Gemeenten leunen zwaar op Amerikaanse cloud voor hun webapplicaties  

Bijna zes op de tien gemeentelijke webapplicaties (59,2 procent) draait op infrastructuur van Amerikaanse cloudproviders. Dat risico, momenteel een heet politiek hangijzer, blijkt uit onderzoek van MindYourPass. Deze Nederlandse security‑startup gebruikte voor dit onderzoek geanonimiseerde metingen van daadwerkelijk inloggedrag. Ruim twee miljoen login-momenten bij twintig Nederlandse gemeenten werden geanalyseerd. De helft van alle zevenduizend gebruikte zakelijke webapplicaties (50,5 procent) draait in of via de Verenigde Staten. Nog eens 46 procent staat bij Amerikaanse cloudproviders, maar dan in Europese datacenters. Slechts 39,3 procent wordt volledig in Europa gehost én beheerd. De resterende 1,5 procent draait buiten zowel Europa als de VS, bijvoorbeeld in Azië. Via de VS Het onderzoek laat zien dat een bewuste keuze voor een Europees datacenter bij een Amerikaanse cloudprovider niet automatisch betekent dat dataverkeer ook volledig binnen Europa blijft.  Ook wanneer data fysiek in Europa worden opgeslagen, kan het verkeer onderweg via de Verenigde Staten lopen, bijvoorbeeld door de manier waarop netwerken en ‘load balancers’ zijn ingericht. In dat geval worden data niet alleen juridisch geraakt door Amerikaanse wetgeving zoals de Cloud Act, maar loopt zij ook technisch via de VS. Alternatief Uit het onderzoek blijkt dat de afhankelijkheid van Amerika ook groot is bij de meest kritieke of ‘high impact’ applicaties die gemeenten gebruiken. Aanleiding om dit onderzoek te starten waren de eigen ervaringen van MindYourPass. Het bedrijf dat een alternatief biedt voor traditionele wachtwoordmanagers, koos bewust voor een Europees datacenter bij een Amerikaanse cloudprovider. Het deed dit in de veronderstelling dat daarmee alles binnen Europa bleef. Directeur Merijn de Jonge: ‘Pas toen we onze eigen infrastructuur analyseerden, zagen we dat dataverkeer alsnog via de VS kan lopen.  MindYourPass keek ook naar de toepassing van ai-tools binnen gemeenten. Vaak gaat het om tools die buiten het formele it- en inkoopbeleid om worden gebruikt. De twintig meest gebruikte ai-tools binnen gemeenten worden allemaal gehost in de Verenigde Staten. Veel gemeenten hebben formeel beleid vastgesteld voor het gebruik van Microsoft Copilot. Toch blijkt in de praktijk dat de meest gebruikte ai-tool ChatGPT van OpenAI is.