business

De praktijk De enorme armen van de Maeslantkering bij Hoek van Holland domineren de horizon. Niet voor niets wordt het kunstwerk vaak beschreven als een van de grootste bewegende robotsystemen ter wereld. De kering is een symbool van de eeuwenlange Nederlandse strijd tegen het water. Een strijd waarbij tegenwoordig ook een digitale verdedigingslinie noodzakelijk is. De Maeslantkering, geopend in 1997, is onderdeel van de Deltawerken. De kering sluit de Nieuwe Waterweg in Hoek van Holland af bij storm en hoge waterstanden. Daarmee beschermt de kering het dichtbevolkte achterland en de economisch zo belangrijke Rotterdamse haven tegen overstromingen. De Maeslantkering kering wordt aangestuurd door een controlesysteem dat tijdens het stormseizoen elke tien minuten de verwachte waterstand berekent (zie ook kader). Zodra de kritieke drempelwaarde wordt bereikt, sluiten de enorme stalen deuren zonder tussenkomst van operators, vertelt Peter Persoon, technisch voorlichter van Het Keringhuis, het publiekscentrum van de Maeslantkering, tijdens een rondleiding. ‘In negenentwintig jaar tijd is de Maeslantkering slechts één keer onder echte stormcondities dichtgegaan, op 21 december 2023; overige sluitingen waren testsluitingen.’ Normaal liggen de deuren in droogdokken, zodat corrosie beperkt blijft en inspecties van ventielen, pompen en mechanische delen veilig zijn te controleren. Eens per jaar wordt een testsluiting uitgevoerd en elke twintig jaar wordt de volledige coating vernieuwd, goed voor driehonderdduizend liter witte verf (best bestand tegen temperatuurinvloeden). Het geheel is een redundant opgebouwd systeem van hydrauliek, sensoren, pompen en datacenter- en noodstroomvoorzieningen. Zelfs wanneer de helft van de onderdelen uitvalt, kan de kering nog worden bediend, stelt Persoon. Een grote uitdaging ligt volgens hem wel in het behoud van de benodigde specialistische kennis. Veel medewerkers gaan met pensioen, terwijl vervanging lastig is door de unieke aard van de constructie en de expertise daarover. Toch verzekert hij de bezoekers, met een knipoog: ‘De komende vierentwintig uur houden wij het land droog.’ Digitale verdedigingslinie De rondleiding maakt duidelijk: de Maeslantkering is niet alleen een technisch hoogstandje, maar vooral een onmisbare veiligheidsvoorziening voor Nederland tegen extreem hoogwater. Maar het verhaal achter de constructie gaat verder dan hydrauliek en staal. Rijkswaterstaat, sinds 1798 verantwoordelijk voor de waterveiligheid van het land, is uitgegroeid tot een organisatie die niet alleen fysieke werken beheert, maar ook een complex digitaal ecosysteem. Waar vroeger dijken en dammen de voornaamste verdedigingslinie vormden, is daar digitale veiligheid bijgekomen, vertellen chief technology officier (cto) Adriaan Schutte en lead architect Michiel Koolen van Rijkswaterstaat in het kader van het door netwerkpartner Cisco georganiseerde bezoek aan de Maeslantkering. Cto Schutte maakt meteen duidelijk hoe sterk het dreigingsbeeld is veranderd. Waar Rijkswaterstaat zich van oorsprong richtte op stormvloeden, verzakkingen, hoogwater en onderhoud, is digitale dreiging inmiddels een structureel onderdeel van het werk. Het is bijvoorbeeld geen hypothetisch scenario dat een buitenlandse staatsactor interesse heeft in systemen zoals de Maeslantkering. Sabotage? Wellicht, maar vooral om te weten te komen hoe Nederland zulke objecten bouwt, aanstuurt en onderhoudt. De kennis die Rijkswaterstaat bezit, is internationaal schaars en daarom waardevol. Over het aantal recente pogingen om de Maeslantkering en andere kunstwerken digitaal binnen te dringen, doet het agentschap echter ‘in verband met de veiligheid geen uitspraken’. “Veiligheid is niet langer alleen een civiel‑technische uitdaging” – Adriaan Schutte, cto Rijkswaterstaat Volgens Schutte is bescherming tegenwoordig een gelaagd vraagstuk. Het gaat nog steeds om fysieke beveiliging van kunstwerken, maar net zo goed om het voorkomen van datadiefstal, netwerkstoringen en manipulatie van sensoren. Rijkswaterstaat heeft te maken met duizenden objecten – van bruggen en tunnels tot sluizen en stormvloedkeringen – die vaak digitaal gekoppeld zijn. Elk van die objecten vormt dan een potentieel risico voor cyberaanvallen. ‘Veiligheid is niet langer alleen een civiel‑technische uitdaging’, zegt Schutte. ‘Het is net zo goed een digitale uitdaging. En dat betekent dat onze infrastructuur toekomstbestendig moet zijn in beide werelden.’ Waar Rijkswaterstaat ooit object voor object beheerde, is dat model volledig losgelaten. Lead architect Michiel Koolen noemt het een onvermijdelijke ontwikkeling. Nederland is te klein en te complex om afzonderlijke kunstwerken geïsoleerd te beheren. Het gevolg is dat Rijkswaterstaat tegenwoordig werkt vanuit het idee dat heel Nederland één groot geïntegreerd infrastructuursysteem is. Wegen, waterwegen en watersystemen vormen drie netwerken die voortdurend op elkaar ingrijpen. Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is dat haast ieder fysiek object onderdeel is geworden van een vierde netwerk: het digitale netwerk dat alles verbindt. Dat digitale netwerk bestaat uit duizenden routers en switches, verbonden via duizenden kilometers glasvezel en gekoppeld aan sensoren, besturingssystemen, dataplatforms en controlekamers. Via dat netwerk wordt informatie gedeeld over de waterstanden, verkeersbewegingen, objectbediening, brugopeningen, stormvoorspellingen en technische gezondheid van installaties. Betrouwbaar én kwetsbaar Een van de meest complexe uitdagingen voor Rijkswaterstaat bevindt zich in de operationele technologie (ot), de ot‑laag waarmee de machines, deuren, pompen, signaleringssystemen en bruggen worden aangestuurd. Ot‑systemen zijn ontworpen voor robuustheid, niet voor flexibiliteit. Ze zijn gebouwd om decennia mee te gaan en zonder onderbreking te functioneren. Dat maakt ze uiterst betrouwbaar in mechanische zin, maar tegelijk kwetsbaar voor moderne digitale dreigingen. De verschillen tussen it en ot zijn groot. It‑systemen worden regelmatig geüpdatet, vervangen en gemonitord. Ot‑systemen kunnen niet zomaar offline of opnieuw opgestart worden zonder dat fysieke processen in gevaar komen. Een storing van enkele seconden in een tunnelinstallatie kan bijvoorbeeld betekenen dat operaties stilgelegd moeten worden. Een fout in de aansturing van een kering kan directe gevolgen hebben voor waterveiligheid. Dat maakt ot‑beveiliging een discipline met eigen spanningsvelden. Ot moet blijven draaien. Updates kunnen niet altijd worden doorgevoerd. Monitoring moet realtime functioneren. Segmentatie dient strikt te zijn. En er moet altijd een fallback bestaan naar fysieke of handmatige bediening. In sommige situaties is het zelfs raadzaam om een ot-netwerk niet te verbinden met het it-netwerk van Rijkswaterstaat. Drie parallelle levenscycli Het beheer wordt nog complexer doordat ot‑systemen vaak stammen uit een tijd waarin cyberdreiging nauwelijks bestond. Ze waren nooit ontworpen om te functioneren in een wereld vol netwerken en datastromen. Ot‑besturing wordt meestal eens in de vijftien tot twintig jaar vernieuwd. It‑systemen worden doorgaans om de vijf tot zeven jaar vervangen. Daarbovenop is in de fysieke wereld een lange levensduur de norm. Zo’n Maeslantkering is ontworpen voor een levensduur van honderd jaar. Dat creëert drie parallelle levenscycli die tegelijkertijd moeten worden beheerd, aldus Koolen. De uitdaging is om oude en nieuwe generaties systemen veilig te laten samenwerken zonder dat betrouwbaarheid of veiligheid in het geding komt. De huidige situatie is verspreid over het land en kent een diversiteit aan technologieën. Rijkswaterstaat staat de komende jaren voor de opgave om zowel de fysieke objecten als de ot-systemen daarin te moderniseren. Koolen ziet in hyperstandaardisatie (exact weten hoe componenten zich gedragen) en hyperautomatisering (ervoor zorgen dat menselijke fouten in kritieke processen worden geminimaliseerd) technische oplossingen. Maar, benadrukt hij, de crux zit ‘m wel in het goed laten samenwerken van de verschillende afdelingen en het blijven beschikken over goed opgeleid personeel. Ai als nieuw hulpmiddel Koolen merkt dat artificiële intelligentie (ai) steeds vaker wordt ingezet als ondersteuning voor besluitvorming. Traditionele watermodellen zijn nauwkeurig maar traag; een volledige simulatie van de Noordzee kost veel tijd. Machine-learning‑modellen kunnen zulke berekeningen in minuten uitvoeren. Dat opent mogelijkheden, zeker in een tijd waarin extreem weer vaker voorkomt. Toch ziet Koolen ai niet als vervanging van menselijk toezicht, maar als versneller. In missiekritische omgevingen moet elke vorm van autonomie controleerbaar en omkeerbaar blijven. Een systeem mag assisteren, maar niet zonder toezicht handelen. Het gevaar van te snelle automatisering is dat beslissingen ondoorzichtig worden, wat tot risicovolle situaties kan leiden. ‘We moeten altijd kunnen begrijpen waarom een systeem iets doet,’ zegt hij. ‘In een vitale omgeving zoals de onze mag automatisering nooit onbegrensd zijn.’ Zowel Schutte als Koolen benadrukken dat Rijkswaterstaat deze digitale transformatie niet alleen kan uitvoeren. Partners uit de industrie, zoals Cisco, spelen een grote rol in het ontwikkelen van veilige netwerken, redundante infrastructuren en moderne beveiligingsarchitecturen. Die samenwerking is nodig vanwege de schaal en complexiteit van de systemen (zie kader). De Maeslantkering staat symbool voor een bredere ontwikkeling bij Rijkswaterstaat. Waar ooit beton, staal en hydrauliek voldoende waren om Nederland te beschermen, is dat vandaag niet langer zo. De digitale wereld is even cruciaal geworden als de fysieke.  Koolen brengt het terug tot de essentie: ‘We beschermen Nederland door orkestratie – fysiek én digitaal. Onze vitale systemen moeten altijd blijven werken. De eisen aan beschikbaarheid, betrouwbaarheid en veiligheid liggen veel hoger dan in traditionele enterprise‑it. De lat ligt op het hoogste niveau.’ Maeslantkering én Hartelkering Het besturingssysteem voor zowel de Maeslant­kering als de Hartelkering is gebouwd door Logica en verder ontwikkeld en beheerd door CGI (dat Logica overnam). Dit Beslis en Ondersteunend Systeem (BOS) werkt volledig geautomatiseerd zonder tussenkomst van personeel. Het systeem beslist of de stormvloedkeringen gesloten moeten worden en voor hoe lang deze sluiting nodig is. Die beslissing wordt genomen aan de hand van meetgegevens en voorspellingen van nabijgelegen weersstations en meetapparatuur aan de wal, boeien en palen. BOS gebruikt deze gegevens om elke tien minuten het waterpeil te voorspellen bij Rotterdam en Dordrecht. Als het systeem een dreiging van overstroming signaleert, treft het eerst een serie voorzorgsmaatregelen om uiteindelijk, indien nodig, de sluiting van de stormvloedkering te initiëren. Volgens CGI hoort BOS qua hoge betrouwbaarheidsbehoefte in dezelfde categorie als die van systemen voor kerncentrales en de Space Shuttle. BOS moest voldoen aan een extreem lage foutkans. Er waren ruim 2.500 pagina’s gespecificeerd technisch ontwerp en meer dan 400.000 regels code nodig om de computers van het systeem op de juiste manier te ondersteunen. Een paar jaar geleden was er sprake van dat BOS vervangen zou worden. Op advies van waakhond AcICT, die vaststelde dat het systeem nog goed werkte, werd de aanbesteding in 2023 stopgezet. Wel wordt de bestaande software (‘de Bediening- en Besturingssystemen’) van de keringen gemigreerd naar nieuwe hardware in 2026/2027. Een tender voor de vernieuwing van de bedienings- en besturingssystemen wordt na 2035 verwacht. Partners en ot-invulling bij Rijkswaterstaat Cisco werkt al zo’n twintig jaar voor Rijkswaterstaat. Het landelijke glasvezelkabelnetwerk is bijna vijfduizend kilometer lang en bevat circa vijftienhonderd routers, ruim zesduizend switches en zo’n duizend wifi-toegangspunten. De software van Splunk wordt ingezet om het netwerk te monitoren, niet alleen voor de beveiliging, maar ook voor operationele inzichten. In mei 2024 trok Rijkswaterstaat na een aanbesteding de ict-dienstverleners Conclusion en Quanza aan die de komende jaren de netwerkinfrastructuur beheren, onderhouden en verder optimaliseren (meer standaardiseren). Op ot-gebied werkt het agentschap van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen met een trits aan technische dienstverleners, aannemers en ingenieurs (geselecteerd via de tenders Samenwerkingsraamovereenkomsten ‘Ingenieursdiensten voor projecten en programma’s’ en ‘Project- en Procesbeheersing’.) Binnen Rijkswaterstaat is er geen aparte tak die zich met ot-systemen bezighoudt. Wel zijn er diverse specialistische teams. De centrale coördinatie hiervan valt onder de cio (chief information officer) van Rijkswaterstaat. Binnen de zogeheten Centrale Informatievoorziening (CIV) is er een aantal gespecialiseerde afdelingen voor security in ot-omgevingen. Deze afdelingen ondersteunen de uitvoerende teams bij het veilig ontwerpen en beheren van ot-systemen.  Rijkswaterstaat bracht november vorig jaar een uitgebreide ‘Handreiking risicobeheer in OT‘ uit waarmee organisaties aan de slag kunnen de beveiliging van objecten en systemen adequaat te borgen. Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #1.

Google komt met een reeks nieuwe securitymogelijkheden, met AI-agents als centrale pijler. Aan de basis staat de integratie van het overgenomen Wiz. Wiz blijft na de overname beschikbaar voor alle grote cloudplatformen, waaronder AWS, Azure en Oracle Cloud. Met de integratie van Wiz wil Google een platform bouwen dat multicloudbeveiliging vereenvoudigt. Wiz introduceert daarvoor een […]

Microsoft werkt aan een oplossing voor een storing in Exchange Online die gebruikers van Outlook voor mobiel en de nieuwe Outlook voor Mac treft. De oorzaak is een nieuw virtueel account dat Microsoft eerder introduceerde. Een herstart van de getroffen infrastructuur loste het probleem niet op. Microsoft draait de wijziging nu terug. Microsoft onderzoekt sinds […]

Tijdens de RSAC 2026 Conference in San Francisco zal het dit jaar hoofdzakelijk gaan over AI-agents en de zogeheten agentic workforce die daarvan het gevolg moet gaan zijn. De aankondigingen die Cisco deze week doet onderstrepen dit. AI-agents moeten ook volgens het Zero Trust Access-principe gaan werken. Daarnaast komt er een versie van AI Defense […]

De ontwikkeling van Linux 7.0 lijkt in rustiger vaarwater te komen na een onstuimige start. Waar de eerste weken van de cyclus werden gekenmerkt door een hoge werkdruk en een opvallend grote hoeveelheid wijzigingen, wijst de vijfde release candidate op een afnemende intensiteit.  Volgens Linux-bedenker Linus Torvalds (foto) is de situatie inmiddels beter beheersbaar. Hij […]

Darwinisme blijkt ook in het digitale domein effectief. De veiligheidsmaatregelen voor AI-gebruik blijken kwetsbaar voor algoritmen die op basis van natuurlijke selectie zichzelf optimaliseren. Onderzoek van Palo Alto Networks’ Unit 42 laat zien dat LLM’s nog een lange weg te gaan hebben om vertrouwd te worden in IT-omgevingen. Stel dat je een cyberaanvaller bent. AI-modellen […]

Oracle heeft een Security Alert uitgebracht voor een kritieke kwetsbaarheid in Oracle Identity Manager en Oracle Web Services Manager. De kwetsbaarheid, aangeduid als CVE-2026-21992, maakt het mogelijk om op afstand code uit te voeren zonder dat een aanvaller zich hoeft te authenticeren. Daarmee behoort het lek tot de meest ernstige categorie binnen enterprise software. De […]

Het aandeel vrouwen in senior managementposities bij middelgrote bedrijven is wereldwijd licht gedaald naar 33%. Toch houden bedrijven in het middensegment vast aan hun diversiteitsbeleid, terwijl grotere organisaties daar juist op terugkomen.

Gezond risicomanagement vraagt meer dan betere processen alleen. Het GRiP (Gezond Resultaat in Projecten)-model van HillFive helpt organisaties om risicobeheersing structureel te versterken door gedrag, samenwerking en systemen in samenhang te veranderen.

Na jaren van sterke groei in de Benelux gaat PIA Group nu de Duitse markt aanboren. Met LADM is de eerste samenwerking officieel. Het Belgische PIA Group werd opgericht in 2012. Via een buy‑and‑buildstrategie – en een organisatiemodel dat zich differentieert van de gevestigde orde – is de firma de afgelopen jaren sterk gegroeid.

The Dutch Masters 2026 was dit jaar met meer dan 65.000 bezoekers en wereldwijde media-aandacht opnieuw een groot succes. Als medehoofdsponsor van het evenement was HeadFirst Group prominent aanwezig tijdens het vierdaagse paardensportevenement.

Casper Fransz is na een uitstap van vijf jaar weer teruggekeerd naar de consultingwereld. Per 1 maart 2026 is Casper Fransz benoemd tot partner bij EY-Parthenon, waar hij lid is van het team Value Creation.

De wijze waarop westerse voetbalfans het komende WK voetbal gaan kijken is zo anders dan gebruikelijk dat er van mediaplanners veel creativiteit wordt verwacht. Dat komt met name door de tijdstippen waarop de wedstrijden in Amerika, Canada en Mexico worden gespeeld. Omdat meer dan de helft van de wedstrijden in West-Europa buiten de primetime valt, 58 procent speelt tussen 22:00 en 07:59 uur, zijn de mogelijkheden voor live broadcastreclame beperkt. In de nieuw gepubliceerd onderzoek ziet WARC dat juist als gelegenheid voor podcasts, sociale media en publishers die curated content kunnen bieden rond hoogtepunten en commentaar. De reclame wordt niet tijdens of rondom de wedstrijden gemaakt, maar in de iets bredere context ervan. TikTok is bijvoorbeeld FIFA-partner geworden en toont behind-the-scenes content. YouTube streamt live wedstrijden via mediapartners. Netflix kijkt hoe het de gesprekken rondom het toernooi kan exploiteren met videopodcasts. WARC stelt dat mediaplanningen nadrukkelijk platformen moet bevatten die aanhaken op de World Cup-conversaties zonder dat deze uitzendrechten hebben.

Productdata speelt een belangrijke rol binnen productieketens. Consumenten verwachten transparantie en ketenpartners vragen om betrouwbare informatie. En ook wet- en regelgeving stelt steeds hogere eisen aan de beschikbaarheid en kwaliteit van productinformatie. CIO’s moeten dus zorgen dat product- én locatiedata op een beheersbare en efficiënte manier toegankelijk is, over systemen en organisatiegrenzen heen. De QR Code powered by GS1 biedt nieuwe mogelijkheden om aan veel uitdagingen van vandaag tegemoet te komen. “Ik zie dagelijks hoeveel tijd en energie organisaties kwijt zijn aan het verzamelen, controleren en toegankelijk maken van productdata,” zegt Maarten Vergouwen, CIO/CTO van GS1 Nederland. “GS1 helpt organisaties bij het maken van eenduidige afspraken over productdata en ondersteunt dit met gestandaardiseerde oplossingen. De vertrouwde barcode is daarvoor de basis. Daarachter ligt een heel systeem dat dat product- en locatiedata toegankelijk maakt voor verschillende toepassingen, ook voor AI.” Productdata gestandaardiseerd beschikbaar stellen De hoeveelheid data groeit snel. Informatie over herkomst, duurzaamheid, samenstelling, certificering en regelgeving moet niet alleen beschikbaar zijn, maar ook actueel en betrouwbaar. Tegelijkertijd is productdata in veel organisaties verdeeld over meerdere systemen, zoals ERP-, PIM- en logistieke omgevingen, vaak aangevuld met externe databronnen. Maarten licht toe: “Het gaat erom hoe je data beheersbaar en eenduidig toegankelijk kunt maken voor verschillende gebruikers en toepassingen. Hoe meer gestandaardiseerd kan worden, hoe beter voor iedereen in de keten. Onze QR-code fungeert als sleutel om productinformatie te ontsluiten voor verschillende gebruikers en toepassingen.” Het verschil met de ‘gewone’ QR-code De nieuwe QR-code gaat verder dan de traditionele varianten. Dankzij de integratie van de wereldwijde artikelcode (GTIN/EAN) met houdbaarheidsinformatie of serienummers geeft één scan toegang tot meerdere dynamische informatiebronnen, zoals productpagina’s, handleidingen of digitale productpaspoorten. Je kunt de achterliggende data met een resolver dynamisch re-directen en die data wijzigen zonder dat de QR-code zelf verandert. Je bepaalt zelf welke informatie na het scannen getoond wordt. De QR Code powered by GS1 verbindt productdata, zonder dat dit vraagt om nieuwe manieren van identificatie, datamodellen of ingrijpende aanpassingen aan bestaande systemen. De kracht van samenwerken in een complexe wereld Naarmate ketens complexer worden, groeit de noodzaak om samen te werken aan het gecontroleerd en gestandaardiseerd beschikbaar stellen van productdata. GS1 speelt hierin een toonaangevende rol. Als not-for-profit-organisatie helpt GS1 organisaties bij het maken van afspraken over productidentificatie en productdata. Maarten licht toe: “Een belangrijk effect daarvan is dat organisaties eenvoudiger koppelingen kunnen leggen tussen ERP-systemen, logistieke platforms, e-commerceomgevingen en leveranciersportalen. Dat vermindert handmatig werk, verkleint de kans op fouten en draagt bij aan een hogere kwaliteit van productdata. Op weg naar een wereldwijde adoptie in 2027 De inzet van de QR Code powered by GS1 komt voort uit een bredere behoefte binnen organisaties en productieketens om product- en locatiedata beter, efficiënter en eenduidiger toegankelijk te maken. Het doel is dat de QR-code van GS1 eind 2027 overal wordt gebruikt, ook als nieuwe standaard aan de kassa. Dit initiatief is een wens van de industrie om standaarden te gebruiken die efficiëntie, veiligheid en duurzaamheid bevorderen. Maarten: “Dit is niet iets wat wij bedacht hebben. Grote bedrijven zoals Albert Heijn, Alibaba.com, AS Watson, L’Oréal en Nestle hebben hier wereldwijd hun commitment voor af gegeven.” Bouwen aan het fundament voor morgen Uniforme, internationaal afgestemde oplossingen helpen CIO’s om met die ontwikkelingen om te gaan, terwijl zij ruimte houden om keuzes te maken die passen bij de eigen organisatie en IT-context. Maarten zegt: “Wie vandaag kiest voor GS1, bouwt aan het fundament voor morgen. Met gestandaardiseerde oplossingen, betrouwbare productdata en systemen die moeiteloos met elkaar praten.” Het is tijd voor de QR Code powered by GS1. Meer informatie Deze embed gebruikt marketing cookies. Accepteer marketing cookies om de embed te tonen. Accepteer marketing cookies