Non profitorganisatie Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) start een collectieve rechtszaak tegen Snapchat in Nederland en dient een formele waarschuwingsbrief in bij Snapchat in Frankrijk vanwege verslavende ontwerpkenmerken van het platform en het vermeende onrechtmatige gebruik van persoonsgegevens voor gerichte advertenties. Daarnaast stelt SOMI de blootstelling van gebruikers, met name minderjarigen, aan schadelijke en illegale content aan de orde.
SOMI stelt dat er sprake is van ernstige en voortdurende schendingen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), de Digitaledienstenverordening (DSA), de AI-verordening, de Richtlijn audiovisuele mediadiensten, het Burgerlijk Wetboek en de Franse consumentenwet.
Snapchat is volgens SOMI bewust ontworpen om gebruikersbetrokkenheid te maximaliseren via functies die continu en langdurig gebruik stimuleren. Functies zoals Snapstreaks, die gebruikers onder druk zetten om dagelijkse interactie te onderhouden om de streaks te behouden, Snapscore, dat frequente betrokkenheid beloont, en oneindig scrollen op Spotlight- en Discovery-pagina’s, zijn zo opgezet dat gebruikers zo veel mogelijk tijd op het platform doorbrengen.
SOMI stelt dat dergelijke ontwerpkeuzes in strijd zijn met de DSA, die functies verbiedt die het vermogen van gebruikers, met name minderjarigen, om vrije en weloverwogen beslissingen te nemen over hun platformgebruik, ondermijnen.
Daarnaast stelt SOMI dat Snap Inc. persoonsgegevens verwerkt voor gerichte reclame zonder dat Snap Inc. daarvoor een geldige rechtsgrondslag heeft onder de AVG.
SOMI geeft verder aan dat Snapchat gedetailleerde gedrags- en persoonlijkheidsprofielen van gebruikers opstelt, waarbij gebruikers worden ingedeeld in segmenten zoals “sociale drinkers” of “middelbare scholieren”, om zeer gerichte advertenties mogelijk te maken. SOMI stelt ook dat minderjarigen tot minstens augustus 2023 in dergelijke profilering- en targetingpraktijken waren opgenomen.
Ook is er bezorgdheid op over de aanwezigheid van schadelijke en illegale inhoud op Snapchat en het falen van het platform om juist minderjarigen adequaat te beschermen. SOMI legt in de dagvaarding uit dat het platform zo is opgezet dat groomingpraktijken gefaciliteerd worden, materiaal van seksueel misbruik van kinderen (CSAM) verspreid wordt en illegale goederen zoals drugs en vapes verkocht kunnen worden. Ook wordt het platform gebruikt om minderjarigen aan te zetten tot criminele activiteiten.
SOMI wijst verder op zwakke punten in de systemen voor leeftijds- en identiteitsverificatie. Ook noemt de organisatie de mogelijkheid voor gebruikers om rechtstreeks in contact te komen met vrienden van vrienden, evenals het gemak waarmee eerder verbannen gebruikers nieuwe accounts kunnen aanmaken. Volgens SOMI zijn dit factoren die het kwaadwillende actoren gemakkelijker maken om op het platform actief te blijven en toegang te krijgen tot grote groepen kinderen. Deze zorgen sluiten aan bij het lopende toezicht door regelgevende instanties, waaronder onderzoeken naar de manier waarop het platform omgaat met illegale inhoud die minderjarigen treft.
In Nederland heeft de Autoriteit Consumenten en Markten (ACM) een onderzoek ingesteld naar Snapchat in verband met de verkoop van e-sigaretten aan minderjarigen, terwijl ook de Europese Commissie een onderzoek is gestart naar de manier waarop Snapchat minderjarigen beschermt tegen illegale middelen. Uit onderzoek van Stichting Rookpreventie Jeugd blijkt dat accounts die illegale producten verkopen, waaronder drugs en e-sigaretten, wijdverbreid zijn op Snapchat.
SOMI start deze collectieve rechtszaak namens kinderen en volwassenen in Nederland die sinds 25 mei 2018 gebruik hebben gemaakt van Snapchat. Onder meer wordt schadevergoeding geëist voor getroffen gebruikers: tot 1.000 euro aan immateriële schade voor gebruikers onder de 18 jaar, 750 euro voor volwassen gebruikers en daarnaast 10 euro per gebruiker per jaar aan materiële schade.
In andere zaken heeft de stichting tot nu toe nog weinig vorderingen gemaaky. Kort geleden werd een nederlaag geleden bij het Hof van Beroep (Kammergericht) in Berlijn in een zaak tegen X. Er lopen nog zaken tegen tegen TikTok en Meta.
In de collectieve massaclaim tegen TikTok is SOMI aanvankelijk niet-ontvankelijk verklaard voor de vorderingen tot vergoeding van immateriële schade. De rechter oordeelde dat deze schadeclaims te individueel zijn om in een collectieve actie af te wikkelen. Het Hof heeft dat besluit weer ongedaan gemaakt.
emerce
10-06-2026 09:52