Kathmann: Stoppen migratie naar Amerikaans omzetbelastingsysteem kan nog  

Volgens Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) geven ‘goed ingelichte bronnen binnen de Belastingdienst’ aan dat de migratie naar een nieuw omzetbelastingsysteem van het Amerikaanse Fast Enterprises nog is te stoppen. Haar motie hierover is tijdens het Wetgevingsoverleg Digitale Zaken van 2 maart echter ontijdig verklaard door Willemijn Aerdts, de kersverse staatssecretaris (D66) voor digitale soevereiniteit en digitale economie. Staatssecretaris Aerdts vindt dat Kathmann te vroeg is met haar motie. Zij verzocht haar te wachten op een brief van collega-staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) en het geplande commissiedebat op 19 maart aanstaande. Wel stelde zij haar zorgen hierover te delen en hem te adviseren ‘daar geen onomkeerbare stappen in te zetten totdat hij met de Kamer heeft gesproken.’ Kathmann vindt uitstel riskant: ‘We hebben eindelijk een kans om iets te stoppen dat niemand in de Kamer wenselijk vindt – wachten kan betekenen dat we opnieuw voor een voldongen feit worden gezet, zoals bij DigiD.’ In haar motie vraagt ze de regering ook om garanties ‘dat beheer en onderhoud van het btw‑systeem binnen Europa blijven totdat de Kamer volledig is geïnformeerd.’ Overigens is er op 3 maart het Vragenuur in de Tweede Kamer, waar Kathmann hoopt direct vragen te kunnen stellen aan de Staatssecretaris Financiën over de voorgenomen migratie. Reconstructie Vorige week ontstond landelijke ophef in politiek en media over de berichtgeving van Computable inzake de opvallende stap van de Belastingdienst om de bouw van een nieuw omzetbelastingsysteem te gunnen aan het Amerikaanse Fast Enterprises, een partij die in Europa nauwelijks voet aan de grond heeft. Uit een reconstructie van het besluitvormingsproces blijkt dat strategische, geopolitieke en continuïteitsaspecten nauwelijks zijn meegewogen. Critici vrezen dat de Verenigde Staten binnenkort in het hart kunnen ingrijpen van Nederlandse belastinginning. Staatssecretaris Eerenberg zei na de ministerraad ‘geen aanleiding’ te zien om aan de veiligheid van het nieuwe systeem te twijfelen, wijzend op ingebouwde waarborgen en de noodzaak om de btw‑inning te moderniseren. Om de zorgen over afhankelijkheid van een Amerikaanse leverancier te temperen, gaf hij aan dat de servers in het datacenter van de Belastingdienst in Apeldoorn staan en dat het systeem wordt beheerd door mensen die daar werken, aldus een bericht van het ANP. Terugdraaien Volgens Eerenberg is er geen realistische mogelijkheid meer om van leverancier te wisselen. Het proces zou te ver in de aanbesteding en uitvoering zitten om nog terug te draaien. Wel zei hij dat toekomstige aanbestedingen ‘veel kritischer’ zullen worden bekeken op afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven. Tweede Kamerlid Kathmann, die ook een blog over de zaak schreef, bestrijdt dat echter. Zij heeft gesproken met anonieme bronnen binnen de fiscus die aangeven dat de migratie nog kan worden teruggedraaid. De medewerkers en systemen die het huidige btw‑proces dragen, zijn immers nog aanwezig. Verder wijst zij op ‘alarmerende berichten’ waaruit blijkt dat zowel beheer als onderhoud van het nieuwe omzetbelastingsysteem in Amerikaanse handen komen. Zij benadrukte in het Wetgevingsoverleg Digitale Zaken dat dit haaks staat op wat het kabinet afgelopen vrijdag aan de Kamer meldde. Uit informatie op TenderNed, waar onder meer tech-expert Bert Hubert op wees, blijkt dat de Belastingdienst wél inzet op uitbesteding. Naast de bouw en de implementatie van het nieuwe systeem staat in het bestek dat de opdrachtnemer (in dit geval dus Fast Enterprises) ook verantwoordelijk wordt voor het technisch beheer; de Belastingdienst doet dan het functioneel beheer. Btw-as-a-service Bovendien wordt GenTax, het btw-systeem van Fast Enterprises, gekoppeld aan een twintigtal andere applicaties van de fiscus. Dat geeft de Amerikanen toegang tot nog veel meer belastinggegevens en -systemen dan alleen de data die gerelateerd zijn aan de btw, aldus Hubert op zijn blog. ‘Met deze uitbesteding krijgen we nu ‘btw-as-a-service’ van Amerikanen. Als Trump weer eens dreigt met sancties kunnen ze bij de Belastingdienst direct alle verloven intrekken.’ In reactie op vragen van De Volkskrant meldt de Belastingdienst: ‘Bij de start en afronding van de aanbesteding was de (geo)politieke situatie anders dan nu. De dienst heeft constant maatregelen genomen om digitale risico’s te beperken. De realiteit blijft echter dat in een digitale wereld risico’s nooit volledig uit te bannen zijn.’ AandachtDe reconstructie in Computable zorgde voor een golf aan (tech)media‑aandacht. Ook internationaal, zoals bij het internationale vakblad Taxnotes.