In dit nieuwsoverzicht: Conclusion wint Peridos-tender RIVM, snelste groei voor domeinspecifieke taalmodellen, Unit 42 waarschuwt voor bucket hijacking, Apple weer meest waardevolle bedrijf en Gerard Sanderink nog verder op zijspoor bij Oranjewoud gezet.
Conclusion beheert Peridos voor RIVM
Conclusion heeft een aanbesteding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gewonnen voor het beheer en de doorontwikkeling van Peridos, het landelijke informatiesysteem voor prenatale screening. Het contract heeft een looptijd van vier jaar, met een optie op twee verlengingen van drie jaar. De maximale contractwaarde wordt in het bestek geschat op zo’n vijfentwintig miljoen euro.
Peridos, in 2011 ontwikkeld en daarna beheerd door Topicus, ondersteunt de registratie, beveiliging en gegevensuitwisseling rond prenatale screening tussen zorgverleners, laboratoria en screeningsorganisaties. Vanwege het medisch kritische karakter geldt voor het systeem een uptime-eis van 99,9 procent.
De Coöperatie Landelijk Bureau Prenatale Screening (CLBPS) verzorgt het functionele beheer van de applicatie. Conclusion neemt de technische doorontwikkeling, het technisch beheer en de hosting op het AWS-platform voor zijn rekening. Bij het Utrechtse bedrijf werken ruim tweehonderd specialisten met kennis van de zorgsector aan digitaliserings- en informatie-uitwisselingsvraagstukken. Ook is het bedrijf betrokken bij de ontwikkeling van het Landelijk Platform Zorgcoördinatie.
Snelste groei bij domeinspecifieke taalmodellen
Aan ai-modellen en -platforms wordt dit jaar wereldwijd tot 64 miljard dollar uitgegeven. Dat is een stijging van 63,4 procent ten opzichte van 39 miljard dollar in 2025, aldus marktvorser Gartner. De uitgaven aan generatieve ai-modellen zullen naar verwachting met 117 procent groeien, terwijl de uitgaven aan ai-platforms in 2026 met 36,9 procent toenemen.
Het snelst is de groei van domeinspecifieke taalmodellen (DSLM’s) en gespecialiseerde modellen. Naar verwachting zullen die dit jaar met 210 procent toenemen. Op de lange termijn zullen de grootste winnaars de leveranciers zijn die bedrijven helpen bij het beheren van waar en hoe ai in workflow wordt ingezet.
De budgetten voor ai binnen bedrijven worden steeds kritischer bekeken, met een toenemende focus op efficiënt gebruik, kostenbeheersing en meetbare resultaten. De uitgaven verschuiven naar aanbieders die aantoonbare meerwaarde kunnen bieden op het gebied van kosten, latentie, prestaties en betrouwbaarheid, aldus Gartner.
Waarschuwing voor misbruik verlopen cloud-opslaglocaties
Het onderzoeksteam van netwerkbeveiliger Palo Alto Networks, Unit 42, waarschuwt voor een nieuwe vorm van datalekken in de cloud: het zogeheten bucket hijacking. Dat iseen aanval waarbij cybercriminelen verwijderde of verlopen cloud‑opslaglocaties opnieuw registreren en zo ongemerkt bedrijfsdata onderscheppen. Buckets in de context van cloud computing zijn containers voor objectopslag waarin elk type bestand – zoals foto’s, video’s, back-ups of logbestanden – samen met bijbehorende metadata opgeslagen worden.
Vooral organisaties die buckets gebruiken voor automatische log‑opslag, back‑ups of configuratiebestanden lopen gevaar wanneer achterliggende koppelingen blijven bestaan nadat een bucket is verwijderd. Applicaties blijven dan data sturen naar een bucketnaam die inmiddels is vrijgekomen en door een aanvaller kan worden geclaimd. Zo kunnen interne logs of configuraties onbedoeld bij derden belanden.
De onderzoekers adviseren om verwijderrechten te beperken, afhankelijkheden volledig te inventariseren en actief te monitoren op het verwijderen en opnieuw aanmaken van kritieke opslaglocaties. Regelmatige controles op verouderde configuraties blijven daarbij essentieel.
Apple neemt koppositie van Nvidia over als meest waardevolle bedrijf
Apple heeft Nvidia afgelost als meest waardevolle beursgenoteerde onderneming ter wereld. De beurswaarde van de iPhone-maker kwam uit op circa 4,88 biljoen dollar, terwijl Nvidia door een koersdaling van 3,5 procent terugviel naar ongeveer 4,86 biljoen dollar.
De wisseling aan kop weerspiegelt een veranderende kijk van beleggers op kunstmatige intelligentie. Waar Nvidia lange tijd profiteerde van de vraag naar chips voor ai-toepassingen, krijgt Apple meer waardering voor de manier waarop het ai wil inzetten binnen zijn producten en diensten, aldus persbureau Reuters.
Het in Cupertino gevestigde Apple stond voor het laatst in april 2025 bovenaan de ranglijst. Nvidia voerde sinds juni 2025 de lijst van meest waardevolle bedrijven aan. Vorige maand presenteerde Apple een vernieuwde versie van spraakassistent Siri, waarmee het bedrijf zijn positie in de ai-markt wil versterken.
Rechtbank zet Sanderink uit Stak bij Oranjewoud-concern
De Haagse rechtbank heeft Gerard Sanderink ontslagen als bestuurder van de Stichting Administratiekantoor (Stak) die certificaten uitgeeft voor zijn bouw- en ingenieursbedrijven Oranjewoud, Strukton en Antea. De maatregel volgt op een verzoek van de holding van het concern, waar interim-bestuurders Peter Wakkie en Willem Meijer de leiding hebben. Dat meldt zakenblad Quote.
Volgens de rechtbank is het ontslag logisch omdat Sanderink vanwege wanbeleid al geruime tijd geen zeggenschap meer heeft over zijn ondernemingen. Eerder verloor hij al zijn bestuursbevoegdheden over zijn zakenimperium en werd it-bedrijf Centric tegen zijn zin verkocht aan een consortium van investeerders.
Het nieuw aangestelde Stak-bestuur zegt te streven naar stabiliteit bij Oranjewoud en de dochterondernemingen Strukton en Antea. Een verkoop van Oranjewoud is volgens het bestuur vooralsnog niet aan de orde. Sanderink verblijft volgens Quote sinds 2023 buiten Nederland en is niet bereikbaar voor commentaar.
computable
21-07-2026 13:28