Europa blijft hangen in industrie-erfenis, digitalisering fabriek stokt

Event | Hannover Messe 2026 China en andere niet-Europese landen boeken sneller vooruitgang met Industrie 4.0 dan de DACH-regio en het Verenigd Koninkrijk. Europese bedrijven kampen vooral met versnipperde it-landschappen en een lage investeringsbereidheid. Dat blijkt uit de Industry 4.0 Barometer 2026 van MHP en de Ludwig Maximilian Universiteit München die voor de industriebeurs Hannover Messe is opgesteld. China ontwikkelt zich in hoog tempo tot voorbeeld voor de fabriek van de toekomst, terwijl Europa zichtbaar worstelt met zijn industriële erfenis. Dat is een van de centrale conclusies uit de achtste editie van de Industry 4.0 Barometer, die is gepubliceerd in jet kader van de Hannover Messe 2026, de industriebeurs die deze week plaatsgrijpt in het Duitse Hannover. De barometer, opgesteld door adviesbureau MHP en de Ludwig Maximilian Universiteit München (LMU), vergelijkt de stand van zaken rondom Industrie 4.0 in de DACH-regio (Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland), het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, China en – voor het eerst – India en Mexico. In totaal zijn ruim 1.200 vertegenwoordigers van industriële bedrijven ondervraagd over thema’s als supplychain-zichtbaarheid, digitale tweelingen, artificiële intelligentie (ai) en software-defined manufacturing (sdm). Achterblijvende digitalisering in Europa Wereldwijd neemt de digitaliseringsgraad in de industrie toe. De totale barometerscore is gestegen van 48 procent in 2022 naar 68 procent in 2026. Die groei verloopt echter ongelijk. China komt uit op 72 procent, de VS op 69 procent, India op 68 procent en Mexico op 67 procent. Daartegenover staat de DACH-regio met 57 procent, een niveau dat al enkele jaren nauwelijks verandert. Het Verenigd Koninkrijk zakt zelfs licht naar 62 procent. Volgens Johann Kranz, hoogleraar Digitale Diensten en Duurzaamheid aan de LMU is het verschil niet zozeer dat Europese bedrijven helemaal stilstaan, maar dat andere regio’s sneller, consistenter en grootschaliger digitaliseren. Met name China en de VS slagen er beter in om digitale productietechnologieën integraal in te bedden in hun bedrijfsprocessen. Legacy als structureel probleem Een belangrijke verklaring voor de haperende transformatie in Europa ligt in de technische schuld. Veel bedrijven werken met heterogene legacy-systemen, versnipperde datalandschappen en beperkte koppelingen tussen it (informatietechnologie) en OT (operationele technologie). In de DACH-regio noemt 52 procent van de respondenten verouderde it-systemen als belemmering en 42 procent wijst op hardnekkige datasilo’s. Deze problemen komen wereldwijd voor, maar worden in sommige regio’s sneller aangepakt dan in Europa. Dat verschil wordt zichtbaar in de adoptie van nieuwe technologieën, met name digitale tweelingen, ai en software-defined manufacturing. Digitale tweeling wint terrein Van alle onderzochte technologieën ontwikkelt de digitale twin zich het snelst. Het gebruik bij machines en installaties steeg van 54 procent naar 62 procent, terwijl logistieke toepassingen groeiden van 61 naar 67 procent. In 2022 lag dat aandeel nog rond de 30 procent. China loopt in alle toepassingen voorop. In de logistieke context zegt 84 procent van de Chinese bedrijven gedeeltelijk of volledig met digitale tweelingen te werken. Andere landen volgen op afstand: Mexico (74 procent), India (68 procent), de VS (61 procent) en het Verenigd Koninkrijk (54 procent). De DACH-regio sluit de rij met 42 procent. Daarmee dreigt Europa volgens de onderzoekers kansen te missen op het gebied van transparantie, voorspellend onderhoud en optimalisatie van productieketens. Die kloof tussen verwachting en realisatie wordt in de studie aangeduid als een ‘ai-hype gap’ Ook bij kunstmatige intelligentie tekent zich een duidelijk gat af tussen ambities en toepassing. In China gebruikt 71 procent van de ondervraagde bedrijven ai gedeeltelijk of volledig in de productieomgeving. India volgt met 61 procent en de VS met 57 procent. In de DACH-regio blijft het aandeel steken op 37 procent. Veel Europese bedrijven experimenteren wel met ai, maar houden het bij pilotprojecten zonder diepe integratie in kernprocessen. Tegelijk verwacht 51 procent van de DACH-bedrijven dat ai de komende vijf jaar een aanzienlijke impact zal hebben op hun activiteiten. Die kloof tussen verwachting en realisatie wordt in de studie aangeduid als een ‘ai-hype gap’. Zonder robuuste data-infrastructuren, sensoren en digitale tweelingen blijft ai volgens de onderzoekers beperkt tot belofte. Software-defined manufacturing in de kinderschoenen Een opvallend onderdeel in de barometer is software-defined manufacturing. Dit concept verplaatst de aansturing van productieprocessen van hardware naar een centrale softwarelaag, waardoor fabrieken flexibeler en beter schaalbaar worden. Hier spelen cio’s een steeds belangrijkere rol, onder meer bij it/ot-integratie en investeringskeuzes. Bedrijven met een cio blijken aantoonbaar vaker bekend met sdm en nemen het concept vaker op in hun strategie. Toch is die bekendheid in Europa laag. In China en India zegt 30 procent van de respondenten zeer bekend te zijn met sdm. In de DACH-regio is dat slechts 3 procent; in het Verenigd Koninkrijk 6 procent. De VS en Mexico zitten daar tussenin met respectievelijk 14 en 18 procent. Lage investeringsbereidheid De verschillen worden verder versterkt door uiteenlopende investeringsbereidheid. In India is 71 procent van de bedrijven bereid fors te investeren in nieuwe digitale technologieën, gevolgd door Mexico (65 procent) en de VS (59 procent). In de DACH-regio bedraagt dit aandeel slechts 29 procent. Volgens professor Christina Reich, werkzaam bij MHP en verbonden aan de FOM Hochschule in Essen, ligt de focus in Europa sterk op kostenbeheersing en efficiëntie. Daardoor blijven groeimogelijkheden op het gebied van flexibiliteit en innovatie vaak onderbelicht. Opkomende markten kiezen vaker voor een bredere strategische agenda, bijvoorbeeld gericht op kwaliteitsverbetering en toegang tot nieuwe markten. Grote moderniseringsopgave De onderzoekers concluderen dat Europa voor een omvangrijke moderniseringsopgave staat. Het terugdringen van technische schuld, standaardisatie van it- en ot-structuren en een verschuiving naar softwaregedreven productie-architecturen gelden als randvoorwaarden om concurrerend te blijven. Software-defined manufacturing zou daarbij kunnen uitgroeien tot een maatstaf voor toekomstbestendigheid binnen Industrie 4.0.
computable
23-04-2026 18:03