Het Nederlandse Utonomy rolt Upod breed uit, een soort gratis datakluis met bijbehorende browserextensie die cookiebanners herkent en automatisch wegklikt op basis van vooraf ingestelde voorkeuren. Talpa Network en Consent Studio, leverancier van cookiebanners aan zo’n drieduizend Nederlandse sites, zijn de eerste partners.
Voor het einde van het jaar wil het bedrijf minimaal vijf verschillende soorten partijen hebben aangesloten, usescases met een sterke focus op e-commerce.
Dat vertelt mede-oprichter Arno Otto aan Emerce. Eind mei ging de eerste toepassing al in stille modus live bij Talpa. Nu volgt de formele lancering en de uitrol richting consumenten. “Eigenlijk is het geen datakluis, maar de vastlegging van je persoonlijk profiel. ‘Datakluis’ is de naam voor de fysieke opslag.”
De werking van het systeem is simpel. Gebruikers maken eenmalig een persoonlijke datakluis aan, de Upod, waarin datakaarten zitten: een basisprofiel en bijvoorbeeld een shoppingprofiel. Daaraan is nu een cookieprofiel toegevoegd, dat vastlegt of iemand cookies accepteert, weigert of beperkt toestaat. De browserextensie herkent vervolgens de cookiebalk van aangesloten websites en handelt die af volgens die voorkeur. “Dat scheelt uren per jaar en je bent van de cookiebanner af”, aldus Otto. De extensies van Chrome, Edge en Firefox zijn live, aan Safari wordt gewerkt.
Otto: “Die browserextensies zijn de echte noviteit. Uit testen weten we dat gebruikers gemak en controle willen. De consentagent geeft ze dat gemak op alle sites. Met een Upod neem je stap voor stap controle over je eigen data terug.”
Otto benadrukt het verschil met een adblocker. Die weigert simpelweg alles. De Upod bemiddelt namens de gebruiker. Alleen partijen die toestemming krijgen én de technologie ondersteunen, mogen per sessie profielgegevens inzien. Websites hoeven aan hun kant slechts enkele regels code toe te voegen.
Daarin schuilt ook het verdienmodel. Utonomy positioneert Upod als wapen tegen wat Otto ‘consenterosie’ noemt. Uitgevers en webshops hebben zich volgens hem neergelegd bij massale opt-outs, gebruikers die cookies weigeren. Maar dat hoeft dus niet, betoogt de ondernemer. Uitgevers kunnen met toestemming weer advertenties gaan tonen, webshops kunnen passender producten leveren. In iemands shoppingprofiel zitten bijvoorbeeld kledingmaten. Die landen nooit bij de winkel zelf. Ze mogen enkel een keer kijken. Klanten hoeven die maten niet meer per bestelling op te geven, wat volgens Otto de conversie verhoogt en retouren terugdringt.
Deze zomer komt er ook een gezinsprofiel bij, gericht op onder meer de reismarkt. Ben je alleenreiziger of ga je altijd met een gezin met een x-aantal kinderen op pad? Dat is allemaal in de digitale profiel vastgelegd.
Onlangs kreeg Stichting Nederlandse Datakluis (SNDK) van de ACM nog het formele stempel (PDF) een aanbieder van databemiddelingsdiensten te zijn. Dat is de formele erkenning dat het een onafhankelijk intermediair zonder commercieel belang en geen data doorverkoopt. Een gatekeeper. SNDK is de onafhankelijke, non-profit technologiepartij waar het commerciële Utonomy zijn platform van betrekt. Utonomy maakt de technologie benaderbaar.
De consument bereikt Utonomy indirect via de partners, zoals uitgevers en webshops. En direct via de browserextensies. Het bedrijf Consent Studio bouwt de vraag ‘Wil je nooit meer een cookiebanner zien?’ ergens rondom zijn bestaande banners in. Bij Talpa verschijnt de Upod-registratie vóór de consentbanner.
Onder de motorkap draait Upod op het Solid-protocol van web-uitvinder Tim Berners-Lee. Hij betoogt dat gebruikers horizontaal door databestanden moeten kunnen bewegen in plaats van vast te zitten in verticale silo’s per aanbieder. Otto plaatst het initiatief nadrukkelijk in het bredere debat over digitale soevereiniteit: “Je kunt niet onafhankelijk van big tech worden als zij jouw data blijven oogsten. De rechten daarvoor heeft men al via de AVG, maar men kon ze niet echt uitoefenen. Met de Upod en deze infrastructuur kan dat wel.”
Dat het Europese besef groeit dat de cookiebanner is doorgeschoten, speelt het bedrijf daarbij in de kaart. Brussel werkt aan versoepeling van de regels.
Foto: Martino Pietropoli / Unsplash
emerce
11-08-2026 06:22