emerce

Het Nederlandse Utonomy rolt Upod breed uit, een soort gratis datakluis met bijbehorende browserextensie die cookiebanners herkent en automatisch wegklikt op basis van vooraf ingestelde voorkeuren. Talpa Network en Consent Studio, leverancier van cookiebanners aan zo’n drieduizend Nederlandse sites, zijn de eerste partners. Voor het einde van het jaar wil het bedrijf minimaal vijf verschillende soorten partijen hebben aangesloten, usescases met een sterke focus op e-commerce. Dat vertelt mede-oprichter Arno Otto aan Emerce. Eind mei ging de eerste toepassing al in stille modus live bij Talpa. Nu volgt de formele lancering en de uitrol richting consumenten. “Eigenlijk is het geen datakluis, maar de vastlegging van je persoonlijk profiel. ‘Datakluis’ is de naam voor de fysieke opslag.” De werking van het systeem is simpel. Gebruikers maken eenmalig een persoonlijke datakluis aan, de Upod, waarin datakaarten zitten: een basisprofiel en bijvoorbeeld een shoppingprofiel. Daaraan is nu een cookieprofiel toegevoegd, dat vastlegt of iemand cookies accepteert, weigert of beperkt toestaat. De browserextensie herkent vervolgens de cookiebalk van aangesloten websites en handelt die af volgens die voorkeur. “Dat scheelt uren per jaar en je bent van de cookiebanner af”, aldus Otto. De extensies van Chrome, Edge en Firefox zijn live, aan Safari wordt gewerkt. Otto: “Die browserextensies zijn de echte noviteit. Uit testen weten we dat gebruikers gemak en controle willen. De consentagent geeft ze dat gemak op alle sites. Met een Upod neem je stap voor stap controle over je eigen data terug.” Otto benadrukt het verschil met een adblocker. Die weigert simpelweg alles. De Upod bemiddelt namens de gebruiker. Alleen partijen die toestemming krijgen én de technologie ondersteunen, mogen per sessie profielgegevens inzien. Websites hoeven aan hun kant slechts enkele regels code toe te voegen. Daarin schuilt ook het verdienmodel. Utonomy positioneert Upod als wapen tegen wat Otto ‘consenterosie’ noemt. Uitgevers en webshops hebben zich volgens hem neergelegd bij massale opt-outs, gebruikers die cookies weigeren. Maar dat hoeft dus niet, betoogt de ondernemer. Uitgevers kunnen met toestemming weer advertenties gaan tonen, webshops kunnen passender producten leveren. In iemands shoppingprofiel zitten bijvoorbeeld kledingmaten. Die landen nooit bij de winkel zelf. Ze mogen enkel een keer kijken. Klanten hoeven die maten niet meer per bestelling op te geven, wat volgens Otto de conversie verhoogt en retouren terugdringt. Deze zomer komt er ook een gezinsprofiel bij, gericht op onder meer de reismarkt. Ben je alleenreiziger of ga je altijd met een gezin met een x-aantal kinderen op pad? Dat is allemaal in de digitale profiel vastgelegd. Onlangs kreeg Stichting Nederlandse Datakluis (SNDK) van de ACM nog het formele stempel (PDF) een aanbieder van databemiddelingsdiensten te zijn. Dat is de formele erkenning dat het een onafhankelijk intermediair zonder commercieel belang en geen data doorverkoopt. Een gatekeeper. SNDK is de onafhankelijke, non-profit technologiepartij waar het commerciële Utonomy zijn platform van betrekt. Utonomy maakt de technologie benaderbaar. De consument bereikt Utonomy indirect via de partners, zoals uitgevers en webshops. En direct via de browserextensies. Het bedrijf Consent Studio bouwt de vraag ‘Wil je nooit meer een cookiebanner zien?’ ergens rondom zijn bestaande banners in. Bij Talpa verschijnt de Upod-registratie vóór de consentbanner. Onder de motorkap draait Upod op het Solid-protocol van web-uitvinder Tim Berners-Lee. Hij betoogt dat gebruikers horizontaal door databestanden moeten kunnen bewegen in plaats van vast te zitten in verticale silo’s per aanbieder. Otto plaatst het initiatief nadrukkelijk in het bredere debat over digitale soevereiniteit: “Je kunt niet onafhankelijk van big tech worden als zij jouw data blijven oogsten. De rechten daarvoor heeft men al via de AVG, maar men kon ze niet echt uitoefenen. Met de Upod en deze infrastructuur kan dat wel.” Dat het Europese besef groeit dat de cookiebanner is doorgeschoten, speelt het bedrijf daarbij in de kaart. Brussel werkt aan versoepeling van de regels. Foto: Martino Pietropoli / Unsplash

De Europese Commissie en het SpaceRISE-consortium hebben vrijdag een uitvoeringsovereenkomst getekend die het Europese satellietnetwerk IRIS² van de tekentafel naar de bouwfase brengt. De constellatie groeit met 66 extra satellieten in een lage baan naar 348 stuks. De eerste lanceringen moeten in 2029 plaatsvinden. Bouw- en lanceerpartners zijn nog niet gericht aangesteld, maar de namen in het consortium geven wel richting. Europa zet hiermee de volgende richting een datacommunicatienetwerk vanuit de ruimte voor overheden en het bedrijfsleven. IRIS’ prijskaartje loopt nu al op. Waar de concessie van december 2024 uitging van 290 satellieten en 10,6 miljard euro, komt de geplande investering volgens een persbericht van consortiumpartner Hispasat nu uit boven de 15,6 miljard euro. De toekomstige constellatie bestaat uit 330 satellieten in een lage baan en 18 in een middelhoge baan. De uitbreiding is militair van aard. De extra laag van 66 satellieten is bedoeld voor defensie, veiligheid en hulpdiensten en moet de beveiligde overheidscapaciteit binnen de Unie met zestig procent verhogen en wereldwijd met 54 procent. De belangrijkste bouwpartners zijn Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space, OHB en Aerospacelab. Waar Europa in 2029 commercieel van start wil gaan in 2029, had Starlink eind 2025 10,3 miljoen abonnees. Amazon rolt met Leo, het voormalige Project Kuiper, eveneens een netwerk uit.

DeepSeek heeft aangekondigd de prijzen van zijn API-diensten op korte termijn aanzienlijk te verhogen. Volgens de Chinese AI-start-up worden de nieuwe tarieven later bekendgemaakt, maar gebruikers doen er goed aan hun gebruik hier alvast rekening mee te houden. De aankondiging volgt een week na de introductie van DeepSeek-V4-Flash-0731, een lichtgewicht AI-model met 284 miljard parameters. Het model trok wereldwijd veel aandacht doordat het prestaties levert die dicht in de buurt komen van de beste AI-modellen, terwijl de kosten veel lager liggen. De prijsverhoging onderstreept de uitdaging waar DeepSeek voor staat. Het bedrijf heeft zijn reputatie opgebouwd met zeer lage prijzen, maar moet die strategie zien vol te houden in een markt waar de concurrentie steeds heviger wordt. AI-ontwikkelaar Michael Guo schreef op X dat een prijsverhoging op dit moment riskant kan zijn, omdat nieuwe modellen van onder meer Meta en OpenAI volgens hem vergelijkbare prestaties leveren tegen concurrerende tarieven. Onderzoeksbureau Epoch AI noemt DeepSeek-V4-Flash-0731 momenteel het op één na krachtigste open-weight AI-model op de markt, alleen overtroffen door het Kimi K3-model van het Chinese Moonshot AI. De prestaties zouden ongeveer tussen Anthropic’s Claude Opus 4.5 en Opus 4.6 liggen. Ook qua prijs onderscheidt het model zich sterk. Volgens Artificial Analysis kost een gemiddelde taak met DeepSeek-V4-Flash-0731 ongeveer 3 dollarcent, tegenover 3,15 dollar voor Anthropic’s Claude Fable 5. Dat maakt het DeepSeek-model ongeveer 105 keer goedkoper. Epoch AI wijst erop dat DeepSeek niet alleen goedkoper is dan Amerikaanse concurrenten, maar ook veel voordeliger dan vergelijkbare Chinese modellen. De huidige API-prijzen bedragen 0,14 dollar per miljoen invoertokens en 0,28 dollar per miljoen uitvoertokens, terwijl concurrent Zhipu AI respectievelijk 1,40 dollar en 4,40 dollar rekent. De populariteit van het model groeit snel. Op het platform Ollama, waarmee AI-modellen lokaal kunnen worden uitgevoerd, is DeepSeek-V4-Flash-0731 volgens het bedrijf uitgegroeid tot het snelst groeiende model ooit gemeten op basis van tokengebruik. Ollama breidt daarom de capaciteit in de Verenigde Staten en Europa uit. Volgens hoogleraar Zhenhui Jack Jiang van de Universiteit van Hongkong, die sprak met de South China Morning Post, dankt DeepSeek zijn lage prijzen aan een efficiënte technische aanpak. Het model maakt gebruik van een zogenoemde mixture-of-experts-architectuur, waarbij slechts een deel van het netwerk per opdracht wordt geactiveerd. Daardoor zijn minder rekenkracht en geheugen nodig. Daarnaast gebruikt DeepSeek een trainingsmethode waarbij kennis uit meerdere gespecialiseerde AI-modellen wordt samengebracht in één model, waardoor het efficiënter kan worden getraind.

De Nederlandse fintech bunq kan voorlopig geen bankzaken ontwikkelen in de Verenigde Staten. De Amerikaanse Office of the Comptroller of the Currency (OCC), de toezichthouder voor nationale banken, heeft de aanvraag voor een Amerikaanse nationale bankvergunning afgewezen. Volgens de OCC waren er ‘aanzienlijke zorgen op het gebied van toezicht en compliance’. De toezichthouder had onder meer behoefte aan een concreter plan dat specifiek op de Amerikaanse markt is gericht, meer aantoonbare ervaring met de producten die bunq in de VS wil aanbieden en meer duidelijkheid over de financiële structuur van de Amerikaanse activiteiten. Een woordvoerder van bunq laat aan Reuters weten dat de bank de feedback van de Amerikaanse toezichthouder begrijpt. Bunq wil haar plannen voor de Amerikaanse markt verder ontwikkelen en uiteindelijk opnieuw een aanvraag indienen wanneer alles daarvoor gereed is. De afwijzing bemoeilijkt de ambitie van Bunq om een grotere aanwezigheid op de Amerikaanse markt op te bouwen. Bunq had eerder al stappen gezet om in de VS actief te worden. In 2025 kreeg het bedrijf bijvoorbeeld een Amerikaanse broker-dealervergunning, die het zag als een mogelijke eerste stap richting een Amerikaanse bankactiviteiten. De beslissing komt bovendien kort nadat de OCC ook een aanvraag van de Britse fintech Wise voor een Amerikaanse bankvergunning had afgewezen. Dat wijst erop dat fintechbedrijven die in de VS een bankvergunning willen verkrijgen, nog steeds streng worden beoordeeld op onder meer hun kapitaalplannen, managementervaring en compliance-systemen.

Proton lijkt zijn aanbod van privacydiensten verder uit te breiden met een eigen webbrowser. Uit een recente vacature blijkt dat het Zwitserse technologiebedrijf ontwikkelaars zoekt voor een nieuw browserteam dat werkt aan een browser waarin privacy centraal staat. Wanneer de software beschikbaar komt, is nog niet bekend. Volgens de vacature moet de browser miljoenen gebruikers wereldwijd gaan bedienen en onderdeel worden van Protons bredere visie op een privacyvriendelijk internet. Het bedrijf, bekend van onder meer Proton Mail, Proton VPN en Proton Drive, heeft zelf nog geen verdere details over het project bekendgemaakt. De vacature geeft wel een belangrijke aanwijzing over de technische basis van de browser. Proton zoekt ontwikkelaars met ervaring in het bouwen en onderhouden van browsers die zijn gebaseerd op Chromium, het open-sourceproject waarop ook Google Chrome is gebouwd. Kennis van de Chromium-code en de bijbehorende ontwikkeltools geldt daarbij als een pluspunt. Een keuze voor Chromium zou Proton in een rijtje plaatsen met andere bekende browsers die dezelfde technologie gebruiken, zoals Microsoft Edge, Opera, Vivaldi en de privacygerichte browser Brave. Hoewel Chromium de standaard vormt voor veel moderne browsers, blijft het opvallend dat Proton juist voor deze basis lijkt te kiezen, gezien zijn sterke focus op privacy en onafhankelijkheid.