Eén op de vijf jongeren heeft via sociale media een oproep gezien voor drugs- of geweldsgerelateerde klussen. In openbare Telegramgroepen zoeken rekruteerders naar ‘serieuze mannen’ en ‘harde werkers’ voor havenklussen met uitbetalingen van tienduizenden euro’s. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam en het NSCR. Aan het onderzoek leverden promovenda Junia Bergers en Robby Roks, universitair hoofddocent Criminologie aan Erasmus School of Law, een bijdrage.
De betrokkenheid van jongeren bij zware en georganiseerde criminaliteit staat hoog op de politieke en beleidsmatige agenda. Om beter te begrijpen welke rol sociale media daarin spelen, legden de onderzoekers een vragenlijst voor aan 1.016 jongeren tussen 16 en 27 jaar. Daarnaast analyseerden zij berichten in openbare Telegramgroepen en voerden zij interviews met jongerenwerkers en jongeren die betrokken zijn bij criminaliteit of daarvoor risico lopen.
Zowel de geïnterviewde professionals als de jongeren geven aan dat jongeren doorgaans geleidelijk via hun directe omgeving; familieleden, klasgenoten en buurtgenoten in aanraking komen met criminaliteit. Sociale media lijken vooral te functioneren als aanvulling. Ze vergroten de mogelijkheden wanneer het bestaande netwerk te beperkt is om een delict uit te voeren.
Tachtig procent van de respondenten heeft nooit een oproep via sociale media gezien voor drugs- of geweldsdelicten. Bij één op de vijf was dat wel het geval. Een kleiner deel van de groep (6,1 procent) zegt ooit persoonlijk te zijn benaderd voor een criminele klus. Dat zijn relatief vaker mannen jonger dan 21 jaar.
Platforms als Snapchat, TikTok en Instagram spelen een duidelijke rol in dit beeld, waarbij Snapchat het meest prominent naar voren komt. Via dat platform worden jongeren voornamelijk gevraagd voor relatief kleinere klussen, zoals drugs uithalen of dealen en het plaatsen van zwaar vuurwerk bij woningen. De oproepen zijn doorgaans vaag geformuleerd, pas in privéberichten wordt duidelijk om welk type delict het precies gaat. Uit het onderzoek blijkt ook dat niet alleen rekruteerders actief zijn op sociale media: een deel van de jongeren biedt zichzelf via deze platforms aan voor criminele activiteiten.
emerce
10-04-2026 10:55