Een coalitie van uitgevers en CB lanceert een nieuw platform om het gebruik van boeken door AI-partijen in goede banen te leiden: Bookpact.ai. Daarop kunnen uitgevers via opt-in per titel bepalen óf en hoe een boek gebruikt mag worden door AI-bedrijven, een vergoeding voor dat gebruik afspreken en inzicht houden in het gebruik. Boeken worden momenteel wereldwijd massaal gebruikt voor AI-trainingen en andere toepassingen, vaak zonder toestemming en zonder vergoeding aan auteurs of uitgevers.
‘Het hebben van een eigen AI-infrastructuur voor boeken levert auteurs en uitgevers controle en een sterkere onderhandelpositie op om afspraken te kunnen maken met AI-partijen. Maar het allerbelangrijkste aan Bookpact.ai is dat auteurs en uitgevers zeggenschap houden over hun eigen boeken. Deelname is vrijwillig, en kan per titel en per gebruikstype verschillen. Training is iets anders dan samenvatting, vertaling is iets anders dan citeren. Wie niet wil, kan ‘nee’ zeggen. Wie wel wil, bepaalt zelf de voorwaarden,’ aldus Sander Ruys, oprichter Maven Publishing & initiatiefnemer Bookpact.ai.
De Europese regelgeving rond AI en auteursrecht is volop in beweging. De EU AI Act is van kracht, en de verplichtingen rond transparantie en copyright compliance voor AI-bedrijven worden concreter. Bookpact.ai biedt naar eigen zeggen een oplossing voor AI-bedrijven om op een gestructureerde en schaalbare manier afspraken te maken, met gedocumenteerde toestemming, heldere licentievoorwaarden en aantoonbare vergoeding aan rechthebbenden. Voor uitgevers en auteurs betekent dit dat er nu een infrastructuur bestaat die hen in staat stelt actief te beslissen over óf en hoe hun werk wordt gebruikt. Het Nederlandse boekenvak neemt hiermee een voortrekkersrol in Europa.
Uitgevers die zich aansluiten gaan de komende tijd in gesprek met hun auteurs over deelname. Bookpact.ai is toegankelijk voor alle geïnteresseerde uitgeverijen en wordt ondersteund door Lannoo Groep, VBK, WPG en Maven Publishing en door CB.
De zes uitgangspunten van Bookpact.ai:
De AI-economie verandert bijna wekelijks en ook de wetgeving is nog volop in ontwikkeling. Daarom werken we vanuit zes uitgangspunten:
1. Toestemming vooraf: Auteurs en uitgevers hebben het recht om vooraf te bepalen óf en hoe hun werk gebruikt mag worden door AI partijen. Toestemming wordt gegeven per titel, per AI-klant, per gebruik en met een specifieke looptijd.
2. Eerlijke vergoeding: Auteurs en uitgevers hebben recht op een eerlijke vergoeding voor het gebruik van hun werk. De mogelijkheid om ‘nee’ te kunnen zeggen tegen specifieke afspraken, nu en in de toekomst, is hier een voorwaarde voor.
3. Inhoudelijke integriteit en bronvermelding: AI-toepassingen geven meestal een inhoudelijke interpretatie van het werk in plaats van een exacte weergave. Of het nu een samenvatting, visualisatie, interactieve toepassing of anderszins is: auteurs hebben er recht op dat het inhoudelijk klopt en met correcte bronvermelding.
4. Traceerbaarheid: Auteurs en uitgevers hebben recht op traceerbaarheid, meetbaarheid en heldere rapportage van hoe hun werk gebruikt wordt binnen elke AI-toepassing, inclusief trainingsdata.
5. Europese focus: Bookpact.ai is ontworpen zodat het niet afhankelijk is van één technologisch platform en kiest waar mogelijk altijd voor open source en Europese alternatieven.
6. Duurzaamheid: AI is energie-intensief. Bookpact.ai geeft voorrang aan AI-partijen die hun energie- en klimaatimpact transparant rapporteren en aantoonbaar beperken.
emerce
23-06-2026 07:45