Hoe maak je digitale soevereiniteit concreet? Dat is het uitgangspunt geweest van het themagedeelte in het nieuwe Computable e-zine.
Digitale soevereiniteit is voor veel organisaties nog altijd een abstract begrip. Het gaat over afhankelijkheden van leveranciers, controle over data en de vraag hoe wendbaar je nog bent als omstandigheden veranderen.
Maar hoe breng je dat in de praktijk? Wie bepaalt onder welke wetgeving data vallen? Hoe groot is de afhankelijkheid van één leverancier? Kun je migreren als de geopolitieke wind draait, prijzen oplopen of voorwaarden veranderen? Wie deze vragen vandaag niet stelt, krijgt er morgen waarschijnlijk onder tijdsdruk mee te maken. Daarbij draait het om zeggenschap, uitwijkvermogen en onderhandelingskracht.
In dit e-zine werken we deze vragen uit in de volgende artikelen:
It-veteraan Hans Timmerman (ex-Dell) pleit niet voor volledige autonomie of het afzweren van internationale technologie. Zijn boodschap is pragmatischer: wees je bewust van afhankelijkheden, bescherm wat cruciaal is en bouw gericht aan alternatieven. Digitale soevereiniteit betekent in die zin vooral: keuzes maken. Weten wat je zelf moet kunnen, waar je op wilt vertrouwen en hoe je als overheid actief bijdraagt aan een ecosysteem waarin die keuzes ook daadwerkelijk bestaan. Lees het interview met Hans Timmerman …
De Universiteit Utrecht (UU) heeft met het zogeheten Digital Autonomy Assessment Framework (Daaf) een methodiek ontwikkeld die de kwetsbaarheid van applicaties systematisch in kaart brengt – en die bovendien vrij beschikbaar is voor anderen. Aan de hand van zo’n inventarisatie kunnen organisaties keuzes maken om soevereiner te worden. Lees meer over DAAF …
Initiatieven die alternatieven bieden schieten als paddenstoelen uit de grond, zoals Euro-Office, Open Cloud Alliantie, Ecofed en Dosba. Wat hebben zij te bieden en hoe kun je met deze allianties zakendoen?
Gemeenten hebben gemiddeld vier- tot vijfhonderd applicaties in gebruik. Welke stappen zetten zij om hun digitale autonomie te vergroten? Lees het dubbelgesprek met Jacco Brouwer (VNG) en Ruud Alaerds (DCC)…
Iedereen voelt intuïtief aan dat onze afhankelijkheid van Amerikaanse technologie een risico vormt. Maar is dat wel zo? Het The Hague Centre for Strategic Studies maakte een raamwerk om de risico’s van zogeheten chokepoints meetbaar te maken – waarbij een chokepoint staat omschreven als een economische afhankelijkheid die tegen een land is te activeren voor economische of politieke chantage. Hierdoor geïnspireerd stellen we drie vragen rond het activeren van chokepoints door de VS: kunnen ze het, willen ze het en doen ze het ook?
Het kabinet heeft de mond vol van digitale soevereiniteit en autonomie. Er is met Willemijn Aerdts zelfs een aparte staatssecretaris aangesteld die zich over dit onderwerp moet ontfermen. Maar ingrijpen wanneer zich een acuut vraagstuk aandient — zoals de uitbesteding van de bouw van een omzetbelastingsysteem aan een Amerikaans bedrijf — blijkt dan weer een brug te ver. Intussen weten ze in Polen wel beter.
Plus:
Gemeenten lanceren ai‑tool voor bron‑anonimisering
Alle hens aan cybersecurity-dek
Drone-software komt vliegensvlug van de grond
Rene Veldwijk: Datasoevereiniteit of data-nihilisme?
computable
21-05-2026 15:07