business

709 nieuwsberichten gevonden
Nvidia onthult Spectrum-XGS Ethernet, ‘scale-across’ datacenters
1 week
Het opschalen van datacenters moet anders, denkt Nvidia. Alleen door verschillende locaties te koppelen, kan de gewenste AI-capaciteit ontstaan. Daarvoor is er naast scale-up en scale-out ook ‘scale-across’ nodig. Het middel om dit te bewerkstelligen is Nvidia Spectrum-XGS Ethernet. Deze technologie, een voortzetting van het bestaande Spectrum-X Ethernet-platform, biedt ruimte om AI-chips uit verschillende locaties […]
Gazonnetje of golfbaan maaien via de cloud
1 week
Sleutelen aan robotmaaiers bij Husqvarna Husqvarna…uit Zwéééden!’ Oudere generaties kennen deze slogan nog van de oerdegelijke naaimachines. Vandaag de dag staat het bedrijf bekend als fabrikant van robot-grasmaaiers. De eerste verscheen dertig jaar geleden, een mijlpaal waar Husqvarna nu uitvoerig bij stilstaat. Recent breidde het zijn draadloze Automower Nera-serie uit met twee nieuwe robotmaaiers. Het ontwerp- en ontwikkelwerk doet Husqvarna in huis, waarbij software-developers nauw samenwerken met werktuigbouwkundigen. De Husqvarna-fabriek in Huskvarna. Het fabriekscomplex van Husqvarna ligt aan de oever van de gelijknamige rivier bij de zuid-Zweedse plaats Huskvarna (met een k; in 1906 was er een grote spellinghervorming in Zweden waarbij de letter q werd vervangen werd door de letter k in veel woorden, maar het bedrijf deed er niet aan mee). Hoewel het hoofdkantoor van de Husqvarna Group zich in Stockholm bevindt, liggen hier de wortels van het technologieconcern die teruggaan tot 1689 toen het bedrijf startte met het produceren van wapens. Nadat de vraag naar wapens daalde, breidde het bedrijf zijn activiteiten uit met onder andere de productie van naaimachines, fietsen, motoren en meer, zoals in het Husqvarna Museum, gehuisvest op het fabrieksterrein, te zien valt. Denk aan keukens, ovens, pannen, jetski’s, een hot-dog-automatiek (!) én kettingzagen. Met die laatste productielijn startte de onderneming in 1959 (fun fact: het ontwerp voor een kettingzaag was geïnspireerd op de kettingkast van de motorfietsen) en die vormde de basis voor een sterke marktpositie in producten en oplossingen voor bos-, park- en tuinbeheer. Voor deze ‘buitenruimte’ kwam daar in 1995 de eerste robotmaaier bij. Onder de radar Niet dat de autonoom opererende maaier gelijk een doorslaand succes was, bleek tijdens de perspresentatie eerder dit jaar. Nadat de Belgische uitvinder André Colens in 1991 zijn blauwdruk van een automatische ‘solar sower’ bij Husqvarna onder de aandacht had gebracht, en de toenmalige directeur Bengt Andersson tot koop wilde overgaan, stak de hoofddirectie van het toenmalige moederbedrijf Electrolux er een stokje voor. De aankoopprijs zou te hoog zijn in een periode waarin het financieel-economisch niet voor de wind ging. Andersson was echter overtuigd van de potentie van deze uitvinding en zette de koop en het project toch door, zij het onder de radar (op YouTube is hierover de Husqvarna Automower-documentaire te zien). Er moest nog wel veel werk worden verricht: niet alleen marketing-wise, maar ook op technisch vlak. Zo bleek in de oorspronkelijke opzet het computergeheugen te beperkt en wist het begeleidingssysteem de maaier niet te begrenzen. Ook had de Belg Colens Assembler als programmeertaal gebruikt maar die was niet geschikt voor grootschalige industriële productie. In 1995 was het dan zover: de introductie van de eerste volautomatische gazonmaaier ter wereld. Het bleef niet onopgemerkt: er was internationaal veel media-aandacht voor deze Solar/Turtle-maaier (met begrenzingsdraad) met voeding door middel van zonnecellen. De Husqvarna-cloud Inmiddels is Husqvarna toe aan de vierde generatie robotmaaiers en is er in de afgelopen dertig jaar steeds meer tech bijgekomen. Om een paar dingen te noemen: verfijnde zonneceltechnologie, weertimers en vorstsensoren; maaiers die tekstberichten kunnen ontvangen en versturen; internet-connectie én smart-home-integratie voor onder meer stemaansturing; eigen gps-navigatie en ‘automatic passage handling’ en een app die advies geeft over tuinonderhoud. De nieuwste modellen hangen via satellietcommunicatie in de Husqvarna-cloud. Sinds 1995 zijn er ruim vier miljoen robotmaaiers verkocht via het wereldwijde dealernetwerk. Waar er in de begintijd logischerwijs nog wat kinderziektes waren, gaat het bedrijf tegenwoordig prat op de hoge kwaliteit van de robots. Veel gebruikers blijken ook gehecht aan hun strak gestylde apparaat (sommigen geven er zelfs een naam aan) en gebruiken hun robotmaaiers jarenlang. Husqvarna GroupHet productportfolio van Husqvarna bestaat uit robotmaaiers, zitmaaiers, kettingzagen, trimmers en tuinirrigatie. Het bedrijf behoort tot de Husqvarna Group, waartoe ook Gardena (tuingereedschap) en Husqvarna Construction (snij- en oppervlaktebehandelingsapparatuur voor de bouw- en steenindustrie) behoren. Het concern telt wereldwijd ruim twaalfduizend werknemers en de netto-omzet in 2024 bedroeg bijna vier miljard euro. Liverpool De nieuwste Automower-Nera-modellen zijn bedoeld voor de kleinere tuin. Bovendien krijgen alle Nera-robotmaaiers de mogelijkheid om systematisch, baan voor baan te maaien. Maar Husqvarna richt zich niet alleen op consumenten. De robotmaaier is ook niet meer weg te denken uit de wereld van de hoveniers, terreinknechten en groundsmen. Zijn het niet landerijen of gemeentes, dan is het wel een golfcourt of voetbalvereniging waar de robots een gazon, golfbaan of grasveld het uiterlijk van een strak biljartlaken geven. Via een field-services-app kunnen grasmeesters het onderhoud inregelen en het robotpark beheren. Husqvarna wist de afgelopen jaren diverse betaald-voetbalclubs te strikken voor zijn automowers, waaronder Liverpool. Op een van de buitenmuren op het fabriekscomplex hangt vol trots een groot spandoek met een aantal spelers van de huidige Britse kampioen, waaronder Virgil van Dijk. Het is een groot voordeel om alle disciplines dicht bij elkaar te hebben – Björn Mannefred, manager robotica & software design Robotbouwers In de Husqvarna-fabriek werken zo’n driehonderd robotbouwers. Een gemêleerde, internationale groep mannen en vrouwen, vertelt Björn Mannefred, manager robotica & software design, tijdens een rondleiding. ‘Die doen van alles, van de plastic en elektronische ontwerpen tot aan de software, apps, connectiviteit, testen en de backend-services. Het is een groot voordeel om alle disciplines dicht bij elkaar te hebben en dat de werktuigbouwkundigen direct kunnen overleggen met onder anderen de softwareontwikkelaars.’ Qua werving richt het bedrijf zich onder andere op universiteiten. Zo was er vorig jaar een groot project met de School of Engineering van de nabijgelegen Jönköping University om nieuwe functionaliteiten te bedenken voor de robotmaaiers. ‘Die studenten zijn uitzonderlijk getalenteerd en er zitten er diversen bij die we graag willen aannemen’, aldus Mannefred. Virtuele tuinen Bij het ontwikkelen van nieuwe generaties robotmaaiers komt ook steeds meer digitalisering om de hoek kijken. ‘Robotica gaat vandaag de dag niet alleen over het product en ingebouwde software voor de aansturing ervan, maar bijvoorbeeld ook over de interface van de apps die klanten gebruiken. Bovendien willen we dicht bij onze klanten staan en inzicht krijgen hoe zij de autonome maaiers gebruiken en waar fouten ontstaan. Daarvoor meten we veel en gebruiken we datadashboards en data-analyses.’ Ook wordt simulatie ingezet, waarbij er een virtuele kopie van tuinen van klanten wordt gemaakt en de ontwikkelaars kunnen testen hoe hun robotmaaier het beste parcours kan afleggen en omgaat met moeilijke omstandigheden, zoals hoog gras, kuilen (wat te doen als een maaier daardoor omvalt), zigzaggende grenzen van borders, allerhande obstakels, hellingen en slechte wifi (bijvoorbeeld door veel bomen). Verder spelen weersomstandigheden een rol, al gaat niemand bij slecht weer zijn gazon maaien, merkt Mannefred laconiek op. We geloven sterk in ‘vision technology’ waarbij de robotmaaier adviezen geeft – Patrik Jägenstedt, manager ‘advanced development robotic & product ai lab Vision Technology Voor de groep robotbouwers wachten nog genoeg innovatieve ontwikkelingen, blijkt uit een presentatie van Patrik Jägenstedt, manager ‘advanced development robotic & product ai lab’. Zo werkt Husqvarna aan een artificiële intelligentie (ai)-oplossing voor beeldherkenning waarbij automowers met camera’s worden uitgerust. Mocht de robotmaaier in een tuin een object tegenkomen dan herkent die dat straks als bijvoorbeeld een mens, dier, speelgoed, golfballetje of een stuk rots. ‘Of een voetbal die is blijven liggen. Dan begrijpt de robot: oké, dit is gewoon een bal die rondslingert, ik kan blijven werken en ik hoef hem niet eens te ontwijken. Ik kan zelfs de bal wegduwen zodat ik mijn maaipatroon niet hoef te onderbreken.’ Jägenstedt ziet in de nabije toekomst ruimte voor nog meer slimme, datagestuurde gazon-oplossingen, verrijkt met ai, camera’s en sensoren. ‘We geloven sterk in ‘vision technology’ waarbij de robotmaaier adviezen geeft over de graskwaliteit, de bio-diversiteit en het onderhoud. De Automower wordt meer en meer een tuin-supervisor.’ De oudste robotmaaierIn het kader van het dertigjarig jubileum van de eerste commerciële robotmaaier (zie foto hierboven) organiseerde Husqvarna dit jaar een wedstrijd om de oudste Husqvarna-robotmaaier ter wereld te vinden die nog in gebruik is. Er kwamen duizenden inzendingen binnen, waarbij eigenaren verhalen deelden over maaiers die al tientallen jaren in Europa hun werk deden. De winnaar werd de Zweed Ingemar Carlsson uit Motala. Die beschikt nog over een Husqvarna Solar Mower uit 1995, waarbij alleen de messen een keer zijn vervangen! Zijn prijs: de nieuwste draadloze Husqvarna robotmaaier.  Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2025 #4.
Microsoft beperkt onmicrosoft.com-mail tot 100 externe ontvangers per dag
1 week
Microsoft voert nieuwe limieten in voor onmicrosoft.com-domeinen. Organisaties kunnen vanaf nu maximaal 100 externe e-mails per dag verzenden via deze standaarddomeinen om spam tegen te gaan. De nieuwe maatregel beperkt berichten van onmicrosoft.com-domeinen tot 100 externe ontvangers binnen een 24-uursperiode. Voorheen golden er geen limieten voor Microsoft Online Email Routing Address (MOERA) domeinen. Microsoft reageert […]
Tata Consultancy Services viert mijlpaal met luchtvaartalliantie SkyTeam
1 week
Tata Consultancy Services heeft een bijzondere mijlpaal bereikt in de samenwerking met SkyTeam, de wereldwijde luchtvaartalliantie waar ook KLM deel van uitmaakt. In 2010 schakelde SkyTeam voor het eerst Tata Consultancy Services in voor IT-expertise.
Arnoud Versluis is terug op het oude nest bij iQibt: ‘Het voelde als thuiskomen’
1 week
Arnoud Versluis is, na anderhalf jaar intern bij een klant te hebben gewerkt, teruggekeerd naar iQibt. “Ik wilde een keer ervaren hoe het is om intern bij de klant te zitten en kijken hoe dat is.” Na verloop van tijd kreeg hij toch de gedachte om terug te gaan naar zijn oude plekje – “Ik miste de dynamiek die iQibt biedt.
Met de OGSM-methode een overzichtelijk jaarplan op 1 pagina
1 week
Het opstellen van een jaarplan is een essentieel onderdeel van elk strategieontwikkelingstraject en begrotingscyclus. Waar dergelijke plannen vroeger vaak uit tientallen pagina’s bestonden, kiezen veel managers er tegenwoordig voor om alles overzichtelijk samen te vatten op slechts één A4.
Een veranderaanpak voor een succesvolle software-implementatie
1 week
Het implementeren van een nieuw softwarepakket staat bekend om zijn uitdagingen en valkuilen. Met een bewezen veranderaanpak kan het implementatietraject echter veel soepeler verlopen en betere resultaten opleveren, zegt veranderexpert Larissa van der Velden van InTheArena.
Inspectie start onderzoek naar beveiliging lab na grote hack
1 week
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd onderzoekt de informatiebeveiliging van laboratorium Clinical Diagnostics na een cyberaanval waarbij gegevens van honderdduizenden vrouwen werden gestolen. Het onderzoek richt zich op naleving van securitynormen in de zorgsector. Naast het specifieke onderzoek naar Clinical Diagnostics plant de IGJ extra aandacht voor informatiebeveiliging bij alle laboratoria. De securitylekken bij dit laboratorium […]
Musk benaderde Zuckerberg om samen OpenAI te kopen
1 week
Elon Musk benaderde Meta-CEO Mark Zuckerberg voor een bod van 97,4 miljard dollar (84 miljard euro) op OpenAI eerder dit jaar. Zuckerberg weigerde echter mee te doen aan de poging om de ChatGPT-maker over te nemen, blijkt uit rechtbankdocumenten. OpenAI onthult in een rechtbankdocument van donderdag dat Musk contact zocht met Zuckerberg over mogelijke financieringsregelingen […]
Trump stelt federaal hoofd digital design aan
1 week
De Amerikaanse federale diensten gaan digitaal op de schop en moeten stukken beter bruikbaar en toegankelijk worden. Daartoe is Joe Gebbia, een van de oprichters van Airbnb, aangesteld als Chief Design Officer. De presidentiële benoeming, nog niet officieel bekendgemaakt, brengt ook een National Design Studio in het leven. De studio zal instanties adviseren over het verminderen van de kosten van dubbel ontwerp en het gebruik van gestandaardiseerd ontwerp op sites waar mensen met de overheid in contact komen. Eerste resultaten moeten uiterlijk in juli 2026 zichtbaar zijn. In de beschikking staat ook dat de studio over drie jaar zal sluiten. Foto: jar (cc)
Kort: Overheid start NEN7510-onderzoek naar labhack, ai neemt banen over en is grootste internetgebruiker (en meer)
1 week
Omzet en winst Zoom stijgen, meer soevereiniteit nodig voor Europese ai, overheid start NEN7510-onderzoek naar labhack, Cisco ontslaat engineers vanwege van ai, en ai-bots zijn de grootste internetgebruikers. Dat zijn de onderwerpen van dit nieuwsbericht. Omzet en winst Zoom stijgen, omzetaandeel grote klanten ook Zoom heeft de cijfers van het tweede kwartaal van het huidige boekjaar bekend gemaakt. De totale omzet kwam uit op 1,2 miljard dollar, een stijging van 4,7 procent op jaarbasis. De bedrijfsopbrengsten stegen 7,0 procent op jaarbasis, maar 731 miljoen, aldus het bedrijf. Het bedrijf heeft in de periode ongeveer zes miljoen gewone aandelen teruggekocht, ‘waarmee het totaal aantal onder het huidige programma teruggekochte aandelen op 27,4 miljoen komt.’ Zoom wordt afhankelijker van grote klanten: ‘het aantal klanten dat meer dan 100.000 dollar bijdraagt aan inkomsten over de laatste twaalf maanden steeg met 8,7 procent op jaarbasis.’ Weinig meerwaarde uit agentic-ai en meer soevereiniteit voor Europese ai Slechts 24 procent van de organisaties haalt echte bedrijfswaarde uit ai, concludeert Xebia uit eigen data- en ai-onderzoek. ‘2025 markeert een nieuwe fase in de ai-adoptie: de opkomst van agentsystemen die autonoom handelen, redeneren en samenwerken, waardoor traditionele bedrijfsmodellen een nieuwe vorm krijgen,’ aldus het bedrijf. Interessante bevindingen zijn verder dat 72 procent van de ondervraagden zich zorgen maakt over de afhankelijkheid van externe cloudleveranciers, dat 80 procent vindt dat Amerikaanse techgiganten te veel invloed hebben, en dat 87 procent pleit voor meer Europese onafhankelijkheid op het gebied van ai. Overheid start NEN7510-onderzoek naar labhack De toezichthouder op het naleven van databeveiliging in de Nederlandse zorg, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), heeft bekendgemaakt dat het de recente labhack gaat onderzoeken. ‘Het onderzoek van de IGJ richt zich op de informatiebeveiliging. Zij stemt het moment en de aanpak nauw af met de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De AP doet al onderzoek in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG),’ aldus de inspectie. ‘Zorgaanbieders die gegevens van personen verwerken in een zorginformatiesysteem, moeten kunnen laten zien dat ze werken volgens de daarvoor opgestelde norm, de NEN 7510. De IGJ houdt hier toezicht op. Deze norm stelt eisen aan de inrichting van informatiebeveiliging.’ Computable begint vandaag een miniserie over deze norm en wat die betekent. Cisco ontslaat engineers vanwege ai Ondanks een flinke groei van de omzet, schrapt Cisco een boel banen. De meeste ontslagen vallen in software engineering. De aankondiging kwam op de dag dat het bedrijf winstcijfers over het vierde kwartaal bekendmaakte: een omzet van 14,7 miljard dollar, 8 procent meer dan het jaar ervoor. Afgelopen september ontsloeg het bedrijf ook al 840 werknemers, kort nadat de bekendmaking van een jaarwinst van 10,3 miljard dollar. Ook die banen gingen in de Bay Area verloren. Tegelijkertijd meldt het bedrijf dat het al 2 miljard dollar omzet genereert uit de eigen ‘ai-infrastructuur’, dubbel de eigen doelstelling. Het bedrijf gaf toe dat als ai zich blijft ontwikkelen, het bedrijf mogelijk minder werknemers zou kunnen aannemen. Ai-bots grootste internetgebruikers Onbeschermde webinfrastructuur wordt belast met tot 39 duizend verzoeken per minuut door ai-bots, concludeert Fastly uit eigen onderzoek van 13 biljoen aanroepen eerder dit jaar. Vooral media- en entertainmentsites en de hightechsectoren kampen met extreme vormen van scraping voor het trainen van AI-modellen. ‘Ai-crawlers nemen 80 procent van het ai-botverkeer voor hun rekening, ongeveer de helft toe van Meta. Ai-fetchers vormen de resterende 20 procent van het verkeer.’ ChatGPT genereert het meeste realtime verkeer naar websites, waarbij 98 procent van de fetcherbotverzoeken toe te schrijven is aan de bots van OpenAI. Verder is interessant dat de meeste ai-modellen voornamelijk getraind worden met content afkomstig uit Noord-Amerika.
Google geeft inzicht in het verrassend lage energieverbruik van Gemini
1 week
Google geeft voor het eerst een relatief gedetailleerd inzicht in het energieverbruik van AI-chatbot Gemini.
Handelsovereenkomst VS-EU vaag over digitale zaken
1 week
Europa en Amerika tekenden gisteren nieuwe handelsafspraken die de 15 procent invoerheffing formaliseert. Op digitaal vlak laten de partijen echter veel in het midden hangen. De overeenkomst is het resultaat van een initiatief van president Donald Trump om de handel met zijn land ‘eerlijker’ te maken. Als de VS meer invoert dan exporteert, zo redeneert hij, profiteert het verkopende land. Om die balans in evenwicht te brengen, en producenten in eigen land te bevoordelen, heft hij heffingen. Op digitaal vlak ligt die handelsbalans totaal anders. De VS is zonder enige twijfel een netto-exporteur. Partijen als Amazon, Google, Microsoft, Oracle en Salesforce, om er maar een paar te noemen, zijn daar debet aan. Ze hebben heel veel buitenlandse klanten, die niet eens kúnnen overwegen meer op hun thuismarkt te kopen. In het handelsakkoord dat gisteren werd getekend houden de VS en EU zich digitaal gezien op de vlakte. “De Verenigde Staten en de Europese Unie verbinden zich ertoe ongerechtvaardigde digitale handelsbelemmeringen aan te pakken. In dit verband bevestigt de Europese Unie dat zij geen netwerkgebruiksvergoedingen zal invoeren of handhaven. De Verenigde Staten en de Europese Unie zullen geen douanerechten heffen op elektronische transmissies. De Verenigde Staten en de Europese Unie zijn voornemens het multilaterale moratorium op douanerechten op elektronische transmissies bij de Wereldhandelsorganisatie te blijven steunen en te streven naar de totstandkoming van een permanente multilaterale verbintenis.” De overeenkomst gaat per 1 september in. Hij voorziet in uitzonderingen op heffingen voor in de VS niet-beschikbare natuurlijke hulpbronnen (zoals kurk), alle vliegtuigen en vliegtuigonderdelen, generieke geneesmiddelen en hun ingrediënten en chemische voorlopers. De partijen hebben afgesproken dat ze proberen meer producten op deze lijst te zetten. De EU over de omvang van de transatlantische economie: “De handel in goederen en diensten tussen de EU en de VS is de afgelopen tien jaar verdubbeld en overschreed in 2024 de grens van 1.600 miljard euro, met 867 miljard aan goederenhandel en 817 miljard aan dienstenhandel. Dat betekent dat er dagelijks meer dan 4,2 miljard euro aan goederen en diensten de Atlantische Oceaan oversteekt. Deze diepgaande en alomvattende samenwerking wordt ondersteund door wederzijdse investeringen. In 2022 investeerden EU- en Amerikaanse bedrijven 5.300 biljoen euro in elkaars markten.”
Microsoft SQL Server 2025 RC0 komt met Ubuntu 24.04-support
1 week
Microsoft heeft de eerste Release Candidate van SQL Server 2025 beschikbaar gemaakt. RC0 brengt een aantal opvallende vernieuwingen met zich mee, waaronder officiële ondersteuning voor Ubuntu 24.04 in ontwikkel- en testscenario’s en de standaardinschakeling van TLS 1.3.  Hiermee zet Microsoft een volgende stap in de voorbereiding van de definitieve release, die we later in 2025 […]
China beschuldigt Witte Huis van hypocrisie nu TikTok-verbod nadert
1 week
China heeft scherpe kritiek geuit op het Witte Huis en wijst op tegenstrijdigheden in het Amerikaanse beleid ten aanzien van TikTok nadat Trump een officieel account op TikTok heeft geopend.  Enkele dagen nadat het Witte Huis TikTok actief begon te gebruiken, publiceerde China Daily, een officiële staatsmediaorganisatie, een opinieartikel waarin deze actie als ‘tegenstrijdig’ wordt bestempeld. Enerzijds ziet de VS TikTok als een nationaal veiligheidsrisico; anderzijds gebruikt het Witte Huis het platform openlijk voor zijn eigen belangen, De lancering van het officiële TikTok-account – waarop de president zichzelf als ‘de stem van het volk’ presenteert – valt bovendien minder dan een maand vóór de derde uitsteltermijn van het wetgevingsproces dat een verplichte verkoop of verbod op TikTok regelt. Die uiterste datum is vastgesteld op 17 september. China Daily benadrukt dat de filmpjes van het Witte Huis op TikTok de beweringen rond nationale veiligheidsrisico’s ondermijnen. Bovendien laat de Chinese overheid weten dat zij niet van plan is om belangrijk technologieën zoals het aanbevelingsalgoritme van TikTok te exporteren; dit vormt voor hen een duidelijke rode lijn in eventuele onderhandelingen. Daarmee lijkt een verkoop van TikTok verder weg dan ooit.
Anthropic wil 10 miljard ophalen voor AI-strijd met OpenAI en Google
1 week
Anthropic is in vergevorderde gesprekken om tot 10 miljard dollar op te halen in een nieuwe financieringsronde. Daarmee zou de AI-startup zijn positie in de markt aanzienlijk versterken en de waardering fors zien stijgen. Dit meldt Bloomberg. Volgens ingewijden is het bedrijf aanvankelijk uitgegaan van een bedrag van 5 miljard dollar. De sterke vraag van […]
Gaten in cybersecurity door blindelings vertrouwen in softwareoplossingen
1 week
Het aanschaffen van nieuwe software geeft teveel vertrouwen dat het direct alle problemen oplost.
Honderdduizenden Grok-chats onbedoeld gepubliceerd
1 week
Elon Musks AI-startup xAI heeft honderdduizenden gesprekken met chatbot Grok openbaar gemaakt en doorzoekbaar laten indexeren door Google. Daarbij kwamen persoonlijke gegevens en expliciete instructies voor illegale activiteiten zonder duidelijke waarschuwing beschikbaar voor iedereen met een zoekmachine. De oorzaak ligt bij Groks deelfunctie. Zodra gebruikers op de knop delen klikten, werd een unieke URL aangemaakt […]
Britse overheid schrapt eis voor iCloud-backdoor bij Apple
1 week
De Britse regering heeft – in nauwe afstemming met de Amerikaanse autoriteiten – de eis laten vallen dat Apple een zogenoemde backdoor in zijn clouddiensten iCloud moeten inbouwen. Dat maakte de Amerikaanse Director of National Intelligence Tulsi Gabbard bekend via X. Eerder dit jaar meldde The Washington Post dat de Britse autoriteiten Apple hadden opgeroepen toegang te verschaffen tot end-to-end versleutelde iCloud-back-ups. Standaard zijn iCloud-back-ups niet end-to-end versleuteld: Apple én autoriteiten kunnen daar dus bij. Alleen via de optie ‘Advanced Data Protection voor iCloud’ kan een gebruiker dergelijke back-ups extra beveiligen, maar die instelling staat niet automatisch aan. Na de berichtgeving schrapte Apple de beschikbaarheid van Advanced Data Protection voor nieuwe gebruikers in het Verenigd Koninkrijk. Bestaande gebruikers in het VK moesten die functie op termijn kunnen uitschakelen. Apple had al aangekondigd in beroep te gaan tegen de eis voor een iCloud-backdoor. De hoorzitting daarvoor zou begin volgend jaar plaatsvinden. Maar waarschijnlijk gaat de zaak niet meer door nu de Amerikanen druk hebben uitgeoefend.
Google onthult uitgebreide methodologie voor berekening ecologische voetafdruk van Gemini AI
1 week
Google heeft een uitgebreide methodologie gepubliceerd voor het berekenen van de ecologische voetafdruk van zijn Gemini AI-modellen. Uit de analyse blijkt dat de gemiddelde Gemini Apps-tekstprompt aanzienlijk minder energie verbruikt, minder CO₂ uitstoot en minder water gebruikt dan veel publieke schattingen tot nu toe aannamen. Een gemiddelde Gemini Apps-tekstprompt verbruikt slechts 0,24 Wh, stoot 0,03 gCO₂e uit en gebruikt 0,26 ml water (ongeveer vijf druppels). Dit staat gelijk aan minder dan negen seconden tv-kijken. In de afgelopen 12 maanden daalde de energie- en CO₂-voetafdruk van de gemiddelde prompt met een factor 33 en 44, terwijl de outputkwaliteit verder toenam. De verbeteringen zijn mogelijk gemaakt door Googles geïntegreerde aanpak van AI-ontwikkeling, waaronder: Efficiëntere modelarchitecturen (Transformer, Mixture-of-Experts), geoptimaliseerde algoritmen en kwantificeringsmethoden en de inzet van datacenters gericht op CO2 vrije energie en wateraanvulling,  
Alibaba brengt dochter voor autonome voertuigen naar beurs in Hongkong
1 week
Alibaba Group is van plan om zijn onderdeel Banma Network Technology af te splitsen via een beursgang in Hongkong. Op die manier kan verdere financiering worden gegarandeerd voor de autonome rijtechnologie. Het bedrijf heeft van de Hong Kong Stock Exchange in principe groen licht gekregen voor de beoogde beursgang van Banma, aldus Alibaba in een verklaring. Na de beursgang zal het belang van Alibaba in Banma dalen van 44,72 naar 30 procent.  De details van de spin-off zijn nog niet definitief. Het hele plan moet nog goedgekeurd worden door de regelgevende instanties in zowel Hongkong als China.  Eerder werd een spin-off van het logistieke bedrijf Cainiao in maart 2024 afgeblazen.  Banma begon in 2016 met de integratie van Alibabas besturingssysteem AliOS in slimme voertuigen voor autonoom rijden.
Meta sluit megadeal van 10 miljard met Google Cloud
1 week
De komende zes jaar kan Meta terecht bij Google Cloud voor haar compute-wensen. Na geleidelijk de eigen datacentercapaciteit te hebben afgebouwd, is het bedrijf van CEO Mark Zuckerberg alsnog bereid om zelf AI-infrastructuur uit te bouwen. Meta heeft onlangs 2 miljard dollar aan datacenter-infrastructuur afgestoten. Daarvoor moest er ruimte komen voor andere investeringen. Nu is […]
Zoekmachine Ecosia wil Chrome overnemen, opbrengsten naar klimaat
1 week
Ecosia, de duurzame zoekmachine uit Berlijn, wil de Chrome-browser van Google overnemen zonder er voor te betalen. In plaats daarvan zou Ecosia 60 procent van de inkomsten willen benutten voor klimaatprojecten, terwijl de rest naar Google gaat. Volgens Ecosia mag Google dan het intellectueel eigendom blijven behouden en zou Google zelfs de standaard zoekmachine mogen blijven leveren. Ecosia wil enkel het beheer van de browser voor een periode van tien jaar op zich nemen, daarna zou er opnieuw over nagedacht worden. Het huidige ontwikkelingsteam zou blijven bestaan. Ecosia zegt dat het voorstel gericht is aan de rechter die verantwoordelijk is voor de beslissing over de toekomst van Chrome, om te laten zien dat alternatieven voor verkoop mogelijk zijn. Het voorstel komt voort uit een lopende rechtszaak van het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) en diverse staten, die Google beschuldigen van machtsmisbruik. Google zou via betalingen aan fabrikanten van apparaten en browsers ervoor gezorgd hebben dat hun zoekmachine standaard werd ingesteld, wat als onrechtmatige concurrentiebeperking wordt gezien. Justitie wil dat Google Chrome verzelfstandigd. Of het ooit zover zal komen is de vraag, Google zal zich ertegen verzetten en de juridische procedures zullen mogelijk jaren voortslepen. Eerder werd al een bod uitgebracht door Perplexity AI, dat Chrome volledig wil overnemen voor 34,5 miljard dollar en Search.com, dat nog iets meer biedt. Ecosia is dus de derde bieder. De zoekmachine stopt alle verdiensten direct in het aanplanten van bomen. Vorig jaar bracht het zijn eigen op Chromium gebaseerde ‘groene’ webbrowser uit.
Jongeren switchen, ouderen blijven trouw op breedbandmarkt
1 week
De Nederlandse breedbandmarkt is sterk gesegmenteerd naar leeftijd. In de jongste volwassenengroep (24-35 jaar) blijkt dat Odido en Budget bovengemiddeld populair zijn als internet- en TV-provider, terwijl Ziggo hier duidelijk minder voorkomt. Dit blijkt uit onderzoek van Telecompaper. Bij ouderen in de leeftijdsgroep van 55-68 jaar daarentegen groeit de populariteit van Ziggo, terwijl KPN een sterke positie heeft bij overstapplannen. Kortingen zijn hier minder relevant; betrouwbaarheid van het netwerk is bij deze leeftijdsgroep belangrijker. Qua snelheid kiezen ze vaker voor 51–100 Mbps, terwijl hun breedband- en TV-uitgaven bovengemiddeld zijn, vaak tussen EUR 60 en 80 of zelfs boven de EUR 90. Waar jongeren vooral prijsbewuste overstappers zijn, hecht de leeftijdsgroep 35-55 jaar zowel aan prijs als kwaliteit. Deze groep kiest vaker voor Odido en minder voor Ziggo. KPN heeft binnen de 35-55 groep een goede positie in gezinnen. De kosten blijven belangrijk, maar ook downloadsnelheid speelt een grotere rol dan bij de jongste groep. Deze consumenten gebruiken bovengemiddeld vaak providerwebsites en doen minder aankopen in fysieke winkels. Qua snelheid zitten ze vaker in de 1 Gbps+-categorie, terwijl hun uitgaven aan breedband en TV gemiddeld tot hoog zijn. Wel zijn ze duidelijk overstapbereid binnen twee jaar, waarbij Odido vaak als volgende provider wordt genoemd. De oudste groep (68+) vertrouwt vooral op fysieke winkels, kent een hoog aandeel Ziggo-klanten en kiest bovengemiddeld voor Budget. Kortingen en hoge snelheden zijn minder relevant, met een voorkeur voor 51–100 Mbps. In de breedband- en TV-markt vallen zij het vaakst in het uitgavenbereik van 70–80 euro per maand. Wel nemen zij relatief vaak mobiele telefonie als extra dienst. Loyaliteit is groot en overstapintentie zeer beperkt. De resultaten maken duidelijk dat er niet één Nederlandse breedbandconsument bestaat. Waar jongere generaties prijsbewust en flexibel zijn, vertrouwen oudere consumenten meer op gevestigde namen, fysieke winkels en en stabiliteit.
Op deze vier paarden zet Google Cloud in
1 week
Google Cloud is een van de grote drie hyperscalers, maar zeker in de Benelux speelt het een kleinere rol naast concurrenten als AWS en Microsoft. Bovendien krijgt het te maken met ai-specialisten als OpenAI. Toch ziet Joost Smit, sinds een klein jaar eindverantwoordelijk voor Google Cloud in de Benelux, duidelijke groeikansen. En het gaat snel. ‘In januari sprak bijna niemand over agentic ai, nu heeft iedereen het erover.’ In een gesprek met Computable legt Joost Smit uit hoe Google Cloud zich wil onderscheiden door in te zetten op vier speerpunten. Volgens hem zijn dit niet zomaar modewoorden, maar bepalende thema’s die de komende jaren ook bij klanten nog meer aan belang zullen winnen. 1. Ai ‘Ai is echt de next wave of massive change. Het is vergelijkbaar met de introductie van internet of de mobiele telefoon’, zegt Smit. ‘Veel bedrijven hebben er inmiddels mee geëxperimenteerd, maar het is vooral de snelheid van de ontwikkeling die iedereen verbaast. Dat maakt het uitdagend, maar ook buitengewoon boeiend.’ Concreet wijst hij op Veo 3, een tool die laat zien hoe eenvoudig het is om video’s van hoge kwaliteit te genereren. Maar de meerwaarde toont zich in bedrijven vooral in klantcases. Zo hielp Google Cloud samen met Accenture en Radisson om marketing relevanter en klantinteractie sterker te maken met behulp van ai. Bij Omoda, een retailer met 150 jaar geschiedenis, ondersteunt ai klanten alsof ze een persoonlijke kledingadviseur hebben: van advies voor een trouwoutfit tot dagelijkse kledingkeuze. Bij Just Eat Takeaway lag de focus meer op efficiëntie: Ai maakt hun digitale folders sneller en foutloos. ‘Wat we nu overal zien is dat customer service een van de belangrijkste domeinen wordt waarin ai impact maakt. Uit onze studies blijkt dat dit heel hoog op de agenda staat bij bedrijven.’ En daar is agentic AI Opkomende ontwikkelingen als agentic ai – waarbij ai-systemen zelfstandig taken uitvoeren en beslissingen nemen – ziet Smit als een volgende stap. ‘In januari sprak bijna niemand erover, nu praat iedereen erover.’‘Met onze eigen Agentspace kunnen bedrijven informatie ophalen en verwerken op basis van hun bestaande autorisatieprofielen. Dat kan leiden tot een advies, analyse of verhaal – in enkele minuten in plaats van uren. En dat werkt ook met niet-Google technologie, zoals Outlook. Dit is hoe ai een echte partner kan worden in het bedrijfsleven.’ 2. Soevereiniteit Een tweede speerpunt is data soevereiniteit. ‘Dé soevereiniteit bestaat niet. Er zijn verschillende vormen’, legt Smit uit. Projecten met onder meer Proximus tonen volgens hem dat er concrete oplossingen zijn. Ook in Luxemburg werken partijen als CSSF en CTIE al met Google Cloud-oplossingen. De vraag naar soevereiniteit is toegenomen door geopolitieke spanningen en veranderingen in de Amerikaanse administratie. ‘Een deel is ook sentiment, en dat mogen we niet negeren. Maar wij hebben de technologie om hiermee om te gaan.’ Google Cloud biedt daarom verschillende niveaus. Op het hoogste niveau is er Google Distributed Cloud air-gapped: volledig afgesloten en zonder verbinding met de publieke cloud. ‘Dat wekt veel interesse, maar het is complex. Ontwikkelingen komen er later beschikbaar, en ondersteuning kan alleen fysiek ter plaatse gebeuren.’ Een niveau lager is Google Cloud Dedicated, terwijl klanten met regional data kunnen kiezen waar hun data wordt opgeslagen – in Nederland, België, de Benelux of West-Europa, vaak via onafhankelijke operators. Het instapniveau is Google Cloud Data Boundary, waarbij klanten controle hebben over encryptie en toegangsrechten. ‘Soevereiniteit blijft een serieus onderwerp. Bedrijven en organisaties kijken hier heel nauwkeurig naar’, erkent Smit. ‘En ja, we krijgen soms de vraag: wat als de Amerikaanse overheid bepaalde beslissingen neemt? Dat is een complexe discussie, vol hypotheses. Maar de vraag leeft absoluut.’ 3. Openheid Voor Google Cloud is openheid geen nieuwe marketingstrategie, benadrukt Smit. ‘Nog voordat we met cloudinfrastructuur naar de markt gingen, waren we al open. Er zijn talloze voorbeelden.’ Zo kan Agentspace samenwerken met Outlook, en binnen Vertex AI – het platform dat de kern van Google’s AI vormt – is er ruimte voor niet-Google modellen. ‘DeepSeek kan bijvoorbeeld ook op Vertex draaien. En als je dat lokaal doet, gaat er geen data naar China. Dat is pas openheid.’ 4. Security Tot slot wijst Smit op het belang van security. ‘Dat wordt steeds belangrijker, zeker ook in België, waar we de afgelopen jaren genoeg incidenten gezien hebben.’ Zo lijfde zijn bedrijf, vaak na een intensieve onderhandelingsrace, onder meer Mandiant in – gespecialiseerd in incident response – en het in geavanceerde cloudbeveiliging gespecialiseerde Wiz. Google Cloud heeft met andere woorden zijn beveiligingsportfolio versterkt. ‘Die zetten we in om bedrijven beter te beschermen tegen steeds complexere dreigingen.’
Databeveiliging in de zorg: NEN 7510 en de lab-hack
1 week
Het Eurofins–lab, waar persoonsgegevens van honderdduizenden Nederlanders werden gestolen, was niet geaccrediteerd voor NEN 7510, de norm voor informatiebeveiliging bij zorgorganisaties. Computable start een miniserie over inhoud, toepassing en handhaving van deze norm. De storm rond de gegevensdiefstal bij het lab Clinical Diagnostics LCPL, een dochter van het beursgenoteerde Franse Eurofins, gaat voorlopig niet liggen. Zelfs adresgegeven, bsn, en medische onderzoeksresultaten van politici blijken op straat te liggen. Met zulke persoonlijke data kunnen hackers grootschalige phishing-campagnes opzetten: Nederlanders moeten daarom de komende jaren elk bericht van zorgaanbieders wantrouwen en dubbel controleren. Hoe de hackers zijn binnengedrongen, waarom het zo lang duurde voor ze gestopt werden, hoe het kan dat ze zo snel zoveel gegevens konden stelen en waarom die gegevens niet versleuteld waren: het zijn allemaal terechte vragen waar iedereen zich druk om maakt. NEN 7510 Veel van die zaken zijn bij wet geregeld. Speciaal voor de zorg is er NEN 7510, de norm voor informatiebeveiliging bij zorgorganisaties. Het lab geeft zelf heel duidelijk aan dat het niet geaccrediteerd is voor die norm, ofschoon het wel zegt te werken aan de implementatie ervan.  NEN 7510 beschrijft ‘de eisen en maatregelen die zorginstellingen en andere beheerders van persoonlijke gezondheidsinformatie moeten treffen om op adequate wijze met persoonlijke gezondheidsinformatie om te gaan.’ Vanwege het belang van die gegevens is die norm niet vrijblijvend: zorginstellingen en andere beheerders van persoonlijke gezondheidsinformatie zijn wettelijk verplicht om aantoonbaar aan NEN 7510 te voldoen. Laks met databeveiliging? De vraag die zich dan ook aandient is of en hoe de hack teruggeleid kan worden naar NEN 7510. Wat houden die normen en regels in? Kun je zonder accreditatie voldoen aan de wettelijke normen? Is er extern toezicht? Mag en vooral wil je persoonsgegevens delen met een instantie die zelf aangeeft niet geaccrediteerd te zijn? Waarom zijn zoveel meer gegevens gedeeld dan op het eerste gezicht noodzakelijk zijn? Vanaf volgende week praat Computable over de inhoud, toepassing en handhaving van NEN 7510, met: Z-Cert, de officiële organisatie voor het voorkomen en/of tijdig oplossen van cyberincidenten in de zorg. NEN, de officiële organisatie die de normen opstelt. Het Bevolkingsonderzoek, een van de slachtoffers, die de gegevens van honderdduizenden personen deelde met het lab. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de toezichthouder op navolging van de wettelijke normen. Cybersec Netherlands De recente ontwikkeling op het gebied van cybersecurity komen ruim aan bod komen tijdens Cybersec Netherlands. De vakbeurs vindt dit jaar plaats op 10 en 11 september in het congresgebouw Koninklijke Jaarbeurs in Utrecht. Inschrijven kan hier en is gratis.
Rusland verplicht staatsberichten-app MAX op nieuwe telefoons en tablets
1 week
Vanaf 1 september 2025 moeten álle in Rusland verkochte mobiele telefoons en tablets vooraf worden voorzien van de berichtendienst MAX, een door de staat ontwikkelde tegenhanger van WhatsApp. MAX is ontwikkeld door het door de staat gecontroleerde techbedrijf VK en wordt geïntegreerd met overheidsdiensten. De Russische overheid wil zo meer controle uitoefenen op de digitale ruimte, onder meer vanwege de aanhoudende spanningen met het Westen over Oekraïne. Critici vrezen dat MAX gebruikt zou kunnen worden voor surveillance, maar de staatsmedia ontkennen dit en stellen dat de app minder machtigingen nodig heeft dan WhatsApp of Telegram. Daarnaast wordt vanaf dezelfde datum het nationale app-platform RuStore, dat tot nu toe op Android-apparaten verplicht was, ook verplicht op Apple-apparaten. Verder geldt vanaf 1 januari 2026 dat alle in Rusland verkochte smart-tv’s de app LIME HD TV, waarmee gratis de staatszenders bekeken kunnen worden, aan boord moeten hebben. Het gebruik van WhatsApp en Telegram is daarentegen aan banden gelegd, met name spraakoproepen. Volgens gegevens van juli had WhatsApp in Rusland ongeveer 97,3 miljoen gebruikers, Telegram 90,8 miljoen, terwijl VK’s MAX recent ongeveer 18 miljoen downloads bereikte. Foto Simon Berger (Pexels)
Breakfast start consultancy voor complexe digitale transformaties
1 week
Een nieuw consultancybedrijf wil organisaties helpen bij een van de grootste uitdagingen van digitale transformaties: het succesvol integreren van nieuwe technologie in bestaande bedrijfsprocessen. Breakfast richt zich specifiek op de allervroegste fase van dit soort trajecten. Drie weken geleden gingen Michiel Tielemans en Gijs Edelbroek van start met hun Breakfast. Gisteren maakten ze het via LinkedIn officieel bekend aan de buitenwereld. Ze zijn al bij meerdere klanten actief, maar kunnen daar nog geen namen van noemen. “Elk hebben we twintig jaar ervaring in de benen. We zien steeds hetzelfde: organisaties worstelen met dezelfde problemen bij digitale transformaties. Budgetten lopen uit en planningen worden niet gehaald. Het probleem is niet de technologie zelf, maar de manier waarop organisaties die integreren,” legt hij uit in een telefonisch interview met Emerce. Focus op organisatie, niet op tools Het nieuwe consultancybedrijf onderscheidt zich door niet alleen naar de technische oplossing te kijken, maar in combinatie met de organisatorische context. “Mensen zoeken vaak de oplossing in de tool, niet in hoe de organisatie eromheen is georganiseerd,” aldus Tielemans. “Wij bekijken de vraag achter de vraag en kijken wat er verkeerd gaat bij de inzet van een tool.” Het duo helpt organisaties bij het in kaart brengen van requirements en doelen, nog voordat er concrete technologiekeuzes worden gemaakt. “We willen heel vroeg in de oriëntatiefase zitten. Requirements en doelen heel vroeg achterhalen. Wij zijn de objectieve onafhankelijke buitenstaanders die vanaf het prille begin van de oriëntatiefase meekijken. Wat we het liefst doen is dingen losmaken en patronen doorbreken.” Tielemans en Edelbroek doen al het klantwerk zelf, om er zo zeker van te zijn dat hun ervaring ter plekke beschikbaar is. “De focus ligt op consumentgerichte technologieën zoals CMS’en, e-commerceplatformen, zoekfunctionaliteiten en PIM-systemen.” Zakelijke back-endsystemen zoals CRM en ERP vallen buiten het werkgebied van het consultancybedrijf. Tijdelijke versterking zonder bouwteam Het bedrijfsmodel van Breakfast verschilt van traditionele IT-consultancy. Het team begeleidt organisaties vanaf de oriëntatiefase tot aan de technologieselectie en architectuurkeuzes en tijdens de realisatie. “De kern van ons werk zit in de strategische eerste fase, het advies. Het liefst zijn we echter pas klaar als het opgeleverd is. Daarom leveren wij ook versterkende rollen in de klantteams die soms zelf gaan bouwen, of een bouwbureau inhuren.” Deze aanpak is bewust gekozen. Volgens de oprichter hebben bedrijven het meestal moeilijk om de verandering die nieuwe bedrijfskritische software met zich meebrengt te internaliseren is. “Wij helpen bij die verandering, zijn de senior die dat al echt vaak hebben gedaan. Voor de acquisitie van nieuwe klanten zet de kantoorloze start-up in op kennisdeling en vroege betrokkenheid bij heroriëntatieprocessen. Het bedrijf richt zich voornamelijk op chief digital officers, IT-manager en hoofden marketing binnen middelgrote en grote organisaties. “Veel praten en veel kennis delen dus. Je moet heel vroeg in het proces zitten van oriëntatie op de markt”, legt Tielemans uit. Edelbroek en hij werkten hiervoor met elkaar samen bij Lab Digital als respectievelijk strategy en managing director. Samengevat • Breakfast is een nieuw consultancybedrijf dat zich richt op de vroege fase van digitale transformaties, met de focus op organisatorische uitdagingen rondom technologie-integratie. • Het bedrijf onderscheidt zich door niet alleen naar technische oplossingen te kijken, maar vooral naar de organisatorische context en veranderingsprocessen bij de implementatie van nieuwe technologieën. • Breakfast begeleidt organisaties tot aan de technologieselectie en architectuurkeuzes, maar bouwt zelf niet, en richt zich specifiek op consumentgerichte technologieën zoals CMS, e-commerce en zoekfunctionaliteiten.
IGEL profiteert van VMware- en Windows 10-aardverschuivingen
1 week
Hoe sterk IT-security ook is, infiltraties door cyberaanvallers zijn bijna niet te voorkomen. IGEL stelt dat endpoints alsnog preventief te verdedigen zijn. Van OT-omgevingen tot webapps en Windows-endpoints, de architectuur van IGEL moet management vereenvoudigen, downtime voorkomen en apparaten langer laten voortleven. We spreken met John Walsh, Field CTO bij IGEL en Senior Technology Evangelist […]
‘Als we data veilig willen houden, moeten we ons haasten’
1 week
Interview | Jan-Pieter D’Anvers, postdoctoraal onderzoeker KU Leuven Tijdens Cybersec Europe in Brussel trok Jan-Pieter D’Anvers, postdoctoraal onderzoeker aan KU Leuven, veel aandacht met zijn betoog dat post-quantumcryptografie en volledig homomorfe encryptie geen puur academische topics meer zijn. Reden om de Belgische researcher te vragen of we ons zorgen moeten maken. Quantumcomputers zijn straks krachtig genoeg om traditionele encryptiemethoden te kraken zoals de asymmetrisch encryptiealgoritme RSA en elliptische curvecryptografie. Dit betekent dat gevoelige bedrijfsgegevens, financiële informatie en intellectueel eigendom kwetsbaar zijn voor cyberaanvallen. Al geruime tijd wordt gewaarschuwd voor deze dreiging. Wat is de afgelopen jaren op dit gebied veranderd? Jan-Pieter D’Anvers: ‘We weten inderdaad al heel lang dat de komst van quantumcomputers tot ernstige cybersecurityrisico’s kan leiden. Als dit snelle rekentuig in verkeerde handen komt, worden versleutelde data kwetsbaar. Nu al worden op grote schaal gevoelige gegevens verzameld om deze later te ontcijferen. Dit maakt het noodzakelijk voor bedrijven om nu al over te stappen op post-quantumcryptografie (PQC). Deze technologie kan draaien op klassieke computers en servers. Anders dan quantumcryptografie heb je er geen dedicated systems voor nodig.’ Hoe groot is de urgentie van de quantumdreiging? ‘Groot. Er is geen reden meer om achterover te leunen. De technologie van quantumcomputers vordert snel. Experts verwachten in de komende tien jaar een doorbraak op dit gebied. In die tijd moeten we niet alleen al onze systemen upgraden, wat tot wel vijf jaar kan duren, we willen ook dat data die versleuteld worden, lang veilig blijven. Het probleem is dat data in die vijf jaar dat de migratie duurt, nog met oude technieken zijn beveiligd en dus valt te ontcijferen vanaf het moment dat quantumcomputers krachtig genoeg zijn. Als we data voor langere tijd veilig willen houden, moeten we dus snel zijn. Dit betekent dat afwachten geen optie meer is. Sterker, haast is geboden.’ Kunnen bedrijven zich al voorbereiden op de komst van quantumcomputers? En hoe staat het met de ontwikkeling van post-quantumcryptografie? ‘Het uittesten van post-quantumcryptografie kan nu al beginnen. Want sinds vorig jaar bestaan hiervoor National Institute of Standards and Technology (NIST)-standaarden. Deze zijn al geïntegreerd in cryptografie ‘libraries’ (bijvoorbeeld open-SSL); softwarepakketten waar encryptie in zit. Het NIST begon hiervoor in 2017 een procedure die 85 schema’s voor encryptie opleverde. Vijf jaar later kwam het tot vier finalisten, waaronder een encryptietechniek van de KU Leuven. Cybersec Netherlands De recente ontwikkeling op het gebied van cybersecurity komen ruim aan bod komen tijdens Cybersec Netherlands. De vakbeurs vindt dit jaar plaats op 10 en 11 september in het congresgebouw Koninklijke Jaarbeurs in Utrecht. Inschrijven kan hier en is gratis. Uiteindelijk werd het Belgische encryptie-algoritme Saber niet tot de NIST-post-quantumstandaard verkozen, maar we konden wel het proces meemaken. Op basis van onze aanbevelingen zijn ook aanpassingen gedaan aan de standaard voordat die definitief werd. Het resultaat is een standaard met het niveau van security dat ook als doel was gesteld. ML-KEM is een cryptografisch algoritme dat is gestandaardiseerd door NIST als een post-quantumveilige sleutel-inkapseling methode (KEM). Aan ML-KEM ging Kyber vooraf. Ja, we hebben veel vertrouwen in die nieuwe standaard.’ Zijn er landen waar een einddatum is vastgesteld voor de transitie van nationale veiligheidssystemen? ‘Ja, in de VS is het National Security Memorandum gepubliceerd. Dit vormt een leidraad voor overheidsinstellingen die bezig zijn met de transitie van cryptografische systemen naar quantumbestendige cryptografie. Het Witte Huis heeft overheidsinstanties instructies gegeven om te beginnen met de migratie naar post-quantumcryptografie. Daarbij worden duidelijke deadlines meegegeven. In 2035 moeten alle nationale security-systemen volledig zijn gemigreerd.’ Hoe bereiden bedrijven zich voor op de komst van quantumcomputers en daarmee gepaard gaande dreigingen? ‘Start met een cryptografischeinventarisatie. Bepaal welke encryptiemethodes in je organisatie worden gebruikt en waar je gevaar loopt. Vervolgens moet iemand worden vrijgemaakt om een plan te maken voor de implementatie van quantumveilige cryptografie.  Vraag ook leveranciers naar hun plannen en welke cryptografie ze gebruiken voor hun systemen en applicaties. Geef voorrang aan de bescherming van intellectueel eigendom, klantgegevens en andere langlevende data. En kijk naar de richtlijnen en aanbevelingen van organisaties als het Nationaal Cyber Security Centrum.  Bedrijven kunnen nu aan de slag gaan als dat nodig is. De technologie achter quantumveilige cryptografie is klaar. De software is er. Nu komt het aan op het trainen en opleiden van it-teams en medewerkers. Soms zal ook een upgrade van producten en hardware nodig zijn zoals bijvoorbeeld smartcards en smartwatches met verouderde encryptie. Met name de financiële sector en de zorg moeten aan de bak. Continu monitoren en updaten zullen nodig zijn.  Het is essentieel om de vooruitgang in quantum computing en cryptografische technieken scherp te volgen en de beveiligingsmaatregelen voortdurend te verbeteren en bij te werken.’ Volledig homomorfe encryptie?Voor een doorbraak staat de volledig homomorfe encryptie (FHE). Net als ai kan deze techniek (waarmee berekeningen zijn uit te voeren op versleutelde data zonder deze eerst te hoeven ontsleutelen) vleugels krijgen met de komst van efficiënte hardware.De eigenaar van data versleutelt de gegevens, waarna slechts één aangewezen partij de boel kan ontsleutelen. Dit betekent dat gevoelige informatie versleuteld kan blijven tijdens de verwerking, waardoor privacy en beveiliging worden gewaarborgd, zelfs in niet-vertrouwde omgevingen. D’Anvers ziet deze techniek doorbreken in de financiële wereld, zorg, industrie (digital twins) en machine learning/ai.Vertrouwelijke offloading naar de cloud behoort tot de mogelijkheden. Ook bij het maken van statistieken is de vertrouwelijkheid gewaarborgd. Verder is collaboratieve gegevensuitwisseling mogelijk zonder dat data kunnen weglekken. Ook het zoeken in databases kan confidentieel blijven.Tot nog toe vergde het werken met FHE veel technische kennis, stelt D’Anvers. Maar nieuwe tools zoals Google Heir en Zama libraries verlagen de drempel. Daarnaast zijn de kosten een punt. FHE werkt tienduizend keer langzamer dan klassieke encryptie. FHE is post-quantumveilig. Van begin tot eind is het vertrouwelijke karakter gewaarborgd. Nieuwe applicaties zijn mogelijk. Uit data zijn extra waarde te halen, terwijl privacy en security gegarandeerd zijn. KU Leuven werkt aan de verdere verbetering van de efficiëntie bij deze encryptie-methode.

Pagina's

Abonneren op business