heise. Volgens de officiële website is de software volledig opnieuw ontwikkeld en maakt deze gebruik van een particuliere XMPP-server als technische basis. ICQ Reborn sluit nauw aan bij het oorspronkelijke programma, dat twee jaar geleden definitief werd stopgezet. Gebruikers krijgen opnieuw een numeriek ICQ-nummer (UIN), waarmee contacten kunnen worden gezocht en toegevoegd. Ook de klassieke contactenlijst en het bekende Uh-oh-geluid bij binnenkomende berichten zijn terug. Daarnaast ondersteunt het programma onder meer offlineberichten, leesbevestigingen en het verzenden van bestanden en afbeeldingen. Nieuwe accounts kunnen rechtstreeks vanuit de applicatie worden aangemaakt. Het gratis programma is momenteel beschikbaar in versie 1.3 en werkt uitsluitend onder Windows 10 en Windows 11. Versies voor Android, iOS of andere besturingssystemen zijn er vooralsnog niet. Volgens de projectwebsite wordt de software nog actief ontwikkeld en is deze de afgelopen tijd meerdere keren bijgewerkt. Wie er precies achter ICQ Reborn zit, is op dit moment niet duidelijk. Op de downloadpagina van itch.io presenteert de aanbieder zich alleen onder de naam icqr en omschrijft het project als een passieproject van een fan. Op de officiële website wordt gesproken over meerdere fans, maar er worden geen namen of verantwoordelijke organisatie genoemd. Volgens de makers is ICQ Reborn een onafhankelijk project dat geen enkele band heeft met de voormalige eigenaren of beheerders van ICQ. Het oorspronkelijke ICQ werd in 1996 ontwikkeld door het Israëlische bedrijf Mirabilis. In 1998 nam AOL de berichtendienst over voor een bedrag van aanvankelijk 287 miljoen dollar. Tegen 2009 waren er naar schatting meer dan 470 miljoen geregistreerde accounts. In 2010 verkocht AOL ICQ aan het Russische internetbedrijf Digital Sky Technologies (DST), dat later datzelfde jaar werd omgedoopt tot Mail.ru Group en sinds 2021 opereert onder de naam VK.