business

Clairfield International heeft warmtebedrijf Ennatuurlijk bijgestaan bij een strategische samenwerking met Celsias. De partijen gaan de komende drie jaar gezamenlijk 2.000 tot 2.500 nieuwbouwwoningen aansluiten op kleine collectieve warmtesystemen, met een gezamenlijke investering van €30 miljoen.

TSMC, ‘s werelds grootste chipfabrikant, heeft ASML’s meest geavanceerde high-NA EUV-lithografieapparatuur voorlopig nog niet nodig. Zo’n machine, waaraan een prijskaartje van 380 miljoen dollar hangt, is voor het Koreaanse bedrijf te duur.  Senior vice president Kevin Zhang zei dit woensdag aan de vooravond van TSMC’s jaarlijkse techconferentie in Californië. Op dezelfde dag hield ASML zijn aandeelhoudersvergadering waar het optimisme de boventoon voerde. ASML kan de orderstroom momenteel nauwelijks aan. De capaciteit wordt uitgebreid om volgend jaar tachtig EUV-machines te kunnen afleveren; een verdubbeling vergeleken met 2025. TSMC heeft al eerder laten weten zich vooralsnog niet te wagen aan het paradepaardje van ASML. Onder meer Intel werkt al wel met high-NA, maar volgens TSMC heeft dat niet geleid tot een voorsprong van zijn Amerikaanse concurrent bij de productie van de meest geavanceerde chips. TSMC gebruikt een iets minder vooruitstrevende lithografische techniek van ASML, maar kan dankzij nieuwe technieken voor packaging toch 2-nanometer chips vervaardigen.  De Taiwanezen hebben grote vooruitgang geboekt bij het stapelen van laagjes chips. Bij deze 3d-architectuur gaan de prestaties omhoog. Ook de procestechniek is verbeterd. Tijdens de tech-show in Californië toont TSMC ook fotonica-chips die energiezuiniger zijn de vertraging (latency) in ai-datacenters verminderen. ASML Vrijwel tegelijk met de aankondigingen door TSMC ‘vierde’ ASML zijn aandeelhoudersvergadering met een goed nieuws show. Resultaten en vooruitzichten zijn prima. De inkomstenstroom is zelfs zo groot dat flink veel dividend kan worden uitgekeerd. Ook gaat er een aanzienlijk bedrag naar de inkoop van eigen aandelen. Vorig jaar werd voor 5,9 miljard euo ingekocht. Tot eind 2028 gaat ASML nog tot twaalf miljard aan eigen aandelen verwerven. Cumulatief heeft ASML tot 2025 al voor zo’n dertig miljard euro aan aandelen ingekocht. Voor de bestaande aandeelhouders heeft dit het effect dat de winst per aandeel hierdoor omhoog wordt gestuwd.  Vanwege de aandeelhoudersvergadering organiseerden de leden van de FNV woensdag een ludieke actie. Aandeelhouders werden welkom geheten door bezorgde werknemers. FNV vindt het onverteerbaar dat de aangekondigde reorganisatie bij ASML leidt tot banenverlies, onzekerheid en – naar opvatting van de bonden – een onvoldoende sociaal plan.  Miljoenendouceurtje De hoogste leiding van ASML kan bij bepaalde prestaties en het halen van bepaalde (financiële) doelstellingen extra beloond worden met maximaal 170.000 aandelen, een douceurtje van meer dan tweehonderd miljoen euro te verdelen over de vijf leden van de Board. Deze reservering bleek tijdens de aandeelhoudersvergadering. Volgens ASML is daarmee een evenwicht gemaakt ‘tussen externe concurrentie en interne en maatschappelijke rechtvaardigheid’. Vorig jaar toucheerde ceo Christophe Fouquet in totaal ruim zeven miljoen euro waarvan 5,6 miljoen aan incentives.  Peter Reniers, bestuurder Metaalbond FNV, constateert dat er voor aandeelhouders en bestuurders volop ruimte is, terwijl voor werknemers moet worden bezuinigd en werkzekerheid ondergeschikt lijkt aan rendement.

De Amerikaanse online tech- en AI-reuzen knijpen steeds iets meer zuurstof uit het Nederlandse online medialandschap. Daar lijkt ook nog geen einde aan te komen, zo laten het jongste Ad Spend-rapport van VIA Nederland zien. De belangenorganisatie van media-, marketing- en reclamebedrijven uit Nederland spreekt de waarschuwende woorden zelf niet uit, maar alle cijfers wijzen deze beangstigende kant op. Bijvoorbeeld: van elke reclame euro die in Nederland wordt uitgegeven vloeit 83 cent direct het land uit. Meestal is dat Google of Meta, maar Amazon, LinkedIn en TikTok snoepen ook graag mee. De groei in dit segment is er ook nog niet uit. Tien jaar geleden lag dit percentage nog op 54 procent, in 2024 tachtig procent. Uit paid search (=Google) lijkt de grote groei nu wel verdwenen. De stijging van elf procent wordt grotendeels toegeschreven aan prijsstijging, niet aan hogere volumes. Dit levert echter geen daling op van de lokale marktaandelen van buitenlandse platformen. Een tweede bedreiging voor mediabedrijven in Nederland is de opkomst van AI-search. Deze reduceren het verkeer naar lokale publisherwebsites, waardoor hun advertentie-inventaris minder waard wordt. Ergo: minder reclame-inkomsten. Topman Matthew Prince van Cloudflare, dat zo’n twintig procent van het wereldwijde webverkeer verwerkt, stelde onlangs dat AI mediabedrijven en Mkb’ers enorm ontwricht. Het web is altijd gedreven geweest door één principe: genereer content, trek bezoekers aan en exploiteer dat met advertenties of verkoop van abonnementen. Dat werkte bij het web, bij socialmedia en bij mobiele apps. De komst van AI-agents zet dat model op zijn kop. In de directiekamers van ’s werelds online uitgevers blijft één term steeds terugkomen: zero click search. De discussie daaromheen draait om de vraag: hoe verdien je geld als Google geen traffic meer aflevert? Een eenduidig antwoord is er niet. De eerste gedachte is: abonnementen en extra diensten voor toegevoegde waarde. Het gevolg van de opkomst van AI-search is, dat adverteerders zich willen gaan positioneren in de zoekresultaten in deze nieuwe modaliteit. Het opkomende specialisme dat daar aan kleeft is GEO, generative engine optimization. De Deloitte-onderzoekers van Via Nederland: “GEO vervangt SEO”. Merken moeten niet meer optimaliseren voor clicks, maar voor ‘vertrouwen’ in de ogen van AI-systemen.” Voor de bureaus waar de mediabedrijven mee werken geldt nog een andere bedreiging die VIA Nederland signaleert. Agentic advertising maakt mediabureaus en zelfs publishers vervangbaar. AI-agents die autonoom campagnes optimaliseren, budgetten verdelen en creatief testen, hebben geen menselijke mediaplanners nodig. En ze hebben ook geen relatie met specifieke publishers nodig. Ze optimaliseren puur op performance. Dorine vann Mullem-Ale van Talpa Network hierover: “Dit opent de deur naar een transparanter en efficiënter ecosysteem, mits de sector bereid is de complexiteit die hij zelf heeft gecreëerd los te laten.” Kortom, de mens is zijn eigen grootst hindernis bij vedere professionalisering van de online reclamebranche. Het rapport laat verder zien, dat adverteerders in 2025 voor 4,4 miljard euro uitgaven bij digitale kanalen in Nederland. Dat is zeven procent meer dan een jaar geleden. Dat is geen bijster grote stijging. Het jaar ervoor was het nog elf procent. Digitaal is nu 75 procent van alle advertentie-uitgaven in Nederland. Social advertising is de snelste groeier: +14% naar 1,1 miljard euro. TikTok blijft het hardst groeien, terwijl TikTok Shop nog niet live is in Nederland. Emerce hoort wisselende lanceringsdata uit de markt. De grote vraag is: is het voor de zomervakantie of begin najaar. Ook opvallend: cookieless advertising bereikt 66 procent. First-party data en contextual targeting zijn de standaard geworden. En: Connected TV wordt een volwassen advertentiekanaal. Denk aan reclamecommercials bij Amazon Prime, Samsung TV Plus (100+ miljoen kijkers), Videoland en in de toekomst bij Netflix. IAB Europe, met wie VIA Nederland samenwerkt, voorspelt voor 2025 een groei van 8,4 procent en een verdere acceleratie naar 9,1 procent in 2026, gedreven door cross-border adverteerders en kleine bedrijven. In een notendop: * De Amerikaanse tech- en AI-bedrijven domineren het Nederlandse online medialandschap, met 83 cent van elke reclame-euro die naar buitenlandse platforms gaat. * De opkomst van AI-search bedreigt lokale mediabedrijven door hun advertentie-inkomsten te verlagen en het traditionele businessmodel te verstoren. * Social advertising groeit snel, met een stijging van 14% naar 1,1 miljard euro, terwijl cookieless advertising nu 66% van de markt beslaat.

Eén geïntegreerd actieplan moet versnippering voorkomen en de EU-techstack versterken met betere afstemming op regels en industriebeleid.

AI voedt zich met… zichzelf

Nebius is bouwer én beheerder van datacenters. Maar bouwt ook voor ontwikkeling en toepassing van AI. Daarom investeerde Nvidia er onlangs nog 2 miljard dollar in, ook met oog op het leveren van hun eigen chips. En ook sloot Meta een deal ter waarde van 27 miljard, om diensten bij Nebius af te nemen. Daarover praat Tom Blackwell, Chief Communications Officer bij Nebius, met Joe van Burik en Ben van der Burg in deze aflevering van De Grote Tech Show. Vragen, opmerkingen of suggesties? Mail ons! Op: degrotetechshow@bnr.nl De Grote Tech ShowDe Grote Tech ShowTech verandert onze wereld, in De Grote Tech Show (DGTS) hoor je hoe. Joe van Burik en Ben van der Burg spreken met innovatieleiders en analyseren de techwereld, van AI tot cybersecurity en social media tot quantumcomputers. TechpodcastDe Grote Tech Show (DGTS) is dé techpodcast (en radioshow) voor iedereen die technologie en innovatie echt wil begrijpen. Over AI (of: kunstmatige intelligentie), chips, cloud, cyberveiligheid, social media, quantum en entertainment. Hier hoor je hoe technologie de wereld verandert en wat dat betekent voor bedrijven, investeerders en iedereen in de samenleving. Bij DGTS krijg je de analyses, inzichten en interviews die ertoe doen. Met diepgaande gesprekken en scherpe analyses brengen we de belangrijkste technologische ontwikkelingen in kaart. InnovatiesElke week spreken we kopstukken in de techwereld: ceo's, hoogleraren, ondernemers en investeerders die werken aan de innovaties van morgen. Wat betekenen de nieuwste AI-modellen voor werk en creativiteit? Hoe blijven Europese startups concurreren met het nog altijd machtige Silicon Valley en het ondoorzichtige China? Dit zijn geen oppervlakkige interviews, maar diepgaande gesprekken waarin we de hoofdrolspelers spreken die écht impact maken. De technologische revolutie is in volle gang en beïnvloedt elk aspect van ons leven—van de manier waarop we werken en communiceren tot de geopolitieke machtsverhoudingen. Daarom brengen we niet alleen de technologische kant in beeld, maar ook de economische en maatschappelijke implicaties ervan. Naast de grote innovaties kijken we naar de bedrijven die deze ontwikkelingen vormgeven. Wat is de strategie van big tech-bedrijven zoals Google, Apple, Microsoft en Meta? Hoe verandert de concurrentiestrijd tussen Nvidia, AMD en Intel de chipmarkt? Wat betekenen nieuwe wetten en regels in Europa en de VS voor de toekomst van technologie? AnalysesDaarnaast hoor je bij De Grote Tech Show, exclusief als extra podcast elke week, hoe Joe van Burik en Ben van der Burg de week in tech doornemen. Ze analyseren het laatste nieuws, plaatsen de ontwikkelingen in perspectief en geven scherpe inzichten over wat er écht speelt. Van de doorbraken in AI / kunstmatige intelligentie en de opkomst van nieuwe sociale mediaplatformen tot de impact van geopolitieke spanningen op de halfgeleiderindustrie. Regelmatig schuift een gast uit het netwerk aan om extra expertise te bieden en het debat te verdiepen. Door de combinatie van journalistieke scherpte, technische kennis en een kritische blik ontstaat een programma dat verder gaat dan de headlines en technologie in een bredere context plaatst. AIOf het nu gaat om de risico’s en kansen van AI-technologie of de positie van Europa in de wereldwijde technologische concurrentiestrijd, De Grote Tech Show biedt de achtergrond, de nuance en de inzichten die nodig zijn om deze ontwikkelingen echt te begrijpen. Dit maakt het programma onmisbaar voor professionals in de techsector, beleggers die strategische beslissingen willen nemen en iedereen die wil weten welke innovaties onze toekomst vormgeven. Met de combinatie van exclusieve interviews, deskundige duiding en een kritische kijk op innovatie biedt DGTS een unieke mix van diepgang en actualiteit. Over de makers:Joe van Burik volgt en analyseert de belangrijkste ontwikkelingen in tech, met scherpte, tempo en humor. Je hoort hem dagelijks op BNR Nieuwsradio met het belangrijkste nieuws in de Tech Update en hij presenteert De Grote Tech Show. In het bijzonder volgt Joe al twee decennia de wereld van videogames, waarover hij met bevlogen collega's en gasten praat in de podcast All in the Game. Eerder werkte hij als auto(sport)journalist voor diverse andere media en schreef het boek Formule 1 voor Dummies. Ben van der Burg is techondernemer en voormalig topschaatser. Ben is bezeten door technologie en wordt enthousiast van gadgets, elektrische auto's, goede businessmodellen en de toekomst. Naast De Grote Tech Show is hij ook wekelijks te horen als presentator van De Technoloog. Ook schuift hij regelmatig aan bij Vandaag Inside, Goedemorgen Nederland en andere talkshows, om te praten over het laatste nieuws rond technologie. Rosanne Peters is redacteur van De Grote Tech Show en De Technoloog. Ook is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur en samensteller van De Grote Tech Show. Hij presenteert zelf bij BNR de Cryptocast en maakt ook De Technoloog. Tevens is hij de vaste vervanger van Ben in De Grote Tech Show; Joe wordt bij afwezigheid vervangen door Iwan Verrips, co-host en eindredacteur van de Ochtendspits met Bas van Werven op BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vooral huisartsenpraktijken zijn slachtoffer. Gestolen gegevens zijn nog niet op het darkweb gesignaleerd.

Vrouwen gebruiken generatieve AI minder vaak dan mannen. Dat heeft gevolgen voor productiviteit, zichtbaarheid én de systemen die we bouwen.

Of het inderdaad een knal wordt, is onwaarschijnlijk, maar er ontsnapt al lucht.

Meer dan vierduizend experts uit bijna veertig landen testen hoe je een elektriciteitsnet overeind houdt onder digitale aanvallen.

Focus op fundamenten, eenvoud, context, menselijkheid en scherpe vragen. Zo overleef je elke hypegolf.

Recente cyberaanvallen, bijvoorbeeld op Clinical Diagnostics, zijn de aanleiding voor deze preventieve aanpak.

Brussel wil de zoekmarkt openbreken met nieuwe DMA-eisen. Google waarschuwt dat het delen van data risico’s oplevert voor gebruikersprivacy.

In hoeverre spelen de AI-kopstukken van deze wereld met vuur, of het juist of safe? OpenAI-topman Sam Altman krijgt aanslagen op zijn leven bij zijn eigen huis te verduren, wat zegt dat over de perceptie van zijn technologie in de maatschappij? Ondertussen doet zijn bedrijf steeds meet Anthropic na, dat met Mythos juist een marketingachtig signaal wil uitstralen zoals OpenAI jaren geleden. Plus: een analyse van de steeds vaker genoemde crisissituatie in de game-industrie met analist Joost van Dreunen, en onze redacteur Donner Bakker. Over dat alles, en meer, hoor je Ben van der Burg en Joe van Burik in deze aflevering van De Grote Tech Show. Vragen, opmerkingen of suggesties? Mail ons! Op: degrotetechshow@bnr.nl De Grote Tech ShowDe Grote Tech ShowTech verandert onze wereld, in De Grote Tech Show (DGTS) hoor je hoe. Joe van Burik en Ben van der Burg spreken met innovatieleiders en analyseren de techwereld, van AI tot cybersecurity en social media tot quantumcomputers. TechpodcastDe Grote Tech Show (DGTS) is dé techpodcast (en radioshow) voor iedereen die technologie en innovatie echt wil begrijpen. Over AI (of: kunstmatige intelligentie), chips, cloud, cyberveiligheid, social media, quantum en entertainment. Hier hoor je hoe technologie de wereld verandert en wat dat betekent voor bedrijven, investeerders en iedereen in de samenleving. Bij DGTS krijg je de analyses, inzichten en interviews die ertoe doen. Met diepgaande gesprekken en scherpe analyses brengen we de belangrijkste technologische ontwikkelingen in kaart. InnovatiesElke week spreken we kopstukken in de techwereld: ceo's, hoogleraren, ondernemers en investeerders die werken aan de innovaties van morgen. Wat betekenen de nieuwste AI-modellen voor werk en creativiteit? Hoe blijven Europese startups concurreren met het nog altijd machtige Silicon Valley en het ondoorzichtige China? Dit zijn geen oppervlakkige interviews, maar diepgaande gesprekken waarin we de hoofdrolspelers spreken die écht impact maken. De technologische revolutie is in volle gang en beïnvloedt elk aspect van ons leven—van de manier waarop we werken en communiceren tot de geopolitieke machtsverhoudingen. Daarom brengen we niet alleen de technologische kant in beeld, maar ook de economische en maatschappelijke implicaties ervan. Naast de grote innovaties kijken we naar de bedrijven die deze ontwikkelingen vormgeven. Wat is de strategie van big tech-bedrijven zoals Google, Apple, Microsoft en Meta? Hoe verandert de concurrentiestrijd tussen Nvidia, AMD en Intel de chipmarkt? Wat betekenen nieuwe wetten en regels in Europa en de VS voor de toekomst van technologie? AnalysesDaarnaast hoor je bij De Grote Tech Show, exclusief als extra podcast elke week, hoe Joe van Burik en Ben van der Burg de week in tech doornemen. Ze analyseren het laatste nieuws, plaatsen de ontwikkelingen in perspectief en geven scherpe inzichten over wat er écht speelt. Van de doorbraken in AI / kunstmatige intelligentie en de opkomst van nieuwe sociale mediaplatformen tot de impact van geopolitieke spanningen op de halfgeleiderindustrie. Regelmatig schuift een gast uit het netwerk aan om extra expertise te bieden en het debat te verdiepen. Door de combinatie van journalistieke scherpte, technische kennis en een kritische blik ontstaat een programma dat verder gaat dan de headlines en technologie in een bredere context plaatst. AIOf het nu gaat om de risico’s en kansen van AI-technologie of de positie van Europa in de wereldwijde technologische concurrentiestrijd, De Grote Tech Show biedt de achtergrond, de nuance en de inzichten die nodig zijn om deze ontwikkelingen echt te begrijpen. Dit maakt het programma onmisbaar voor professionals in de techsector, beleggers die strategische beslissingen willen nemen en iedereen die wil weten welke innovaties onze toekomst vormgeven. Met de combinatie van exclusieve interviews, deskundige duiding en een kritische kijk op innovatie biedt DGTS een unieke mix van diepgang en actualiteit. Over de makers:Joe van Burik volgt en analyseert de belangrijkste ontwikkelingen in tech, met scherpte, tempo en humor. Je hoort hem dagelijks op BNR Nieuwsradio met het belangrijkste nieuws in de Tech Update en hij presenteert De Grote Tech Show. In het bijzonder volgt Joe al twee decennia de wereld van videogames, waarover hij met bevlogen collega's en gasten praat in de podcast All in the Game. Eerder werkte hij als auto(sport)journalist voor diverse andere media en schreef het boek Formule 1 voor Dummies. Ben van der Burg is techondernemer en voormalig topschaatser. Ben is bezeten door technologie en wordt enthousiast van gadgets, elektrische auto's, goede businessmodellen en de toekomst. Naast De Grote Tech Show is hij ook wekelijks te horen als presentator van De Technoloog. Ook schuift hij regelmatig aan bij Vandaag Inside, Goedemorgen Nederland en andere talkshows, om te praten over het laatste nieuws rond technologie. Rosanne Peters is redacteur van De Grote Tech Show en De Technoloog. Ook is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur en samensteller van De Grote Tech Show. Hij presenteert zelf bij BNR de Cryptocast en maakt ook De Technoloog. Tevens is hij de vaste vervanger van Ben in De Grote Tech Show; Joe wordt bij afwezigheid vervangen door Iwan Verrips, co-host en eindredacteur van de Ochtendspits met Bas van Werven op BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.