Steeds meer Nederlanders, met name 18- tot 35-jarigen, geven aan dat sociale media hun belangrijkste nieuwsbron zijn. Ook neemt de groep die alleen sociale media voor nieuws gebruikt toe. Momenteel bestaat deze groep uit 7 procent van de bevolking, oftewel ruim 1 miljoen Nederlanders. Deze groep gebruikt geen andere nieuwsbronnen zoals nieuwssites, televisie of radio. Dat blijkt uit het Digital News Report 2026, dat het Commissariaat voor de Media vandaag presenteert.
Het is volgens het commissariaat een paradox: het nieuws op sociale media wordt niet vertrouwd, maar toch is sociale media van steeds groter belang voor het nieuwsgebruik.
Een andere ontwikkeling online is het toenemende gebruik van Al-chatbots voor nieuws. Maar ook de antwoorden van Al-chatbots over nieuws worden weinig vertrouwd.
Wereldwijd is het volgen van zelfstandige online nieuwsmakers (ook wel bekend als
nieuwsinfluencers) sterk in opkomst. In Nederland geldt dat nu nog in beperkte mate. Zelfstandige nieuwsmakers zijn vooral onder jongeren goed zichtbaar. Van de 18- tot 24-jarigen volgt 46 procent online nieuwsmakers of influencers die ook over nieuws praten.
Het onderzoek laat verder zien dat het nieuwsgebruik verschuift naar de grote internationale platforms. Zij worden poortwachters van het nieuws en bepalen wat mensen wel en niet zien. Dat kan kwaliteitsnieuws zijn, maar ook informatie vanuit ongeverifieerde bronnen of schadelijke content. Het Commissariaat vindt dit zorgelijke ontwikkelingen. Gebruik, interesse en vertrouwen versterken elkaar. Meer interesse en meer nieuwsgebruik hangen samen met meer vertrouwen in nieuws. Maar het tegenovergestelde is ook waar, stelt de toezichthouder.
Commissariaat-voorzitter Amma Asante: ‘In vergelijking met andere landen is in Nederland het vertrouwen in nieuws en nieuwsmerken nog hoog. Het werk van journalisten wordt hier ook hoger gewaardeerd dan in andere landen. Dat is positief. We hebben dus iets te verliezen dat we moeten beschermen. Niet voor niets is ‘Robuuste nieuwsvoorziening’ één van de focusthema’s van het Commissariaat. Wij zetten ons bijvoorbeeld in voor algoritmes die pluriform media-aanbod mogelijk maken. En voor het zichtbaar en vindbaar maken van betrouwbaar nieuws op alle distributiekanalen, ook digitaal. Dit doen wij zodat Nederlanders kennis blijven nemen van pluriforme en onafhankelijke informatie en kwaliteitsjournalistiek.’
In het Digital News Report doet het commissariaat enkele aanbevelingen, zoals: stimuleer nieuwsgebruik met wet- en regelgeving voor grote platformbedrijven. Met Europese wet- en regelgeving is er een sterke wettelijke basis om democratisch gezondere feeds actief te stimuleren of af te dwingen. Professionele journalistiek moet zichtbaar en vindbaar zijn online.
Stimuleer nieuwsinteresse onder jongeren door in te spelen op hun nieuwsbehoeften Jongeren hebben wel degelijk interesse in nieuws als het voldoende relevant voor ze is en past bij hun behoeften. Ze maken bijvoorbeeld gebruik van AI-chatbots voor nieuws, omdat het hen helpt sneller het nieuws te begrijpen. Dit kan erop wijzen dat nieuws voor jongeren soms niet herkenbaar genoeg is en moeilijk te begrijpen is.
Verstevig het vertrouwen in nieuws door transparant te zijn over de journalistieke werkwijze Nederlanders die het nieuws vertrouwen, hebben een voorkeur voor neutraal, onpartijdig nieuws. Het vertrouwen is ook groter als duidelijk is dat nieuwsmedia zo min mogelijk worden beïnvloed door eigenaren van nieuwsmedia of politici. Het is dus belangrijk dat feitelijk nieuws herkenbaar gescheiden wordt van opinie en achtergrond. Transparantie versterkt het vertrouwen in de journalistiek en biedt een uniek concurrentievoordeel tegenover niet-journalistieke bronnen.
Foto Tim Samuels (cc)
emerce
16-06-2026 07:45